Bộ 40 đề văn 11 đ án 181 trang

Sự vô tình của nhân vật này thể hiện ở thái độ đối xử với con chó xấu xí: khi người vợ mua về, nhân vật tôi xa lánh, hờ hững; khi những người quen ngỏ ý giết thịtcon chó, nhân vật tôi đã

Trang 1

BỘ 40 ĐỀ KIỂM TRA

ĐỊNH KÌ NGỮ VĂN 11 (Dùng chung cho cả 03 bộ sách)

BỘ ĐỀ BAO GỒM:

1 40 đề kiểm tra định kì + đáp án chi tiết

2 Bao gồm tất cả các thể loại của cả năm học:

(Thời gian: 90 phút, không kể thời gian phát đề)

THỂ LOẠI TRUYỆN NGẮN

ĐỀ 1

I ĐỌC HIỂU (6,0 điểm)

Đọc đoạn trích sau:

(Lược dẫn: Vợ của nhân vật xưng “tôi” mua một con chó, nhưng nó rất xấu

xí nên chẳng ai dám đến gần Mấy người quen của nhân vật “tôi” định bụng

sẽ giết thịt nó để làm một chầu nhậu, nhưng rồi giặc đến, mọi người đềuphải bỏ làng chạy giặc Vì vướng víu nên gia đình, nhân vật “tôi” đành phải

Trang 2

bỏ con chó lại nhà cụ bếp Móm và nhờ cụ nuôi hộ Trước khi ra đi, vợ củanhân vật “tôi” đã xích con chó vào gốc cây để nó khỏi chạy theo)

“Ắng!… Ắng! Ắng!…” Tiếng con chó lồng lộn, cuống quít đằng sau bước chân tôi Nó như gọi tôi, nó như kêu cứu, như than khóc, oán trách…

Ra khỏi ngõ tôi thoảng nghe tiếng chị vợ cảnói với chồng:

– Vợ chồng nhà ấy họ đi đấy à? Này, họ bỏ lại con chó cậu ạ.

Và tiếng anh chồng dấm dẳn:

– Đến người cũng chả chắc giữ được nữa là con chó!…

Tôi xóc lại cái quai ba lô, bước theo hút cái bóng nhà tôi đang đi xăm xắm xuống đồi.

[…]

Tiếng con chó từ trong nhà cụ bếp Móm đưa ra vẫn nghe rõ mồn một

“Ắng!… Ắng! Ắng!…” Tiếng con chó da diết, nhọn hoắt xói vào ruột gan tôi.

“Thôi để chuyến này về tao nuôi Tao sẽ nuôi mày, tao không bỏ mày đâu…”.

Tôi nhủ thầm với tôi một lần nữa như vậy.

(Lược một đoạn: sau khi giặc rút, gia đình nhân vật “tôi” về lại làng, nhưngnhân vật “tôi” đã quên bẵng con chó)

Một hôm tôi chợt thấy cặp kính trắng lấp loáng của Đặng “cồn” từ đầu ngõ đi vào, bấy giờ tôi mới giật mình, sực nhớ đến con chó Tôi quay lại hỏi nhà tôi:

– À, mình này! Con chó nhà ta đâu nhỉ? Mình chưa vào trong cụ bếp dắt

nó về à?

Nhà tôi đứng ngẩn ra một lúc Có lẽ nhà tôi cũng không ngờ rằng tôi đã về bằng ấy ngày giời rồi vẫn không nói chuyện con chó ấy với tôi.

– Nó chết rồi!… – Nhà tôi nói khe khẽ.

– Chết rồi? Làm sao mà chết được?…

Tôi trố mắt lên hỏi lại Nhà tôi cúi mặt xuống, thở dài:

– Nó chết thương lắm cơ mình ạ Không phải nó chết trong cụ bếp Móm đâu Nó về nhà ta nó chết đấy.

Nhà tôi ngừng lại, cắn môi chớp chớp hai mắt nhìn ra ngoài sân Lát sau, nhà tôi đứng dậy mời Đặng vào trong nhà, rót nước mời anh rồi mới tiếp tục câu chuyện.

Chao ôi! Con chó xấu xí ấy của tôi! Con chó từ lúc mua, đến lúc chết không được một lần vuốt ve! Nó đã chết một cách thảm thương và trung hậu quá Từ hôm vợ chồng tôi gửi lại nó cho ông cụ bếp Móm, con chó không chịu ăn uống gì Nó chỉ kêu Nó kêu suốt ngày, suốt đêm Một đêm, ông cụ bếp không thấy con chó kêu nữa, thì ra nó đã xổng xích đi đâu mất rồi.

Trang 3

Hôm nghe tin giặc rút, ở trong khe đồn Khau Vắt dọn về, nhà tôi tạt vào nhà cụ bếp Móm định đem con chó về nhân thể, nhưng vào đến nơi thì nó không còn đấy nữa Lúc ấy nhà tôi cũng yên trí là con chó mất rồi Chắc chắn nó sẽ lạc vào một trại ấp nào đấy và người ta làm thịt nó.

Nhưng khi nhà tôi về đến nhà, bà con xóm giềng vừa chạy sang láo nháo thăm hỏi thì, ở ngoài vườn sau, có mấy tiếng chó hú lên thảm thương và ghê rợn.

Từ sau bụi dứa rậm rạp, con chó khốn khổ ấy lảo đảo đi ra Người nó run lên bần bật Nó gầy quá, chỉ còn một dúm xương da xộc xệch, rụng hết lông.

Nó đói quá, đi không vững nữa Nó đi ngã dụi bên này, dụi bên kia Rồi nó không còn đủ sức mà đi nữa Nó nằm bệt trên đất, rúm người lại, lết lết về phía nhà tôi Lúc ấy cả người nó chỉ còn có cái đuôi là còn ngó ngoáy được

để mừng chủ và cái lưỡi liếm liếm vào tay chủ Khốn nạn con chó! Được gặp chủ nó mừng quá Từ trong hai con mắt đờ đẫn của nó mấy giọt nước chảy

ra Lát sau thì nó không liếm được nữa, cái đuôi ngoáy yếu dần, yếu dần rồi

im hẳn Nó chết.

Tôi tối sầm mặt lại, vừa thương xót con chó, vừa thấy xấu hổ Quả thật tôi chỉ là một thằng tồi Một thằng ích kỷ Tôi chỉ nghĩ đến mình và vợ con mình Đến như con chó mình nuôi, mình đối xử với nó có được như cái tình nghĩa của nó đối xử với mình đâu?

B Chỉ có lời người kể chuyện

C Bao gồm cả lời người kể chuyện và lời nhân vật

D Bao gồm cả lời người kể chuyện, lời nhân vật và lời tác giả

Trang 4

Câu 4 Chi tiết nào sau đây khiến nhân vật tôi cảm thấy “vừa thương xót

con chó, vừa thấy xấu hổ” ? (0,5 điểm)

A Phải gửi lại con chó ở nhà cụ bếp Móm

B Tiếng kêu của con chó khi gia đình nhân vật “tôi” bỏ nó ra đi

C Con chó lết về nhà chủ rồi chết

D Con chó lết về, mừng và xúc động khi gặp lại chủ rồi chết

Câu 5 Hình tượng “con chó xấu xí” là biểu tượng cho: (0,5 điểm)

A Những con người có ngoại hình xấu xí

B Những con người có tính cách yếu đuối

C Những con người bị hắt hủi nhưng sống nghĩa tình

D Những con người thấp cổ bé họng nhưng đã can đảm đứng lên

Câu 6 Phát biểu nào sau đây nói lên nội dung tóm tắt của truyện? (0,5

điểm)

A Gia đình nhân vật “tôi” mua một con chó xấu xí, đối xử với nó một cách

hờ hững và khi chạy giặc đã bỏ lại nó Nhưng con chó vẫn trung thành vớichủ, tìm về nhà gặp chủ rồi mới chết Hành động đó đã khiến nhân vật “tôi”vừa thương xót con chó vừa hối hận vì cách hành xử của mình

B Gia đình nhân vật “tôi” mua một con chó xấu xí, đối xử với nó một cách

hờ hững và khi chạy giặc đã bỏ lại nó

C Gia đình nhân vật “tôi” mua một con chó xấu xí, đối xử với nó một cách

hờ hững và khi chạy giặc đã bỏ lại nó Nhưng con chó vẫn trung thành vớichủ, tìm về nhà gặp chủ rồi mới chết

D Gia đình nhân vật “tôi” mua một con chó xấu xí, đối xử với nó một cách

hờ hững và khi chạy giặc đã bỏ lại nó Nhân vật “tôi” đã rất thương xót conchó và hối hận vì cách hành xử của mình

Câu 7 Phát biểu nào sau đây nói lên chủ đề của truyện: (0,5 điểm)

A Phê phán lối sống vô tình vô nghĩa

B Ca ngợi lối sống tình nghĩa, trước sau như một

C Lên án chiến tranh đã gây ra sự loạn li

D Cả A và B

Trả lời câu hỏi/ Thực hiện các yêu cầu:

Câu 8 Bạn rút ra được bài học gì cho bản thân sau khi đọc truyện ngắn

trên? (0,5 điểm)

Câu 9 Bạn có nhận xét gì về người vợ của nhân vật “tôi” trong câu

chuyện? (1,0 điểm)

Câu 10 Từ truyện ngắn trên, bạn suy nghĩ gì về tác hại của thói vô cảm

trong cuộc sống (Viết khoảng 5 – 7 dòng) (1,0 điểm)

II LÀM VĂN (4,0 điểm)

Bạn hãy viết một bài văn nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề và nhữngnét đặc sắc về nghệ thuật của truyện ngắn đã cho ở phần Đọc hiểu

Trang 5

8 Học sinh được tự do rút ra bài học, miễn là tích cực và liên

quan đến nội dung câu chuyện Tham khảo:

- Cần sống có lòng yêu thương

- Cần sống tình nghĩa, trước sau như một

- Không nên phân biệt đối xử

0.5

9 Nhận xét về người vợ của nhân vật “tôi”: là một người

phụ nữ có tấm lòng nhân hậu, giàu tình cảm Điều đó đượcthể hiện qua lời nói và cảm xúc của bà trước cái chết củacon chó xấu xí

1.0

10 Suy nghĩ về tác hại của thói vô cảm trong cuộc sống:

- Vô cảm khiến tâm hồn con người trở nên chai sạn,không biết yêu thương người khác

- Vô cảm khiến con người không tạo lập và duy trì đượccác mối quan hệ tốt đẹp

- Vô cảm khiến con người không nhận được sự giúp đỡkhi gặp khó khăn

0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm

Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giớithiệu được vấn đề cần bàn luận, hệ thống luận điểm chặtchẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng hợp lí

Sau đây là một số gợi ý:

2.5

Trang 6

II THÂN BÀI

1 Tóm tắt truyện: Gia đình nhân vật “tôi” mua một conchó xấu xí, đối xử với nó một cách hờ hững và khi chạygiặc đã bỏ lại nó Nhưng con chó vẫn trung thành với chủ,tìm về nhà gặp chủ rồi mới chết Hành động đó đã khiếnnhân vật “tôi” vừa thương xót con chó vừa hối hận vì cáchhành xử của mình

2 Xác định và phân tích, đánh giá chủ đề:

a Xác định chủ đề: Thông qua câu chuyện về một con chóxấu xí, tác giả ngầm phê phán thói vô cảm của người đờiđối với những số phận bất hạnh; đồng thời nhắc nhở conngười cần sống tình nghĩa, trước sau như một

b Phân tích, đánh giá chủ đề:

- Hình ảnh con chó xấu xí là biểu tượng cho những conngười có số phận bất hạnh, kém may mắn trong cuộcsống Suốt cả cuộc đời, họ phải sống trong sự ghẻ lạnh, hờhững của người đời, như con chó xấu xí, từ khi mua vềcho đến khi chết, “không được một lần vuốt ve”

- Tuy vậy, ở những con người đó lại ẩn chứa một tâm hồncao đẹp, trung hậu: đó là biết sống tình nghĩa, dù cả đốivới những người đã đối xử tệ bạc với mình Con chó xấu

xí đã như kêu cứu, như than khóc, oán trách khi gia đình

nhân vật tôi bỏ nó ở lại; nó đã bỏ ăn khi xa chủ; rồi pháxích để trở về nhà chủ; đặc biệt cảm động là cái sự kiệnkhi gặp lại chủ, dù chỉ còn chút hơi tàn, nó vẫn bày tỏ sựmừng vui, để rồi sau đó chết vì kiệt sức

- Truyện cũng gián tiếp thể hiện tiếng nói phê phán cái lốisống ích kỉ, vô tình vô nghĩa của con người Nhân vật

“tôi” đã bỏ nó ở lại vì vướng víu; khi trở về thì quên bẵngkhông nhớ gì đến nó, dù trước đó đã thầm hứa với mình là

sẽ nuôi nó khi được trở lại nhà

- Truyện cũng cho thấy, khi con người sống vô tình vônghĩa, người ta sẽ chuốc lấy những sự cắn rứt, dằn vặt của

Trang 7

lương tâm

3 Phân tích, đánh giá những nét đặc sắc về nghệ thuật:

a Nghệ thuật xây dựng nhân vật:

a.1 Nhân vật “tôi”:

- Nhân vật “tôi” được miêu tả trước hết là một con người

vô tình Sự vô tình của nhân vật này thể hiện ở thái độ đối

xử với con chó xấu xí: khi người vợ mua về, nhân vật tôi

xa lánh, hờ hững; khi những người quen ngỏ ý giết thịtcon chó, nhân vật tôi đã đồng ý; khi bỏ đi, dù đã tự hứavới lòng mình là lúc trở về sẽ chăm sóc con chó, nhưng rồilại quên mất lời hứa của mình

- Tuy nhiên, từ trong sâu thẳm, nhân vật tôi vẫn còn là mộtcon người có lương tâm Anh đã day dứt khi phải bỏ conchó ở lại; và đặc biệt nhất, anh đã vô cùng hối hận và xấu

hổ khi nghe người vợ kể về cái chết của con chó Anh đã

tự biết nhìn nhận lại cách sống của chính mình: Quả thật

tôi chỉ là một thằng tồi Một thằng ích kỷ Tôi chỉ nghĩ đến mình và vợ con mình Đến như con chó mình nuôi, mình đối xử với nó có được như cái tình nghĩa của nó đối xử với mình đâu?

a.2 Nhân vật người vợ: người vợ của nhân vật tôi là mộtngười phụ nữ chất phác và có tấm lòng nhân hậu Tấmlòng nhân hậu ấy được thể hiện rõ nhất qua lời nói, quathái độ xúc động của chị khi kể về cái chết của con chó:

Nó chết thương lắm cơ mình ạ; chị cắn môi chớp chớp hai mắt nhìn ra sân, đó là sự kìm nén nỗi thương cảm của

mình đối với con chó

a.3 Nhân vật “con chó xấu xí”: đây là một “nhân vật” đặcbiệt, mang tính biểu tượng

- Con chó xấu xí là biểu tượng cho những con người có sốphận kém may mắn, luôn bị người đời hờ hững, xa lánh,hắt hủi, đối xử tàn nhẫn

- Con chó xấu xí cũng là biểu tượng cho lối sống tìnhnghĩa cao đẹp ở đời: dù bị hắt hủi, nhưng nó vẫn luôntrung thành, tình nghĩa trước sau như một

b Nghệ thuật tự sự:

- Xây dựng cốt truyện: cốt truyện được xây dựng dựa trên

sự kiện chính là cuộc đời và cái chết của con chó xấu xí,một cốt truyện tương đối đơn giản nhưng lại có chiều sâu,

đa nghĩa và có sức ám ảnh lớn, gây xúc động mạnh cho

Trang 8

Tình huống chủ đạo của truyện chính là việc con chó xấu

xí, dù bị bỏ lại nhưng vẫn lết về nhà chủ, cố gắng vẫy đuôi

tỏ sự vui mừng khi gặp lại chủ rồi mới chết Tình huống

đó đã làm toát lên tất cả tư tưởng chủ đạo của câu chuyện:

sự vô tình của con người, sự trung thành tình nghĩa củacon chó, từ đó con người soi lại chính mình, để nhận ra sựích kỉ, sự vô tinh của chính mình

c Lời kể:

- Lời kể từ điểm nhìn ngôi thứ nhất, tức là người trực tiếptham gia vào câu chuyện, khiến câu chuyện có độ chânthực, tin cậy, đồng thời giúp cho nhân vật bộc lộ đượccảm xúc, tâm trạng của mình một cách trực tiếp, gây ấntượng mạnh cho người đọc

- Lời kể còn có sự kết hợp giữa lời người kể chuyện và lờinhân vật, sự kết hợp giữa các phương thức tự sự, biểu cảm

và nghị luận, khiến cho câu chuyện trở nên sinh động, hấpdẫn, giúp khắc họa rõ nét tính cách nhân vật, qua đó gửigắm nhiều thông điệp sâu sắc

III KẾT BÀI

- Khẳng định khái quát những nét đặc sắc về chủ đề vànghệ thuật của truyện: Câu chuyện đã cho ở phần Đọchiểu là câu chuyện không chỉ đặc sắc về mặt nghệ thuật

mà còn sâu sắc về mặt chủ đề, chứa đựng nhiều bài họccuộc sống vô cùng giá trị

- Nêu ý nghĩa của truyện kể đối với bản thân và ngườiđọc: Câu chuyện đã giúp ta hiểu được rằng: trong cuộcsống, cần phải có lòng trắc ẩn, tình yêu thương, nhất là đốivới những số phận bất hạnh; và dù trong bất cứ hoàn cảnhnào, hãy sống trọn tình, trọn nghĩa

d Chính tả, ngữ pháp

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt

0,25

e Sáng tạo: Bài viết có giọng điệu riêng; cách diễn đạt

sáng tạo, văn phong trôi chảy

0,5

Trang 9

ĐỀ 2

Đọc đoạn trích sau:

(Lược dẫn: Con Mực là con chó có nhiều tật xấu Người ta đã định giết thịt

nó, nhưng vì nhiều lí do nên ngày xử con Mực liên tục bị hoãn lại Cuối cùng,người ta quyết định sẽ giết con Mực để mừng người con trai tên Du xa nhànhiều năm nay mới trở về)

Bữa ăn xong, con Hoa cầm bát cơm ra: một tay nó xách cái thúng như để rồi xếp bát Thấy được ăn, tất cả thú tính của con Mực hoàn toàn nổi dậy Nó nhảy tới vẫy đuôi hếch mõm nhìn và đợi Cơm vừa đổ xuống nó vội vàng chúi mõm ăn ngay Miếng chưa qua cổ thì cái thúng đã chụp quanh trên mình Nó rít lên, vùng mạnh; nhưng Hoa đã tì cả người lên cái thúng rồi, và con Mực bị thu gọn ở trong vừa vặn đến nỗi không còn giẫy và kêu được Lũ trẻ con réo ầm lên Người ta lấy sẵn dao thớt và dây để trói Phần mở thúng

đã đành phải về Du: ông chủ đi vắng, cả nhà chỉ có chàng là đàn ông, mà không lẽ đi mượn hàng xóm trói giùm một con chó đã úp gọn gàng chỉ việc hơi hé cạp thúng lên, hễ chó thò đầu ra thì một đứa em đặt gậy lên cổ nó để chân chàng dận xuống Nhưng tay chàng thấy run run Và khi con chó vừa thò đầu ra thì nó quẫy luôn một cái mạnh, vùng ra được Con Hoa tủm tỉm cười Lũ em ngơ ngác nhìn theo con chó vừa ẳng ẳng vừa chạy ở ngoài vườn Còn Du thì mặt đỏ như gấc chín Chàng thấy mình yếu tay hơn cả con Hoa.

Có lẽ nào chàng lại dịu lòng hơn cả một người con gái Và tự nhiên chàng giận con Mực Người ta còn lo con Mực sợ hãi mà đi mất Quả nhiên suốt ngày hôm ấy nó không về Nó vẩn vơ vườn hàng xóm, lẩn lút như một con chó trước khi hóa dại.

Người ta tưởng đã mất toi Nhưng tối hôm ấy nó lần vào gầm giường rồi

Du lại nghe thấy cái thứ tiếng gà gáy của nó rít lên ở phía ngõ.

Sáng hôm sau nó vẫn bỏ cơm Trưa cũng thế Và cứ thấy bóng người lại cúp đuôi chạy mất Du thương hại sai người đem cơm đổ ra vườn Một lúc sau Mực lại gần Nó trông trước trông sau, đưa mõm rê trên những hạt cơm rồi vô cớ giật mình chạy thẳng Có lẽ cái kỷ niệm khủng khiếp vừa lóe ra và đập mạnh vào thần kinh nó như luồng điện Du thấy bồn chồn và vẩn vơ: thương, hối hận hay là thẹn.

Sau cùng thì chàng bực mình: chàng nhận ra rằng một con chó đã làm mất sự bình tĩnh của tâm hồn chàng Và đột nhiên chàng muốn giết con Mực lắm Chàng muốn có đủ can đảm để giết người Phải dám giết mà không run tay khi cần phải giết Còn làm được trò gì nữa nếu chỉ giết một con chó mà tim cũng đập?

Trang 10

Sự do dự đã hết rồi Khi có một ý định thì ý định ấy chóng thành mạnh mẽ.

Du thấy lòng cứng cỏi Ðã có lúc chàng tưởng đến cái thú dí con dao vào súc thịt giẫy lên đành đạch để máu ấm phọt vào tay Và chiều hôm ấy khi thấy con chó ở vườn thì chàng gần như mừng rỡ Con vật khốn nạn đói và sợ đã mệt lử đi rồi Nó hiện ngủ bên bờ giậu Du cầm cái gậy to rón rén lại gần Nhưng giơ gậy lên chàng bỗng thấy tim run một cái Chàng tưởng như ngạt thở và ngừng lại một giây để nhìn con chó Giấc ngủ của nó có lẽ đầy ác mộng vì thỉnh thoảng khắp mình nó lại giật lên Du thấy lòng quả quyết tiêu tán hết Nhưng con chó bỗng giật mình Du hoảng hốt thẳng cánh vụt mạnh trên mình nó, bụng nó thót hẳn vào rồi lại phình ra như một khối cao su Nó rống lên gượng dậy loạng choạng mấy vòng rồi chui bừa qua giậu trong khi

Du vụt cuống cuồng theo xuống đất Ðêm đã khuya Du lại nghe tiếng Mực rống lên Chàng thấy toát mồ hôi và nhất định không giết con chó nữa.

Nhưng trời gần sáng chàng còn đương mơ mộng, thì đã nghe tiếng Hoa gọi cuống cuồng lên Con vật khốn nạn không biết mỏi mệt thế nào mà ngủ quên đi ngay ở giữa sân để đến nỗi bị Hoa úp được Lần này thì người ta cẩn thận hơn Hai ba người nắm vào hai đầu gậy tre ngáng sẵn bên cạnh thúng rồi Hoa mới hơi hé miệng thúng lên Thấy sáng con Mực nhô ra ngoài cái mõm ướt phì phì Hoa nhích lên tí nữa nhưng một cái gối đã tì sẵn trên thúng Mực lách cả cái đầu ra Cái gậy đè mạnh xuống Con vật khốn nạn không còn kịp kêu.

- Ðè chặt, thật chặt, đừng buông nó ra nó cắn đấy!

Du kêu lên như thế nhưng tiếng chàng đã hơi run run Con chó phì một cái nữa: hơi thở mới thoát ra một nửa bị tắc Cái gậy đè sát đất, mắt nó trợn lên Lòng đen ươn ướt cứ đờ dần rồi ngược lên lần một nửa vào mí trên Lòng trắng đã hơi đục Lúc Hoa trói xong cả chân trước, chân sau và buộc mõm rồi thì con chó đã mềm ra không còn cựa quậy nữa.

Câu 2 Đoạn trích trên chủ yếu được kể từ điểm nhìn của nhân vật nào?

A Điểm nhìn của nhân vật Hoa

B Điểm nhìn của nhân vật Du

Trang 11

C Điểm nhìn của người kể chuyện

D Cả B và C

Câu 3 Phát biểu nào sau đây nói đúng về đặc điểm của lời kể trong

truyện? (0,5 điểm)

A Chỉ có lời nhân vật

Câu 4 Tình huống chính trong truyện ngắn trên là gì ? (0,5 điểm)

A Du trở về sau nhiều năm xa nhà

B Cái chết của con Mực

C Mọi người tìm cách giết con Mực

D Du không nỡ giết con Mực

điểm)

A Kể về quá trình giết chết con Mực và thái độ, tâm trạng của Du trước sựviệc ấy

B Kể về việc Du trở về và người ta giết con Mực để ăn mừng

C Kể về việc Du không dám ra tay giết con Mực

D Kể về thái độ và tâm trạng của Du trước cái chết của con Mực

Câu 6 Qua quá trình tìm cách giết con Mực, bạn thấy nhân vật Du là một

con người như thế nào? (0,5 điểm)

A Không nên hành động theo đám đông mà hãy hành động theo lương tri

B Không nên đối xử một cách tàn nhẫn với loài vật

C Trước mọi sự việc, con người cần có sự quyết đoán

D Con người cần biết tàn nhẫn thì mới có thể sống thanh thản

Câu 8 Câu chuyện trên khiến bạn nhớ tới truyện ngắn nào của Nam Cao

đã được học trong chương trình Ngữ Văn ở bậc THCS? (0,5 điểm)

Câu 10 Từ truyện ngắn trên, bạn suy nghĩ gì về vai trò của tình yêu

thương trong cuộc sống? (Viết khoảng 5 – 7 dòng) (1,0 điểm)

Trang 12

Bạn hãy viết một bài văn nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề và nhữngnét đặc sắc trong nghệ thuật xây dựng tình huống của Nam Cao ở truyệnngắn trên

ĐÁP ÁN ĐỀ 2 Phầ

9 Học sinh được tự do rút ra bài học cho bản thân, miễn là

tích cực và liên quan đến nội dung câu chuyện Thamkhảo:

- Cần phải có chính kiến, lập trường vững vàng trước mọi

sự việc trong mọi hoàn cảnh

- Cần phải hành động theo tiếng nói của lương tri

- Không a dua theo đám đông khi chưa suy xét kĩ càng

1.0

10 Suy nghĩ về vai trò của tình yêu thương trong cuộc sống:

- Tình yêu thương giúp gắn kết con người lại với nhau

- Tình yêu thương giúp ta sống hạnh phúc, thanh thản

- Tình yêu thương giúp ta có sức mạnh để chiến thắng mọithử thách, khó khăn

0,5

I MỞ BÀI

- Giới thiệu truyện kể: “Cái chết của con Mực” là một

2.5

Trang 13

trong những truyện ngắn hay, chứa đựng nhiều thông điệpsâu sắc của nhà văn Nam Cao

- Nêu nội dung khái quát cần phân tích, đánh giá: Trongbài viết này, chúng ta sẽ cùng đi vào phân tích, đánh giáchủ đề và những nét đặc sắc về nghệ thuật của truyện ngắnnói trên

II THÂN BÀI

1 Tóm tắt truyện: Con Mực là con chó có nhiều tật xấu.Người ta đã định giết thịt nó, nhưng vì nhiều lí do nênngày xử con Mực liên tục bị hoãn lại Cuối cùng, người taquyết định sẽ giết con Mực để mừng người con trai tên Du

xa nhà nhiều năm nay mới trở về Việc bắt và giết conMực được giao cho Du Du là người có lòng thương conMực, nhưng vì muốn mình phải mạnh mẽ, phải giốngnhững người xung quanh nên anh cũng đã vào hùa để giếtcon Mực, để rồi khi con Mực bị bắt giết thì anh lại nghẹnngào nén khóc

a Xác định chủ đề:

Thông qua cái chết của con Mực, Nam Cao cho thấy sựnhu nhược của con người cá nhân trước sức mạnh của tậpquán xã hội Vì sống theo tập quán, vì muốn được nhưngười khác, vì không muốn bị người khác xem là yếuđuối, con người đã sẵn sàng từ bỏ cả lòng trắc ẩn, cả bảntính lương thiện của mình, để rồi lại bị cắn rứt lương tâm

Truyện viết về nhân vật Du, nhưng cũng thể hiện bứctranh chung của con người, nhất là người trí thức: Bất lựcvới sự mẫu thuẫn trong chính con người mình Bất lực củamột con người sống trong một xã hội nơi mà người tađược kỳ vọng phải hành xử theo định kiến của những kẻkhác, một xã hội mà con người không được tự do hành xửtheo ý niệm cá nhân Ngược lại, họ bị tù ngục trong nhữngnhững ý nghĩ người khác nghĩ gì về mình trước khi dámnghĩ tới ý nghĩ mà chính mình thực sự muốn Sự xung độtgiữa ý nghĩ và hành động của anh Du là biển hiện của việcmắc kẹt giữa vai trò con người cá nhân và con người xãhội Nó tạo nên một bi kịch mà trong đó con người vừa làchủ thể tạo ra bi kịch vừa là nạn nhân của bi kịch ấy Mộtkhi anh Du vẫn sẽ còn cổ vũ hò hét người ta bức hại con

Trang 14

Mực, rồi lại quay đi lau nước mắt thì cái xấu, cái ác trong

xã hội vẫn sẽ còn tiếp diễn

3 Đánh giá tình huống truyện:

Xuyên suốt câu chuyện là tình huống mọi người tìm cáchbắt và giết con Mực Tình huống vô cùng giản đơn này lạichứa đựng những ý nghĩa sâu sắc, gắn với cuộc đấu tranhnội tâm giằng xé của nhân vật Du

- Chỉ vì để xổng con chó và trước cái “tủm tỉm cười” củađứa em, Du đã quên luôn cái lòng yêu thương đối với convật từng là bạn cũ của mình, để trở nên tức giận, tức giận

vị tự ái, khi thấy mình yếu ớt hơn cả con Hoa, yếu ớt đếnnỗi một con chó đã được úp sẵn mà cũng để sổng Du giậncon Mực, cho rằng chính vì nó mà mình bị người kháccười nhạo

- Khi con chó không chịu ăn cơm mà giật mình bỏ chạy,

trong lòng Du dấy lên những cảm xúc phức tạp: thương,

hối hận hay là thẹn Du vẫn thương con chó tội nghiệp,

hối hận vì hành động vào hùa giết nó hôm trước đã để lạitrong trí nhớ của nó một kí ức hãi hùng Nhưng Du vẫnthẹn, thẹn vì đã để sổng con chó, và mỗi lần nhìn thấy conchó, cái sự vụng về hôm trước của Du lại hiện về Có thểthấy, Du là một người không có chính kiến, lòng nhântrong anh không đủ mạnh để mà lấn át cái tự ái nhỏ nhencủa bản thân, chứ chưa nói gì đến việc đủ sức mạnh để lêntiếng bảo vệ con Mực, khuyên nhủ hay cấm mọi ngườigiết con Mực

- Rồi cái tự ái nhỏ nhen trong Du lại bốc lên cao Thay vì

tự nhìn nhận để thay đổi mình, để hiểu ra sự mất bình tĩnhmất cân bằng nội tâm là do sự nhu nhược của chính mình,

thì Du lại đổ lỗi cho con Mực Sau cùng thì chàng bực

mình: chàng nhận ra rằng một con chó đã làm mất sự bình tĩnh của tâm hồn chàng Suy nghĩ này khiến Du có

quyết tâm giết con Mực Như vậy đến đây, với sự thiếuchính kiến, không dám đối lập với tập tính của đám đông,

Du đã chấp nhận từ bỏ lòng nhân ái của chính mình Du điđến một kết luận rất phi nhân, một kết luận cho thấy sựthất bại thảm hại của chàng trong cuộc đấu tranh với chính

mình: Chàng muốn có đủ can đảm để giết người Phải

dám giết mà không run tay khi cần phải giết Còn làm được trò gì nữa nếu chỉ giết một con chó mà tim cũng

Trang 15

- Kết luận đó khiến Du quyết tâm giết con Mực Nhưngkhi nhìn cái điệu bộ đáng thương của con vật đang nằmngủ, lòng quyết tâm lại tiêu tan Hành động dùng gậy vụtcon chó tới tấp chỉ là một hành động cứu vớt cho nhữngquyết tâm trước đó, để rổi sau hành động đó, chàng lại đi

đến một quyết định khác hẳn: Chàng thấy toát mồ hôi và

nhất định không giết con chó nữa.

- Nhưng sự nhất định ấy vẫn chưa phải là thái độ cuốicùng Khi con chó bị người ta bắt vì ngủ quên trong sân,

chính Du lại kêu lên: Ðè chặt, thật chặt, đừng buông nó

ra nó cắn đấy Và khi con chó kiệt sức, không giãy giụa

nữa thì Du lại thương cảm Nhưng anh cũng không dámbộc lộ cái thương cảm ấyy ra ngoài, hẳn là sợ người khác

chê cười Anh chỉ nghẹn ngào nén khóc

Từ phân tích diễn biến của tình huống, ta thấy Du khôngphải người ác, mà là một kẻ nhu nhược, thiếu quyết đoán,không dám dũng cảm đứng về phía cái thiện Anh hành xửtheo đám đông, muốn giống đám đông, muốn được đámđông công nhận, để rồi lương tâm lại bị giằng xé, bởinhững hành động đó đi trái với lương tâm của chính mình

III KẾT BÀI

- Khẳng định khái quát những nét đặc sắc về chủ đề vànghệ thuật của truyện: Câu chuyện đã cho ở phần Đọchiểu là câu chuyện không chỉ đặc sắc về mặt nghệ thuật,nhất là nghệ thuật xây dựng tình huống, mà còn sâu sắc vềmặt chủ đề, chứa đựng nhiều bài học cuộc sống vô cùnggiá trị

- Nêu ý nghĩa của truyện kể đối với bản thân và ngườiđọc: Câu chuyện đã giúp ta hiểu được rằng: trong cuộcsống, cần phải có lòng nhân ái, và một lập trường kiênđịnh, vững vàng để bảo vệ lẽ sống nhân ái của mình

0,25

Trang 16

Con bé Em cười tủm tỉm khi nghĩ tới cái áo đầm màu hồng mà má nó mới mua cho:

- Tết này, mình mà mặc cái áo đó đi chơi, đẹp như tiên cho mà coi.

Nó nghĩ và nó muốn chia sẻ với con Bích, bạn nó.

Con Bích ở trong hẻm, nhà nó nghèo, má nó đi bán bắp nướng ngoài đầu hẻm, con bé Em thích con Bích vì nó hiền, với lại ngồi kế nhau từ lớp một tới lớp năm, làm sao mà không thân cho được Hôm hai mươi sáu, học buổi cuối năm, hai đứa nôn Tết quá trời nên tính trước, nếu mùng một con bé Em đi

về ngoại thì mùng hai hai đứa đi tới nhà cô giáo Bây giờ con bé Em tính trong đầu, tới bữa đó chắc nhiều bạn nữa, cho nên nó sẽ mặc cái áo đầm mới thắt nơ, bâu viền kim tuyến cho tụi bạn lé con mắt luôn.

Con Bích đang ngồi nướng bắp thế cho má nó đi xách cặn cho heo Bé Em muốn khoe liền nhưng bày đặt nói gièm:

- Còn mấy ngày nữa Tết rồi hen, mầy có đồ mới chưa?

- Có, má tao đưa vải cho cô Ba thợ cắt rồi, má tao nói gần Tết đồ nhiều, dồn đống, chắc tới hai mươi tám mới lấy được.

- Vậy mầy được mấy bộ?

- Mầy sướng rồi.

Con Bích nói xong vẫn cười nhưng mắt nó xịu xuống, buồn hẳn Nhà nó nghèo, sao bì được với nhà con bé Em Hồi nhỏ nó chuyên mặc áo con trai của anh hai nó để lại Áo nó thì chuyền cho mấy đứa em, tới con Út Hết là đồ

đã cũ mèm, mỏng tang, kéo nhẹ cũng rách Được cái mấy chị em nó biết thân, lo học chớ không so đo chuyện cũ mới Má nó nói hoài: “Nhà mình nghèo quá hà, ráng vài năm nữa, khá giả rồi má sắm cho” Con bé Em nhìn con Bích lom lom rồi cúi xuống, trở trở trái bắp nướng:

- Bộ đồ mầy may chắc đẹp lắm, bữa mùng hai mầy mặc bộ đó đi nhà cô hen?

Rồi tới mùng một, mùng hai, bé Em lại rủ con Bích đi chơi Hai đứa mặc đồ hơi giống nhau, chỉ khác là con Bích mặc áo trắng bâu sen, con bé Em thì mặc áo thun có in hình mèo bự Cô giáo tụi nó khen:

Trang 17

- Coi hai đứa lớn hết trơn rồi, cao nhòng.

Hai đứa cười Lúc đó con bé Em nghĩ thầm, mình mà mặc bộ đầm hồng, thế nào cũng mất vui Bạn bè phải vậy chớ Đứa mặc áo đẹp, đứa mặc áo xấu coi gì được, vậy sao coi là bạn thân Nhưng Bích lại nghĩ khác, bé Em thương bạn như vậy, tốt như vậy, có mặc áo gì Bích vẫn quý bé em Thiệt

A Điểm nhìn của nhân vật bé Em

B Điểm nhìn của nhân vật Bích

C Điểm nhìn của nhân vật người kể chuyện

D Cả B và C

Câu 4 Sự kiện đáng chú ý nhất trong truyện ngắn trên là: (0,5 điểm)

A Bích và bé Em được may đồ Tết

B Bích và bé Em mặc đồ mới đi chúc Tết cô giáo

C Bé Em có bốn bộ đồ Tết, trong khi Bích chỉ có một bộ

D Bé Em cố ý mặc đồ hơi giống bộ đồ của Bích khi đi chúc Tết cô giáo

điểm)

A Kể về chuyện may đồ Tết của Bích và bé Em và cách hành xử tế nhị của

bé Em trong ngày hai đứa mặc đồ mới đi chúc Tết cô giáo

B Kể về việc bé Em được may bốn bộ đồ Tết trong khi đó Bích chỉ được

Trang 18

Câu 6 Việc bé Em quyết định không mặc bộ đầm hồng mà mặc bộ đồ hơi

giống bạn của mình khi cùng bạn đi thăm cô giáo cho thấy bé Em là một cô

bé như thế nào? (0,5 điểm)

A Là một cô bé có tâm hồn tinh tế

B Là một cô bé thích thể hiện

C Là một cô bé khiêm tốn

D Là một cô bé giảu lòng nhân ái

Câu 7 Phát biểu nào sau đây nói lên chủ đề của truyện ngắn trên? (0,5

điểm)

A Ca ngợi tấm lòng tinh tế, cách hành xử tế nhị của nhân vật bé Em

B Ca ngợi tình bạn chân thành, cao đẹp của bé Em và Bích

C Phê phán sự phân biệt giàu nghèo trong xã hội

D Cả A và B

Câu 8 Ở bậc THCS, bạn cũng đã từng được học một truyện ngắn nói về

sự đồng cảm, tình yêu thương của những đứa trẻ con nhà giàu đối với nhữngđứa trẻ con nhà nghèo khó Đó là truyện ngắn nào, của tác giả nào? (0,5điểm)

Câu 9 Bạn rút ra được bài học gì về tình bạn sau khi đọc truyện ngắn

Câu 10 Từ truyện ngắn trên, bạn suy nghĩ gì về ý nghĩa của sự đồng cảm

đối với người khác trong hoàn cảnh khó khăn? (Viết khoảng 5 – 7 dòng) (1,0điểm)

Bạn hãy viết một bài văn nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề và nhữngnét đặc sắc về nghệ thuật trong việc xây dựng hình tượng nhân vật bé Em ởtruyện ngắn trên

8 Truyện ngắn “Gió lạnh đầu mùa” của tác giả Thạch Lam 0.5

tích cực và liên quan đến nội dung câu chuyện Tham

1.0

Trang 19

khảo:

- Cần tinh tế trong đối xử với bạn bè

- Nên đề cao tình cảm chân thành, không nên quan trọng ởvật chất

10 Suy nghĩ về ý nghĩa của sự đồng cảm đối với người khác

trong hoàn cảnh khó khăn:

- Sự đồng cảm giúp chúng ta có thái độ đối xử chân thành

- Sự động cảm giúp người khác không cảm thấy tự ti, mặccảm

- Sự đồng cảm giúp duy trì những mối quan hệ tốt đẹpv.v…

0,5

II THÂN BÀI

1 Tóm tắt truyện: Truyện xoay quanh câu chuyện áo tếtcủa hai đứa bé là bé Em và Bích Bé Em được mẹ maycho bốn bộ áo tết, trong khi đó Bích, bạn của bé Em, vìnhà nghèo nên chỉ được mẹ may cho một bộ Để bạnkhông cảm thấy tủi thân, trong ngày đi chúc tết cô giáo, bé

Em đã mặc bộ đồ hơi giống Bích Hiểu được tấm lòng của

bé Em, Bích thêm yêu quý bạn của mình

Trang 20

và Bích, ca ngợi tấm lòng nhạy cảm, tinh tế của bé Em đốivới người bạn của mình

- Truyện là bài ca về tình bạn hồn nhiên, trong sáng nhưngrất chân thành và tinh tế Bé Em và Bích tuy còn nhỏ tuổinhưng đã luôn biết nghĩ cho bạn của mình Bé Em vì nghĩđến hoàn cảnh của bạn nên đã không nỡ khoe chuyệnmình được may áo đẹp Bích vì quan tâm đến bạn nên vẫnhỏi han bạn để bạn có cơ hội khoe áo mới của mình Đặcbiệt nhất là cách hành xử của bé Em trong ngày đi chúc tết

cô giáo Bé Em đã ăn mặc hơi giống bạn để bạn khôngthấy tự ti Còn Bích thì biết được tấm lòng của bạn, nênBích nghĩ rằng, chỉ cần sự chân thành đó, và dù bé Em cómặc đẹp hơn Bích đi chăng nữa, thì Bích vẫn thương quýbạn mình

- Tuy viết về tình bạn hồn nhiên của hai đứa trẻ, nhưngtruyện cũng là bài học cho tình bạn ở mọi lứa tuổi, chomọi mối quan hệ giữa con người với con người: Trongứng xử với người khác, hãy luôn lấy sự chân thành làmnền tảng, phải luôn thấu hiểu lẫn nhau, để không làm chonhau bị tổn thương Khi ta hành xử được như vậy thìngười khác cũng sẽ nhân đó mà quý trọng, yêu thương tanhiều hơn nữa

3 Hình tượng nhân vật bé Em:

- Bé Em mang trong mình tích cách hồn nhiên của trẻ thơ:thích khoe đồ mới, và em thực hiện ý muốn đó một cáchcũng rất trẻ con, bằng cách gạn hỏi bạn trước, để từ đó tìm

cơ hội khoe áo mới của mình

- Nhưng dù còn nhỏ tuổi, bé Em đã là một cô bé nhạy cảm

và tinh tế Khi nghe Bích nói về hoàn cảnh của mình, bé

Em đã khựng lại, hết hứng, nửa muốn khoe nửa muốnkhông Bé muốn khoe vì cái nỗi sung sướng của trẻ conkhi được may áo mới vẫn còn chộn rộn trong lòng, nhưng

bé cũng không muốn khoe vì như thế sẽ khiến bạn cảmthấy tủi thân

- Rồi sau khi được bạn gạn hỏi, sau khi phải nói ra việcmình có những bốn bộ đồ mới, khi chứng kiến đôi mắt

“xịu xuống, buồn hẳn” của bạn, và nghĩ đến hoàn cảnhcủa bạn, bé Em đã có một cách hành xử vô cùng đẹp, vôcùng nhân văn Đó là ngày đi chúc tết cô giáo, để bạn

Trang 21

không bị mặc cảm, bé em đã mặc đồ hơi giống bạn Mộtcách hành xử rất trẻ con, nhưng lại khiến ta xúc động: xúcđộng vì cách hành xử đó xuất phát từ lòng yêu thương, từ

sự sâu sắc và tinh tế của tâm hồn của một đứa trẻ Cáchhành xử ấy đáng cho người lớn phải học tập

III KẾT BÀI

- Khẳng định khái quát những nét đặc sắc về chủ đề vànghệ thuật của truyện: Câu chuyện đã cho ở phần Đọchiểu không chỉ sâu sắc về mặt chủ đề, chứa đựng nhiều bàihọc cuộc sống vô cùng giá trị mà còn để lại ấn tượng bởinghệ thuật xây dựng nhân vật độc đáo, đặc biệt là hìnhtượng nhân vật bé Em

- Nêu ý nghĩa của truyện kể đối với bản thân và ngườiđọc: Câu chuyện đã giúp ta hiểu được rằng: trong tình bạn,trong cách đối xử giữa con người với con người, chúng tacần đem lòng chân thành mà đối đãi, lấy sự tinh tế mà ứng

xử, từ đó mới có thể xây dựng lên được những mối quan

hệ bền vững và tốt đẹp

0,25

- Cô ngồi xuống đi, cô Iulia Vasilievna - tôi nói

- Tôi sẽ thanh toán tiền công cho cô Tôi chắc cô cũng cần tiền, nhưng là một người tự trọng nên chắc cô không tiện hỏi, đúng không? Chúng ta đã thoả thuận với nhau là 30 rúp một tháng nhỉ.

- 40 rúp chứ ạ

-Không, chỉ 30 rúp thôi Tôi có ghi vào sổ rồi mà Bao giờ tôi cũng chỉ trả cho gia sư 30 rúp một tháng thôi Xem nào, cô đã làm cho chúng tôi hai tháng rồi nhỉ.

- Hai tháng 5 ngày ạ

Trang 22

- Không chính xác hai tháng Tôi có ghi đây mà Vậy là phải trả cho cô 60 rúp trừ đi 9 ngày chủ nhật Các chủ nhật cô chỉ đưa thằng Koha đi dạo thôi mà, có học hành gì đâu cộng 3 ngày lễ

Cô Iulia Vasilevna mặt đỏ bừng, tay mân mê gấu áo, nhưng vẫn không nói gì.

- 9 chủ nhật, 3 ngày lễ vị chi là 12 rúp Thằng Kolia bị ốm mất 4 hôm, không học, cô chỉ trông mỗi con Varia 3 ngày cô bị đau răng vợ tôi cho cô nghỉ buổi chiều 12 với 7 là 19 Sáu mươi rúp trừ đi 19 rúp, vậy chỉ còn 41 rúp, đúng không cô?

Mắt trái của cô Iulia đỏ ngầu và ngân ngấn nước mắt, cằm cô run lên bần bật Nhưng chỉ thấy cô ho và xì mũi, tuyệt nhiên không nói lời nào!

- Đêm giao thừa cô đánh vỡ cái tách uống trà với các đĩa cùng bộ Tôi sẽ trừ tiền lương của cô đi 2 rúp nữa Thực ra cái tách ấy đắt hơn kia, vì đó là

đồ gia bảo mà, nhưng thôi! Cũng không nên so đo quá với cô Một lần do cô không cẩn thận đã để thằng Kolia trèo lên cây làm rách mất chiếc áo khoác Trừ thêm 10 rúp nữa Rồi cũng vì cô lơ là nên con hầu đã ăn cắp mất đôi giày của con Varia Cô phải trông nom chúng cẩn thận chứ Tôi trả lương để cô dạy dỗ và trông chúng nó cơ mà Vậy trừ tiếp 5 rúp Hôm mồng 10 tháng giêng cô mượn của tôi 10 rúp

- Tôi có mượn đâu ạ Giọng cô Iulia nghèn nghẹn.

- Tôi đã ghi cả đây mà lị.

- Vâng, thế cũng được ạ.

- Vậy là 41 trừ đi 27 còn lại 14 Lúc này thì hai mắt cô giáo trẻ đã đầy nước Trên chiếc mũi thanh, cao của cô đã lấm tấm mồ hôi Thật tội nghiệp!

- Tôi chỉ vay vợ ông có 3 rúp - giọng cô run run - Đúng có một lần 3 rúp

mà thôi.

- Thế à? Vậy mà tôi không hề biết gì cả Thảo nào trong sổ tôi không thấy ghi 14 rúp trừ 3 còn 11 Đây, tiền lương của cô đây, cô giáo thân mến ạ! 3 này, 3 này, 8 này, 1 rúp, 1 rúp Xin cô nhận cho?

Và tôi đưa cho cô 11 rúp Cô nhận lấy chúng bằng những ngón tay run rẩy rồi nhét vào túi.

- Cám ơn ông - cô nói thì thầm.

Tôi đứng dậy và tiến lại phía cô Một sự tức giận xâm chiếm lấy tôi Tôi cáu phát điên lên.

- Cô cám ơn cái gì? - Tôi sẵng giọng.

- Vì ông đã trả lương cho tôi

- Nhưng cô không thấy là tôi ăn chặn của cô, bóc lột cô hay sao? Cô còn cám ơn cái nỗi gì?

- Ở những nơi khác người ta còn chẳng trả cho tôi đồng nào kia.

Trang 23

- Không trả ư? Cũng dễ hiểu thôi! Thì tôi cũng vừa đùa cô đấy thôi Tôi muốn dạy cho cô một bài học Nhưng xin cô cứ yên tâm, tôi sẽ trả đủ 80 rúp cho cô Chúng ở trong chiếc phong bì kia kìa, tôi đã chuẩn bị sẵn rồi Nhưng tôi không hiểu tại sao cô lại có thể nhẫn nhục đến thế? Sao cô không cãi lại tôi? Sao cô cứ ngồi im như thóc thế Chẳng lẽ có thể nhu nhược đến thế sao?

Cô giáo mỉm cười rầu rĩ và tôi đã đọc được trên mặt cô hai chữ "có thể" Tôi đã xin lỗi cô gia sư vì bài học tàn nhẫn vừa rồi và đưa cho cô cả 80 rúp

mà cô đáng được nhận trong sự ngạc nhiên đến tột độ của cô Cô ngượng nghịu cảm ơn và lui ra Tôi nhìn theo cô hồi lâu và chợt nghĩ: "Trên đời này làm kẻ mạnh mới dễ làm sao!".

(Nhu nhược, Anton Chekhov, Hằng Như dịch,

in trong 100 truyện cực ngắn thế giới, Nxb Hội Nhà Văn)

A Điểm nhìn của nhân vật cô gia sư

B Điểm nhìn của nhân vật xưng “tôi”

C Điểm nhìn của nhân vật người kể chuyện

D Cả B và C

Câu 4 Người chủ đã dùng cách gì để thử thách lòng can đảm của cô gia

sư? (0,5 điểm)

A Mắng cô gia sư là người nhu nhược

B Cố tình tính thiếu tiền công cho cô gia sư

C Trả cho cô gia sư đủ số tiền mà cô xứng đáng được hưởng

D Xin lỗi cô gia sư vì hành động tàn nhẫn của mình

điểm)

A Người chủ cố tình tìm mọi cách để ăn chặn tiền công của cô gia sư

Trang 24

B Người chủ cố tình tính thiếu tiền công cho cô gia sư để dạy cho cô mộtbài học về thói nhu nhược

B Người chủ cố tình tính thiếu tiền công cho cô gia sư nhưng cô gia sưkhông dám cãi lại

C Người chủ cố tình tính thiếu tiền công cho cô gia sư nhưng sau đó đãthương hại và trả đủ số tiền

Câu 6 Phát biểu nào sau đây nói đúng về tính cách của cô gia sư? (0,5

điểm)

A Là một con người thật thà

B Là một con người nhu nhược

C Là một con người không so đo tính toán

D Là một con người không ưa tranh luận

Câu 7 Phát biểu nào sau đây nói lên chủ đề của truyện ngắn trên? (0,5

điểm)

A Phê phán những kẻ ỷ mạnh hiếp yếu

B Phê phán thói gian dối của con người

C Phê phán thói nhu nhược của con người

D Phê phán cách làm việc thiếu trách nhiệm

Câu 8 Theo bạn, tình tiết nào giúp “mở nút” cho câu chuyện? (0,5 điểm) Câu 9 Bạn rút ra được bài học gì cho bản thân sau khi đọc truyện ngắn

Câu 10 Từ truyện ngắn trên, bạn suy nghĩ gì về tác hại của thói nhu

nhược trong cuộc sống? (Viết khoảng 5 – 7 dòng) (1,0 điểm)

Bạn hãy viết một bài văn nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề và nhữngnét đặc sắc về nghệ thuật tạo tình huống, xây dựng nhân vật ở truyện ngắntrên

8 Chi tiết nhân vật “tôi” cho cô gia sư biết là mình nói đùa

để dạy cho cô gia sư một bài học

0.5

Trang 25

tích cực và liên quan đến nội dung câu chuyện Thamkhảo:

- Cần dũng cảm đấu tranh để đòi quyền lợi chính đáng củamình

- Không run sợ trước sự đàn áp của kẻ mạnh

- Không được phép nhu nhược trong cuộc sống

1.0

10 Suy nghĩ về tác hại của thói nhu nhược trong cuộc sống:

- Thói nhu nhược khiến ta đánh mất quyền lợi và lòng tựtrọng của bản thân

- Nhu nhược khiến ta đầu hàng, để cái xấu, các ác hoànhhành

- Nhu nhược khiến ta bị người khác coi khinhv.v…

0,5

I MỞ BÀI

- Giới thiệu truyện kể: “Nhu nhược” là một truyện ngắnđơn giản nhưng thâm thúy của nhà văn nổi tiếng ngườiNga Anton Chekhov

- Nêu nội dung khái quát cần phân tích, đánh giá: Trongbài viết này, chúng ta sẽ cùng đi vào phân tích, đánh giáchủ đề và những nét đặc sắc về nghệ thuật của truyện ngắnnói trên

II THÂN BÀI

1 Tóm tắt truyện: Truyện kể về cô gia sư Iulia Vasilievnalàm gia sư cho nhà chủ, nhưng khi đến kì trả lương thìngười chủ đã tìm mọi cách để trừ tiền công của cô mộtcách vô lý Với bản tính nhu nhược, cô gia sư đã khôngdám cãi lại Cuối cùng, người chủ cho biết đó chỉ là mộttrò đùa để dạy cho cô bài học về sự nhu nhược, và sau đóông đã trả tiền công đầy đủ cho cô gia sư

2.5

Trang 26

Thông qua câu chuyện, tác giả ngầm phê phán những conngười thiếu can đảm, có tính cách nhu nhược trong cuộcsống; đồng thời cũng nhắn nhủ con người cần dũng cảmđấu tranh để đòi quyền lợi chính đáng, cũng như để thểhiện lòng tự trọng của mình

- Truyện là một lời phê phán gay gắt đối với thói nhunhược Vì nhu nhược mà cô gia sư đã cúi đầu để chongười chủ hết lần này đến lần khác đưa ra những lý do vô

lý, thậm chí không có thật để trừ tiền công của cô Chính

vì thói nhu nhược đó mà công sức của cô bỏ ra hầu như bịcướp trắng, cô đã để cho người khác áp đặt lí lẽ lên mình,

và hèn nhát im lặng trước lí lẽ của kẻ mạnh

- Câu chuyện là một lời cảnh tỉnh đối với mỗi con người,nhất là người trí thức trong xã hội bất công: Nếu anhkhông dũng cảm đối đầu và đấu tranh với cái xấu, cái ác,với cường quyền, thì bản thân anh là người trước nhất sẽphải gánh chịu hậu quả Đó không chỉ là thiệt hại về lợiích, mà quan trọng hơn, anh sẽ đánh mất lòng tự trọng,điều tối thiểu cần có để làm người

- Truyện cũng cho thấy rằng: để làm một kẻ mạnh, cườngbạo, bất chấp lí lẽ thật là dễ; nhưng để làm một con ngườidũng cảm, dám đứng về phía chân lí, dám bảo vệ lẽ phảithì đòi hỏi một bản lĩnh kiên cường và một trí tuệ tỉnh táo,sáng suốt

3 Phân tích, đánh giá về nghệ thuật:

a Xây dựng tình huống: Tình huống truyện đơn giản,xoay quanh cuộc đối thoại giữa người chủ và cô gia sư vềvấn đề tiền công Nhưng cái kết thúc bất ngờ của truyện

đã làm cho tình huống ấy mang tính ẩn dụ sâu sắc Đókhông còn là cuộc đối thoại của cô gia sư và người chủ,không còn là quá trình người chủ tìm cách ăn chặn tiềncông của cô gia sư, mà là cuộc đối giáp mặt giữa cườngquyền, cái xấu, cái ác với lương tri của mỗi con người Vàtrong cuộc giáp mặt đó, cường quyền đã chiến thắng bởi

sự nhu nhược, hèn nhát của con người

b Xây dựng nhân vật:

Truyện có hai nhân vật chính, đó là cô gia sư và người

Trang 27

chủ Đây là hai nhân vật vừa mang nghĩa tả thực, vừamang nghĩa biểu tượng

- Nhân vật người chủ:

+ Người chủ ban đầu tỏ ra là một con người táng tậnlương tâm, khi đã đưa ra mọi lý do, kể cả vô lý, để trừ tiềncông của cô gia sư Nhưng cuối cùng ta hiểu được rằng,ông không phải là người xấu Ông cố tình đưa cô gia sưvào một tình huống bị dồn ép, để thử thách cô gia sư, vàdạy cho cô một bài học về thói nhu nhược

+ Nhân vật người chủ trong truyện này, nhất là trước khicho cô gia sư biết mình đùa, chính là hình ảnh của thế lựccường quyền xấu xa trong xã hội Thế lực này đã dùngmọi thủ đoạn để chèn ép, bóc lột một cách trắng trợn sứclao động của con người, chà đạp lên nhân phẩm của conngười, bất chấp sự đau khổ của nạn nhân Với sự nhunhược của những người tự cho mình là yếu đuối, là thấp

cổ bé họng, thế lực này đã chiến thắng và đạt được mụcđích của mình một cách thật dễ dàng

- Nhân vật cô gia sư:

+ Cô gia sư hiện lên trước hết trong truyện là một cô gáiyếu đuối, nhu nhược Trước mỗi lần bị trừ thêm tiền, côchỉ biết ấp a ấp úng, sợ sệt, câm lặng Cô đầu hàng hết lầnnày đến lần khác, để rồi cuối cùng số tiền công của cônhận được, so với công sức mà cô đã bỏ ra, là vô cùng ít

ỏi Khi biết là người chủ chỉ thử mình, cô mỉm cười rầu rĩ.Cái mỉm cười ấy là một sự thừa nhận về thói nhu nhượccủa mình

+ Cô gia sư không chỉ là một nhân vật cụ thể, mà còn làbiểu tượng khái quát cho cả một lớp người nhu nhượctrong xã hội, đăc biệt là người trí thức Họ, vì run sợ trướccường quyền, bạo lực, nên đã chấp nhận đầu hàng hết lầnnày đến lần khác, mặc cho kẻ mạnh dẫm đạp, bóc lột Cáimất mát lớn nhất của họ không phải là lợi ích vật chất, mà

là lòng tự trọng, là cái giá trị để làm nên một con ngườichân chính Thái độ nhu nhược của họ đã vô tình tiếp taycho cái ác, cái xấu lên ngôi, tiếp tục chà đạp con người III KẾT BÀI

- Khẳng định khái quát những nét đặc sắc về chủ đề vànghệ thuật của truyện: Câu chuyện đã cho ở phần Đọchiểu không chỉ sâu sắc về mặt chủ đề, chứa đựng nhiều bài

Trang 28

học cuộc sống vô cùng giá trị mà còn để lại ấn tượng bởinghệ thuật xây dựng nhân vật mang tính biểu tượng, tạotình huống độc đáo, tuy đơn giản mà sâu sắc

- Nêu ý nghĩa của truyện kể đối với bản thân và ngườiđọc: Câu chuyện đã giúp ta hiểu được rằng: trong cuộcsống, ta cần có thái độ dũng cảm, ý chí hùng cường để đấutranh chống lại cường quyền, chống lại cái xấu cái ác, đểbảo vệ lợi ích cũng như danh dự của chính mình

0,25

- Rồi mai đây, nhiều thế hệ sẽ ngắm bức tượng này và nhớ đến ta Giờ thì

ta có thể yên tâm chết được rồi.

Năm tháng qua đi Vào một buổi trưa hè nóng bức, sau khi múc một xô nước mát lạnh lên uống cho dịu cơn khát, một đám khách qua đường quay sang nhìn đống đất sét lùm lùm bên cạnh và nói với nhau:

- Ai đã đào cái giếng này quả là một con người tuyệt vời.

(Bức tượng, S Antov – Trích từ 100 truyện cực ngắn thế

giới, Hà Việt Anh dịch, Nxb Hội Nhà Văn, 2001, Tr.75)

Trang 29

Câu 4 Người đàn ông trong truyện đã miệt mài đào đất nhằm mục đích

gì? (0,5 điểm)

A Đào giếng để lấy nước uống

B Đào đất để tìm kho báu

C Đào để lấy đất sét nặn tượng chính mình

D Đào giếng để người đời sau có nước uống

Câu 5 Đáp án nào sau đây nói lên nội dung khái quát của truyện? (0,5

C Kể về việc một người đàn ông đào đất và để lại cái giếng nước chonhững người đời sau

D Kể về việc một người đàn ông đào đất để lấy đất sét nặn tượng chínhmình, với hy vọng được người đời sau nhớ tới

Câu 6 Chủ đề của truyện ngắn trên là: (0,5 điểm)

A Mọi việc mà chúng ta làm chỉ có ý nghĩa khi nó hướng đến lợi ích củangười khác

B Chúng ta sẽ bị lãng quên khi chỉ làm việc vì lợi ích của chính bản thânmình

C Khi làm việc, chúng ta cần nghĩ đến lợi ích của bản thân trước khi nghĩđến lợi ích của người khác

Trang 30

B Ca ngợi tinh thần lao động hăng say của người đàn ông

C Ca ngợi những con người lao động quên mình vì người khác

D Ca ngợi lòng biết ơn của những người đời sau đối với người đi trước

Câu 8 Hãy thử đặt một nhan đề thích hợp cho câu chuyện trên? (0,5

điểm)

Câu 9 Theo bạn, chi tiết bức tượng qua năm tháng chỉ còn là “một đống

đất sét lùm lùm” có ý nghĩa gì? (1,0 điểm)

trên? (Viết khoảng 5 – 7 dòng) (1,0 điểm)

Bạn hãy viết một bài văn nghị luận khuyên người khác từ bỏ lối sống ích

kỉ

n

Câ u

1.0

10 Suy nghĩ sau khi đọc câu chuyện:

- Con người cần suy nghĩ và hành động vì lợi ích củangười khác chứ không chỉ cho lợi ích của bản thân mình

- Những việc làm vì lợi ích của người khác sẽ giúp chúng

ta luôn được người khác nhớ đến và trân trọng, biết ơn

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm:

Thí sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới

2.5

Trang 31

thiệu được vấn đề cần bàn luận, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng hợp lí.

I MỞ BÀI

- Nêu rõ thói quen hay quan niệm cần thuyết phục ngườikhác từ bỏ

- Nêu lí do hay mục đích viết bài luận

II THÂN BÀI

1 Giải thích:

Sống ích kỉ là lối sống chỉ nghĩ đến cái lợi cho bản thânmình, không quan tâm đến lợi ích của người khác

2 Trình bày tác hại của lối sống ích kỉ:

- Lối sống ích kỉ khiến chúng ta bị mọi người xa lánh,ghét bỏ, thậm chí bị cô lập, từ đó ta không thể tạo dựng vàduy trì được những mối quan hệ tốt đẹp

- Lối sống ích kỉ khiến chúng ta trở nên đơn độc, khó nhậnđược sự giúp đỡ từ những người khác khi ta lâm vào hoàncảnh khó khăn

- Lối sống ích kỉ khiến tâm hồn ta ngày càng trở nên chaisạn, dẫn đến vô cảm

- Lối sống ích kỉ khiến cho một tập thể, một cộng đồngkhó phát triển, bởi khi đó người ta chỉ chăm chút cho lợiích của mình mà bỏ quên lợi ích chung

v.v…

3 Trình bày lợi ích của việc từ bỏ lối sống ích kỉ:

- Chúng ta sẽ được mọi người yêu mến, biết ơn, từ đó màxây dựng và duy trì được các mối quan hệ tốt đẹp

- Chúng ta sẽ nhận được sự giúp đỡ từ người khác khi talâm vào hoàn cảnh khó khăn

- Chúng ta sẽ có đời sống tinh thần thoải mái, hạnh phúc

- Chúng ta sẽ góp phần làm cho tập thể, xã hội ngày càngphát triển

4 Gợi ý giải pháp khắc phục lối sống ích kỉ:

- Trước hết, cần phải nhận thức được những tác hại ghêgớm mà lối sống ích kỉ gây ra, cũng như những lợi ích tolớn nếu chúng ta từ bỏ được lối sống ích kỉ

- Trong mọi suy nghĩ và hành động, cần biết đặt lợi íchcủa người khác lên trên lợi ích của mình; hoặc làm sao đểhài hòa giữa lợi ích bản thân và lợi ích của người khác

- Việc từ bỏ lối sống ích kỉ cũng cần đến một ý chí kiên

Trang 32

cường, một sự nỗ lực bền bỉ

III KẾT BÀI

- Khẳng định lại lợi ích của việc từ bỏ lối sống ích kỉ

- Thể hiện niềm tin vào sự cố gắng hay hy vọng ở sự thànhcông của người được thuyết phục

0,25

0,5

Trang 33

THỂ LOẠI THƠ TRỮ TÌNH

ĐỀ 1

Đọc bài thơ sau:

(1) Khi con tu hú gọi bầy

Lúa chiêm đang chín, trái cây ngọt dần

Vườn râm dậy tiếng ve ngân

Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào

Trời xanh càng rộng càng cao

Đôi con diều sáo lộn nhào từng không

(2) Ta nghe hè dậy bên lòng

Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!

Ngột làm sao, chết uất thôi

Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!

(Khi con tu hú, Tố Hữu, in trong Từ ấy, NXB Văn học, Hà Nội, 1971)

Trang 34

Câu 5 Dòng thơ nào sau đây nói về tâm trạng của chủ thể trữ tình trong

bài thơ? (0,5 điểm)

A Ta nghe hè dậy bên lòng

B Khi con tu hú gọi bầy

C Trời xanh càng rộng càng cao

D Ngột làm sao, chết uất thôi

Câu 6 Phát biểu nào sau đây nói đúng về cặp đối lập được sử dụng trong

A Không gian tự do và không gian ngục tù

B Thời gian tâm lí và thời gian vật lí

C Cuộc sống hiện tại và mơ ước trong tương lai

D Con người và thiên nhiên mùa hè

Câu 7 Phát biểu nào sau đây nói về chủ đề của bài thơ? (0,5 điểm)

A Tâm trạng ngột ngạt, u uất của chủ thể trữ tình khi bị giam hãm trongchốn ngục tù

B Niềm khát khao muốn thoát khỏi cảnh ngục tù để sống đời tự do

C Tình yêu tha thiết đối với thiên nhiên mùa hè tràn đầy sức sống

D Cả A và B

Câu 8 Theo bạn, bức tranh mùa hè trong đoạn (1) là cảnh thực hay cảnh

trong trí tưởng tượng của tác giả? Lí giải? (0,5 điểm)

Câu 9 Bạn hiểu như thế nào về ý nghĩa của câu thơ “Con chim tu hú

ngoài trời cứ kêu!”? (1,0 điểm)

Câu 10 Hãy viết khoảng 5 – 7 dòng trình bày suy nghĩ của bạn về vai trò

của cuộc sống tự do đối với mỗi con người (1,0 điểm)

Bạn hãy viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề và những nétđặc sắc về nghệ thuật của bài thơ “Khi con tu hú” (Tố Hữu)

n

Câ u

Trang 35

trong chốn ngục tù Trong hoàn cảnh mất tự do ấy, nghe

âm thanh tiếng chim tu hú, trong tâm trí của tác giả hiệnlên khung cảnh của mùa hè mà tác giả đã từng được nhìnngắm khi còn tự do

9 Câu thơ “Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!” vừa là âmthanh của tiếng chim báo hiệu mùa hè; vừa là lời giục giã,kêu gọi của cuộc sống tự do ngoài kia, khiến nhân vật trữtình càng cảm thấy thèm khát tự do, càng cảm thấy sựngột ngạt của chốn lao tù, càng muốn bứt tung mọi xiềngxích để trở về với cuộc sống tươi đẹp

1.0

10 Vai trò của cuộc sống tự do:

- Giúp con người được làm những điều mình thích

- Giúp con người cảm thấy thoải mái, không bị bó buộc

- Giúp con người phát huy được mọi khả năng tiềm ẩn,khơi dậy niềm sáng tạo

0,5

I MỞ BÀI

- Giới thiệu tác giả và tác phẩm: “Khi con tu hú” là bài thơđặc sắc của tác giả Tố Hữu, được làm trong thời gian ông

bị giam cầm ở Huế, in trong tập thơ “Từ ấy”

- Nêu nội dung khái quát cần phân tích, đánh giá: Trongbài viết này, chúng ta sẽ cùng đi vào phân tích, đánh giáchủ đề và những nét đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ

II THÂN BÀI

Bài thơ là bức tranh màu hè đẹp đẽ, tươi vui, sống độngtrong hình dung của tác giả khi đang bị giam hãm trongchốn lao tù; qua đó thể hiện tình yêu cuộc sống thiết tha,khát vọng tự do đến cháy bỏng của người tù Cách mạng

Tố Hữu

2.5

Trang 36

b.1 Bức tranh ngày hè sôi động, vui tươi với những thanh

âm thật rộn rã (Tiếng chim tu hú: gọi nhau "gọi bầy";tiếng ve râm ra trong vườn cây; tiếng sáo diều vi vu trênkhông) Những âm thanh thật sống động, tươi vui báo hiệungày hè đang tới (một bản nhạc rộn ràng âm sắc) Màu sắctrong khung cảnh cũng thật tươi tắn và rực rỡ: Lúa chiêmđang vào vụ chín vàng rực; những hạt bắp vàng ươm; cảsân nhà đều bao trùm bởi màu nắng hồng "đào"; bầu trờitrong xanh Chúng đều là những gam màu thật tươi tắn,đẹp đẽ Hình ảnh cũng mang đậm sắc thái của ngày hè sôiđộng: Cánh đồng lúa chiêm vàng chín; vườn trái cây đang

"ngọt dần” Đó là sự vận động của thời gian, đầy tươi vui,ngọt ngào và sức sống Không gian trong bức tranh được

mở rộng, cao, thoáng đạt với điểm nhấn là hình ảnh của

"đôi con diều sáo lộn nhào từng không"

Như vậy, ta có thể thấy cảnh ngày hè được dựng lên thậtsống động với đầy âm thanh, sắc màu, không gian, hìnhảnh rực rỡ Tất cả chúng đều chân thực, hết sức đẹp đẽ,tươi mới Qua đó thể hiện tình yêu cuộc sống tha thiết củanhà thơ và cái nhìn tinh tế khi nhận ra sự chuyển mình củathời gian

b.2 Tâm trạng, cảm xúc của người tù Cách mạng: Khungcảnh thiên nhiên tươi đẹp nhưng chỉ là trong trí tưởngtượng của nhà thơ khi đang trong nhà tù Thừa Phủ Cảmxúc ngột ngạt, khao khát được tự do, đến với thiên nhiên,bầu trời: Thể hiện qua cách nhà thơ sử dụng 1 loạt nhữngđộng từ mạnh:"đập tan", "chết uất" và các từ ngữ cảm thán

"ôi”, “thôi”, “làm sao”; nhịp thơ ngắt quãng nhanh 6/2,3/3, truyền đến cho người đọc cảm giác ngột ngạt tới cao

độ của nhà thơ và khát khao cháy bỏng được trở về với tự

do, với đồng đội

2 Phân tích, đánh giá nghệ thuật:

- Chủ thể trữ tình: Chủ thể trữ tình của bài thơ là ngườichiến sĩ cách mạng đang phải chịu cảnh tù đày, đang trựctiếp bộc lộ tâm trạng, cảm xúc của mình: đó là tâm trạngbức bối, ngột ngạt khi bị giam hãm, qua đó thể hiện khátvọng cháy bỏng được trở về với cuộc sống tươi đẹp ngoàikia

- Nghệ thuật xây dựng hình ảnh: Bài thơ có hai hệ thống

Trang 37

hình ảnh đối lập nhau, một hệ thống hình ảnh nói về cuộcsống tươi đẹp, rộn rã ngoài kia, và một hệ thống hình ảnhnói về cảnh ngục tù ngột ngạt trong này Một hệ thốnghình ảnh thuộc về mơ ước, hồi tưởng và một hệ thốnghình ảnh của hiện thực Qua sự đối lập của hai hệ thốnghình ảnh này, tác giả đã làm nổi bật lên cái tâm trạng tùtúng, uất ức, qua đó thể hiện tình yêu cuộc sống, khátvọng tự do của chủ thể trữ tình

- Cấu tứ của bài thơ: Bài thơ mở đầu bằng tiếng tu hú, kếtthúc cũng bằng tiếng tu hú: Đầu bài thơ: Tiếng chim làtiếng gọi của tự do, của bầu trời bao la, đầy sức sống, gợitác giả nhớ về một khung cảnh mùa hè rực rỡ, tươi vui; kếtbài thơ: tiếng chim lại khiến người tù cảm thấy đau khổ,bực bội hơn bao giờ hết vì bị giam cầm trong bốn bứctường nhà giam Cả hai tiếng chim đều gợi lên sự tự do,biểu tượng cho sự sống, khiến người tù phải bồn chốn,mong mỏi được thoát ra ngoài chốn lao tù để hòa mìnhvào tự do Tiếng chim còn là lời thúc giục hối hả về sự tựdo

III KẾT BÀI

- Khẳng định khái quát những nét đặc sắc về chủ đề vànghệ thuật của bài thơ: Bằng những yếu tố nghệ thuật đặcsắc, bài thơ “Khi con tu hú” đã thể hiện một cách chânthực những suy nghĩ, tâm trạng của người chiến sĩ cáchmạng Tố Hữu khi bị giam cầm trong chốn lao tù, qua đóthấy được tình yêu cuộc sống, khát vọng tự do của tác giả

- Nêu tác động của tác phẩm đối với bản thân hoặc cảmnghĩ sau khi đọc, thưởng thức bài thơ: Bài thơ là lời nhắcnhở mỗi chúng ta về công lao của những người chiến sĩcách mạng đi trước Bài thơ cũng giúp ta ý thức được giátrị của tự do, thêm yêu quý và trân trọng vẻ đẹp của cuộcsống

0,25

0,5

ĐỀ 2

Trang 38

Đọc bài thơ sau:

Áo trắng đơn sơ, mộng trắng trong,

Hôm xưa em đến, mắt như lòng

Nở bừng ánh sáng Em đi đến,

Gót ngọc dồn hương, bước toả hồng.

Em đẹp bàn tay ngón ngón thon;

Em duyên đôi má nắng hoe tròn.

Em lùa gió biếc vào trong tóc

Thổi lại phòng anh cả núi non.

Em nói, anh nghe tiếng lẫn lời;

Hồn em anh thở ở trong hơi.

Nắng thơ dệt sáng trên tà áo,

Lá nhỏ mừng vui phất cửa ngoài.

Đôi lứa thần tiên suốt một ngày.

Em ban hạnh phúc chứa đầy tay.

Dịu dàng áo trắng trong như suối

Toả phất đôi hồn cánh mộng bay.

(Áo trắng, Huy Cận, in trong Lửa thiêng, Nxb Hội Nhà Văn)

Trang 39

B Hình ảnh cô gái

C Hình ảnh bàn tay

D Hình ảnh mái tóc

Câu 5 Dòng thơ nào sau đây nói về niềm vui gặp gỡ? (0,5 điểm)

A Hôm xưa em đến mắt như lòng

B Thổi lại phòng anh cả núi non

C Đôi lứa thần tiên suốt một ngày

D Em nói, anh nghe tiếng lẫn lời

Câu 6 Phát biểu nào sau đây nói về vẻ đẹp của cô gái trong bài thơ? (0,5

điểm)

A Vẻ đẹp rực rỡ, tươi vui

B Vẻ đẹp đoan trang, thùy mị

C Vẻ đẹp tinh khôi, thánh thiện

D Vẻ đẹp đằm thắm, dịu dàng

Câu 7 Phát biểu nào sau đây nói về tâm trạng của chủ thể trữ tình trong

A Tâm trạng hạnh phúc khi người yêu đến thăm

B Tâm trạng nhớ nhung khi xa người yêu

C Tâm trạng bối rối khi gặp người yêu

D Tâm trạng ngỡ ngàng khi gặp người yêu

Câu 8 Chỉ ra ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh “áo trắng” trong bài thơ?

(0,5 điểm)

Câu 9 Nêu chủ đề của bài thơ? (1,0 điểm)

Câu 10 Theo bạn, tuổi học trò nên yêu không? Lí giải? (1,0 điểm)

Bạn hãy viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề và những nétđặc sắc về cấu tứ và hình ảnh trong bài thơ “Áo trắng” (Huy Cận)

n

Câ u

8 Ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh “áo trắng” trong bài thơ:

áo trắng vừa là biểu tượng của tuổi học trò, vừa là biểu

0.5

Trang 40

tượng cho vẻ đẹp tinh khôi, trong trắng của cô gái, đồngthời cũng là biểu tượng cho sự thơ mộng, trong sáng củatình yêu tuổi học trò

9 Chủ đề của bài thơ: Bài thơ là tiếng lòng hạnh phúc, vuisướng ngất ngây của cậu học trò khi được sống trong tìnhyêu thơ mộng; là tâm trạng ngỡ ngàng trước vẻ đẹp tinhkhôi, trong sáng của người yêu

- Không nên, nếu nó vượt quá giới hạn, chi phối tiêu cựcđến tâm trí, gây ảnh hưởng đến học tập

1.0

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận

Phân tích, đánh giá chủ đề và những nét đặc sắc về cấu tứ

và hình ảnh của bài thơ đã cho ở phần Đọc hiểu

0,5

I MỞ BÀI

- Giới thiệu tác giả và tác phẩm: “Áo trắng” là một trongnhững bài thơ hay nhất viết về tình yêu của Huy Cận nóiriêng và của phong trào thơ Mới nói chung

- Nêu nội dung khái quát cần phân tích, đánh giá: Trongbài viết này, chúng ta sẽ cùng đi vào phân tích, đánh giáchủ đề và những nét đặc sắc về cấu tứ và hình ảnh của bàithơ

II THÂN BÀI

Bài thơ là là tâm trạng ngỡ ngàng trước vẻ đẹp tinh khôi,trong sáng của người yêu; là niềm hạnh phúc, vui sướngngất ngây của cậu học trò khi được sống trong tình yêuthơ mộng

- Tình yêu tuổi học trò là một chủ đề khá quen thuộc trong

2.5

Tiêu đề	Bộ 40 đề kiểm tra định kỳ ngữ văn 11
Trường học	Trường THPT Sách Mới
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2025
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	208
Dung lượng	390,77 KB