PHÒNG GD&ĐT QUỐC OAI ĐỀ OLYMPIC NGỮ VĂN 6 Năm học 2022- 2023 Thời gian : 120 phút không kể thời gian giao đề Đề gồm có 01 trang Họ và tên:……… SBD:……… PHẦN I 8 điểm “Bần thần hương hu
Trang 1PHÒNG GD&ĐT QUỐC OAI
ĐỀ OLYMPIC NGỮ VĂN 6
Năm học 2022- 2023
Thời gian : 120 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề gồm có 01 trang)
Họ và tên:……… SBD:………
PHẦN I (8 điểm)
“Bần thần hương huệ thơm đêm khói nhang vẽ nẻo đường lên niết bàn chân nhang lấm láp tro tàn xăm xăm bóng mẹ trần gian thuở nào
Mẹ ta không có yếm đào nón mê thay nón quai thao đội đầu rối ren tay bí, tay bầu
váy nhuộm bùn áo nhuộm nâu bốn mùa
Cái cò… sung chát đào chua…
câu ca mẹ hát gió đưa về trời
ta đi trọn kiếp con người cũng không đi hết mấy lời mẹ ru”
(Trích “Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa” – Theo Thơ Nguyễn Duy, NXB Giáo dục, 1998) Cảm nhận của em về vẻ đẹp của đoạn thơ trên (Viết đoạn văn khoảng 01 trang giấy thi)?
PHẦN II (12 điểm)
“Những người không chuyên ngồi đó và chờ cảm hứng, còn những người còn lại thức dậy và đi làm việc” (Stephen King).
Trình bày suy nghĩ của em về thông điệp được rút ra từ câu nói trên?
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên, chữ kí của cán bộ coi 01
Họ và tên, chữ kí của cán bộ coi 02
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ OLYMPIC MÔN NGỮ VĂN LỚP 6
NĂM HỌC 2022- 2023
a Hình thức
- Viết đúng yêu cầu đoạn văn với bố cục đầy đủ, rõ ràng
- Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả, diễn đạt trôi chảy; văn phong trong
sáng, có cảm xúc, đảm bảo ngữ nghĩa tiếng Việt
- Sáng tạo : Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng, mới mẻ, phù hợp với vấn đề nghị luận.
- Chính tả, dùng từ, đặt câu : Đảm bảo chuẩn xác chính tả, dùng từ, đặt câu, ngữ pháp.
1.0 điểm ( Mỗi yêu cầu 0,25đ )
b Nội dung:
* Mở đoạn: Đoạn thơ trên trích từ văn bản “Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa” của tác giả Nguyễn
Duy đã tái hiện nỗi nhớ thương tha thiết đối với người mẹ tần tảo của mình
* Thân đoạn
- Hình ảnh người mẹ xuất hiện mờ ảo qua làn khói nhang thành kính, linh thiêng
(Bài thơ viết vào ngày giỗ mẹ của nhà thơ):
+ Mùi hương hoa huệ
+ Khói nhang, chân nhang
= > Khiến ông bỗng nhớ tới bóng mẹ nơi trần gian thửo nào
- Hình ảnh người mẹ nghèo khổ, lam lũ gợi về
+ Lặn lội, tần tảo nuôi con
+ Mẹ ông là một người phụ nữ nghèo khó “không có yếm đào”, “không nón quai thao”
+ Vất vả quanh năm: Váy nhuộm bùn áo nhuộm nâu bốn mùa
+ Chịu thương chịu khó: “rối ren”, “tay bí tay bầu”
- Lời dạy của mẹ qua lời ru:
+ Lời ru ấy như nói lên chính cuộc đời của mẹ (Cuộc đời của cái cò, đầy chua cay chat
đắng)
+ Với Nguyễn Duy, lời ru ấy không chỉ đơn thuần là lời ru cho con ngủ ngon giấc, mà còn là
những lời răn dạy về cuộc đời, về kiếp người
+ “ Ta đi trọn kiếp con người”: “Đi” nghĩa là sống, trưởng thành, là trải qua trọn
kiếp người “cũng không đi hết mấy lời mẹ ru”: “Đi” nghĩa là hiểu, cảm nhận.
>> Người con đã khát quát lên một triết lý cho bao người con khác về ý nghĩa của
lời ru: Ta sống trọn kiếp người cũng chưa thấu hiểu, cảm nhận được hết ý nghĩa
của lời ru Bởi lời ru ấp ủ bao tình yêu thương, hi vọng, niềm tin của mẹ dành cho
con
- Nghệ thuật hoán dụ “áo nâu”, “yếm đào”, “Váy nhuộm bùn” cùng hình ảnh ẩn dụ
“sung chát đào chua”, “đi”, câu thơ sóng đôi cho thấy hình ảnh người mẹ tần tảo, vất vả sớm
khuya lo lắng chăm sóc cho người con
* Kết đoạn: Tóm lại, Với thể thơ lục bát, cùng những từ láy và sự ví von ẩn dụ đã càng
nhấn mạnh hơn nỗi niềm của tác giả Đồng thời cũng muốn gửi gắm thông điệp về tình yêu
thương gia đình, yêu quê hương Bởi mẹ chính là quê hương và quê hương cũng chính là
7.0 điểm ( 0,5đ ) ( 6đ )
( 0,5 đ )
Trang 3a Đảm bảo hình thức bài văn nghị luận xã hội
b Xác định đúng vấn đề.
c Triển khai hợp lý nội dung bài văn
d Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng, mới mẻ, phù hợp với vấn đề.
e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn xác chính tả, dùng từ, đặt câu, ngữ pháp.
Có thể viết bài văn như sau: (10đ)
1 Mở bài: Dẫn dắt, nêu được vấn đề cần nghị luận : Lười biếng,trì hoãn,không chủ động sẽ
không tạo nên sự chuyên nghiệp,khó thành công (0.5đ)
2 Thân bài: 9đ
* Giải thích, nêu khái niệm (2.5đ)
- Không chuyên: Không thành thạo, không chuyên nghiệp
- Ngồi đó chờ cảm hứng: Trông chờ, trì hoãn, đợi cơ hội, có cảm hứng mới làm
- Thức dậy: bắt đầu ngày mới, cũng là hàm ý chỉ thời điểm biết nhận thức, hành
động của con người
- đi làm việc: ý nghĩa thực là hành động gắn với công việc hằng ngày của mỗi
người.hàm ý chỉ về bắt tay vào hành động ngay của 1 ngày mới, một đời người
Thông điệp: Hãy làm 1 kẻ chuyên nghiệp, đừng ngồi đó và chờ cảm hứng để hứng chí thì
mới làm, hãy thức dậy và làm việc Chỉ có sự chăm chỉ và nỗ lực mới khiến bạn trở nên
chuyên nghiệp và đạt đc thành tựu
* Biểu hiện, nguyên nhân :
- Những người không chuyên (không thành thạo) thường hay biện hộ cho sự lười biếng, lười
lao động,lười suy nghĩ ,sáng tạo, tìm tòi : Họ luôn chần chừ,ngại khó ngại khổ,thích ăn
không ngồi rồi,không muốn làm việc kể cả khi đó là bổn phận và trách nhiệm,nghĩa vụ của
mình Họ luôn cho rằng khi nào có cảm hứng mới làm, và khi làm không đến nơi đến chốn
Họ có ước mơ nhưng không có hành động thực tiễn để đạt ước mơ của mình Luôn chần
chừ, việc hôm nay lại để ngày mai…( dẫn chứng )
- Những người chăm chỉ thì lại luôn thức dậy và làm việc vì họ hiểu rằng chỉ có sự chăm
chỉ và nỗ lực mới khiến ta trở nên chuyên nghiệp và đạt đc thành công Vì thế hàng ngày họ
kiên nhẫn làm việc không ngừng nghỉ Tự giác,chủ động tìm cách hoàn thành công việc
Phấn đấu để đạt đến độ chuyên nghiệp và sự thành công ( dẫn chứng )
*Tác hại của thói quen trì hoãn, lười biếng, ngồi chờ cảm hứng: (2.5đ)
- Đánh mất nhiều thời gian quý giá, bỏ lỡ nhiều cơ hội khiến bản thân bị bỏ lại phía sau,
không khẳng định được giá trị bản thân
- Lười biếng, ngồi chờ cảm hứng thì sẽ không chịu cố gắng, gặp khó là nản,không có quyết
tâm để thực hiện công việc đến cùng
- Khó thực hiện được ước mơ của mình, rơi vào bế tắc của cuộc sống Ảnh hưởng đến sự
phát triển của tập thể, cộng đồng và xã hội
(Kết hợp dẫn chứng)
* Cách vượt qua sự trì hoãn: (2.5đ)
- Đặt ra cho bản thân những mục tiêu cụ thể và sắp xếp, phân bố chúng theo thứ tự khoa học
- Quản lý thời gian, tránh để thời gian trôi qua lãng phí
- Thoát khỏi cái bẫy sự trì hoãn bằng cách đừng lập danh sách dài các công việc mà hãy
bằng những nhiệm vụ nhỏ dễ dàng thực hiện
- loại bỏ những thứ khiến bạn xao nhãng, phân tâm như điện thoại trong thời gian dài, chơi
game…
2,0 điểm
Trang 4- Áp dụng 1 số quy tắc “việc hôm nay chớ để ngày mai”, …
- Tạo động lực cho bản thân thay vì chờ cảm hứng
* Khuyến khích: Hãy học tập số đông người còn lại họ thức dậy và đi làm việc (1.5đ)
3 Kết bài: Khẳng định vấn đề Liên hệ để có hành động, bản lĩnh, nhận thức của bản thân
(0.5đ) Nếu muốn thành công, đừng ngồi chờ cảm hứng nữa, nó không bao giờ đến
Hãy bắt tay vào làm việc, biết đâu thần sáng tạo lại gõ cửa, thành công sẽ đến
Lưu ý: Hướng dẫn chấm chỉ nêu một số nội dung cơ bản mang tính định hướng, giám khảo
cần hết sức linh hoạt khi vận dụng hướng dẫn chấm; cẩn trọng và tinh tế đánh giá bài làm của học sinh; phát hiện, trân trọng những bài có ý kiến và giọng điệu riêng Chấp nhận các cách trình bày khác nhau, kể cả không có trong hướng dẫn chấm, miễn là hợp lý, có sức thuyết phục Khuyến khích các bài làm sáng tạo, mới mẻ, giàu cảm xúc.