Đi cùng sự phát triển đi lên của xã hội, xã h i xu t hi n nh ng vộ ấ ệ ữ ấn đề ới, trong đó có vấn đề gia đình cũng gặp nhiều m biến động phức tạp.. M i thành viên ỗ trong gia đình do đó
Trang 11
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI H C KINH T QU C DÂN Ọ Ế Ố
BÀI T P L N Ậ Ớ
MÔN: CH Ủ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC
ĐỀ BÀI: Phân tích nh ng biữ ến đổ ủa gia đình Việt Nam hi n nay Là m t thành i c ệ ộ viên trong gia đình em thấy mình c n ph i có trách nhiầ ả ệm gì trước những biến đổi
đó để gia đình mình thực sự là một tổ ấm mang l i các giá tr h nh phúc và s hài ạ ị ạ ự hòa trong đời sống cá nhân c a mỗi thành viên ủ
H và tên: Lê Thu Trang ọ
L p: Qu n tr Marketing CLC 64C ớ ả ị
Mã SV: 11226388
Hà Nội, tháng 5 năm 2023
Trang 2MỤC LỤC
A/ PH N MẦ Ở ĐẦU ………
B/ N I DUNG Ộ ………
Phần I: Cơ sở lý luận ………
1 Định nghĩa gia đình ………
2 V ị trí, chức năng của gia đình ………
3 Phân tích những biến đổi của gia đình Việt Nam hiện nay ………
Phần II: Liên h th c tệ ự ế ………
C/ TÀI LI U THAM KH O Ệ Ả ………
Trang 33
LỜI MỞ ĐẦU
Nước ta đang trong thờ ỳ quá đội k lên chủ nghĩa xã hộ đã và đang tiếi, n hành quá trình công nghi p hóa - hiệ ện đại hóa đất nước Đi cùng sự phát triển đi lên của xã hội, xã h i xu t hi n nh ng vộ ấ ệ ữ ấn đề ới, trong đó có vấn đề gia đình cũng gặp nhiều m biến động phức tạp Gia đình bên cạnh những bước phát tri n m i, ti n b và có l i, ể ớ ế ộ ợ còn phải đối m t v i nhi u thách th c và ch u ặ ớ ề ứ ị ảnh hưởng c a sủ ự thay đổi chung từ
xã hội Vì v y, vi c nghiên c u v ậ ệ ứ ề gia đình từ đó đưa ra những lu n c khoa h c v i ậ ứ ọ ớ mục đích củng c và phát triố ển là m t trong nhộ ững chủ đề quan trọng trong công cuộc xây d ng và phát triự ển đất nước Việt Nam hi n nay Mệ ỗi gia đình được ví như
là một t bào c a xã hế ủ ội M i thành viên ỗ trong gia đình do đó cũng được coi như các hạt nhân của t bào Nhế ững thay đổ ềi v kinh t - xã h i di n ra gế ộ ễ ần đây đã có ảnh hưởng lên tư tưởng và nh n th c cậ ứ ủa cả b phận nam gi i và phộ ớ ụ n tữ ừ đó dẫ ớn t i những biến đổi mới của gia đình.Trên cơ sở những ý kiến đó, em đã lựa chọn đề tài
“Phân tích nh ng biữ ến đổ ủa gia đình Việi c t Nam hi n nay Là mệ ột thành viên trong gia đình em thấy mình cần phải có trách nhiệm gì trước những biến đổi đó để gia đình mình thực sự là một tổ ấm mang lại các giá trị hạnh phúc và sự hài hòa trong đời sống cá nhân của mỗi thành viên” để tìm hi u v s biể ề ự ến đổi chức năng gia đình trong th i k ờ ỳ quá độ lên CNXH và vai trò c a cá nhân trong vi c xây d ng ủ ệ ự gia đình Việt Nam hi n nay.ệ
Trang 4NỘI DUNG Phần I: Cơ sở lý lu n ậ
1 Định nghĩa gia đình:
Gia đình, theo định nghĩa của từ điển Tiếng Vi t, là t p hệ ậ ợp những ngườ ống i s chung thành một đơn vị nh nh t trong xã h i, g n bó v i nhau b ng quan h hôn ỏ ấ ộ ắ ớ ằ ệ nhân và huy t thế ống, và thành viên trong gia đình thường bao g m v chồ ợ ồng, cha
mẹ và con cái
Hay ta còn có thể định nghĩa gia đình là mộ ộng đồng người đặt c c bi t, có vai ệ trò quyết định đến s t n t i và phát tri n c a xã hự ồ ạ ể ủ ội C.Mác và Ph.Ăngghen, khi
đề cập đến gia đình đã cho rằng: “Quan hệ thứ ba tham d ngay t ự ừ đầu vào quá trình phát tri n l ch s : hàng ngày tái tề ị ử ạo ra đờ ối s ng c a b n thân mình, con ủ ả người bắt đầu tạo ra những người khác, sinh sôi, nảy nở - đó là quan hệ giữa chồng và v , cha mợ ẹ và con cái, đó là gia đình”
D a vào các khái ni m trên ta có th thự ệ ể ấy gia đình phải cần sự kết hợp ít nhất của hai cá nhân tr lên, ở được hình thành b i hai m i quan hở ố ệ cơ bản là quan h ệ hôn nhân (v và ch ng) và quan h huy t th ng (cha m và con cái) Các quan h ợ ồ ệ ế ố ẹ ệ này có m i liên h ch t ch v i nhau và biố ệ ặ ẽ ớ ến đổi, phát tri n ph thu c vào trình ể ụ ộ
độ phát triển kinh tế và thể chế chính trị-xã hội Gi a các thành viên trong gia ữ đình có những điều chung là các giá tr v v t ch t, tinh th n; quy n lị ề ậ ấ ầ ề ợi, nghĩa vụ
và trách nhi m v tài s n, vệ ề ả ề người thân và cùng hướng t i m c tiêu cao nh t là ớ ụ ấ phát tri n kinh tể ế, nuôi dưỡng các thành viên và xây dựng gia đình bền chặt Như vậy, gia đình là một hình th c cứ ộng đồng xã hội đặc biệt, được hình thành, duy trì và c ng c chủ ố ủ yểu dựa trên cơ sở hôn nhân, quan h huy t th ng và quan ệ ế ố
hệ nuôi dưỡng, cùng v i nhớ ững quy định về quyền và nghĩa vụ c a các thành viên ủ trong gia đình
Trang 55
2 V ị trí, chức năng của gia đình
a) V ị trí của gia đình trong xã hội
Gia đình là tế bào của xã hội:
Gia đình được ví như một tế bào của xã hội, là cơ sở đầu tiên c a xã h i Gia ủ ộ đình là yếu tố quyết định đến s hình thành, t n t i, vự ồ ạ ận động và phát tri n c a ể ủ
xã h i V i mộ ớ ục tiêu có một xã h i phát triộ ển lành mạnh thì điều kiện tiên quyết
là m i t bào ỗ ế –gia đình – phải phát tri n b n v ng và sinh s ng h nh phúc Có ể ề ữ ố ạ thể nói, giữa gia đình và xã hội có mối quan hệ gắn bó khăng khít, hai bên thúc đẩy lẫn nhau để cùng phát tri n Tiể ền đề cho các gia đình phát triển lành mạnh chính là xã h i tộ ốt đẹp, văn minh, tiến bộ Gia đình hạnh phúc, đầm ấm s có ẽ những tác động tích c c t i xã h i, giúp xã h i càng thêm phát tri n B n chự ớ ộ ộ ể ả ất của ch ế độ xã hội cùng đường l i, chính sách c a giai c p c m quy n s tác ố ủ ấ ầ ề ẽ động đến tầm ảnh hưởng của gia đình đối với xã hội Do đó, với từng giai đoạn lịch s ử thì tác động của gia đình là không giống nhau
Gia đình là tổ ấm, mang lại các giá trị hạnh phúc, sự hài hòa trong đời sống
cá nhân c a m i thành viên ủ ỗ
Gia đình là tổ ấm yêu thương của mỗi con người, mà ở đó các thành viên nuôi dưỡng, chăm sóc, sẻ chia tình yêu thương, nhận được s ự nuôi dưỡng và chăm sóc
về c m t v t ch t và tinh thả ặ ậ ấ ần Gia đình tạo cho cá nhân môi trường tốt nhất để mỗi cá nhân được yêu thương, chăm sóc, trường thành và phát tri n ể
S yên n, h nh phúc c a mự ổ ạ ủ ỗi gia đình là tiền đề, điều ki n quan tr ng cho s ệ ọ ự hình thành, phát tri n nhân cách, th l c, trí lể ể ự ực để ờ tr thành công dân t t cho xã ố
Trang 6hội Chỉ trong môi trường yên m cấ ủa gia đình, cá nhân mớ ải c m th y bình yên, ấ hạnh phúc, có động lực để phấn đấu tr ở thành con người xã h i t t ộ ố
Gia đình là cầu nối giữa cá nhân và xã h i ộ
Gia đình là cộng đồng xã hội đầu tiên mà m i cá nhân sinh sỗ ống, có ảnh hưởng rất lớn đến s hình thành và phát tri n nhân cách c a tự ể ủ ừng người Ch trong gia ỉ đình, mới th hiể ện được quan h tình cệ ảm thiêng liêng, sâu đậm gi a v và ch ng, ữ ợ ồ cha m và con cái, anh ch em v i nhau mà không cẹ ị ớ ộng đồng nào có được và có thề thay th ế
Tuy nhiên, m i cá nhân còn có nhu c u quan h xã h i, quan h v i nh ng ỗ ầ ệ ộ ệ ớ ữ người khác, ngoài các thành viên trong gia đình Mỗi cá nhân không ch là thành ỉ viên của gia đình mà còn là thành viên của xã h i Quan h gi a các thành viên ộ ệ ữ trong gia đình đồng thời cũng là quan hệ gi a các thành viên c a xã hữ ủ ội Gia đình
là cộng đồng xã hội đầu tiên đáp ứng nhu c u quan h xã h i cùa m i cá nhân ầ ệ ộ ỗ Gia đình cũng chính là môi trường đầu tiên mà mỗi cá nhân học được và thực hiện quan h xã h i ệ ộ
Ngượ ại, gia đình cũng là một trong nh ng cc l ữ ộng đồng để xã hội tác động đên
cá nhân Nhi u thông tin, hiề ện tượng của xã hội thông qua lăng kính gia đình mà tác động tích cực hoặc tiêu cực đến sự phát triền của mỗi cá nhân về tư tưởng, đạo đức, l i s ng, nhân cách v.v Trong quá trình xây d ng ch ố ố ự ủ nghĩa xã hội, để xây d ng mự ột xã h i th t s ộ ậ ự bình đẳng, con người được gi i phóng, giai c p công ả ấ nhân chủ trương bảo v chệ ế độ hôn nhân m t v m t ch ng, th c hi n s bình ộ ợ ộ ồ ự ệ ự đẳng trong gia đình, giải phóng ph n Ch t ch Hụ ữ ủ ị ồ Chí Minh khẳng định: “Nếu không gi i phóng ph n là xây d ng chả ụ ữ ự ủ nghĩa xã hội ch m t nỉ ộ ửa” Vì v y, ậ
Trang 7Discover more from:
CNXH 2022
Tiểu luận cnxh - NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM XÂY DỰNG VÀ HOÀN THIỆN NHÀ NƯỚC
Đề tài: “Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân và sự vận dụng của Đảng ta ở Việt…
Vấn đề dân chủ - bài tập cá nhân môn chủ nghĩa xã hội khoa học
So sánh tôn giáo ở một nước tư bản với tôn giáo ở Việt Nam
So sánh kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và tbcn
Document continues below
Chủ nghĩa xã hội khoa học
999+ documents
Go to course
18
17
13
4
7
Trang 8quan h ệ gia đình trong chủ nghĩa xã hội có đặc điểm khác v ch t so v i các ch ề ấ ớ ế
độ xã hội trước đó
b) Chức năng cơ bản của gia đình
Tái s n xu t ra ả ấ con người
Chức năng đặc thù nh t cấ ủa gia đình là chức năng tái sản xuất ra con người Chức năng này được thực hiện để đáp ứng nhu c u tâm sinh lý tầ ự nhiên c a con ủ người, nhu c u duy trì nòi giống cầ ủa gia đình, đồng thời giúp cung cấp ngu n ồ nhân l c mự ới cho xã h i, t ộ ừ đó duy trì sự trường tồn của xã hội loài người
Vi c th c hi n chệ ự ệ ức năng này như thế nào sẽ có tác động tr c tiự ếp đến s phát ự triển dân s c a qu c gia v ố ủ ố ề các lĩnh vực như mật độ dân cư, dân số và chất lượng dân s c a qu c gia.Th c hi n chố ủ ố ự ệ ức năng này liên quan ch t ch ặ ẽ đến s phát tri n ự ề mọi m t cặ ủa đờ ối s ng xã hội Vì v y, tùy theo tậ ừng nơi, phụ thuộc vào nhu cầu của xã h i, chộ ức năng này được th c hiự ện theo xu hướng h n chạ ế hay khuyến khích Trình độ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hộ ảnh hường đếi n chất lượng nguồn lực lao động mà gia đình cung cấp
Nuôi dưỡng, giáo d c ụ
Chức năng này bao gồm quá trình nuôi dưỡng và giáo dục con người trưởng thành v mề ọi mặt th ch t lể ấ ẫn tinh thần Gia đình là môi trường giáo dục đầu tiên
và lâu dài nh t trong cu c ấ ộ đờ ủi c a mỗi người, mang tính quyết định Gia đình là một môi trường văn hóa, giáo dục, trong môi trường này, mỗi thành viên đều là những ch th sáng t o nh ng giá tr ủ ể ạ ữ ị văn hóa, chủ thể giáo dục đồng thời cũng là những người th ụ hưởng giá trị văn hóa, và là khách th ch u s giáo d c c a các ể ị ự ụ ủ
Tiểu luận CNXHKH - sứ mệnh giai cấp công nhân và vận dụng của bản thân
23
Trang 98
thành viên khác trong gia đình Thực hi n tệ ốt chức năng này sẽ giúp t o ra th h ạ ế ệ con người có ích cho gia đình và cho xã hội, cũng như tạo ra ngu n nhân l c ch t ồ ự ấ lượng cao Vì vậy, đây vừa là trách nhiệm cũng là nghĩa vụ ủa gia đình đố ớ c i v i
sự phát tri n cể ủa xã h i ộ
Nội dung c a giáo dủ ục gia đình toàn diện s bao g m các m t: giáo dẽ ồ ặ ục tri thức, giáo dục lao động, giáo d c ph m chụ ẩ ất đạo đức, lối s ng, nhân cách, ý th c cố ứ ộng
đồng Phương pháp giáo dục trong các gia đình thư ng ch yờ ủ ếu là nêu gương
và thuy t ph c ế ụ
Kinh t và t chế ổ ức tiêu dùng
Gia đình vừa là đơn vị kinh doanh, vừa là đơn vị tiêu dùng trong xã h i M i ộ ọ thành viên trong gia đình khi tới độ tu i theo pháp luổ ật quy định và có đầy đủ khả năng lao động đều sẽ tham gia vào thị trường lao động, trực tiếp góp phần vào hoạt động sản xuất, tái sản xuất ra tư liệu sản xuất và tiêu dùng Gia đình thực hiện chức năng tổ chức tiêu dùng hàng hóa để duy trì đờ ống ci s ủa gia đình về lao động s n xuả ất cũng như các sinh hoạt trong gia đình Đây là chức năng cơ bản của gia đình nhằm đảm b o ngu n sả ồ ống, đáp ứng các nhu cầu đời v t chậ ất và tinh thần cho các thành viên trong gia đình Ngoài ra, thực hi n t t chệ ố ức năng này cũng góp phần vào vi c ngày m t phát tri n n n kinh t cệ ộ ể ề ế ủa đất nước
Thỏa mãn nhu c u tâm sinh lý, duy trì tình cầ ảm gia đình
Đây là chức năng thường xuyên của gia đình, bao gồm vi c th a mãn nhu c u ệ ỏ ầ tình cảm, văn hóa, tinh thần cho các thành viên, đảm b o s cân b ng tâm lý, b o ả ự ằ ả
vệ chăm sóc sức khỏe ngườ ốm, người i già, trẻ em Sự quan tâm, chăm sóc lẫn nhau giữa các thành viên trong gia đình vừa là nhu c u tình c m v a là trách ầ ả ừ nhiệm, đạo lý, lương tâm của mỗi người Do vậy, gia đình là chỗ dựa tình cảm cho mỗi cá nhân, là nơi nương tựa v m t tinh th n ch không chề ặ ầ ứ ỉ là nơi nương
Trang 10tựa v v t ch t cề ậ ấ ủa con người Với việc duy trì tình c m gi a các thành viên, gia ả ữ đình có ý nghĩa quyết định đên sự ổn định và phát triển của xã hội Khi quan hệ tình c m gia ả đình rạn n t, quan h tình c m trong xã hứ ệ ả ội cũng có nguy cơ bị phá
vỡ
3 Những biến đổ ủa gia đình Việt Nam hi n nay i c ệ
a) Bi ến đổi về quy mô, k t c ế ấu gia đình
Vi t Nam ệ đang trong bước chuy n bi n t xã h i nông nghi p c truy n sang ể ế ừ ộ ệ ồ ề
xã h i công nghi p hi n ộ ệ ệ đại Trong quá trình này, cấu trúc gia đình truyền th ng ố đang dần bị thay thế bởi những hình thái gia đình mới mẻ và phù hợp hơn Gia đình 2 thế hệ hay còn gọi là gia đình hạt nhân đang trở nên rất phổ bi n ế ở các đô thị và c nông thôn - thay th cho kiả ế ểu gia đình truyền thống t ng gi vai trò ch ừ ữ ủ đạo trước đây
Quy mô gia đình Việt Nam ngày càng thu nhỏ nhằm đáp ứng những nhu cầu
và điều kiện c a thủ ời đại mới đặt ra: s ự bình đẳng nam n ữ được đề cao hơn; cuộc sống riêng tư của con người được tôn trọng hơn, tránh được những mâu thuẫn trong đời s ng cố ủa gia đình truyền th ng S biố ự ến đổi của gia đình cho thấy chính
nó đang tạo ra những thay đổi tích cực ảnh hưởng tới chính bản thân gia đình và cũng là thay đổi hệ thống xã hội, làm cho xã hội trở nên thích nghi và phù hợp hơn với tình hình m i, thớ ời đại mới
b) Bi ến đổi trong th c hi n các chự ệ ức năng của gia đình
Chức năng tái sản xuất ra con người
Trang 1110
V i nh ng thành t u c a y h c hiớ ữ ự ủ ọ ện đại, hi n nay việ ệc sinh đẻ được ti n hành ế một cách chủ động, tự giác khi xác định số lượng con cái và thời điểm sinh con Hơn nữa, việc sinh con còn chịu sự điều chỉnh bởi chính sách xã hội của Nhà nước, tùy theo tình hình dân số và nhu c u vầ ề sức lao động c a xã hủ ội Để đảm bảo l i ích cợ ủa gia đình và sự phát tri n b n v ng cể ề ữ ủa xã hội, thông điệp m i ớ trong k hoế ạch hóa gia đình là mỗi cặp vợ chồng nên sinh đủ hai con
Chức năng kinh tế và tổ chức tiêu dùng
Xét một cách khái quát, cho đến nay kinh tế gia đình đã có hai bước chuy n ể mang tính bước ngo t: T kinh t t cung t c p thành kinh t hàng hóa (sặ ừ ế ự ự ấ ế ản xu t ấ chủ yếu để đáp ứng nhu cầu của người khác hay của xã hội) Từ đơn vị kinh tế đáp ứng nhu cầu của thị trường quốc gia thành tổ chức kinh tế đáp ứng nhu cầu của th ị trường toàn c u ầ
S phát tri n cùa kinh t h ng hóa và ngu n thu nh p b ng ti n cự ể ế ả ồ ậ ằ ề ủa gia đình tăng lên làm cho gia đình trở thành một đơn vị tiêu dùng quan trọng của xã hội Tuy nhiên, trong b i cành h i nh p kinh t và c nh tranh s n ph m hàng hóa v i ố ộ ậ ế ạ ả ẩ ớ các nước trong khu v c và trên th gi i, kinh t ự ế ớ ế gia đình gặ ấp r t nhiều khó khăn, trở ng i trong vi c chuyạ ệ ển sang hướng sản xuất kinh doanh hàng hóa theo hướng chuyên sâu trong kinh t th ế ị trường hiện đại do kinh tế gia đình phầ ớn l n có quy
mô nhỏ, lao động ít và t s n xu t là chính ự ả ấ
Chức năng giáo dục (xã h i hóa) ộ
Giáo dục gia đình hiện nay phát triển theo xu hướng s ự đầu tư tài chính của gia đình cho giáo dục con cái tăng lên Nội dung giáo dục gia đình hiện nay không chỉ giáo dục đạo đứ ứng xử mà còn c, hướng đến giáo d c ki n th c khoa h c ụ ế ứ ọ hiện đại, trang b công c ị ụ để con cái hòa nh p v i th gi i ậ ớ ế ớ