3 bài 8 văn bản 3 xe đêm

Mức độ yêu cầu cần đạt - Củng cố tri thức về truyện - Cảm nhận nhân vật An-đéc-xen ở các phương diện: chân dung, tính cách, tấm lòng nhân hậu và trí tưởng tượng bay bổng – điều khiến tru

VĂN BẢN 3: XE ĐÊM

(Trích, Côn- xtan-tin Pau-xtốp-ki)

I/ MỤC TIÊU:

1 Mức độ yêu cầu cần đạt

- Củng cố tri thức về truyện

- Cảm nhận nhân vật An-đéc-xen ở các phương diện: chân dung, tính cách, tấm lòng nhân hậu và trí tưởng tượng bay bổng – điều khiến truyện cổ tích của ông chinh phục hàng triệu độc giả trên thế giới

2/ Năng lực

2.1/ Năng lực chung

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác

2.2/ Năng đặc thù

- Năng lực thu thập thông tin liên quan đến văn bản Xe đêm

- Năng lực trình bày suy nghĩ, cảm nhận của cá nhân về văn bản Xe đêm

- Năng lực hợp tác khi trao đổi, thảo luận về thành tựu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa văn bản

- Năng lực phân tích, so sánh đặc điểm nghệ thuật của văn bản với các văn bản khác có cùng chủ đề

3/ Phẩm chất

- Trân trọng, tin yêu vẻ đẹp của con người, thiên nhiên; biết sống có trách nhiệm

II/ THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

a Thiết bị dạy học

- SGK, SGV

- Máy chiếu, máy tính

b Học liệu: Ngữ liệu đọc.

III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG:

a Mục tiêu: Tạo hứng thú, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình HS kết nối với kiến thức đã học, khắc sâu kiến thức nội dung bài học

b Nội dung: HS huy động tri thức đã có để trả lời câu hỏi và củng cố bài học.

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của học sinh.

d Tổ chức thực hiện:

- GV Cho Hs xem các hình ảnh sau: (Hoặc xem 1 đoạn Video)

? Các em nghĩ đến tác tác phẩm nào sau khi quan sát những bức ảnh trên?

? Qua những câu chuyện ấy, em hình dung An-đéc-xen là người như thế nào?

- HS tiếp nhận nhiệm vụ, trao đổi, chia sẻ ý kiến

Gợi ý phương án trả lời:

- Tác phẩm cô bé bán diêm

- Qua những câu chuyện ấy, em hình dung An-đéc-xen là người có tấm lòng vị tha, bao dung và nhân hậu

- Sau khi HS trả lời xong GV tái hiện và dẫn dắt vào bài:

Các em thân mến, vậy là thông qua các câu chuyện, đặc biệt là truyện cổ tích thì chúng ta đã phần nào hình dung ra được An-đéc-xen là người như thế nào, đúng không? Vậy An-đéc-xen

có thực sự giống với những gì chúng ta hình dung hay không, chúng ta sẽ giải đáp được điều này sau khi học xong bài học ngày hôm nay Các em mở sách vở chúng ta bước vào bài mới: Văn bản 3 – Xe đêm của Côn- xtan-tin Pau-xtốp-ki

B.HOẠT ĐỘNG: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (Dự kiến thời lượng: 35 phút) Hoạt động 1: Đọc văn bản

1 Mục tiêu: Nắm được những thông tin về thể loại và đọc văn bản Xe đêm

2 Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên

quan đến văn bản Xe đêm

3 Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan

đến văn bản Xe đêm

4 Tổ chức thực hiện

I TÌM HIỂU CHUNG

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NHIỆM VỤ 1 Tìm hiểu về tác giả tác phẩm

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

GV nhắc lại yêu cầu từ tiết trước, học sinh đọc

bài ở nhà và làm bài tập trong phần Hướng

dẫn đọc

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV mời đại diện các nhóm dựa vào nội dung đã

đọc ở nhà:

- Hãy trình bày hiểu biết của em về tác giả Côn-

xtan-tin Pau-xtốp-ki

- Trình bày hiểu biết của em về tác phẩm “Xe

đêm” (nhận xét về nội dung cốt truyện, thể loại,

ngôi kể, các sự việc chính, tóm tắt văn bản)

GV sử dụng phiếu học tập số 1:

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

HS đọc thông tin trong SGK, chuẩn bị trình bày

trước lớp

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

GV mời 2 – 3 HS phát biểu, yêu cầu cả lớp nhận

xét, bổ sung

Dự kiến sản phẩm: HS dựa vào SHS, tóm tắt về

nêu vài nét cơ bản về tác giả, tác phẩm

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học

tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức

- GV bổ sung

1 Tác giả

- Côn-xtan-tin Pau-xtốp-ki (1892-1968)

là nhà văn Nga nổi tiếng

- Truyện ngắn của ông mang chất thơ nhẹ nhàng, tinh tế, khơi dậy ở người đọc sự rung cảm trước những vẻ đẹp bình dị, khuất lấp, dễ bị lãng quên trong đời sống

- Một số tác phẩm của ông đã được dịch

ra bằng tiếng Việt: Cô gái làm ren (1958), Chiếc nhẫn bằng thép (1973), Một mình với mùa thu (1980), …

2 Tác phẩm

- Chủ đề: Truyện gửi gắm thông điệp về sức mạnh của trí tưởng tượng và ảnh hưởng của nó trong văn chương cũng như trong đời sống

- Thể loại: Truyện ngắn

- Ngôi kể: Ngôi thứ 3

-Nhân vật chính: An-đéc-xen

- PTBĐ: Tự sự

- Các sự việc chính:

+An-đéc-xen (Andersen) cùng hai hành

khách khác là một nhà tu hành, một thiếu phụ cùng đi trên chuyến xe đêm từ

Vơ-ni-dơ (Venice) đến Vê-rô-na (Verona).

+ Trên đường đi, họ gặp ba cô gái muốn

lên xe nhưng không có tiền, An-đéc-xen đã giúp trả tiền cho họ

+ Trên chuyến xe ấy, để góp vui,

An-đéc-xen đã trò chuyện cùng các cô gái, thử tưởng tượng về cuộc sống, tiên đoán về hạnh phúc và tương lai của họ,… Các cô gái say sưa lắng nghe.

 Cốt truyện đa tuyến.Cốt Cốt truyện đa tuyến.truyện Cốt truyện đa tuyến.đa Cốt truyện đa tuyến.tuyến.

Hoạt động 2: Khám phá văn bản

1 Mục tiêu: Nhận biết và phân tích được văn bản Xe đêm

2 Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên

quan đến văn bản Xe đêm

3 Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan

đến văn bản Xe đêm

4 Tổ chức thực hiện:

II TÌM HIỂU CHI TIẾT

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ

Nhiệm vụ 2: Phân tích bài thơ Xe đêm

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV mời đại diện các nhóm dựa vào nội dung đã

đọc ở nhà để trả lời các câu hỏi liên quan đến văn

bản Xe đêm

- GV yêu cầu HS: các nhóm lần lượt trình bày, chia

sẻ thông qua bảng kiểm

Phiếu học tập số 2:

1 Chân dung nhân vật

An-đéc-xen hiện lên qua

những chi tiết nào?

2 Hãy tìm hành động

của An-đéc-xen và nêu

nhận xét của em về nhân

vật

GV hướng dẫn Hs nhận xét chân dung của

An-đec-xen

Theo 2 hướng: trên thực tế và trong tưởng tượng

Câu hỏi số 2: HS cần tìm được hành của

An-đéc-xen, từ đó nhận xét về các hành động của nhân

vật

Phiếu học tập số 3:

1 An-đéc-xen đã tiên

đoán như thế nào về

tương lai của các cô gái

mới quen?

2 Em nhận ra mong

ước, tình cảm gì của ông

dành cho những cô gái

ấy?

Gv hướng dẫn Hs tìm hiểu chi tiết qua văn bản

- An-đéc-xen đã đưa ra những lời tiên tri ngọt

ngào cho ba cô gái xinh đẹp:

Phiếu học tập số 4:

1 Truyện cổ

An-đéc-xen đã chinh phục hàng

triệu trái tim độc giả

Theo em, trí tưởng

tượng đã giúp ích như

thế nào cho An-đéc-xen

1 Chân dung nhân vật An-đéc-xen.

- Chân dung An-đéc-xen trong thực tế và trong tưởng tượng của ông:

+ Trong thực tế, An-đéc-xen là người xấu trai, cao kều, nhút nhát

+ Trong tưởng tượng, ông luôn hình dung mình là người đẹp trai, trẻ trung, hoạt bát,

tự nhận mình “có mái tóc rậm, lượn sóng”, gương mặt “rám nắng”, đôi mắt xanh “lúc nào cũng ánh cười”, …

+ Ông tự nhận mình là một nhà tiên tri, đoán được tương lai và nhìn thấu được bóng tối, cũng xem mình là một hoàng tử bất hạnh như Hăm-lét -> Chi tiết này cho thấy An-đéc-xen có phần tự ti với ngoại hình và thực tế của bản thân, luôn khát khao hướng đến những điều tốt đẹp, theo đuổi sự hoàn mĩ và lãng mạn

2 Hành động và thái độ nhân vật An-đec-xen:

a Hành động trả số tiền còn thiếu cho các

cô gái, yêu cầu người lái xe không thô lỗ

và lảm nhảm với khách:

=> Chi tiết này cho thấy An-đéc-xen là người tốt bụng, hào phóng, biết cư xử lịch thiệp và sẵn sàng giúp đỡ người khác

b Nhiệt tình trò chuyện với các cô gái, tiên đoán về tương lai của họ:

=> Chi tiết này cho thấy An-đéc-xen có trí tưởng tượng phong phú, luôn có sẵn các câu chuyện trong đầu, chỉ cần một gợi ý là

có thể chắp cánh cho trí tưởng tượng của ông bay xa

+ Đem đến niềm vui cho cháu bé ở xứ Guýt-len:

=> Chi tiết này cho thấy An-đéc-xen là người yêu và hiểu trẻ thơ, biết đem đến niềm vui và hạnh phúc cho trẻ thơ bằng những hành động đầy sáng tạo

- Đối với Ni-cô-li-na:

+ Cô xinh đẹp kiều diễm, hay cười và thấy tất thảy những gì sống động Cô có một trái tim nồng nhiệt và sẵn sàng vượt qua muôn vàn khó khăn để cứu người yêu mình khỏi cơn nguy khốn

+ An-đéc-xen tiên đoán “nếu chẳng may có

trong việc viết truyện cổ

tích?

2 Qua đoạn trích, em

nhận ra tình cảm, thái

độ gì của nhà văn

Pau-xtốp-xki đối với nhà văn

An-đéc-xen?

(GV dẫn dắt: Trí tưởng tượng phong phú, bay

bổng là một trong những nguyên nhân tạo nên sự

thành công, hấp dẫn cho truyện cổ của

An-đéc-xen Trong tác phẩm của ông, những mái nhà

tuyết trắng, những cánh rừng xanh thẳm, nàng

tiên cá nhỏ giữa biển cả bao la, cô bé mỗi lần quẹt

một que diêm là một lần thắp lên mong ước, …

đều được viết lên từ trí tưởng tượng diệu kì

Trong thế giới của ông, mặt trời, mặt trăng, hoa

hồng, … không phải là những sự vật vô tri vô giác

mà đều là những sinh thể có hồn, truyền cho

người đọc cảm nhận về muôn màu của vẻ đẹp

cuộc sống)

Phiếu học tập số 5:

3 Theo em, nghệ thuật

của đoạn trích có gì nổi

bật? Ý Nghĩa mà nhà

văn muốn gửi gắm là

gì?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

Các nhóm thảo luận để trả lời

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

GV mời đại diện các nhóm lên bảng yêu cầu các

nhóm khác nhận xét, góp ý, bổ sung

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học

tập

GV nhận xét, chốt kiến thức

chuyện gì không lành xảy ra với người yêu của cô, cô sẽ chẳng đắn đo suy nghĩ, lên đường, vượt qua ngàn dặm, qua núi tuyết

và sa mạc khô cằn để gặp chàng, cứu chàng khỏi cơn nguy khốn”

- Với Ma-ri-a:

+ Cô sở hữu sắc đẹp mê hồn và mang bản tính kín đáo Cô giấu kín trong lòng niềm đam mê bừng cháy, số mệnh của cô hoặc rất buồn, hoặc là rất hạnh phúc Sẽ không

dễ dàng nhưng chỉ cần kiên trì cô sẽ gặp được người đàn ông xứng đáng của đời mình

+ An-đéc-xen tiên đoán cô sẽ “gặp được một người xứng đáng với trái tim nhiều mong muốn của cô”, và người đó “tất nhiên phải là một người tuyệt vời”, “có một tâm hồn lớn lao”

- Với An-na:

+ đéc-xen không nói về sắc đẹp của An-na

+ An-đéc-xen tiên đoán cô sẽ hạnh phúc với sự bận bịu khi chăm sóc những đứa con

và chồng tương lai sẽ “đỡ cô một tay trong việc đó”

-> Có thể thấy trong lời tiên tri, An-đéc-xen

đã gửi gắm tình cảm đôn hậu, dịu dàng, mong muốn các cô gái đều có tương lai tốt đẹp Ông mong ước các cô gái mới quen có một cuộc đời hạnh phúc, đặt niềm tin vào cuộc sống, tình cảm mà ông dành cho các

cô là sự mến mộ đầy chân thành, tha thiết Những cô gái xinh đẹp có thể tìm kiếm hạnh phúc cho riêng mình, bởi vẻ đẹp của

họ đủ để họ có được hạnh phúc -> Chính lời tiên tri đẹp đẽ và dịu dàng của An-đéc-xen đã thôi thúc hành động của các

cô gái, khích lệ họ đi tìm hạnh phúc cho riêng mình

3 Thái độ của nhà văn đối với An-đec-xen.

- Qua đoạn trích, em nhận thấy nhà văn Pau-xtốp-xki đã rất trân trọng tài năng và tâm hồn bay bổng của nhà văn An-đéc-xen

4 Tổng kết.

a Nghệ thuật xây dựng đoạn trích:

+ Cốt truyện đa tuyến truyện lồng truyện

+ Các yếu tố liên tưởng, tưởng tượng thi vị dẫn dắt người đọc vào thế giới hồn nhiên đầy

mơ mộng + Ngôi kể thứ ba làm tăng tính khách quan, chân thật

b Ý nghĩa: Xe đêm là một trong những truyện ngắn tiêu biểu của Pau-xtốp-xki

Truyện gửi gắm thông điệp về sức mạnh của trí tưởng tượng và ảnh hưởng của nó trong văn chương cũng như trong đời sống

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.

b Nội dung: Sử dụng sgk, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.

c Sản phẩm học tập: Kết quả của HS.

d Tổ chức thực hiện:

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Hãy nhắc lại những đặc điểm cơ bản của một

tác phẩm Truyện ngắn qua các văn bản đã học.

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

a Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.

b Nội dung:Sử dụng kiến thức đã học để hỏi và trả lời, trao đổi.

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS

d Tổ chức thực hiện:

- GV yêu cầu HS: Tìm đọc thêm các văn bản thuộc thể loại văn bản thông tin để

nắm thêm được những đặc điểm đặc trưng thể loại

- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1: