I camvan668@gmail com PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN NGA SƠN Năm học 2020 – 2021 Môn thi Ngữ văn 6 Đề chính thức Thời gian làm bài 150 phút (Đề thi gồm có 2 trang) Ngày thi 1[.]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Môn thi: Ngữ văn 6
(Đề thi gồm có 2 trang) Ngày thi: 13 tháng 4 năm 2021
I ĐỌC - HIỂU (6.0 điểm)
Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Bao giờ cho tới mùa thu
Trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm
Bao giờ cho tới tháng năm
Mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao
Ngân hà chảy ngược lên cao
Quạt mo vỗ khúc nghêu ngao thằng Bờm
Bờ ao đom đóm chập chờn
Trong leo lẻo những vui buồn xa xôi
Mẹ ru cái lẽ ở đời
Sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn
Bà ru mẹ mẹ ru con
Liệu mai sau các con còn nhớ chăng
(Trích Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa – Theo thơ Nguyễn Duy, NXB Hội Nhà văn, 2010) Câu 1: (1 điểm) Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Câu 2: (1 điểm) Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên? Trong chương trình ngữ văn 6, em đã được giới thiệu những phương thức biểu đạt nào?
Câu 3: (2 điểm) Xác đinh các phép tu từ được sử dụng ở 4 dòng thơ đầu và cho biết tác dụng của phép tu từ ấy?
Câu 4: (2 điểm) Trong đoạn thơ, nhân vật trữ tình nghĩ về quãng thời gian nào trong cuộc đời mình? Quãng thời gian đó hiện lên như thế nào?
II TẬP LÀM VĂN (14 điểm)
Câu 1: (4 điểm) Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của em về: Ý nghĩa của lời hát ru đối với mỗi người?
Câu 2: (10 điểm)
Đứng lặng giờ lâu trước nấm mồ của Dế Choắt, Dế Mèn nghĩ về bài học đường đời đầu tiên và hối hận vô cùng
Trang 2Qua văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” (Sách ngữ văn 6, tập 2 – NXB Giáo dục 1) em hãy thay thế Dế Mèn kể lại bài học đường đời đầu tiên và niềm ân hận ấy
Hết
HƯỚNG DẪN CHẤM THI HSG MÔN NGỮ VĂN 6
(Hướng dẫn chấm gồm 4 trang)
I ĐỌC – HIỂU (6,0điểm)
1 - Thể thơ lục bát
2 - Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm
- Kể tên 6 PTBĐ
0,5 0,5
3 Các biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ trên là:
+ Biện pháp điệp (lặp) cấu trúc ở hai dòng thơ:
“Bao giờ cho tới tháng năm”
“Bao giờ cho tới mùa thu”
Biện pháp này nhằm nhấn mạnh ý, tạo sự nhịp nhàng, cân đối cho bài
thơ, đồng thời nó cũng giúp diễn tả nỗi khao khát, nỗi nhờ da diết của
tác giả qua các câu hỏi “bao giờ”
+ Biện pháp nhân hóa ở câu thơ:
“Trái hồng trái bười đánh đu giữa rằm”
Biện pháp này làm cho hình ảnh “trái hồng, trái bưởi” trở nên sống
động, gần gũi với mọi người hơn “Trái hồng, trái bưởi” như có sức
sống giống như con người, “đánh đu” như những đứa trẻ đáng yêu, hiếu
động, tinh nghịch
1,0
1,0
4 - Là nỗi nhớ về quãng thời gian trước đây tảo tần của mẹ, quãng thời
gian ngọt ngào trước đây bên cạnh mẹ
- Là quãng thời gian có những náo nức, khát khao và niềm vui bé nhỏ,
giản dị, những hoải niệm về quê hương yêu dấu
- Đoạn trích thể hiện tâm trạng của nhân vật trữ tình: nỗi nhớ, niềm
thương, tình yêu và lòng biết ơn sâu nặng của người con dành cho mẹ
0,75 0,75 0,75
II TẬP LÀM VĂN (14 điểm)
1 Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận của em
về :Ý nghĩa của lời hát ru đối với mỗi người.
Trang 3a Đảm bảo thể hiện một đoạn văn: Có đủ các phẩn: Mở đoạn, phát triển
b Xác định đúng vấn đề cần trình bày: Vai trò và ý nghĩa của lời ru đối
c Trình bày hợp lý nội dung văn bản: Trình bày được những tình cảm
chân thật của mình về ý nghĩa của lời ru Có thể viết đoạn văn theo
hướng sau:
Giới thiệu nội dung biểu cảm
Trình bày cảm nhận:
- Hát ru là những bài hát nhẹ nhàng đơn giản giúp trẻ em ngủ
- Mỗi người trong chúng ta đều lớn lên với một giai điệu hát ru quen
thuộc nào đó
- Ý nghĩa lời hát ru:
+ Trong những khúc hát ru biểu hiện những tình cảm có giá trị nhân
văn: tình yêu quê hương, đất nước, tình cảm gia đình, tình yêu
thương giữa con người với con người Khi nghe hát ru, trẻ cảm nhận
được tình cảm thương yêu, trìu mến, nâng niu của bà, của mẹ
+ Không những thế, khi tuổi thơ được tắm đẵm trong những lời hát
ru ngọt ngào, sẽ được lớn lên trong sự hồn nhiên, nhân cách được
hình thành một cách tự nhiên trong sự gắn bó, yêu thương không chỉ
giữa người với người mà còn với cả thiên nhiên, sông núi, ruộng
đồng
+ Những khúc hát ru có vai trò như một hành trang tâm hồn giúp
mỗi người lớn lên trong sự chở che, bao bọc bởi những tình cảm rất
tự nhiên và sâu nặng về quê hương
+ Lời ru ngọt ngào thực sự là những “dưỡng chất” bằng tinh thần
giúp trẻ phát triển trí tuệ và tâm hồn Những câu hát ngọt ngào, chất
chứa tình cảm của bà nhay mẹ vẫn sẽ là phương tiện nuôi dưỡng tâm
hồn những đứa trẻ
- Có thể nói hát ru là một nét đẹp của văn hóa truyền thống cần được
kế thừa và phát huy trong thời đại mới Đấy cũng là một phương tiện
giáo dục có sức cảm hóa rất tự nhiên đối với trẻ thơ
3,0
d Sáng tạo: Có cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về nội dung
e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ
Trang 42 a Đảm bảo cấu trúc của một bài văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm:
Có đầy đủ phần Mở bài, thân bài, kết bài Mở bài giới thiệu vấn đề tự sự
- miêu tả Thân bài kể và miêu tả lại chi tiết Kết bài khái quát được nội
dung tự sự - miêu tả
0,25
c Triển khai nội dung tự sự
Yêu cầu học sinh nhập vai vào nhân vật của câu chuyện (Dế Mèn)
để kể lại câu chuyện và nói lên cảm nghĩ, tâm trạng của Dế Mèn Tâm
trạng đó được biểu hiện qua suy nghĩ, cử chỉ, thái độ … những ăn năn
của Dế Mèn…
Có thể kể như sau:
Mở bài:
- Giới thiệu hoàn cảnh xảy ra câu chuyện
Thân bài:
- Kể lại diễn biến câu chuyện, tâm trạng qua suy nghĩ, cử chỉ, thái
độ, những ăn năn của Dế Mèn… trong đó kết hợp tự sự và miêu tả các
nhân vật khác trong câu chuyện, miêu tả cảnh…
- Kể về niềm ân hận của bản thân khi đứng trước mộ Dế Choắt: Vì
đã không đào hàng giúp Choắt; vì đã không dũng cảm đứng ra nhận
trách nhiệm khi chị Cốc vu oan cho Choắt; vì thói nghênh ngang, nông
nổi của bản thân…
Kết bài:
- Kết thúc câu chuyện: Khắc sâu bài học đường đời đầu tiên…
0,5 4,0 4,0
0,5
d Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng về vấn đề 0,25
e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ