GA Sinh 8 Tiết 45 (chuẩn)

- Phân biệt được các thành phần cấu tạo của hệ thần kinh bộ phận trung ương và bộ phận ngoại biên.. Hệ thần kinh Gv ghi đề mục chương lên bảng - Giáo viên yêu cầu Hs nhắc lại vai trò c

ươ ng IX : THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN

Tiết 45 : GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH

I/ Mục tiêu bài giảng :

1 Kiến thức :

- Trình bày được cấu tạo và chức năng của nơron, đồng thời xác định rõ nơron là đơn

vị cấu tạo cơ bản của hệ thần kinh

- Phân biệt được các thành phần cấu tạo của hệ thần kinh ( bộ phận trung ương và bộ phận ngoại biên )

- Phân biệt được chức năng của hệ thần kinh vận động và hệ thần kinh sinh dưỡng

2 Thái độ :

- Giúp học sinh biết cách giữ gìn, bảo vệ được hệ thần kinh tránh các tác nhân gây hại

3 Kĩ năng :

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích để thu nhận kiến thức từ hình vẽ

- Rèn luyện kĩ năng hợp tác theo nhóm

II/ Chuẩn bị bài giảng :

1 Giáo viên :

- Tranh phóng to hình 43.1 (tranh câm) và hình 43.2 (chiếu trên màn hình)

- Máy chiếu + Laptop

- Bảng phụ :

+ Sơ đồ tóm tắt các bộ phận và thành phần của hệ thần kinh ( 2 bảng) và các tờ bìa ghi sẳn nội dung cần điền

+ Vẽ phóng to hình 43.1 (tranh câm )

2 Học sinh :

- Ôn lại kiến thức bài 6/20 SGK

- Xem trước nội dung bài mới

- Viết trước đoạn () mục II phần 1/137

3 Ph ươ ng án tổ chức lớp học:

Hoạt động nhóm

III/ Tiến trình bài giảng :

* Hoạt động 1 : Kiểm tra bài cũ (6 phút)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng

1 Hãy nêu các hình thức và

nguyên tắc rèn luyện da phù hợp

2 Chọn cụm từ thích hợp điền vào

chỗ trống trong câu sau :

Da là cơ quan thường xuyên

tiếp xúc với …… Vì vậy, nếu

không giữ cho da sạch sẽ thì dễ

mắc các bệnh ngoài da

- 1 Hs trả lời, cả lớp nhận xét, sửa sai - Đáp án 1 trong vở ghi(tiết 44)

a Đất, nước, không khí.

b Môi trường

c Vi khuẩn

d Các bụi bẩn

3 Bệnh nào sau đây không phải là

bệnh ngoài da :

a Ghẻ lở

b Hắc lào

c Sởi

d Lang ben

- Gọi 1 Hs lên trình bài

- Nhận xét  ghi điểm

- Đáp án 2 : Môi trường

- Đáp án 3 : Sởi

* Vào bài : (2 phút)

- GV nhắc lại kiến thức cũ; Như ta đã học(ở bài thân nhiệt) khi trời nóng cơ thể ta có hiện tượng đỗ mồ hôi (mát cơ thể); Khi trời lạnh cơ thể ta có hiện tượng “nổi da gà” (giữ nhiệt) hoặc trời lạnh quá ta lại có hiện tượng run (tạo nhiệt)

- Gv nêu câu hỏi: Những hiện tượng đó do hệ cơ quan nào điều khiển ? (Hệ thần kinh) Gv ghi đề mục chương lên bảng

- Giáo viên yêu cầu Hs nhắc lại vai trò của hệ thần kinh (điều khiển, điều hòa, phối hợp mọi hoạt động của các cơ quan, hệ cơ quan trong cơ thể thành một thể thống nhất, đảm bảo sự thích nghi của cơ thể với sự thay đổi của môi trường trong củng như môi trường ngoài)

- Hệ thần kinh có vai trò rất quan trọng đối với cơ thể ? Vậy nó có cấu tạo như thế nào? Chức năng gì ?  đó là những câu hỏi cần được giải quyết trng bài hôm nay (Gv ghi

đề bài )

- Gv hỏi : đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh là gì ? (nơron) Vậy nơron có cấu tạo và chức năng như thế nào ? (Gv ghi phần I)

* Hoạt động 2 : Nơron – Đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh ( 13 phút )

Yêu cầu cần đạt : Học sinh nắm được cấu tạo và chức năng của một nơron điển hình.

- Gv chiếu hình 43.1 (hình câm) và

yêu cầu hs quan sát hình đối chiếu

với hình 43.1 sgk để ghi nhớ các

chú thích

- Gv treo tranh câm hình 43.1 và

gọi đại diện Hs lên điền chú thích

vào tranh câm (Gv chuẩn bị)

- Gv nhận xét  hoàn thiện trên

màn hình

- Gv yêu cầu Hs nhắc lại cấu tạo

của một nơron điển hình(đã học ở

bài 6 chương I) bằng cách lên

bảng chỉ tranh trình bày

- Gọi Hs lên chỉ tranh trên màn

- Hs quan sát hình 43.1 SGK đối chiếu với hình trên màn hình

 đại diện Hs lên chú thích

- Cả lớp nhận xét sửa sai

- Hs chú ý thực hiện theo yêu cầu của Gv

- Đại diện Hs lên chỉ tranh

1/ N ơ ron – đ ơ n vị cấu tạo của hệ thần kinh:

a Cấu tạo : Gồm:

- Thân nơron chất chứa nhân  xám

- Cácsợi nhánh

- Sợi trục có bao miêlin bao bọc, các bao miêlin được ngăn cách bởi các

eo răngviê Cuối sợi trục

có các cúc Xinápchất

trắng và dây thần kinh

hình trình bày cấu tạo của nơron.

-Gv nhận xét  hoàn thiện đáp án

 ghi bảng về cấu tạo của nơron

( Gv chú ý trình bày thêm về chất

xám và chất trắng) Gv ghi bổ

sung thêm về chất xám và chất

trắng ở mục 1

- Gv nêu vấn đề vào mục (b)

- Gv Gọi hs nhắc lại chức năng

của nơron

- Gv nhận xét  chiếu lại tranh

cấu tạo nơron – trình bày lại chức

năng của nơron

( Nơron TK làm nhiệm vụ cảm

ứng và dẫn truyền:

+ Cảm ứng là khi có kích thích từ

môi trường trong hay môi trường

ngoài tác động, nơron có khả năng

hưng phấn tạo ra xung thần kinh

+ Dẫn truyền xung thần kinh theo

một chiều từ sợi nhánh vào thân

nơron và từ thân nơron ra sợi

trục…

* Gv mở rộng thêm kiến thức về

nơron và liên hệ thực tế

- Gv gọi Hs nhắc lại chức năng

của nơron  ghi bảng

trả lời, cả lớp nhận xét, bổ sung

- Hs ghi nhớ

- Hs trả lời (cảm ứng và dẫn truyền)  lớp nhận xét

- Hs quan sát - lắng nghe

ghi nhớ

- Hs trả lời (cảm ứng và dẫn truyền)

b Chức năng :

- Cảm ứng và dẫn truyền

- Ở người riêng não có tới 100 tỉ nơron, nhiều nơron tập hợp thành mô thần kinh, nhiều mô thần kinh tập hợp lại thành 1 bộ phận của hệ thần kinh, nhiều bộ phận tập hợp lại thành hệ thần kinh Vậy hệ thần kinh gồm có những bộ phận nào ? (Gv tiếp tục ghi mục II)

* Hoạt động 3 : Các bộ phận của hệ thần kinh ( 16 phút )

Yêu cầu cần đạt: Hs nắm được các bộ phận của hệ thần kinh.

Có nhiều cách người ta chia hệ

thần kinh ra các bọ phận khác

nhau Nếu xét về cấu tạo thì người

ta có thể chia hệ thần kinh thành

những bộ phận nào ?

- Gv ghi bảng mục (a)

- Gv chiếu hình 43.2 lên màn hình

Yêu cầu Hs quan sát tranh, trên cơ

sở phân tích cả kênh chữ và kênh

hình tìm các từ, cụm từ phù hợp

- Hs quan sát hình 43.2 thảo luận nhóm nhỏ (2Hs) thực hiện theo yêu cầu của Gv (ghi vào vở bài tập)

2/ Các bộ phận của hệ thần kinh.

a.Về cấu tạo :Gồm :

+ Bộ phận trung ương:

Có não và tủy sống + Bộ phận ngoại biên:

Có các dây thần kinh và hạch thần kinh

điền vào các chỗ trống… đề hoàn

chỉnh đoạn thông báo về cấu tạo

của hệ thần kinh

- Gv gọi học sinh hoàn thiện đoạn

() chưa hoàn chỉnh (đã ghi sẵn)

trên màn hình

- Gv nhận xét hoàn thiện đáp án

(Hề thần kinh gồm bộ phận trung

ương ( não, tủy sống) và bộ phận

ngoại biên (gồm các dây thần kinh

và các hạch thần kinh)

- Gv gọi Hs đọc lại đoạn thông tin

đã hoàn thành

* Gv lưu ý thêm về chất xám và

chất trắng ở não và ở tuỷ sống và

liên hệ thực tế về việc đội mũ bảo

hiểm khi tham gia giao thông

- Gv gọi Hs nhắc lại:Xét về cấu

tạo thì người ta có thể chia hệ thần

kinh thành những bộ phận nào?

 Gv ghi bảng

- Về mặt cấu tạo người ta chia hệ

thần kinh thành 2 bộ phận : bộ

phận trung ương và bộ phận ngoại

biên còn về mặt chức năng người

ta chia hệ thần kinh thành những

bộ phận nào ? Gv ghi mục (b)

- Gv gọi 1 hs lên bảng làm một

phép toán đơn giản …

- Gv hỏi :

+ Các hoạt động của bạn do phân

hệ thần kinh nào điều khiển ?

+ Phân hệ thần kinh cơ xương có

chức năng gì ?

- Gv nhận xét  ghi bảng

- Gv yêu cầu Hs cho thêm ví dụ

những hoạt động của cơ thể do hệ

thần kinh vận động điều khiển

- Gv nhận xét sửa sai

- Gv đưa một quả me (xoài) cho

Hs quan sát

Gv hỏi :

+ Khi quan sát quả me(xoài) ta sẽ

có hiện tượng gì ?

+ Hiện tượng đó do hệ thần kinh

nào điều khiển ?

+ Hệ thần kinh sinh dưỡng có

- Đại diện nhóm HS hoàn thiện

- Cả lớp nhận xét

(Đáp án theo thứ tự : Não, tủy sống, bó sợi cảm giác,

bó sợi vận động)

- Hs đọc lại đoạn thông tin

- Hs ghi nhớ

- Hs dựa vào mục () II.2 SGK để trả lời

- Vài Hs trả lời  cả lớp nhận xét, bổ sung

- Hs lên thực hiện

- Hs trả lời - cả lớp nhận xét

- Hs ghi nhớ

- Hs nêu thêm ví dụ

- Hs ghi nhớ

- Hs quan sát

- Hs trả lời ( tiết nước bọt)

- Hsinh trả lời - cả lớp nhận xét

b Về chức năng : Gồm:

+ Hệ thần kinh vận động (cơ xương) hoạt động

có ý thức + Hệ thần kinh sinh dưỡng  hoạt động không có ý thức

chức năng gì ?

- Gv nhận xét  ghi bảng

- Gv yêu cầu Hs cho thêm ví dụ

những hoạt động của cơ thể do hệ

thần kinh sinh d ư ỡng điều khiển

- Gv nhận xét sửa sai

- Hs nêu thêm ví dụ

- Hs ghi nhớ

- Hs ghi nhớ

* Hoạt động 4 : Củng cố (6 phút )

1/ Trình bày cấu tạo và chức năng

của nơron ?

2/ Gv chiếu sơ đồ tóm tắt các bộ

phận và thành phần của hệ thần

kinh (về mặt cấu tạo)(sơ đồ

câm)và các từ, cụm từ cho sẵn

Yêu cầu HS thảo luận nhanh chọn

từ, cụm từ thích hợp điền vào sơ

đồ

- Gv treo 2 sơ đồ câm lên bảng 

Gọi đại diện 2 nhóm lên gắn các tờ

bìa thích hợp vào chỗ trống

- Gv nhận xét chiếu sơ đồ hoàn

thiện lên bảng

- Gọi đại diện Hs đọc kết luận cuối

bài

- Hs trả lời

- Hs thảo luận nhanh theo nhóm ( 2 em)

- Đại diện 2 nhóm Hs lên thực hiện ( 2 nhóm còn lại nhận xét)

- Hs ghi nhớ

- Hs đọc kết luận cuối bài

Câu 1 : Đáp án phần I Câu 2 : Đáp án như sau

1 Bộ phận trung ương

2 Não

3 Chất xám

4 Tủy

5 Chất trắng

6 Bộ phận ngoại biên

7 Dây thần kinh

8 Hạch thần kinh

- Kết luận (SGK/138)

* Hoạt động 5 : Hướng dẫn về nhà (2 phút )

1 Học bài + vẽ hình 43.1 + làm bài tập 2,3/138

2 Chuẩn bị bài “Thực hành : Tìm hiểu chức năng (liên quan đến cấu tạo) của tủy sống”

- Đọc trước nội dung bài thực hành

- Kẻ trước bảng 44/140 SGK

…(2)… …(3)…

…(1)…

…(4)… …(5)…

HTK

…(7)…

…(6)…

…(8)…

(ngoài)

(ngoài)