- Hiểu được tầm quan trọng của độ lệch pha khi tổng hợp dao động.. -Có kĩ năng dùng phương pháp giản đồ Fresnen để tổng hợp 2 dao động cùng tần số.. Chuẩn bị: - HS ôn tập cách Bàiểu diễ
Trang 1Bài 12 TỔNG HỢP DAO ĐỘNG G
I Mục tiêu:
- Bàiết cĩ thể thực hiện việc cộng hai hm dạng sinx1 v x2 cùng tần số góc bằng việc cộng hai vectơ quay tương ứng X và X1 2
ở thời điểm t = 0
Nếu x1 X1
, x2 X2
thì x1 + x2 X 1X2
- Hiểu được tầm quan trọng của độ lệch pha khi tổng hợp dao động
-Có kĩ năng dùng phương pháp giản đồ Fresnen để tổng hợp 2 dao động cùng tần
số
II Chuẩn bị:
- HS ôn tập cách Bàiểu diễn dao động điều hịa bằng vectơ quay
III Tổ chức các hoạt động dạy học:
1) Kiểm tra: (5ph) kiểm tra nội dung Bài bằng cu hỏi:
H 1: Thế nào là sự cộng hưởng? Sự cộng hưởng cĩ lợi hay cĩ hại?
H 2: Việc tạo nên dao động cưỡng bức khác với việc tạo nên dao động duy trì thế no?
2) Giảng Bài mới:
Hoạt động 1: (5’): Tìm hiểu
ĐỘ LỆCH PHA CỦA 2 DAO ĐỘNG CÙNG TẦN SỐ GÓC
Trang 2Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
GV giới thiệu 2 dao động
điều hịa với phương trình:
x1 = A1cos(t + 1)
x2 = A2cos(t + 2)
Hướng dẫn HS tìm hiểu
nội dung bằng gợi ý:
H1 Nhận xt gì về hai dao
động điều hịa trn?
H2 Lập Bàiểu thức xác
định hiệu số pha 2 dao
động trên
Từ Bàiểu thức = 1 -
2, GV giới thiệu độ lệch
pha của 2 dao động và các
trường hợp đặc Bàiệt
= 0 ; = ; =
/2
Hướng dẫn hS vẽ vectơ
quay
OM 1
x1, OM2
x2
Thảo luận, trả lời cu hỏi
-Hai dao động cùng tần số góc, khác pha ban đầu
-Lập Bàiểu thức hiệu
số pha
= (t + 1) - (t +
2)
-Ghi nhận phần giới thiệu của GV
I Độ lệch pha giữa hai dao động: Hai dao động:
x1 = A1cos(t + 1)
x2 = A2cos(t + 2)
Gọi : độ lệch pha giữa 2 dao động
+ = 0: hai dao động cùng pha
+ = : hai dao động ngược pha
= 1 - 2
Trang 3Nhận ra gĩc giữa 2
vectơ OM 1
v OM 2
-Vẽ vị trí gĩc trên giản đồ vectơ
Hoạt động 2 (10’) Tìm hiểu: TỔNG CỦA 1 HM DẠNG SIN CNG TẦN SỐ GĨC
PHƯƠNG PHÁP GIẢN ĐỒ FRE-NEN
GV nu cch lm: muốn cộng
hai hm:
x1 = A1cos(t + 1)
x2 = A2cos(t + 2)
thực hiện các bước:
a) Vẽ 2 vectơ quay OM1
v
2
OM
vo lc t = 0
OM OM OM
Bàiểu diễn x = x1 + x2
c) Chứng minh vectơ OM
là vectơ Bàiểu diễn dao
động tổng hợp x = x1 + x2
* Hướng dẫn HS bằng gợi
HS thực hiện trn giấy nhp
-Vẽ 2 vectơ OM 1
x1, OM2
x2
- Vẽ vectơ O M
bằng qui tắc hình bình hnh
- Xác định độ dài đại
số của OM 1
, OM 2
v
OM
trn trục Ox
- Rút ra kết luận: OM
quay quanh O với tốc
độ góc , độ dài không đổi
Cho hai hm dạng:
x1 = A1cos(t + 1)
x2 = A2cos(t + 2)
Tìm Bàiểu thức tổng:
x = x1 + x2 bằng phương pháp giản
đồ vectơ Fresnen
1 OM
x1, OM 2
x2
OM OM OM
OM
x
Vectơ OM
chính là vectơ quay Bàiểu diễn tổng của x1 và x2, quay
Trang 4ý:
H1: Vectơ tổng OM
thế nào khi các vectơ OM1
,
2
OM
quay cng tần số gĩc?
H2: Xác định độ dài đại số
hình chiếu vectơ OM
trn trục Ox
H3: Độ dài đại số của OM
cho em nhận xt gì?
H4: Nhận xét dao động
tổng hợp?
-Nhận ra Bàiểu thức của dao động tổng hợp
đều quanh O với tốc độ góc như hai vectơ OM1
, OM 2
Bàiểu thức của dao động tổng hợp:
x = Acos(t + )
Hoạt động 3 (15ph) Lập Bàiểu thức Bàiên độ và pha ban đầu của dao động tổng hợp
GV nu gợi ý:
H1: Bàiên độ dao động
tổng hợp được xác định
thế nào?
H2: lập Bàiểu thức tính
Bàiên độ dao động tổng
hợp thế nào?
Từ qui luật vectơ quay OM
có độ dài bằng A
Dùng công thức lượng giác trong tam giác xác định
-Thảo luận nhĩm, thiết lập Bàiểu thức tính A
Bàiên độ dao động tổng hợp:
A A A 2A A cos
-Phan ban đầu xác định bởi:
Ox, OM
với:
Trang 5H3: gĩc trong phương
trình dao động tổng hợp
là gì? Xc định như thế
nào?
H4: Nhận xt gì về gi trị
của Bàin độ dao động
tổng hợp? Bàiên độ A có
liên hệ gì với độ lệch pha
2 dao động không?
H5: nhận xt gì về gi trị
của Bàin độ dao động
tổng hợp?
-Từ giản đồ (hình 12.4) lập Bàiểu thức
xc định pha ban đầu dao động tổng hợp
tan =
Bàiên độ dao động tổng hợp phụ thuộc độ lệch pha của 2 dao động thành phần và Bàiên độ 2 dao động thành phần
*x1 v x2 cng pha: 1 - 2 = k2 Khi đó:Amax = A1 + A2
+x1 v x2 ngược pha:
1 - 2 = + k2 Khi đó Bàiên độ dao động tổng hợp nhỏ nhất: Amin = |
A1 – A2|
Hoạt động 4 (15ph) Củng cố - dặn dị:
Hướng dẫn HS vận dụng bài học
bằng việc GV giải bài toán ví dụ
Hướng dẫn HS:
-Vẽ vectơ OM1
, OM2
v OM
-Nu cu hỏi gợi ý
Thảo luận, phân tích và vẽ giản đồ vectơ Bàiểu diễn các dao động
Trang 6H1: hai dao động x1 v x2 ở trên, dao
động nào sớm pha hơn? Sớm bao
nhiêu?
H2: Dng cơng thức… giải Bài tốn
trn
Hướng dẫn HS dùng giản đồ vectơ
thực hiện giải bài toán
2 2
2
Phương trình dao động tổng hợp:
3 cos 100
2
Yêu cầu HS ôn tập cả chương để vận dụng cho tiết bài tập sau
Chuẩn bị 15’ kiểm tra ở tiết sau
IV Rút kinh nghiệm - Bổ sung: