Tiểu luận môn phương pháp tiếp cận và xử lý tỉnh huống chính trị xử lý điểm nóng chính trị –xã hội ở tỉnh bo kẹo nước cộng hòa dân chủ nhân dân lào tiểu luận cao học

më ®Çu 1. Tính cấp thiết của đề tài Lào là quốc gia có lịch sử lâu đời, có một nền văn hóa dân tộc đặc sắc, gắn liền với quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước oanh liệt hàng ngàn đời của nhân dân các bộ tộc Lào. Chính những giá trị văn hóa chính trị truyền thống Lào, đã được hình thành và phát triển trong lịch sử dân tộc anh hùng đó, đã góp phần vào sự nghiệp đấu tranh bảo vệ nền độc lập dân tộc xây dựng và phát triển đất nước, là vũ khi để nhân dân Lào thực hiện các cuộc đấu tranh chống những âm mưu xâm lược, đồng hóa của các thế lực ngoại bang. Trong thời kỳ đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, nhân dân các bộ tộc Lào đã nỗ lực phấn đấu vươn lên, đạt được nhiều thành tựu to lớn về kinh tếxã hội. Cùng với quá trình dân chủ hóa xã hội các tầng lớp nhân dân ngày càng được nâng cao. Trong những năm gần đây, kinh tế thị trường ở Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào đã phát huy sức mạnh của mọi nguồn lực trong xã hội, thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng kinh tếxã hội. Tuy nhiên, trong nền kinh tế thị trường cũng đã xuất hiện nhiều yếu tố tác động tiêu cực đến đời sống xã hội. Những biểu hiện nêu trên nếu không được kịp thời khắc phục sẽ làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển kinh tếxã hội, cản trở sự phát triển của đất nước Lào. Với sự phát triển của đất nước, và những thành tựu to lớn đ• đạt được trong quá trình đổi mới từ cơ chế kinh tế cũ (cơ chế quan liêu bao cấp) sang nền kinh tế thị trường định hướng xa~ hụ?i chu? nghi~a những năm vừa qua, nuo´ccụ?ng ho`a dõn chu? nhõn dõnLào cũng có không ít những khó khăn, phức tạp, tiêu cực làm cản trở sự phát triển của x• hội, của đất nước. Trong đó có một số vấn đề gây cấn nổi lên ở những năm gần đây là: Hoạt động chống phá cách mạng của bọn phỉ; vấn đề tranh chấp đất đai; vấn đề mua bán và vận chuyển ma túy... Những vấn đề đó đ• trở thành điểm nóng x• hội và điểm nóng chính trị x• hội ở các địa phương trong cả nước. Điều này đ• gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự hoạt động l•nh đạo, sự quản lý của các tổ chức đảng, chính quyền các cấp từ Trung ương đến địa phương, ảnh hưởngđếntrật tự, an ninh, an toàn x• hội và đến đời sống của nhân dân. Tỉnh Bo Kẹo là một trong 17 tỉnh trong cả nước đ• chịu ảnh hưởng của những vấn đềđiểm nóng chính trị x• hộinói trên. Là một tỉnh nhỏ, rừng núi chiếm 80% diện tích của cả tỉnh, nhân dân còn nghèo khổ, khoảng cách về mức sống giữanông thôn và thành thị ngày càng mở rộng, nhân dân phần lớn còn sống dựa vào tự nhiên, lạc hậu. Vì vậy, nếu không có những biện pháp ngăn ngừa và giải quyết tốt từ ban đầu các điểm nóng x• hội và điểm nóng chính trị x• hộiở các cơ sở địa phương thì không thể nào bảo đảm được trật tự an ninh, an toàn x• hội. Vì thế, em chọn vấn đề “xử lý điểm nóng chính trị –xã hội ở tỉnh Bo Kẹo nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào” làm đề tài tiểu luận kết thúc học phần Phương pháp tiếp cận và xử lý tình huống chính trị.

mở đầu

1 Tớnh cấp thiết của đề tài

Lào là quốc gia cú lịch sử lõu đời, cú một nền văn húa dõn tộc đặc sắc,gắn liền với quỏ trỡnh đấu tranh dựng nước và giữ nước oanh liệt hàng ngànđời của nhõn dõn cỏc bộ tộc Lào Chớnh những giỏ trị văn húa chớnh trị truyềnthống Lào, đó được hỡnh thành và phỏt triển trong lịch sử dõn tộc anh hựng

đú, đó gúp phần vào sự nghiệp đấu tranh bảo vệ nền độc lập dõn tộc xõy dựng

và phỏt triển đất nước, là vũ khi để nhõn dõn Lào thực hiện cỏc cuộc đấu tranhchống những õm mưu xõm lược, đồng húa của cỏc thế lực ngoại bang Trongthời kỳ đổi mới, dưới sự lónh đạo của Đảng Nhõn dõn Cỏch mạng Lào, nhõndõn cỏc bộ tộc Lào đó nỗ lực phấn đấu vươn lờn, đạt được nhiều thành tựu tolớn về kinh tế-xó hội Cựng với quỏ trỡnh dõn chủ húa xó hội cỏc tầng lớpnhõn dõn ngày càng được nõng cao Trong những năm gần đõy, kinh tế thịtrường ở Cộng hòa dõn chủ nhõn dõn Lào đó phỏt huy sức mạnh của mọinguồn lực trong xó hội, thỳc đẩy sản xuất, kinh doanh, đưa đất nước thoỏtkhỏi khủng hoảng kinh tế-xó hội Tuy nhiờn, trong nền kinh tế thị trường cũng

đó xuất hiện nhiều yếu tố tỏc động tiờu cực đến đời sống xó hội Những biểuhiện nờu trờn nếu khụng được kịp thời khắc phục sẽ làm ảnh hưởng đến quỏtrỡnh phỏt triển kinh tế-xó hội, cản trở sự phỏt triển của đất nước Lào

Với sự phát triển của đất nớc, và những thành tựu to lớn đã đạt đợctrong quá trình đổi mới từ cơ chế kinh tế cũ (cơ chế quan liêu bao cấp) sangnền kinh tế thị trờng định hớng xó hội chủ nghĩa những năm vừa qua,nướccộng hòa dõn chủ nhõn dõn Lào cũng có không ít những khó khăn,phức tạp, tiêu cực làm cản trở sự phát triển của xã hội, của đất n ớc Trong

đó có một số vấn đề gây cấn nổi lên ở những năm gần đây là: Hoạt độngchống phá cách mạng của bọn phỉ; vấn đề tranh chấp đất đai; vấn đề muabán và vận chuyển ma túy Những vấn đề đó đã trở thành điểm nóng xãhội và điểm nóng chính trị - xã hội ở các địa phơng trong cả nớc Điều này

đã gây ảnh hởng nghiêm trọng đến sự hoạt động lãnh đạo, sự quản lý của

các tổ chức đảng, chính quyền các cấp từ Trung ơng đến địa phơng, ảnh ởngđếntrật tự, an ninh, an toàn xã hội và đến đời sống của nhân dân.

h-Tỉnh Bo Kẹo là một trong 17 tỉnh trong cả nớc đã chịu ảnh hởng củanhững vấn đềđiểm nóng chính trị - xã hộinói trên Là một tỉnh nhỏ, rừng núichiếm 80% diện tích của cả tỉnh, nhân dân còn nghèo khổ, khoảng cách vềmức sống giữanông thôn và thành thị ngày càng mở rộng, nhân dân phần lớncòn sống dựa vào tự nhiên, lạc hậu Vì vậy, nếu không có những biện phápngăn ngừa và giải quyết tốt từ ban đầu các điểm nóng xã hội và điểm nóngchính trị - xã hộiở các cơ sở địa phơng thì không thể nào bảo đảm đợc trật tự

an ninh, an toàn xã hội

Vỡ thế, em chọn vấn đề “xử lý điờ̉m nóng chính trị –xã hụ̣i ở tỉnh Bo Kẹo nước Cụ̣ng hòa dõn chủ nhõn dõn Lào” làm đề tài tiểu luận kết thỳc

học phần Phương phỏp tiếp cận và xử lý tỡnh huống chớnh trị

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Qua việc nghiên cứu học phần "Xử lý tình huống chính trị" Từ đó em

chọn đề tài nghiên cứu nguyên nhân, những bài học kinh nghiệm của điểmnóng đã diễn ra và tìm ra giải pháp cho việc xây dựng cơ sở chính trị ở nôngthôn tỉnh Bo Kẹo

Trong đề tài này, em cú kế thừa một cỏch sỏng tạo kết quả nghiờn cứucủa một số tỏc giả để làm luận cứ cho tiểu luận của mỡnh

3 Mục đích nghiên cứu

Khái quát những diễn biến, tính chất củađiểm nóng chính trị - xã hội đãxảy ra ở tỉnh Bo Kẹo Chỉ rõ các nguyên nhân phát sinh Từ đó rút ra nhữnggiải phỏp nhằm ổn định

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Khái quát diễn biến, quy mô, mức độ, tính chất củađiểm nóng chínhtrị - xã hội

- Xác định những nguyên nhân cơ bản làm nảy sinh ra điểm nóng chínhtrị - xã hội

Từ đó nêu ra những kinh nghiệm xử lý hậu quả sauđiểm nóng, kinhnghiệm ổn định chính trị - xã hội

5 Phạm vi nghiên cứu

Tiểu luận tập trung nghiên cứumột sốcủađiểm nóng chính trị - xã hội đãxảy ra ở tỉnh Bo Kẹo từ năm 2002 cho đến nay

6 Phơng pháp nghiên cứu

Trong bài tiểu luận này, em sử dụng phơng pháp phân tích, tổng hợp,trao đổi và nghiên cứu những tài liệu sách báo

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, mục lục và tài liệu tham khảo Tiểu luận đợc kếtcấu gồm 3 chơng:

Chương I: một số vấn đề lý luận về điểm núng xó hội, điểm núngchớnh trị-xó hội

Chương II: thực trạng điểm núng chớnh trị-xó hội diờ̃n ra ở tỉnh Bokẹo

Chương III: nyuờn nhõn, giải phỏp và baỡ học kinh nghiệm của điểmnúng chớnh trị-xó hộiở tỉnh Bo kẹo

CHƯƠNG I một số vấn đề lý luận vềđiểm nóng xã hội,

xó hội hoặc cú khả năng trực tiếp gõy nờn sự bất ổn định chớnh trị- xó hội, đòihỏi phải ỏp dụng những giải phỏp đặc biệt để giải quyết

Như vậy, tỡnh huống chớnh trị là những sự kiện, biến cố khụng bỡnh thường, diễn ra trong đời sống chớnh trị- xó hội, gõy nờn sự bất ổn định hoặc cú khả năng trực tiếp gõy nờn sự bất ổn định chớnh trị- xó hội, đũi hỏi con người phải ỏp dụng những giải phỏp đặc biệt để giải quyết.

Tỡnh huống chớnh trị thường gắn với sự khủng hoảng chớnh trị Đõycũng là thời điểm, hoàn cảnh dờ̃ nảy sinh xung đột, rối loạn xó hội, cú nguy

cơ đe dọa đến sự ổn định bền vững của chế độ Tỡnh huống chớnh trị còn lànhững bựng phỏt gõy bất lợi về chớnh trị trong một phạm vi nhất định

Tỡnh huống chớnh trị cú thể trực tiếp nảy sinh trong lĩnh vựcchớnh trị như những mõu thuẫn giữa cỏc lực lượng ngay trong bộ mỏy cầmquyền, sự chống đối của cỏc thế lực trong và ngoài nước; sự chống đối của

nhân dân với những người nắm giữ quyền lực, các cơ quan quyền lực và thểchế chính sách của nhà nước Chẳng hạn, khi kinh tế khủng hoảng, trì trệ cóthể dẫn đến sự bất ổn về mặt chính trị Những vấn đề dân tộc, tôn giáo nếukhông có giải pháp đúng cũng có thể dẫn đến những xung đột về chính trị.

Tình huống chính trị có thể biểu hiện ở những dấu hiệu cơ bản sau :

- Sự bất mãn, chống đối của nhân dân với chính quyền nhà nước;

- Bộ máy quyền lực tê liệt hoặc thiếu chủ thể cầm quyền (khoảng trốngquyền lực );

- Những chuẩn mực luật pháp, đạo đức, văn hoá không được tuân thủ;

- Khủng hoảng về tư tưởng, niềm tin gây tổn hại đến ý thức hệ chủ đạocủa xã hội;

- Các lực lượng tiêu cực, phản động có điều kiện trỗi dậy gây mất anninh xã hội, làm tăng nguy cơ đối với sự bền vững của chế độ xã hội

Một tình huống chính trị xuất hiện không nhất thiết phải có đầy đủ cácdấu hiệu trên mà có thể chỉ cần một vài dấu hiệu nào đó, gây nên bất ổn địnhchính trị- xã hội

1.2 khái niệm điểm nóng xã hội :

Khi điểm nóng xã hội nổ ra thường có những biểu hiện sau :

+ Đời sống xã hội trong trạng thái không bình thường, bất ổn định, cólúc rối loạn;

+ Sự phản ứng, xung đột của đám đông, của các lực lượng không còn

tự kiềm chế được trở thành sức mạnh, áp lực chống đối lẫn nhau;

+ Hành vi của đám đông quần chúng đã vượt qua ngoài khuôn khổ củapháp luật và chuẩn mực văn hoá đạo đức;

+ Diễn ra trong không gian và thời gian nhất định, có khả năng lan tỏasang nơi khác;

Từ những biểu hiện trên có thể khái quát: điểm nóng xã hội là đời sống

xã hội trong trạng thái không bình thường, bất ổn định, rối loạn, diễn ra sựxung đột, chống đối giữa các lực lượng với những hành vi không còn tự kiềm

chế được, đã vượt ra ngoài khuôn khổ của pháp luật và chuẩn mực văn hoáđạo đức, diễn ra tại một địa điểm, trong một thời gian nhất định và có khảnăng lan tỏa sang nơi khác.

Điểm nóng xã hội có thể diễn ra ở những địa bàn và trong những lĩnhvực khác nhau Nó có thể phát sinh ở khu vực nông thôn, miền núi hay thànhthị, ở các xí nghiệp hay trường học… nó có thể diễn ra trong lĩnh vực kinh tế,chính trị hay xã hội… Điểm nóng xảy ra ở các khu vực trên được gọi chung làđiểm nóng xã hội

1.3 khái niệm điểm nóng chính trị- xã hội :

Điểm nóng chính trị- xã hội là điểm nóng xã hội diễn ra trong lĩnh vựcchính trị- xã hội khi mà sự chống đối của đám đông quần chúng của các lựclượng đối lập đã hướng trực tiếp vào những người nắm quyền lực chính trị, cơquan quyền lực và thể chế chính sách của chính quyền nhà nước

Trong thực tiễn thường xảy ra các điểm nóng xã hội nhiều hơn là cácđiểm nóng chính trị- xã hội Còn điểm nóng chính trị- xã hội xảy ra ít hơnnhưng phức tạp và quyết liệt hơn vì nó liên quan trực tiếp tới quyền lực nhànước Tuy nhiên, điểm nóng xã hội trong các lĩnh vực khác đều có khả năngtrực tiếp trở thành điểm nóng chính trị- xã hội Chẳng hạn, những cuộc đìnhcông, bãi công của người lao động chống giới chủ, học sinh bãi khoá chốngban lãnh đạo nhà trường, nông dân tranh chấp đất đai với nhau… nếu không

có cách xử lý đúng đều có thể chuyển thành cuộc đấu tranh chống chính chínhquyền nhà nước Như vậy, nếu chúng ta xử lý tốt điểm nóng xã hội thì sẽ hạnchế sự phát sinh điểm nóng chính trị- xã hội Điểm nóng xã hội có thể cónguồn gốc từ những tranh chấp dân sự, từ sự khiếu kiện của nhân dân khôngđược giải quyết kịp thời, để dây dưa, kéo dài, gây tích đọng mâu thuẫn vàbùng phát thành điểm nóng chính trị- xã hội Do đó, để điểm nóng xã hội vàđiểm nóng chính trị- xã hội không nổ ra cần giải quyết tốt những tranh chấp

về mặt dân sự, giải quyết kịp thời những khiếu kiện của nhân dân; ngăn ngừa

sự chống đối của các lực lượng phản động

Từ sự phân tích trên có thể cho thấy, điểm nóng có nổ ra hay không,mức độ như thế nào không chỉ phụ thuộc vào những điều kiện, nhân tố kháchquan ngoài chủ thể cầm quyền mà nó còn phụ thuộc vào chính chủ thể cầmquyền Ngay trong điều kiện khủng hoảng xã hội, hay khủng hoảng chính trị

xã hội, nếu chủ thể cầm quyền có giải pháp đúng thì cũng có thể không phátsinh điểm nóng, hoặc điểm đóng có nổ ra thì tác hại cũng không lớn Ngượclại nếu chủ thể cầm quyền áp dụng giải pháp sai lầm thì sẽ làm cho cuộckhủng hoảng thêm trầm trọng và khó tránh khỏi nổ ra điểm nóng xã hội hoặcđiểm nóng chính trị- xã hội Thực tế cho thấy, khi thể chế chính trị quan liêu,tham nhũng, mất dân chủ những người cầm quyền thoái hoá biến chất thìnhân dân nổi dậy chống lại, lực lượng đối lập lợi dụng cơ hội lật đổ lực lượngcầm quyền Và do vậy, điểm nóng bùng phát

1.3 Quy tr×nh xö lý ®iÓm nãng chÝnh trÞ - x· héi

Quy trình mang tính phổ biến của xử lý các điểm nóng chính trị - xã hội gồm những bước cơ bản sau :

Bước 1: Nắm tình hình, phân tích nguyên nhân và nận dạng mâu thuẫn.

- Số lượng người tham gia biểu tình chống đối Phân tích thành phần, đối tượng, hình thức tổ chức lực lượng Họ nêu những yêu sách gì? Nhữngyêu sách đó do cơ quan nào giải quyết? Ai là người cầm đầu Số lượng những người quá khích? Những âm mưu và thủ đoạn? Họ có quan hệ trực tiếp, gián tiếp với những đâu?

- Phân tích tìm ra các nguyên nhân đưa đến các điểm nóng Nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan, nguyên nhân bên trong và nguyênnhân bên ngoài, nguyên nhân sâu xa và nguyên nhân trực tiếp

-Xem xét tình chất của các mâu thuẫn Mâu thuẫn đối kháng hay khôngđối kháng, mâu thuẫn giữa nội bộ nhân dân hay mâu thuẫn địch ta, mức độ của từng mâu thuẫn và sự đan xen giữa chúng

Bước 2: Áp dụng những biện pháp “rút ngòi nổ” và từng bước giải

quyết dứt điểm vấn đề

Lựa chọn chính xác phương pháp, hình thức, lục lượng thích hợp và nghệ thuật sử dụng các phương tiện hỗ trợ mà nhất là các phương tiện thông tin đại chúng để nhanh chóng “rút ngòi nổ” và “hạ nhiệt độ” của điểm nóng, giải tán đám đông và đối sách với những người cầm đầu một cách khéo léo

Vì vậy, phải :

- Thành lập ngay ban chỉ đạo chung Thiết lập sự lãnh đạo, chỉ huy thống nhất, phát huy hiệu lực của hệ thống chính trị để giữ vững quyền lực chính trị; đặc biệc chú ý đến việc lựa chọn đúng người chỉ huy và ban tham mưu cùng hệ thống chỉ đạo từ trên xuống

- Xác định đúng phương thức giải quyết Xây dụng kế hoạch giải quyết từng vấn đề một và cả phương án dự phòng Chuẩn bị phương án xử lý tình huống xấu nhất có thể xảy ra, ngăn ngừ nguy cơ lan tỏa sang nơi khác bằng tất cả các biện pháp có thể; trong đó, biện pháp chính trị tư tưởng, tâm lý để ngăn ngừa việc chưa xảy ra vẫn là quan trọng nhất

- Thực hiện đối sách hợp lý Nắm vững phương châm: kiên định về nguyên tắc, mềm dẻo về phương pháp, linh hoạt trong hình thức, thỏa đáng vềbiện pháp trên cơ sở dựa vào dân, nắm lấy dân và thực hiện bằng lực lượng của dân

Bước 3: Khắc phục hậu quả khi điểm nóng bị dập tắt.

Khi giải tán được đám đông và xử lý những người cầm đầu thì, về cơ bản, điểm nóng đã đươc dập tắt Vấn đề tiếp theo là xử lý hậu quả:

- Bình thường hóa đời sống xã hội Đưa những hoạt động cơ bản của đời sống cộng đồng trở lại bình thường như trước khi xảy ra điểm nóng ; đồngthời giải quyết luôn những gút mắc có liên quan cũng như tạo ra tiền đề cho

sự phát triển mới

- Khắc phục những thiệt hại Những thiệt hại về người và của phải đượcgiải quyết một cách thấu lý đạt tình; phù hợp với pháp luật hiện hành, truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đạo lý sinh hoạt cộng đồng

- Truy cứu trách nhiệm Trên tinh thần xây dựng mà tiến hành xác định

rõ đúng sai, xử lý công khai và đúng tội những người có sai lầm cà hai phía đúng với từng tính chất của vụ việc; khen thưởng những người có công bảo

vệ chế độ

Bước 4: Rút kinh nghiệm, dự báo tình hình và áp dụng những giải pháp

để điểm nóng không tái phát

- Đúc kết kinh nghiệm Cần tiến hành đánh giá rút kinh nghiệm về người cán bộ lãnh đạo, hệ thống tổ chức quyền lực, phương thức lãnh, chỉ đạo

và sự bất cập của chính sách, thể lệ hay luật pháp của của nhà nước, cơ sở chính trị - xã hội trong quần chúng

- Dự báo điểm nóng có thể tái phát lại không? Nếu có thì mức độ tái phát ra sao? Xu hướng của nó là như thế nào? Cần áp dụng những giải pháp

gì để tiếp tục xử lý tình huống tái phát

- Các giải pháp không để cho điểm nóng tái phát Cần áp dụng những giải pháp gì để điểm nóng không tái phát? Những giải pháp trước mắt và những giải pháp bổ trợ

Điểm nóng chính trị - xã hội phải được xử lý theo quan điểm lịch sử cụ thể và hết sức cẩn trọng; mỗi sai lầm dù là sai lầm nhỏ cũng rất nguy hiểm

CHƯƠNG II : THỰC TRẠNG điểm nóng chính trị - xã hội

DIấ̃N RA ở tỉnh Bo Kẹo 2.1 Vị trí địa lý của tỉnh Bo Kẹo

Bo Kẹo là một tỉnh nằm phía Tây Bắc của nước Cộng hòa dõnchủ nhõndõn Lào, phía Bắc và Đông Bắc có biên giới giáp với tỉnh Luông Nặm Thà dài100km, phía Đông Nam giáp với tỉnh U Đôm Xay dài 110km, phía Nam giápvới tỉnh Xay Nha Bu Ly dài 35km, phía Tây giáp với Vơng quốc Thái Lan dài

145 km (trong đó có biên giới đất liền 48km và có sông Mê Kông làm biêngiới dài 97km), phía Tây Bắc giáp với Miên Ma dài 98 km có sông Mê Kông

ở giữa

Tỉnh Bo Kẹo có tổng diện tích là 6.169 km2, chiếm 4,51% của tổng diệntích cả nớc, là một tỉnh miền núi chiếm 82% diện tích của cả tỉnh Về cơ cấugồm có 5 huyện là: Huyện Mơng Mơng, huyện Tổn Phợng, huyện Huội Sài,huyện Pác Thà và huyện Pha U Đôm Cả 5 huyện có 354 bản, có 25.623 ngôinhà, có dân số 145.919 ngời, trong đó nữ là 73.606 ngời (2011), mật độ dân số

là 23 ngời/km2

2.2 Diễn biến điểm nóng chính trị - xã hội ở hòn đảo Ma Nô giữa sông Mê Kông biên giới giáp với Thái Lan

Nh đã trình bày ở phần trên, ở tỉnh Bo Kẹo từ Bắc đến Nam của tỉnh là

có sông Mê Kông làm biên giới với hai nớc có chế độ chính trị khác nhau, đó

là Miên Ma và Thái Lan Một nửa phần bên trên thì bờ sông Mê Kông phía

đông là Lào và phía Tây là Miên Ma có biên giới dài 98 km Còn nửa địa phầnbên dới thì bờ sông Mê Kông phía Đông là Lào và thía Tây là Vơng quốc TháiLan có biên giới bên sông là 97 km Tổng cộng biên giới bên sông của hai nớc

- Đảo Vanh

- Đảo Hao

Cả 9 đảo nói trên có 6 hòn đảo là thuộc huyện Tổn Phợng nh là: Đảo

H-ơng, đảo Tàng, đảo Sao, đảo Phả Khăm, đảo Ma Nô 1 và đảo Ma Nô 2 Còn 3hòn đảo còn lại là thuộc huyện Huội Sài, đó là: đảo Púng, đảo Vanh và đảoHao Các hòn đảo đều có thế mạnh khác nhau về kinh tế, du lịch, dịch vụ vàquân sự Chẳng hạn thế mạnh về kinh tế có những hòn đảo: Đảo Hơng (chănnuôi và trồng cây lơng thực, đặc biệt là cây lơng thực nh: Ngô, lạc, đậu )

Đảo Tàng là chỉ có chăn nuôi Đảo Sao là về du lịch,dịch vụ (vì ở đây có mộtcái đặc sắc là cả hòn đảo đó chỉ có cây bông rừng, đến mùa hoa nó nở thì nhìncả hòn đảo là màu đỏ hồng rực rỡ đẹp mắt Hàng năm đến mùa này ngời tahay tổ chức lễ hội "Đọc nghỉu ban", tức là "Hoa bông nở" nhng thực chất làhoạt động thời trang Mặt khác, đối diện với hòn đảo Sao bên bờ sông MêKông bên kia là "tam giác vàng" nổi tiếng từ xa, do đó bất cứ khách thamquan, du lịch từ nớc nào đến cũng đều ghé thăm hòn đảo nhỏ này) Đảo MaNô 1 là có thế mạnh về kinh tế và quốc phòng - an ninh Đảo Púng là có thếmạnh về quốc phòng - an ninh và đảo Hao là có thế mạnh về tài nguyên thiênnhiên (cát) phục vụ cho việc xây dựng

Đảo Ma Nô 1 là một trong 9 hòn đảo nói trên và là nơi xảy ra diểmnúng Đảo Ma Nô 1 có diện tích là 9.030.000 m2 nằm ở giữa sông Mê Kôngnếu tính từ trung tâm của huyện Tổn Phợng xuống (theo dòng sông) là có 10

km, nếu tính từ trung tâm của tỉnh Bo Kẹo lên là có 48 km đờng bộ

ở đây tác giả muốn lý giải tại sao gọi là đảo "Ma Nô 1 và Ma Nô 2",theo bản đồ kèm theo Hiệp nghị ngày 23/3/1907 giữa thực dân Pháp với Xiêm(Thái Lan) về việc quy định đờng biên giới đờng bộ và đờng sông giữa Lào vàXiêm (bản đồ tỉ lệ 1.25.000), trong đó về đờng sông là "lấy dòng nớc sâu làmbiên giới đờng sông" Lúc đó đảo Ma Nô 1 và Ma Nô 2 chỉ là một cha tách rathành 2 đảo và hoàn toàn nằm ở biên giới phía Lào Sau này, do hàng nămdòng nớc chảy có sự thay đổi tự nhiên dần dần chia tách hòn đảo Ma Nô thành

2 đảo là Ma Nô 1 và Ma Nô 2

Đến năm 1996 để giải quyết vấn đề biên giới giữa Lào - Thái Lan, Uỷban giữ gìn an ninh - an toàn biên giới của cả hai bên đã hợp tác và chụp lạibản đồ tỷ lệ 1 : 40.000 vẫn thấy rằng hai hòn đảo (Ma Nô 1 và Ma Nô 2) vẫnnằm ở biên giới phía Lào

Với bản chất là chủ nghĩa cơ hội của giới cầm quyền Thái Lan, họmuốn chiếm đóng hòn đảo Ma Nô 1 và đa dân vào sản xuất trồng trọt (chủ

yếu là trồng ngô, lạc và đậu), sau nhân dân Lào phát hiện là ở đảo Ma Nô 1 códân Thái Lan vào đó làm ăn thì báo cáo lên cấp trên Trớc những tình hình đó,tại hội nghị thờng kỳ lần thứ ba của Ban giữ gìn an ninh, an toàn biên giớigiữa Lào - Thái Lan năm 2002 tại tỉnh Bo Kẹo, Uỷ ban giữ gìn an ninh, antoàn biên giới bên tỉnh Bo Kẹo đã đề nghị cho Chủ tịch Uỷ ban giữ gìn anninh, an toàn biên giới bên Thái Lan rút nhân dân Thái Lan tại đảo Ma Nô 1

về nớc, trong Hội nghị thì họ chấp nhận, nhng trên thực tế Thái Lan khôngthực hiện lời cam kết của mình

Đến ngày 12/8/2002, có nhân dân gốc Lào nhng sống ở Thái Lan báotin với chính quyền địa phơng mình rằng: Sáng ngày 15/8/2002 Thái Lan sẽ đaquân vào chiếm đóng đảo Ma Nô 1 Biết tình hình nh thế, Bộ Quốc phòng Làomới điện báo khẩn cấp ra lệnh cho Tỉnh đội trởng phải lập tức đa quân vàochiếm trớc Thực hiện lệnh của Bộ Quốc phòng và dới sự chỉ đạo của Bí thtỉnh uỷ, Tỉnh trởng tỉnh Bo Kẹo, đến sáng ngày 14/8/2002 Tham mu trởng củatỉnh đội tỉnh Bo Kẹo đã đa 30 quân vào chiếm địa bàn đảo Ma Nô một trớc

đóng cửa Thấy tình hình căng thẳng nh vậy, Ban giữ gìn an ninh, an toàn biêngiới của tỉnh Bo Kẹo đề nghị với Ban an ninh, an toàn biên giới tỉnh ChiềngRai của Thái Lan tổ chức hội nghị bất thờng cùng nhau nghiên cứu giải quyết

2.3 Về xử lý điểm nóng chính trị - xã hội ở hòn đảo Ma Nô 1

Việc xử lý điểm núng chớnh trị-xó hội ở đảo Ma Nô cũng khác với haiđiểm núng nói trên, vì đây là vấn đề liên quan với quốc tế, cho nên việc giảiquyết cũng đòi hỏi phải mềm dẻo, nghệ thuật và nghiêm khắc

Sau nhận đợc đơn đề nghị của Ban giữ gìn an ninh, an toàn biên giớiphía Lào, Chủ tịch Uỷ ban giữ gìn an ninh, an toàn biên giới của tỉnh ChiềngRai (Thái Lan) đã nhận lời và đề nghị cho hai bên xây dựng dự thảo để đàmphán Đến ngày 12/10/2002, hai bên đến dự hội nghị tổ chức tại tỉnh Chiềng

Rai (Thái Lan) Trong hội nghị phía Lào đa ra 8 vấn đề, trong đó liên quan tới

đảo Ma Nô 1 có hai vấn đề là:

Một là: Đề nghị bên Thái Lan chịu trách nhiệm và đền bù hoàn toàn

tính mạng của ngời dân Lào mà họ bắn chết chiều ngày 28/8/2002 với số tiền

là 280.000 bạt (tiền Thái Lan) và bằng 8.000 USD

Hai là: Phải rút toàn bộ nhân dân Thái Lan đi sản xuất (trồng ngô) ở

đảo Ma Nô và các hòn đảo khác thuộc biên giới của Lào

Hai vấn đề nêu trên thì vấn đề thứ nhất phía Thái Lan chấp nhận vàchịu đền bù toàn bộ số tiền phía Lào đa ra Còn vấn đề thứ hai họ cha chấpnhận, Thái Lan vẫn cho là hòn đảo đó là của họ do đó phía Lào mới đ a ra

điều kiện là: Nếu hòn đảo Ma Nô là của Thái Lan thì phía Lào đề nghị hãy

đa ra những chứng cứ để chứng minh rằng đảo đó là của Thái Lan Quanghiên cứu đàm phán, bên Thái Lan không có bất cứ một chứng cứ nào đểchứng minh là đảo đó là của họ Song, Ban giữ gìn an ninh, an toàn biêngiới phía Lào mới đa ra Hiệp nghị ngày 23/3/1907 kèm theo bản đồ đ ờngbiên giới đờng sông Mê Kông giữa Pháp - Xiêm (Thái Lan) do Uỷ ban cấpcao Pháp - Xiêm về sông Mê Kông (bản đồ tỷ lệ 1 : 25.000) và bản đồ tỷ lệ

ra khỏi khu vực đó cùng với sự đền bù về thiệt hại sinh mạng của nhân dânLào mà họ bắn chết là một điều xứng đáng không thể nào tránh khỏi

2.4 Tính chất của điểm nóng chính trị - xã hội ở hòn đảo Ma Nô giữa sông Mê Kông biên giới giáp với Thái Lan

Tính chất cơ bản của điểm núng chớnh trị-xó hội ở hòn đảo Ma Nô giữasông Mê Kông biên giới giáp với Thái Lan là dùng lực lợng gây sức ép, gâymất trật tự, an ninh, an toàn biên giới giữa Lào - Thái Lan Làm cho biên giới

ở vùng này có sự căng thẳng Từ những vấn đề kinh tế (sản xuất trồng ngô) đãtrở thành vấn đề chính trị, trở thành vấn đề an ninh quốc gia Đó là bản chất cơbản của chủ nghĩa cơ hội ở Thái Lan

Hai nớc Lào và Thái Lan là hai nớc láng giềng có điều kiện sinh sốnggần gũi giống nhau, nói với nhau không cần phiên dịch, thậm chí không cầnhọc mà biết đọc chữ của nhau Nhân dân hai bên có phong tục tập quán giốngnhau, cách ăn, ở, mặc và sinh hoạt đều giống nhau, thế mà chính quyền địaphơng Thái Lan phải dùng lực lợng quân đội gây sức ép, gây căng thẳngbiên giới làm cho nhân dân hai bên bờ sông Mê Kông phải tạm dừng quan

hệ đi lại hỏi thăm lẫn nhau, đó là một vấn đề rất đau xót của nhân dân haibên bờ sông

Thái Lan dùng một tiểu đoàn của quân khu III có trụ sở ở tỉnh ChiềngRai (Thái Lan) về đóng ngay ở bên bờ sông Mê Kông đối diện với đảo Ma Nô

1, cách bờ sông chỉ có 100m gây sức ép với Lào, thấy các tàu thuyền của Làolên - xuống cũng bắn dọa Họ tìm mọi cách để cho chúng ta nổ súng trớc,nhng bất cứ tình hình nào, diễn biến sẽ ra làm sao thì Bộ Quốc phòng Làotuyệt đối cấm không đợc nổ súng trớc Tình hình đó đã kéo dài gần hai thángcho đến Hội nghị Ban giữ gìn an ninh, an toàn biên giới của hai bên ngày12/10/2002, hai bên đã đa ra những chứng cứ để chứng minh là hòn đảo đó làcủa ai Cuối cùng hai bên đã nhất trí với bản đồ kèm theo Hiệp ngị năm 1907của Pháp và Xiêm đã ký với nhau về biên giới đờng sông

Về mục tiêu đấu tranh rất rõ ràng là đấu tranh để tranh chấp đất đai

đồng thời là gây ảnh hởng tạo cơ sở khó khăn trong việc cắm cột mốc biêngiới đờng sông, vì cột mốc đờng sông giữa hai nớc Lào - Thái Lan cha đợcthực hiện mà hiện nay đang làm ở biên giới đờng bộ

CHƯƠNG III : nguyên nhân, GIẢI PHÁP và bài học kinh nghiệm của

Điểm nóng chính trị - xã hộiở tỉnh Bo Kẹo

3.1 Nguyên nhân của điểm nóng chính trị - xã hội ở hòn đảo Ma Nô 1 giữa sông Mê Kông biên giới giáp với Thái Lan

Tỉnh Bo Kẹo nước Cộng hòa dờnchủ nhõn dõn Lào và Chăng Vắt (tỉnh)Chiềng Rai vơng quốc Thái Lan là hai tỉnh thuộc hai nớc láng giềng có chế độchính trị khác nhau Mặc dù có chế độ chính trị khác nhau nhng về lối sống,truyền thống văn hoá có những nét tơng đồng nhau, thậm chí có những cáigiống nhau nh là ăn cơm nếp, mặc váy, các phong tục tập quán nh ăn hỏi, lễ c-

ới, lễ "thăm U Su Khuôn" (lễ buộc chỉ cổ tay), nói với nhau không cần phiêndịch, đạo Phật là quốc đạo Nhân dân theo dọc hai bờ sông đều có họ hàng ởbên này, bên kia, có gia đình bố mẹ nhà cửa ở bên này và có anh chị hoặc em

ở bên kia Do đó mối quan hệ đi lại hỏi thăm lẫn nhau là khó có thể tránhkhỏi

Trên thực tế của đời sống xã hội, nhân dân hai tỉnh Bo Kẹo và ChiềngRai nói chung và hai bờ theo dọc sông Mê Kông nói riêng, ngoài những sựhiểu biết lẫn nhau về tiếng nói, về tập tục văn hoá thì hai bên còn có quan hệkinh tế hàng hoá hàng ngày ở bên Lào sản xuất và bán ra các loại sản phẩm

nh là: thóc, ngô, đậu, lạc, ớt, gỗ và các loại lâm sản khác Còn Lào nhập vào làcác sản phẩm tiêu dùng hàng ngày, sản phẩm công nghiệp phục vụ trong sảnxuất nông nghiệp Việc trao đổi mua bán làm ăn của nhân dân hai bên dã tạo

ra tinh thần gắn bó, thơng yêu, đùm bọc lẫn nhau, vì vậy nhân dân hai bênkhông ai mong muốn sự bất ổn về an ninh, an toàn ở hai bên bờ sông biêngiới Thế nhng giới cầm quyền Thái Lan đã tìm mọi cách để điểm núng xảy

ra Vậy nguyên nhân nào làm xảy ra điểm núng đó?

Trớc hết: Là sự tranh chấp đất đai,gây sức ép với chính quyền địa

ph-ơng làm cho nhân dân không những là ở bên Lào mà cả nhân dân Thái Lanvùng ven bờ sông Mê Kông cũng sợ, đồng thời làm cho các cửa khẩu địa ph-

ơng tạm thời bị đóng cửa Mu đồ của giới cầm quyền Thái Lan thì họ muốndùng lực lợng quân đội để chiếm đóng hòn đảo Ma Nô 1 làm căn cứ địa chobọn "nhóm ngời không tốt" đang hoạt động bí mật ở vùng đất thuộc địa phậncủa tỉnh Bo Kẹo và các tỉnh khác lân cận

Thứ hai là: Với mu đồ chiếm đóng đảo Ma Nô 1 của Thái Lan, ngoài

mục đích về chính trị và quân sự thì việc chiếm đảo Ma Nô 1 họ còn có mục

đích khác nữa là làm cản trở về việc cắm cột mốc biên giới đờng sông MêKông Nh chúng ta đã biết, nước Cộng hòa dờnchủ nhõn dõnLào và vơng quốcThái Lan có biên giới từ Bắc chí Nam dài 1.835km, trong đó có biên giới đấtliền dài 735km và biên giới đờng sông dài 1.100km Trong tổng số biên giới

đờng bộ dài 735km đó mới chỉ cắm đợc 190 cột mốc trong quãng biên giới dài

là 676km và bằng 92% trong tổng số 735km (tính từ ngày 5/6/1997) Trong

190 cột mốc đó có 11 cột mốc thuộc địa phận của tỉnh Bo Kẹo Còn biên giới

đờng sông Mê Kông dài 1.100km thì vẫn cha đợc cắm một cột mốc nào, trong

đó Bo Kẹo có biên giới đờng sông Mê Kông với Thái Lan dài là 97km

Nói đến biên giới đờng sông Mê Kông là một vấn đề phải tranh cãitrong Hội nghị thờng kỳ hàng năm của Uỷ ban hợp tác Lào - Thái Lan, TháiLan - Lào Bởi vì: theo kết quả Hội nghị uỷ ban hợp tác giữa Lào và Thái Lanngày 8/9/1996 tại tỉnh Sông Kha (vơng quốc Thái Lan), hai bên đã có quyết

định chung về việc khảo sát và cắm cột biên giới trong suốt biên giới dài1.835km" của hai nớc Trong đó hai bên đã nhất trí thừa nhận lấy 5 hiệp ớc

mà Pháp và Xiêm đã phân chia đờng biên giới và ký với nhau làm nguyên tắccơ bản cho Uỷ ban cắm cột mốc biên giới của hai bên 5 hiệp ớc đó là:

- Hiệp ớc ngày 13/2/1904

- Quyết định ngày 29/6/1904

- Hiệp ớc ngày 23/3/1907

- Hiệp nghị kèm theo Hiệp ớc ngày 23/3/1907

- Hiệp ớc ngày 25/8/1926 và bản đồ vẽ theo các hiệp ớc nói trên

Nhng trên thực tế cho đến nay, Thái Lan lại từ chối không muốn lấytheo các hiệp ớc mà hai bên đã thừa nhận nói trên, họ muốn lấy tình hình củadòng nớc sâu hiện tại, do đó nảy ra vấn đề phải tranh cãi lẫn nhau Đây cũng

là một nguyên nhân quan trọng trong điểm núng xó hội, điểm núng chớnh

trị-xó hội đã từng xảy ra ở tỉnh Bo Kẹo trong những năm gần đây mặc dù cha đếnmức gay gắt, phức tạp nhng nó cũng mang tính bất ổn trong đời sống chính trị

- xã hội, làm ảnh hởng đến việc sản xuất và phát triển kinh tế của nhân dân

Nh vậy để có sự quản lý, điều hành đợc tốt trong quá trình xử lýđiểm núngchớnh trị-xó hội xảy ra, ngời quản lý nên tìm ra các nguyên nhân chính làmphát sinh ra cácđiểm núng mới có thể giải quyết đúng và kịp thời tình hìnhcủađiểm núng