LÀ MỘT THÀNH VIÊN TRONG GIA ĐÌNH EM THẤY MÌNH CẦN PHẢI CÓ TRÁCH NHIỆM GÌ ĐỂ LÀM CHO GIA ĐÌNH MÌNH THẬT SỰ LÀ MỘT TẾ BÀO TỐT CỦA XÃ HỘI, MỘT TỔ ẤM MANG LẠI CÁC GIÁ TRỊ HẠNH PHÚC VÀ HÀI
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN Khoa Quản trị Kinh doanh
*****
MÔN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
ĐỀ BÀI: PHÂN TÍCH VỊ TRÍ CỦA GIA ĐÌNH TRONG XÃ HỘI LÀ
MỘT THÀNH VIÊN TRONG GIA ĐÌNH EM THẤY MÌNH CẦN PHẢI
CÓ TRÁCH NHIỆM GÌ ĐỂ LÀM CHO GIA ĐÌNH MÌNH THẬT SỰ LÀ MỘT TẾ BÀO TỐT CỦA XÃ HỘI, MỘT TỔ ẤM MANG LẠI CÁC GIÁ TRỊ HẠNH PHÚC VÀ HÀI HÒA TRONG ĐỜI SỐNG CÁ NHÂN CỦA MỖI THÀNH VIÊN.
Họ và tên: Nguyễn Thanh Nhàn MSV: 11217140
Lớp học phần: 20
Trang 2HÀ NỘI, 2022 MỤC LỤC
Mục lục: ………2
Lời mở đầu:………3
Nội dung:………4
I Lý luận về đề tài………4
1 Khái niệm về gia đình………4
2 Vị trí gia đình trong xã hội……….5
3 Chức năng cơ bản của gia đình……… 8
II Vận dụng………10
Kết luận………13
Tài liệu tham khảo………14
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Mỗi người trong chúng ta được sinh ra từ gia đình và chính gia đình cũng được sinh
ra từ trong sâu thẳm trái tim mỗi người Nơi đó không có mưu cầu cũng chẳng hề có đổi chác Gia đình là hai từ thiêng liêng và cao quý Trải qua nhiều thời đại, qua nhiều thăng trầm, biến động, những giá trị cốt lõi của gia đình không chỉ không bị mất đi mà ngày càng được bồi đắp thêm những giá trị tốt đẹp mới
Có thể nói gia đình là một trong những vấn đề quan trọng của mọi dân tộc và thời đại Đặc biệt trong những năm gần đây, vấn đề gia đình nổi lên như một tiêu điểm trọng yếu được giới hàn lâm và giới chính trị quan tâm Xây dựng gia đình là quá trình bồi đắp từng tế bào của xã hội, đóng vai trò quan trọng trong công cuộc phát triển xã hội văn minh, giàu đẹp Ở châu Á nói chung hay ở Việt Nam nói riêng, công nghiệp hóa – hiện đại hóa đang diễn ra với quy mô và tốc độ ngày càng gia tăng Song song với quá trình này ở Việt Nam là sự chuyển mình về kinh tế - xã hội mạnh mẽ Tất nhiên, những chuyển biến đấy sẽ có ảnh hưởng nhưng không nhiều đến gia đình, một thiết chế lâu đời và bền vững nhưng cũng đặc biệt nhạy cảm với mọi sự biến đổi của xã hội Trong bối cảnh đó, một câu hỏi được đặt ra: Với một xã hội nhiều chuyển biến và ngày càng phát triển, chúng ta cần có trách nhiệm gì để gia đình mỗi người thật sự là một tế bào tốt của xã hội
và là một tổ ấm mang lại các giá trị hạnh phúc, hài hòa cho mỗi thành viên?
Với mong muốn đi tìm câu trả lời cho câu hỏi trên, em chọn đề tài “Phân tích
vị trí của gia đình trong xã hội? Là một thành viên trong gia đình em thấy mình cần phải
có trách nhiệm gì để làm cho gia đình mình thực sự là một tế bào tốt của xã hội, một tổ
ấm mang lại các giá trị hạnh phúc và sự hài hòa trong dời sống cá nhân của mỗi thành viên?” cho bài tiểu luận của bản thân Mang theo tinh thần tìm tòi học hỏi cùng vốn kiến thức đang có, em hy vọng bài làm sẽ đưa ra được câu trả lời xác đáng Tuy nhiên, do kiến thức và thời gian tìm hiểu còn hạn chế, bài làm không tránh khỏi những sai sót Em rất mong nhận được sự góp ý từ Cô để bài tập được hoàn thiện hơn Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 4NỘI DUNG
I Lý luận về đề tài:
1 Khái niệm về gia đình.
Gia đình là một hình thức cộng đồng xã hội đặc biệt, được hình thành, duy trì
và củng cố chủ yếu dựa trên cơ sở hôn nhân, quan hệ huyết thống và các quan hệ nuôi dưỡng cùng với những quy định về quyền và nghĩa vụ của các thành viên trong gia đình Như C.Mac đã nói “….hằng ngày tái tạo ra những người khác, sinh sôi nảy nở - đó là quan hệ giữa chồng và vợ, cha mẹ và con cái, đó là gia đình” Cho nên yếu tố huyết thống và tình cảm là nét bản chất nhất của gia đình Nhưng xét rộng hơn và đầy đủ hơn, gia đình không chỉ là một đơn vị tình cảm – tâm lý, mà nó còn là một tổ chức kinh tế tiêu dùng (sở hữu, sản xuất, thu thập và chi tiêu), một môi trường giáo dục văn hóa (văn hóa, gia đình và cộng đồng), một
cơ cấu thiết chế xã hội (có cơ chế và cách thức vận động riêng)…
Nguồn gốc của gia đình:
Gia đình có lịch sử từ rất sớm và đã trải qua một quá trình phát triển lâu dài Thực tế, gia đình có những ảnh hưởng và tác động mạnh mẽ đến xã hội Ngay từ thời nguyên thủy cho tới hiện nay, không phụ thuộc vào cách kiếm sống, gia đình luôn luôn tồn tại và là nơi để đáp ứng những nhu cầu cơ bản cho các thành viên trong gia đình
Song để đưa ra được một cách xác định phù hợp với khái niệm gia đình, một
số nhà nghiên cứu xã hội học đã đưa ra sự so sánh giữa gia đình loài người với
Trang 5cuộc sống lứa đôi của động vật, gia đình loài người luôn luôn bị ràng buộc theo các điều kiện văn hóa xã hội của đời sống gia đình ở con người
Gia đình ở loài người luôn bị ràng buộc bởi các quy định, các chuẩn mực giá trị, sự kiểm tra và tác động của xã hội; vì thế theo các nhà xã hội khoa học, thuật ngữ gia đình chỉ nên dùng để nói về gia đình loài người Thực tế, gia đình là một khái niệm phức hợp bao gồm các yếu tố sinh học, tâm lý, văn hóa, kinh tế, khiến cho nó không giống với bất kì nhóm xã hội nào
Từ mỗi góc độ nghiên cứu hay mỗi một khoa học khi xem xét về gia đình đều
có thể đưa ra một khái niệm gia đình cụ thể, phù hợp với nội dung nghiên cứu và chỉ có như vậy mới có cách tiếp cận phù hợp đến với gia đình Đối với xã hội học, gia đình thuộc về phạm trù cộng đồng xã hội Vì vậy, có thể xem xét gia đình như một nhóm xã hội nhỏ, đồng thời như một thiết chế xã hội mà có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình xã hội hóa con người
Gia đình là một thiết chế xã hội đặc thù, một nhóm xã hội nhỏ mà các thành viên gắn bó với nhau bởi quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ con nuôi, bởi tính cộng đồng về sinh hoạt, trách nhiệm đạo đức với nhau nhằm đáp ứng những nhu cầu riêng của mỗi thành viên cũng như để thực hiện tính tất yếu của xã hội về tái sản xuất con người
2 Vị trí của gia đình trong xã hội.
Gia đình là tế bào của xã hội Gia đình có vai trò quyết định đối với sự tồn
tại, vận động và phát triển của xã hội Với việc sản xuất ra tư liệu tiêu dùng, tư liệu sản xuất, tái sản xuất ra con người, gia đình như một tế bào tự nhiên, là một đơn vị
cơ sở để tạo nên cơ thể - xã hội Không có gia đình để tái tạo ra con người thì xã hội không thể tồn tại và phát triển được Vì vậy, muốn có một xã hội phát triển
Trang 6lành mạnh thì phải quan tâm xây dựng tế bào gia đình tốt, như chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “… nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt được Hạt nhân của xã hội chính là gia đình” Tuy nhiên, mức độ tác động của gia đình đối với xã hội lại phụ thuộc vào bản chất của từng chế độ xã hội, vào đường lối, chính sách của giai cấp cầm quyền
và phụ thuộc vào chính bản thân mô hình, kết cấu, đặc điểm của mỗi hình thức gia đình trong lịch sử Vì vậy, trong mỗi giai đoạn lịch sử, tác động của gia đình đối với xã hội không hoàn toàn giống nhau Trong các xã hội dựa trên cơ sở của chế độ
tư hữu về tư liệu sản xuất, sự bất bình đẳng trong quan hệ xã hội và quan hệ gia đình đã hạn chế rất lớn tác động của gia đình đối với xã hội Chỉ khi con người được yên ấm, hòa thuận trong gia đình thì mới có thể yên tâm lao động, sáng tạo
và đóng góp sức mình cho xã hội và ngược lại Chính vì vậy, quan tâm xây dựng quan hệ xã hội, quan hệ gia đình bình đẳng, hạnh phúc là vấn đề hết sức quan trọng trong cách mạng xã hội chủ nghĩa
“Gia đình là một tế bào cơ bản và tự nhiên cấu thành nên từng cộng đồng, xã hội Gia đình giữ vai trò trung tâm trong đời sống của mỗi con người, là nơi bảo đảm đời sống vật chất và tinh thần của mỗi cá nhân, là một trong những giá trị xã hội quan trọng bậc nhất của người Á Đông, trong đó có Việt Nam Đối với mỗi quốc gia thì gia đình được coi là “một tế bào xã hội có tính sản sinh” Do vậy sức mạnh trường tồn của quốc gia, dân tộc phụ thuộc rất nhiều vào sự tồn tại phát triển của gia đình”
Gia đình là tổ ấm, mang lại các giá trị hạnh phúc, sự hài hòa trong đời sống
cá nhân mỗi thành viên Từ khi còn nằm trong bụng mẹ, đến lúc lọt lòng và suốt
cuộc đời, mỗi cá nhân đều gắn bó chặt chẽ với gia đình Gia đình là môi trường tốt nhất để mỗi cá nhân được yêu thương, nuôi dưỡng, chăm sóc, trưởng thành, phát triển Sự yên ổn, hạnh phúc của mỗi gia đình là tiền đề, điều kiện quan trọng cho
Trang 7Discover more from:
CNXH 2022
Tiểu luận cnxh - NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN NHÀ NƯỚC
Đề tài: “Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân và sự vận dụng của Đảng ta ở Việt…
Vấn đề dân chủ - bài tập cá nhân môn chủ nghĩa xã hội khoa học
So sánh tôn giáo ở một nước tư bản với tôn giáo ở Việt Nam
So sánh kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và tbcn
Document continues below
Chủ nghĩa xã hội khoa học
999+ documents
Go to course
18
17
13
4
7
Trang 8sự hình thành,phát triển nhân cách, thể lực, trí lực để trở thành công dân tốt cho xã hội Chỉ trong môi trường gia đình yên ấm, cá nhân mới cảm thấy bình yên, hạnh phúc, có động lực để phấn đấu trở thành con người xã hội tốt
Gia đình là cầu nối giữa cá nhân với xã hội Gia đình là cộng đồng xã hội đầu
tiên mà mỗi cá nhân sinh sống, có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành và phát triển nhân cách của từng người Chỉ gia đình mới thể hiện được quan hệ tình cảm thiêng liêng, sâu đậm giữa vợ và chồng, cha mẹ và con cái, anh chị em với nhau
mà không cộng đồng nào có được hay có thể thay thế được Tuy nhiên, mỗi cá nhân lại không thể chỉ sống trong quan hệ tình cảm gia đình mà còn có nhu cầu quan hệ xã hội Mỗi cá nhân không chỉ là thành viên của gia đình mà còn là thành viên của xã hội Quan hệ giữa các thành viên trong gia đình đồng thời cũng là quan
hệ giữa các thành viên của xã hội Không có cá nhân bên ngoài gia đình, cũng không thể có cá nhân bên ngoài xã hội Gia đình là cộng đồng xã hội đầu tiên đáp ứng nhu cầu quan hệ xã hội của mỗi cá nhân
Gia đình là nơi nuôi dưỡng, bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Trải qua nhiều thế hệ, gia đình Việt Nam được hình thành và phát
triển với những chuẩn mực, giá trị tốt đẹp, góp phần xây dựn bản sắc văn hóa dân tộc Những giá trị truyền thống quý báu như lòng yêu nước, yêu quê hương, yêu thương con người, đùm bọc lẫn nhau, thủy chung, hiếu nghĩa, hiếu học, cần cù sáng tạo trong lao động, bất khuất vượt qua mọi khó khăn thử thách đã được gia đình Việt Nam gìn giữ, vun đắp trong suốt quá trình lịch sử dựng nước, giữ nước của dân tộc phát huy đến giai đoạn hiện nay
Ngược lại, gia đình cũng là một trong những cộng đồng để xã hội tác động đến cá nhân Nhiều thông tin, hiện tượng của xã hội thông qua lăng kính gia đình
mà tác động tích cực hoặc tiêu cực đến sự phát triển của mỗi cá nhân về tư tưởng, đạo đức, lối sống, nhân cách,… Xã hội nhận thức đầy đủ và toàn diện hơn về mỗi
Tiểu luận CNXHKH - sứ mệnh giai cấp công nhân và vận dụng của bản thân
23
Trang 9cá nhân khi xem xét họ trong các quan hệ xã hội và quan hệ với gia đình Có những vấn đề quản lý xã hội phải thông qua hoạt động của gia đình để tác động đến các nhân Nghĩa vụ và quyền lợi của mỗi cá nhân được thực hiện vơi sự hợp tác của các thành viên trong gia đình Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội,
để xây dựng một xã hội thật sự bình đẳng, con người được giải phóng, giai cấp công nhân chủ trương bảo vệ chế độ hôn nhân một vợ một chồng, thực hiện sự bình đẳng trong gia đình, giải phóng phụ nữ
3 Chức năng cơ bản của gia đình.
Gia đình đóng vai trò, vị trí hết sức quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của loài người Gia đình được sinh ra, tồn tại và phát triển có sứ mệnh đảm đương những chức năng đặc biệt mà xã hội và tự nhiên đã giao cho, không thiết chế xã hội nào có thể thay thế được Chức năng của gia đình là một khái niệm then chốt của xã hội học gia đình, các nhà nghiên cứu xã hội học gia đình trên cấp độ vi mô
và vĩ mô đều khẳng định những chức năng cơ bản của gia đình
Chức năng tái sản xuất ra con người: Chức năng này góp phần cung cấp
sức lao động – ngồn nhân lực cho xã hội, chức năng này sẽ góp phần thay thế những lớp người lao động cũ đã đến tuổi nghỉ hưu, đã hết khả năng lao động linh hoạt, sáng tạo Việc thực hiện chức năng này vừa đáp ứng như cầu tồn tại phát triển của xã hội vừa đáp ứng được nhu cầu sinh lí, tình cảm của chính bản thân mỗi người Ở mỗi quốc gia khác nhau thì việc thực hiện chức năng này cũng khác nhau
Chức năng kinh tế và tổ chức tiêu dùng: Đây là chức năng cơ bản quan
trọng của gia đình nhằm tạo ra của cải, vật chất, là chức năng đảm bảo sự sống còn của gia đình, đảm bảo cho gia đình được ấm no, giàu có, làm cho dân giàu nước mạnh như chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói “Chức năng này bao quát về như cầu
Trang 10ăn, ở, tiện nghi, là sự hợp tác kinh tế giữa các thành viên trong gia đình nhằm thỏa mản nhu cầu đời sống
Để có kinh tế của mỗi gia đình ngày càng được cải thiện nâng cao, ngoài những thành viên còn đang ở độ tuổi trẻ em thì những thành viên đang ở độ tuổi lao động cần có một công việc, một mức thu nhập ổn định Ngoài ra cần có mức thu nhập thêm để có nguồn thi chi trả cho những hoạt động vặt hằng ngày
Chức năng nuôi dưỡng giáo dục: Đây là chức năng hết sức quan trọng của
gia đình, quyết định đến hình thành nhân cách của mỗi người, dạy dỗ nên những người con hiếu thảo, trở thành những công dân có ích cho xã hội bởi gia đình chính
là trường học đầu tiên và cha mẹ cũng chính là những người thầy, người cô đầu đời nuôi dưỡng những bước đi đầu tiên trong cuộc đời mỗi người “Cha mẹ có nghĩa vụ
và quyền yêu thương, trông nom, chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của con; tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập và giáo dục để con phát triển toàn diện về thể chất, trí tuệ và đạo đức, trở thành người con có hiếu của gia đình, công dân có ích cho xã hội
Việt Nam là một quốc gia mang đậm nét đẹp truyền thống về đạo đức và lối sống thuần phong mĩ tục, vì thế nội dung giao dục của gia đình cũng phải chú ý đến việc giáo dục toàn diện cả về nhân phẩm đạo đức, kinh nghiệm, lối sống, ý thức, cùng cách cư xử trong cuộc sống và giáo dục về tri thức…
Chức năng giáo dục của gia đình chịu tác động trực tiếp của các yếu tố khách quan và chủ quan Sự thay đổi lớn trong các chính sách kinh tế xã hội, những biến đổi trong lĩnh vực văn hóa, thông tin, lối sống, sự thiếu hụt kinh nghiệm, ý thức dạy con trong những gia đình trẻ…đó là những yếu tố ảnh hưởng đến chức năng giáo dục của gia đình
Trang 11Gia đình là phạm trù lịch sử, biến đổi theo thời gian Mỗi thời đại lịch sử cũng như mỗi chế độ đều sản sinh ra một loại gia đình, xây dựng một kiểu gia đình
lí tưởng với chức năng xã hội của nó
Chức năng thảo mãn như cầu tâm-sinh lý: Ngoài ba chức năng cơ bản trên
thì gia đình còn có chức năng thỏa mãn nhưu cầu tinh thần, tình cảm và chăm sóc sức khỏe Đây là chức năng có ý nghĩa quan trọng trong việc chia sẻ tình yêu thương gắn bó giữa các thành viên trong gia đình, đặc biệt là tình yêu hạnh phúc lứa đôi Tổ ấm gia đình vừa là điểm xuất phát cho con người trưởng thành, vững tin vào cuộc sống xã hội, đồng thời cũng là nơi bao dung, an ủi cho mỗi cá nhân trước những rủi ro, sóng gió cuộc đời Càng về cuối đời, con người càng trở nên thấm thía và khao khát và tìm hiểu sự bình ổn, thỏa mãn nhu cầu cân bằng trạng thái tâm lý, tình cảm trong sự chăm sóc, đùm bọc của gia đình, chăm sóc sức khỏe , đảm bảo cho việc chăm sóc sức khỏe của các thành viên trong gia đình
II Vận dụng
Gia đình là bến đỗ tinh thần cho mỗi tâm hồn, là nơi nuôi dưỡng tâm hồn trẻ, là nơi làm ơn cho những người giúp đỡ mà sống hối hận vì người lớn, là tiếng cười
và giọt nước mắt được phép cất lên mà không cần phải dè chừng ai Có thể thấy, gia đình là nơi giúp tâm hồn con người bình yên và vui sướng, là vòng ôm ấm áp,
là tình yêu chân thành, là nơi có con người không cần tính toán thiệt hơn Bên cạnh
đó, gia đình là tế bào của xã hội Gia đình hạnh phúc thì xã hội phát triển Tình cảm gia đình là tình cảm hết sức thiêng liêng không thể thiếu trong cuộc đời của mỗi con người
Và với mỗi cá nhân khác nhau, thì phạm trù về trách nhiệm đối với gia đình cũng là khác nhau, bằng một cách nào đó giúp cho gia đình mình là một tế bào của