HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN KHOA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CÂU HỎI VÀ ĐÁP ÁN MÔN NHỮNG LUẬN ĐIỂM SÁNG TẠO CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG VIỆT NAM (Phần nhân văn, đạo đức, văn hóa của Chín) I. Nhóm 1: Đánh giá khả năng tái hiện kiến thức (4 điểm) Câu 1: Phân tích sự sáng tạo của Hồ Chí Minh trong quan niệm về con người và xây dựng con người mới Câu 2: Phân tích sự sáng tạo trong tư tưởng đạo đức cách mạng của Hồ Chí Minh Câu 3: Phân tích sự sáng tạo trong tư tưởng văn hóa của Hồ Chí Minh II. Nhóm 2: Đánh giá khả năng vận dụng kiến thức (3 điểm) Câu 1: Trên cơ sở những sáng tạo trong tư tưởng nhân văn của Hồ Chí Minh, hãy nêu phương hướng vận dụng của bản thân. Câu 2: Trên cơ sở những sáng tạo trong tư tưởng đạo đức của Hồ Chí Minh, hãy nêu phương hướng vận dụng của bản thân. Câu 3: Trên cơ sở những sáng tạo trong tư tưởng văn hóa của Hồ Chí Minh, hãy nêu phương hướng vận dụng của bản thân. III. Nhóm 3: Đánh giá khả năng sáng tạo (3 điểm) Câu 1: Từ những sáng tạo của Hồ Chí Minh trong quan niệm về con người, hãy đề xuất giải pháp về xây dựng con người mới hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh Câu 2: Từ những sáng tạo của Hồ Chí Minh trong quan niệm về chuẩn mực đạo đức cách mạng: “trung với nước, hiếu với dân”, hãy đề xuất giải pháp vận dụng của bản thân trong thực tiễn hiện nay Câu 3: Từ những sáng tạo trong tư tưởng văn hóa của Hồ Chí Minh, hãy đề xuất giải pháp nhằm giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại hiện nay
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
KHOA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
CÂU HỎI VÀ ĐÁP ÁN MÔN NHỮNG LUẬN ĐIỂM SÁNG TẠO CỦA HỒ
CHÍ MINH VỀ CÁCH MẠNG VIỆT NAM (Phần nhân văn, đạo đức, văn hóa của Chín)
I Nhóm 1: Đánh giá khả năng tái hiện kiến thức (4 điểm)
Câu 1: Phân tích sự sáng tạo của Hồ Chí Minh trong quan niệm về con
người và xây dựng con người mới
Câu 2: Phân tích sự sáng tạo trong tư tưởng đạo đức cách mạng của Hồ Chí
Minh
Câu 3: Phân tích sự sáng tạo trong tư tưởng văn hóa của Hồ Chí Minh
II Nhóm 2: Đánh giá khả năng vận dụng kiến thức (3 điểm)
Câu 1: Trên cơ sở những sáng tạo trong tư tưởng nhân văn của Hồ Chí
Minh, hãy nêu phương hướng vận dụng của bản thân
Câu 2: Trên cơ sở những sáng tạo trong tư tưởng đạo đức của Hồ Chí
Minh, hãy nêu phương hướng vận dụng của bản thân
Câu 3: Trên cơ sở những sáng tạo trong tư tưởng văn hóa của Hồ Chí
Minh, hãy nêu phương hướng vận dụng của bản thân
III Nhóm 3: Đánh giá khả năng sáng tạo (3 điểm)
Câu 1: Từ những sáng tạo của Hồ Chí Minh trong quan niệm về con người,
hãy đề xuất giải pháp về xây dựng con người mới hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Câu 2: Từ những sáng tạo của Hồ Chí Minh trong quan niệm về chuẩn mực
đạo đức cách mạng: “trung với nước, hiếu với dân”, hãy đề xuất giải pháp vận dụng của bản thân trong thực tiễn hiện nay
Trang 2Câu 3: Từ những sáng tạo trong tư tưởng văn hóa của Hồ Chí Minh, hãy đề
xuất giải pháp nhằm giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại hiện nay
ĐÁP ÁN Nhóm 1: Đánh giá khả năng tái hiện kiến thức (4 điểm) Câu 1: Phân tích sự sáng tạo của Hồ Chí Minh trong quan niệm về con người và xây dựng con người mới
m
Ghi chú
Ý1 Sự sáng tạo của Hồ Chí Minh trong quan niệm về
con người
2.0
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh không có con người
chung chung trừu tượng mà là con người cụ thể, gắn
với hoàn cảnh cụ thể, lịch sử, con người được nhìn
nhận cả trên phương diện bản chất xã hội cả theo nghĩa
sinh học…
0,5
Con người trong mọi mối quan hệ, trong một cộng
đồng dân tộc
0,5
Cách tiếp cận của cơ bản nhất của Hồ Chí Minh là
thống nhất lập trường giai cấp với lập trường dân tộc
0,5
Ý2 Sự sáng tạo của Hồ Chí Minh trong xây dựng con
người mới
2.0
Hồ Chí Minh phê phán cách nhìn nhận phiến diện về con
người (chỉ chú trọng tài hoặc đức)
0,5
Xây dựng con người mới là những người toàn diện vừa
hồng vừa chuyên (vừa có đức vừa có tài) (Hoàn toàn khác
con người trong chế độ xã hội cũ)
0,5
Về đào tạo con người, Người chú trọng phải phát triển đồng 0,5
Trang 3đều cả hai mặt: nhận thức, tình cảm và ý chí, phải có sự
thống nhất giữa Trí, Nhân, Dũng hay nói cách khác là sự
thống nhất giữa khối óc, trái tim và bàn tay (Hoàn toàn
khác con người trong chế độ xã hội cũ)
Hồ Chí Minh chính là mẫu mực của một con người mới,
con người phát triển toàn diện
0,5
Câu 2: Phân tích sự sáng tạo trong tư tưởng đạo đức cách mạng của Hồ Chí Minh
Ý1 Hồ Chí Minh sử dụng những khái niệm đạo đức
Nho giáo – những khái niệm đạo đức đã quá quen
thuộc với người dân Việt Nam từ lâu đời và đưa
vào đó những nội dung mới đồng thời bổ sung
những khái niệm, những phạm trù đạo đức của
thời đại mới
2.0
Trung, hiếu là những khái niệm đã có trong tư tưởng
đạo đức truyền thống Việt Nam và phương Đông
Trước kia là trung thành với Vua, hiếu chỉ thu hẹp
trong phạm vi gia đình…Hồ Chí Minh đã vượt qua
những hạn chế truyền thống đó…
0,5
Theo Hồ Chí Minh trung với nước là trung thành với
sự nghiệp dựng nước và giữ nước, nước là của dân,
dân làm chủ, quyền hạn, lực lượng ở dân…quan niệm
về dân và nước đã đảo lộn so với trước
0,5
Hiếu với dân không còn dừng lại ở chỗ thương dân
với tính chất là đối tượng cần phải dạy dỗ ban ơn, mà
là đối tượng cần phải phục vụ hết lòng Do vậy, phải
gần dân, gắn bó với dân, kính trọng và học tập nhân
0,5
Trang 4dân…đây là điểm hoàn toàn khác về chất so với đạo
đức cũ…
- Những khái niệm: Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí
công vô tư của đạo đức phương Đông và đạo đức
truyền thống Việt Nam đã được Người giữ lại những
gì tốt đẹp trong quá khứ, lọc bỏ những cái gì không
còn phù hợp và đưa vào đó những nội dung mới…
- Từ truyền thống “bầu ơi thương lấy bí cùng” của
dân tộc, Người khẳng định phẩm chất đạo đức “Yêu
thương con người, sống có nghĩa có tình” của người
cách mạng
- Kế thừa giá trị đạo đức trong Nho giáo về “tu thân”,
Người khẳng định, trong quan hệ đối với mình, ai ai
cũng phải “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”…
0,5
Ý2 Sáng tạo trong quan điểm về những nguyên tắc
xây dựng đạo đức mới
2.0
Trong nguyên tắc nói đi đôi với làm:
- Nói một đằng làm một nẻo – đạo đức giả đó là đặc
trưng đạo đức của bọn bóc lột trong lịch sử, hoàn toàn
xa lạ với đạo đức cách mạng – nền đạo đức mới mà
chúng ta cần xây dựng
- Từ đó, Người đặt vấn đề nêu gương: trong gia đình,
trong nhà trường, trong tập thể, tổ chức, trong Đảng,
thế hệ trước với thế hệ sau …
0,5
Về sự cần thiết phải tu dưỡng đạo đức suốt đời,
Người viết: “Một đảng, một dân tộc và mỗi con người
ngày hôm qua là vĩ đại được mọi người yêu mến và
ca ngợi không có nghĩa là hôm nay vẫn được yêu mến
và ca ngợi nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”
0,5
Trong Nho giáo “chính tâm tu thân” của Khổng Tử 0,5
Trang 5được Hồ Chí Minh vận dụng vào rèn luyện, tu dưỡng
đạo đức cách mạng của mỗi người
Bản thân Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo những
nguyên tắc đó
0,5
Câu 3: Phân tích sự sáng tạo trong tư tưởng văn hóa của Hồ Chí Minh
Ý1 Sáng tạo trong cách tiếp cận về văn hoá của Hồ
Chí Minh
1
Tiếp cận văn hoá theo nghĩa rộng
Tiếp cận văn hoá theo nghĩa hẹp
0,5
Tiếp cận văn hoá theo nghĩa hẹp hơn
Tiếp cận văn hoá theo nghĩa “phương thức sử dụng
công cụ sinh hoạt”
0,5
Ý2 Sáng tạo trong khái niệm văn hoá của Hồ Chí Minh 2,0
Hồ Chí Minh nêu khái niệm trong bối cảnh đất nước chưa
được giải phóng
0,5
Hồ Chí Minh nêu khái niệm trước khái niệm của UNESC 0,5
Hồ Chí Minh quan niệm văn hoá là toàn bộ sáng tạo và
phát minh của con người, là tổng hợp mọi phương thức
sinh hoạt bao gồm toàn bộ giá trị vật chất và tinh thần do
con người sáng tạo ra
0,5
Hồ Chí Minh coi tôn giáo là một bộ phận cấu trúc của văn
hoá Việt Nam, điều đó đã khắc phục hạn chế trong quan
niệm trước đây về tôn giáo
0,5
Ý3 Sáng tạo văn hoá văn nghệ, xác lập hệ thống quan
điểm về văn hoá và xây dựng nền văn hoá mới Việt
Nam
1,0
- Hồ Chí Minh sáng tạo ra văn hoá, văn nghệ, Người 0,5
Trang 6coi "văn hoá, nghệ thuật cũng như mọi hoạt động
khác không thể đứng ngoài, mà phải ở trong kinh tế
và chính trị"; “văn hóa là một mặt trận và anh chị em
văn nghệ sỹ là chiến sỹ trên mặt trận ấy”
- Hồ Chí Minh coi văn hóa là nền tảng tinh thần của
xã hội; “Văn hóa soi đường quốc dân đi”…
- Hồ Chí Minh cho rằng quần chúng nhân dân không
chỉ là người thụ hưởng mà còn là người sáng tạo ra
văn hóa
- Hồ Chí Minh cho rằng văn hóa phải có mục đích
phục vụ quảng đại quần chúng nhân dân
- Xác lập hệ thống quan điểm về văn hoá và xây dựng nền
văn hoá mới Việt Nam (trước cách mạng tháng Tám năm
45, trong kháng chiến chống thực dân Pháp, trong xây
dựng chủ nghĩa xã hội)
0,5
Nhóm 2: Đánh giá khả năng vận dụng kiến thức (3 điểm) Câu 1: Trên cơ sở những sáng tạo trong tư tưởng nhân văn của Hồ Chí Minh, hãy nêu phương hướng vận dụng của bản thân
Ý1 Quán triệt sâu sắc và thực hiện tốt quan điểm của Đảng và
Nhà nước về vấn đề con người
0,5
Ý2 Ra sức phấn đấu góp phần vào công cuộc xây dựng xã hội
công bằng, dân chủ, văn minh
0,5
Ý 3 Tôn trọng con người trong mọi mối quan hệ, phù hợp với
văn hoá mới
0,5
Ý 4 Tích cực góp phần xây dựng và phát triển con người toàn
diện đáp ứng yêu cầu thực tiễn
0,5
Ý 5 Tham gia tích cực vào các phong trào xoá đói, giảm 0,5
Trang 7nghèo, giúp đỡ đồng bào khó khăn, thiên tai, dịch bệnh
Ý 6 Đấu tranh chống lại những cái xấu, cái ác đối với con
người
0,5
Câu 2: Trên cơ sở những sáng tạo trong tư tưởng đạo đức của Hồ Chí Minh, hãy nêu phương hướng vận dụng của bản thân.
Ý1 Thể hiện trung với nước, hiếu với dân bằng những việc
làm cụ thể như: kiên quyết đấu tranh chống lại những luận
điệu và việc làm chống phá đảng và nhà nước Việt Nam
xã hội chủ nghĩa
1,0
Ý2 Thực hiện Cần, Kiệm, Liêm, Chính, Chí công vô tư trong
sinh hoạt và trong cuộc sống phù hợp với thực tiễn
1,0
Ý 3 Thể hiện tình yêu thương con người bằng những việc làm
cụ thể
0,5
Ý4 Thể hiện tinh thần quốc tế trong sáng 0,5
Câu 3: Trên cơ sở những sáng tạo trong tư tưởng văn hóa của Hồ Chí Minh, hãy nêu phương hướng vận dụng của bản thân.
Ý1 Tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại trên cơ sở có chọn lọc 0,5
Ý2 Phòng chống và gạt bỏ những loại văn hoá độc hại đang
len lỏi vào qua các ấn phẩm văn hoá, mạng internet…
0,5
Ý3 Phát huy những giá trị văn hoá tốt đẹp của dân tộc 0,5
Ý4 Phát huy vai trò của thế hệ trẻ trong giữ gìn bản săc văn
hoá dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại
0,5
Ý5 Nâng cao trình độ tri thức để từ đó nâng cao văn hoá 0,5
Nhóm 3: Đánh giá khả năng sáng tạo (3 điểm)
Trang 8Câu 1: Từ những sáng tạo của Hồ Chí Minh trong quan niệm về con người,
hãy đề xuất giải pháp về xây dựng con người mới hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh
Ý1 Nhà nước phải có chủ trương, chính sách phù hợp
trong xây dựng con người mới, chú trọng phát triển
con người toàn diện: đức, trí, thể, mỹ
0,5
Ý2 Đảm bảo và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho
nhân dân
0,5
Ý3 Quan tâm chú trọng giáo dục đào tạo 0,5
Ý4 Phát động phong trào thi đua, nêu gương sáng về con
người mới
0,5
Ý5 Đấu tranh phê phán cách nhìn phiến diện về con người,
phê phán việc tạo ra những con người phiến diện
0,5
Câu 2: Từ những sáng tạo của Hồ Chí Minh trong quan niệm về chuẩn mực đạo đức cách mạng: “trung với nước, hiếu với dân”, hãy đề xuất giải pháp vận dụng của bản thân trong thực tiễn hiện nay
Ý1 Thực hiện vận dụng sáng tạo phẩm chất trung với
nước trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
1,5
Luôn tin tưởng vào đường lối lãnh đạo của Đảng và
Nhà nước
0,5
Thực hiện tốt các chủ trương chính sách của Đảng, pháp
luật của Nhà nước
0,5
Kiên quyết đấu tranh chống lại những quan điểm sai trái,
thù địch chống phá Đảng và Nhà nước ta
Hoàn thành tốt công việc học tập và rèn luyện của người
0,5
Trang 9sinh viên dưới mái trường xã hội chủ nghĩa
Ý2 Thực hiện vận dụng sáng tạo phẩm chất hiếu với
dân trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
1,5
Thực hiện tốt nghĩa vụ trách nhiệm của người thanh niên
đối với nhân dân: tham gia những hoạt động tình nghĩa,
giúp đỡ những gia đình khó khăn hoạn, bà mẹ Việt Nam
anh hùng…
0,5
Đấu tranh chống lại những cái xấu cái ác bất công đối với
nhân dân trong cuộc sống
0,5
Câu 3: Từ những sáng tạo trong tư tưởng văn hóa của Hồ Chí Minh, hãy đề xuất giải pháp nhằm giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại hiện nay
Ý1 Có phương pháp biện chứng trong giữ gìn bản sắc
văn hoá dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại
0,5
Ý2 Chỉ tiếp thu những giá trị văn hoá phù hợp với văn hoá
truyền thống của dân tộc
0,5
Ý3 Phát huy những nét đẹp của văn hoá dân tộc trong cuộc
sống hàng ngày
0,5
Ý4 Đấu tranh chống lại những văn hoá ngoại lai xấu độc 0,5
Ý5 Đấu tranh bảo vệ văn hoá vật thể và phi vật thể của dân tộc 0,5