38 39 lt phuong thuc bieu dat

TIẾT 39LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT TRONG BÀI VĂN NGHỊ LUẬN.. Về kiến thức - Yêu cầu và tầm quan trọng của việc vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong bài

TIẾT 39

LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT

TRONG BÀI VĂN NGHỊ LUẬN.

A KẾT QUẢ CẦN ĐẠT/ MỤC TIÊU

I Về kiến thức

- Yêu cầu và tầm quan trọng của việc vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận

- Cách vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận

II Về kĩ năng

- Nhận diện được tính phù hợp và hiệu quả của việc vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong một số văn bản

- Vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt để viết bài văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí, về một hiện tượng đời sống, về một tác phẩm văn học và về một ý kiến bàn về văn học

III Về thái độ

-Vận dụng kiến thức để tạo lập văn bản

IV Định hướng góp phần hình thành năng lực

- Năng lực thu thập thông tin liên quan các phương thức biểu đạt

- Năng lực đọc – hiểu các văn bản để phát hiện các phương thức biểu đạt

- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân có sử dụng các phương thức biểu đạt

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận những vấn đề trong cuộc sống

- Năng lực phân tích, so sánh các phương thức biểu đạt

- Năng lực tạo lập văn bản nghị luận

B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

I Chuẩn bị của giáo viên

-Giáo án

-Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi

-Những ngữ liệu tiêu biểu để nhận biết các phương thức biểu đạt

-Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp

-Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà

II Chuẩn bị của học sinh

-Đọc trước ngữ liệu trong SGK để trả lời câu hỏi tìm hiểu bài

-Các sản phẩm thực hiện nhiệm vụ học tập ở nhà (do giáo viên giao từ tiết trước)

-Đồ dùng học tập

C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

I Hoạt động 1: Khởi động

- Mục tiêu: Kiểm tra bài cũ và phát sinh tình huống học

tập

- Nhiệm vụ: Học sinh vận dụng kiến thức đã học để trả

Từ đó, giáo viên giới thiệu Vào bài: Trong

một văn bản nghị luận, người viết tuỳ theo yêu cầu mà có thể kết hợp nhiều phương thức biểu đạt vậy sự kết hợp này thể hiện như thế nào?

lời câu hỏi.

- Phương thức: hoạt động cá nhân hoặc cặp đôi

- Sản phẩm: học sinh trả lời đúng vấn đề đã đặt ra

- Tiến trình thực hiện:

- GV giao nhiệm vụ: Từ bậc THCS, chúng ta đã

học những phương thức biểu đạt nào?Phân biệt sự khác

nhau của các kiểu văn bản trên? Các kiểu văn bản trên

có thể thay thế cho nhau được không? Tại sao?Các

phương thức biểu đạt trên có thể được phối hợp với

nhau trong một văn bản cụ thể hay không? Tại sao?

Nêu một vì dụ để minh hoạ

- HS thực hiện nhiệm vụ:

- HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ:

HS kể 6 phương thức biểu đạt;

-Các kiểu văn bản trên khác nhau ở hai điểm

chính là:Thứ nhất, khác nhau về phương thức biểu

đạt.Thứ hai, khác nhau về hình thức thể hiện

-Các kiểu văn bản trên không thể thay thế cho

nhau được, vì:Phương thức biểu đạt khác nhau;Hình

thức thể hiện khác nhau;Mục đích khác nhau

Các phương thức biểu đạt trên có thể phối hợp

với nhau trong một văn bản cụ thể, vì: Trong văn bản

tự sự có thể sử dụng phương thức miêu tả, thuyết minh,

nghị luân và ngược lại

II Hoạt động 2 – Hình thành kiến thức

* 1 : Hướng dẫn HS luyện tập trên lớp

- Mục tiêu: Nắm vững kiến thức về để luyện tập

- Nhiệm vụ: HS tích hợp kiến thức nội môn, liên môn

để tìm hiểu văn bản

- Phương thức: hoạt động nhóm

- Sản phẩm: Hs đưa ra kết quả

- Tiến trình thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:

GV chia lớp thành 4 nhóm thảo luận, phát phiếu

học tập có ghi câu hỏi hướng dẫn phân tích

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS thực

hiện nhiệm vụ bằng cách đọc , ghi lại từ ngữ quan

trọng, trao đổi, thảo luận, ghi chép câu trả lời

Bước 3: Báo cáo kết quả: HS đại diện 1 nhóm trả

lời Nhóm HS khác lắng nghe, đối chiếu, bổ sung

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ và

chốt kiến thức: Nhóm HS tự đánh giá, các nhóm đánh

giá lẫn nhau

* Nhóm 1

Vì sao trong một bài văn nghị luận chúng ta có những

lúc cần vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt : tự

I Luyện tập trên lớp

Bài tập 1

a) Trong bài văn nghị luận có lúc cần vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt tự sự, miêu tả và biểu cảm

b) Yêu cầu của việc kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn nghị luận:

sự, miêu tả, biểu cảm ?

* Nhóm 2

Muốn cho việc vận dụng các phương thức biểu đạt có

kết quả cao thì chúng ta cần chú ý điều gì ? Cho ví dụ ?

* Nhóm 3

Đọc đoạn trích trong SGK để trả lời câu hỏi

* Nhóm 4

Viết bài nghị luận ngắn theo chủ đề SGK nêu ra (chú ý

thực hiện theo những gợi ý trong SGK)

HS trao đổi nhóm, trả lời, lớp trao đổi thống nhất

kết luận

* Nhóm 1

Trong bài văn nghị luận có lúc cần vận dụng kết hợp

các phương thức biểu đạt tự sự, miêu tả và biểu cảm

vì :

- Khắc phục hạn chế của văn nghị luận đó là sự khô

khan, thiên về lý tính khó đọc

+ Yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm đem lại sự cụ thể,

thuyết phục cho văn nghị luận

Tạo sự hấp dẫn cho văn nghị luận

* Nhóm 2

Yêu cầu của việc kết hợp các phương thức biểu đạt

trong văn nghị luận:

- Bài văn phải thuộc một kiểu văn bản chính, ở đây

kiểu văn bản chính dứt khoát phải là văn nghị luận

- Kể, tả, biểu cảm chỉ là những yếu tố kết hợp

Chúng không được làm mất làm mờ đi đặc trưng nghị

luận của bài văn

- Các yếu tố kể, tả, biểu cảm trong bài văn nghị luận

phải chịu sự chi phối và phải phục vụ quá trình nghị

luận, bàn bạc

* Nhóm 3

- Trong đoạn trích, người viết muốn khẳng định về

sự cần thiết của chi tiêu GNP (bên cạnh GDP)

Để làm làm cho bài viết của mình thuyết phục ngoài

việc sử dụng các thao tác lập luận, người viết còn vận

dụng thao tác thuyết minh, giới thiệu một cách rõ ràng,

chính xác về chỉ số GDP và GNP ở Việt Nam

* Nhóm 4

Chủ đề : Nhà văn mà tôi hâm mộ

(Văn bản mẫu : tham khảo bài viết về nhà văn Thạch

Lam của Nguyễn Tuân)

Bài tập 2

Vận dụng kết hợp phương thức biểu đạt thuyết minh trong văn nghị luận

- Thuyết minh là thao tác giới thiệu, trình bày chính xác, khách quan về tính chất, đặc điểm của sự vật, hiện tượng

- Tác dụng, ý nghĩa của việc sử dụng thao tác thuyết minh

+ Hỗ trợ đắc lực cho sự bàn luận của tác giả, đem lại những hiểu biết thú vị

+ Giúp người đọc hình dung vấn đề một cách cụ thể và hình dung về mức độ nghiêm túc của vấn đề

Bài tập 3 : Viết bài văn nghị luận

III Hoạt động thực hành

GV giao nhiệm vụ:

Viết đoạn văn ngắn bày tỏ vẻ đẹp tâm hồn người phụ

nữ trong tình yêu qua bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

- Nắm vững các phương thức biểu đạt

- Vận dụng để phân tích theo yêu cầu đề ra

( có sử dụng kết hợp các phương thức biểu đạt)

-HS thực hiện nhiệm vụ:

- HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ:

IV Hoạt động vận dụng và mở rộng (thực hiện ở

nhà)

- Hướng dẫn luyện tập ở nhà

Yêu cầu HS về nhà viết bài nghị luận theo chủ đề :

Gia đình trong thời hiện đại Yêu cầu : bài viết phải vận

dụng kết hợp ít nhất là một trong 4 phương thức biểu

đạt đã học

HS về nhà viết bài nghị luận theo chủ đề

Bài tập 1:

Cả 2 nhận định đều đúng vì :

- Một bài văn nghị luận chỉ hấp dẫn khi sử dụng kết hợp các phương thức biểu đạt nếu không nó rất dễ xa vào trừu tượng, khô khan

- Tác phẩm nghị luận chỉ vận dụng một phương pháp sẽ rơi vào đơn điệu, nhàm chán, khô cứng

Bài tập 2 :

Viết bài theo chủ đề : Gia đình trong thời hiện đại

GV hướng dẫn HS tổng kết. - Yêu cầu và tầm quan trọng của việc

vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận

- Cách vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt trong bài văn nghị luận

D Giao bài và hướng dẫn học bài, chuẩn bị bài ở nhà.

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC - DẶN DÒ

Kết hợp luyện tập trên lớp và luyện tập ở nhà để phát triển kĩ năng làm văn nghị luận

- Chuẩn bị bài: ĐÀN GHI TA CỦA LORCA