Tiet 103 cac thanh phan biet lap

Các thành phần biệt lập Tiếp theoI- Thành phần gọi - đáp.. Các thành phần biệt lập Tiếp theo• BT1: Tìm thành phần gọi - đáp trong đoạn trích và cho biết từ nào đ ợc dùng để gọi, từ n

Kiểm tra bài cũ

Thế nào là thành phần biệt lập của

câu?

Có những thành phần biệt lập nào đã học?

Nêu khái niệm các thành phần đó?

( TiÕp theo)

Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

I- Thành phần gọi -

đáp.

1 Ví dụ:

1.- Này , bác có biết mấy hôm nay súng

nó bắn ở đâu mà nghe rát thế không?

2.- Các ông, các bà ở đâu ta lên đấy ạ? Ông Hai đặt bát n ớc xuống chõng hỏi Một ng ời đàn

bà mau miệng trả lời:

- Th a ông, chúng cháu ở Gia Lâm lên

đấy ạ.

Này

Th a

ông

Th a

ông

Này

2.Nhận

xét:

-Từ ngữ dùng để gọi:

- Từ ngữ dùng để đáp:

thành phần biệt lập -Từ ngữ đ ợc dùng để tạo lập cuộc thoại:

- Từ ngữ đ ợc dùng để duy trì

cuộc thoại:

-Thành phần biệt

lập.

- Đ ợcdùng để tạo lập

hoặc để duy trì

quan hệ giao tiếp.

Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

• BT1: Tìm thành phần gọi - đáp trong đoạn

trích và cho biết từ nào đ ợc dùng để gọi, từ nào đ ợc dùng để đáp Quan hệ giữa ng ời gọi và ng ời đáp là quan hệ gì (trên- d ới hay ngang hàng, thân hay sơ)?

- Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn Chứ cứ nằm đấy,chốc nữa họ vào thúc s

u, không có, họ lại đánh trói thì khổ Ng

ời cứ ốm rề rề nh thế, nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn.

- Vâng, cháu cũng đã nghĩ nh cụ Nh ng

để cháo nguội, cháu cho nhà cháu ăn lấy vài húp cái đã.Nhịn suông từ sáng hôm qua tới giờ còn gì.

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

*Tạo lập cuộc thoại (Nội dung tuỳ

chọn)

- HS1: lời thoại có thành phần gọi -

đáp dùng để tạo lập cuộc thoại với HS 2

- HS2: lơì thoại có thành phần gọi -

đáp dùng để duy trì cuộc thoại với

HS 1.

Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

I- Thành phần gọi -

đáp

II- Thành phần phụ

chú

1 Ví dụ:

- Bổ sung, giải

thích thêm

một số chi tiết cho

nội

dung chính của

câu.

a Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh- và cũng là đứa con duy nhất của anh , ch a đầy một tuổi

b Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy ,

và tôi càng buồn lắm.

c Cô bé nhà bên ( có ai ngờ)

Cũng vào du kích Hôm gặp tôi vẫn c ời khúc khích Mắt đen tròn (th ơng th ơng quá

đi thôi).

Nhận xét:

- Bổ sung, giải thích thêm một số chi tiết cho nội dung chính của câu.

- Nêu thái độ, tâm trạng,… kèm

theo lời nói của ng ời nói, của nhân vật.

- Nêu xuất xứ của lời nói, văn bản,…

2.Nhận

xét:

Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

I- Thành phần gọi -

đáp.

-Thành phần biệt

lập đ ợc

dùng để tạo lập

hoặc để

duy trì quan hệ

giao tiếp.

II- Thành phần phụ

chú

- Bổ sung, giải

thích thêm

một số chi tiết cho

nội

dung chính của

câu.

• Xác định thành phần phụ

chú trong những ví dụ sau:

1.Chúng tôi, mọi ng ời - kể cả

anh, đều t ởng con bé sẽ

đứng yên đó thôi.

( Nguyễn Quang Sáng,

Chiếc l ợc ngà)

2 V ờn nhà ông có rất nhiều

loại cây ăn quả: na, ổi, xoài,

Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

I- Thành phần gọi - đáp.

-Thành phần biệt lập đ ợc

dùng để tạo lập hoặc để

duy trì quan hệ giao tiếp.

II- Thành phần phụ chú

- Bổ sung, giải thích thêm

một số chi tiết cho nội

dung chính của câu.

- TPPC th ờng đ ợc đặt

giữa hai dấu gạch ngang,

hai dấu phẩy, hai dấu

ngoặc đơn hoặc giữa

một

dấu gạch ngang với một

dấu phẩy, sau dấu hai

chấm

III- Luyện tập

a.Lúc đi, đứa con gái đầu lòng của anh- và cũng

là đứa con duy nhất của anh, ch a đầy một tuổi

(Nguyễn Quang Sáng, Chiếc l ợc ngà)

b Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi càng

buồn lắm.

(Nam Cao, Lão Hạc)

c Cô bé nhà bên (có ai ngờ)

Cũng vào du kích Hôm gặp tôi vẫn c ời khúc khích Mắt đen tròn (th ơng th ơng quá đi thôi).

( Giang Nam, Quê h ơng)

d.Chúng tôi, mọi ng ời - kể cả anh, đều t ởng con

bé sẽ đứng yên đó thôi.

( Nguyễn Quang Sáng, Chiếc l ợc ngà)

đ V ờn nhà ông có rất nhiều loại cây ăn quả: na,

ổi, xoài,

…

Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

1.Bài tập 2 (SGK)

Tìm thành phần gọi - đáp trong câu ca dao và

cho biết lời gọi - đáp đó h ớng đến ai

Bầu ơi th ơng lấy bí cùng,

Tuy rằng khác giống nh ng chung một

giàn.

Bầu, bí : thành phần gọi- đáp có tính chất chung

chung, không h ớng đến riêng một ai mà h ớng đến tất cả con ng ời cùng tồn tại trong một cộng đồng

xã hội.

(baàu, bớ, giaứn-> aồn duù: chổ nhửừng ngửụứi trong

cuứng moọt

nửụực, tuy là những con ng ời khác dòng họ nhửng

cuứng

daõn toọc, cuứng truyeàn thoỏng lũch sửỷ…)

Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

Bài tập số 3, 4 (SGK)

Tìm thành phần phụ chú trong đoạn trích và cho

biết

chúng bổ sung cho điều gì và liên quan đến những từ ngữ

nào tr ớc đó?

b) Giáo dục tức là giải phóng Nó mở ra cánh cửa dẫn đến hoà bình, công bằng và công lí Những ng ời nắm giữ

chìa

khoá của cánh cửa này - các thầy, cô giáo, các bậc cha

mẹ, đặc biệt là những ng ời mẹ - gánh một trách nhiệm vô cùng quan trọng, bởi vì cái thế giới mà chúng ta để lại cho các thế hệ mai sau sẽ tuỳ thuộc vào những trẻ em mà chúng ta để lại cho thế giới ấy.

(Vũ Khoan, Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới)

Tieỏt 103

C¸c thµnh phÇn biƯt lËp ( TiÕp theo)

3 Bµi tËp sè 5 (SGK)

Tuổi trẻ phải hướng tới tương lai, tuổi trẻ Việt Nam cũng thế! Tương lai – đó là những gì chưa có hôm nay Thanh niên muốn đạt được một tương lai tươi sáng thì phải nç lực ngay từ bây giờ, bằng việc chuẩn bị cho mình một hành trang tinh thần vững chắc- đó là tri thức, kĩ năng , thói quen…, để thanh niên có thể tự tin trước mạng thông tin toàn cầu, trước sự đòi hỏi của hội nhập kinh tế thế giới với tính kỉ luật và cường độ lao động cao Muốn vây, thanh niên phải tiên phong trong học tập và học tập có hiệu quả, kịp thời vận dụng tri thức ấy vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Và cũng chỉ có như vậy, thanh niên mới xứng đáng là mùa xuân vĩnh cửu của nhân loại!

Tiết 103

CÂU HỎI GHÉP ĐÔI

Mỗi thành phần biệt lập trong các câu văn sau đều có

tác dụng đối với việc diễn đạt nội dung ý nghĩa của câu Hãy nối mỗi dòng của cột trái với một dòng của cột phải

a Bác ơi, cho cháu hỏi

chợ Đông Ba ở đâu ?

b Vâng, cháu cũng đã

nghĩ như cụ !

c Chắc chắn tôi sẽ trở lại

1.Khẳng định thái độ tin cậy

2 Duy trì quan hệ

giao tiếp

3 Tạo lập quan hệ

giao tiếp

1 2 3 4

t h à n h p h ầ n b i ệ t l ậ p

Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

Chao ôi! Mong nhớ! Ôi mong nhớ

Một cánh chim thu lạc cuối ngàn

(Chế Lan

Viên)

Trên những chặng đ ờng dài 50,

60 km, chúng ta chỉ gặp cây dừa: dừa xiêm thấp lè tè, dừa nếp lơ lửng giữa trời, dừa lửa lá

đỏ,…

Ngẫm ra thì tôi chỉ nói cho s ớng miệng tôi

(Tô Hoài)

Ơi chiếc xe vận tải

Ta cầm lái đi đây

(Tố Hữu)

Các thành phần biệt lập ( Tiếp theo)

I- Thành phần gọi -

đáp.

-Thành phần biệt lập

đ ợc

dùng để tạo lập hoặc

để

duy trì quan hệ giao

tiếp.

II- Thành phần phụ

chú

- Bổ sung, giải thích

thêm

một số chi tiết cho nội

dung chính của câu.

- TPPC th ờng đ ợc đặt

giữa hai dấu gạch

ngang,

hai dấu phẩy, hai dấu

ngoặc đơn hoặc giữa

một

dấu gạch ngang với một

dấu phẩy, sau dấu hai

chấm

Các thành phần biệt lập

Thành phần tình thái Thành phần cảm thán Thành phần gọi - đáp Thành phần phụ chú

Tieỏt 103

vÒ nhµ -¤n l¹i c¸c thµnh phÇn biÖt

lËp

-Lµm bµi tËp 5

-ChuÈn bÞ bµi: Chã sãi vµ

cõu trong th¬ ngô ng«n

cña LaPhongTen