1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH: Trình bày cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong các nhân tố tạo nên tư tưởng Hồ Chí Minh, nhân tố nào đóng vai trò quyết định bản chất khoa học và cách mạng của tư tưởng Hồ Chí Minh

19 37 1

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Tư Tưởng Hồ Chí Minh: Trình bày cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong các nhân tố tạo nên tư tưởng Hồ Chí Minh, nhân tố nào đóng vai trò quyết định bản chất khoa học và cách mạng của tư tưởng Hồ Chí Minh
Người hướng dẫn GVC.TS Bùi Hồng Vạn
Trường học Trường Đại Học Thương Mại
Chuyên ngành Tư tưởng Hồ Chí Minh
Thể loại Bài thảo luận
Năm xuất bản 2021
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 19
Dung lượng 160,6 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

BÀI THẢO LUẬN ĐỀ TÀI:Trình bày cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong các nhân tố tạo nên tư tưởng Hồ Chí Minh, nhân tố nào đóng vai trò quyết định bản chất khoa học và cách mạng của tư tưởng Hồ Chí Minh Nhóm: 01 Lớp HP: Tư tưởng Hồ Chí Minh (H2102HCMI0111) Giáo viên hướng dẫn: GVC.TS Bùi Hồng Vạn Hà Nội 2021 MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU 4 NỘI DUNG 5 I. CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 5 1. Cơ sở thực tiễn 5 a. Thực tiễn Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX 5 b. Thực tiễn thế giới cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX 5 2. Cơ sở lý luận 6 a.Giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam: 6 b.Tinh hoa văn hóa nhân loại 7 c. Chủ nghĩa MácLênin 9 3. Nhân tố chủ quan 10 a.Phẩm chất Hồ Chí Minh 10 b.Tài năng hoạt động, tổng kết thực tiễn phát triển lý luận. 11 II. Nhân tố đóng vai trò quyết định bản chất khoa học và cách mạng của Tư tưởng Hồ Chí Minh 12 1.Nhân tố đóng vai trò quyết định bản chất khoa học và cách mạng của Tư tưởng HCM 12 2.Lý giải chủ nghĩa MácLênin là nhân tố đóng vai trò quyết định bản chất khoa học và cách mạng của Tư tưởng Hồ Chí Minh. 14 KẾT LUẬN 17 Tài liệu tham khảo: 18 LỜI CẢM ƠN Kính gửi thầy giáo: GVC.TS Bùi Hồng Vạn Vậy là thoáng chốc một kì học đã kết thúc, chúng em, tập thể nhóm 1 xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến thầy. Cảm ơn thầy trong suốt thời gian vừa qua đã quan tâm, hướng dẫn chúng em trong từng buổi học, giúp đỡ chúng em vạch ra mục tiêu cụ thể, hoàn chỉnh hơn về cách thức trình bày, chỉ bảo cho chúng em phương pháp và cách làm đề tài tốt trong thời gian chúng em thực hiện bài thảo luận của mình. Trong quá trình làm việc, chúng em vẫn chưa có sự hợp tác hoàn toàn ăn ý giữa các thành viên, bên cạnh đó là việc hạn chế về mặt kiến thức, thời gian nghiên cứu và kinh nghiệm thực tế. Vì vậy, bài thảo luận của chúng em chắc chắn còn những thiếu sót nhất định. Chúng em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của thầy và các bạn trong lớp để bài thảo luận của nhóm chúng em được hoàn thiện hơn. Một lần nữa, chúng em xin được gửi lời cảm ơn chân thành và sự tri ân sâu sắc nhất đến với thầy. Chúc thầy luôn dồi dào sức khoẻ và gặt hái được nhiều thành công trong sự nghiệp giảng dạy của mình. Chúng em xin chân thành cảm ơn LỜI CAM ĐOAN Trong quá trình thực hiện đề tài, Nhóm 1 chúng em có tham khảo một số tài liệu, giáo trình liên quan. Tuy nhiên chúng em xin cam đoan đề tài: “Trình bày cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh. Trong các nhân tố tạo nên tư tưởng Hồ Chí Minh, nhân tố nào đóng vai trò quyết định bản chất khoa học và cách mạng của tư tưởng Hồ Chí Minh”, chúng em đã liên hệ công ty TNHH Honda Việt Nam là bài thảo luận chúng em tự làm , không có sự sao chép từ bài viết của bất cứ tổ chức và cá nhân nào khác , không sao chép nguyên trong giáo trình. Bài thảo luận của Nhóm 1 không có sự trùng lặp ở bất cứ bài thảo luận, báo cáo nào trước đó mà nhóm biết. Nhóm thảo luận Nhóm 1   LỜI MỞ ĐẦU Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam ( năm 2011) nêu khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh như sau: “ Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi. Tư tưởng Hồ Chí Minh góp phần nâng cao năng lực tư duy lý luận, trang bị cho sinh viên những tri thức sâu sắc và toàn diện về cách mạng Việt Nam. Hơn nữa, Tư tưởng Hồ Chí Minh đã giáo dục và thực hành đạo đức cách mạng, củng cố niềm tin khoa học gắn liền với trau dồi tình cảm cách mạng, bồi dưỡng lòng yêu nước. Xây dựng, rèn luyện phương pháp và phong cách công tác. Việc học tập và tiếp thu Tư tưởng Hồ Chí Minh của sinh viên Thương Mại nói riêng và toàn thể sinh viên nói chung mang ý nghĩa vô cùng to lớn. Để từ đó thôi thúc, mài dũa lòng yêu nước nồng cháy trong mỗi người dân Việt Nam. NỘI DUNG I. CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 1. Cơ sở thực tiễn a. Thực tiễn Việt Nam cuối thếkỉ XIX đầu thế kỷ XX “Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đất nước có nhiều biến động”. 191858 Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam, sau một thời gian kháng cự thì triều đình nhà Nguyễn đã đầu hàng và dần trở thành tay sai cho thực dân Pháp, nước ta trở thành nước thuộc địa nửa phong kiến, trở thành thuộc địa của Pháp. Dân tộc Việt Nam đắm chìm trong đêm dài tăm tối bị áp bức bóc lột đến tận cùng dưới hai tầng áp bức của thực dân Pháp và phong kiến. Từ đó các phong trào đấu tranh yêu nước chống Pháp xâm lược liên tục nổ ra, dâng cao, lan rộng trong cả nước nhưng đều lần lượt bị thất bại. Điều đó chứng tỏ tinh thần yêu nước của nhân dân ta, song giai cấp phong kiến và hệ tư tưởng của nó đã suy tàn, bất lực trước nhiệm vụ bảo vệ độc lập dân tộc. Thực dân Pháp vẫn duy trì nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu với khoảng 95% dân số là nông dân; giai cấp địa chủ được bổ sung, củng cố, tăng cường thêm các điền chủ người Pháp và nước ngoài. Bên cạnh tầng lớp thợ thủ công, tiểu thương, trong xã hội Việt Nam xuất hiện những giai tầng mới. Đó là giai cấp công nhân, giai cấp tư sản và tầng lớp tiểu tư sản ở thành thị. Từ đó cũng hình thành nên các mâu thuẫn mới trong xã hội: mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân với tư sản, mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với chủ nghĩa đế quốc Pháp, các mâu thuẫn này diễn ra ngày càng gay gắt. Đầu thế kỷ XX do ảnh hưởng của cuộc vận động cải cách ở Nhật Bản, Trung Quốc tràn vào Việt Nam làm cho các phong trào yêu nước ở nước ta chuyển dần sang xu hướng dân chủ tư sản. Các phong trào yêu nước diễn ra rất sôi nổi nhưng đều thất bại đã nói lên sự khủng hoảng về đường lối, thiếu hệ thống lý luận cách mạng để dẫn dắt cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc thành công. Bối cảnh đất nước lúc bấy giờ đặt ra cho các nhà yêu nước phải tìm ra con đường đấu tranh mới, tìm con đường cứu nước mới để giành độc lập dân tộc cho nhân dân. Cùng với đó sự ra đời của giai cấp công nhân và các phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân Việt Nam đã làm cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở Việt Nam xuất hiện dấu hiệu mới của một thời đại mới sắp ra đời. Công nhân Việt Nam chịu ba tầng áp bức bóc lột: thực dân, tư bản, phong kiến. Họ sớm vùng dậy đấu tranh chống lại giới chủ. Tất cả những điều này đã tác động đến sự hình thành tư tưởng Hồ Chí minh. b, Thực tiễn thế giới cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX Vào nửa cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản đã phát triển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa. Chỉ chín nước đế quốc đã chi phối toàn bộ tình hình thế giới. Phần lớn các nước châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latinh đã trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc của chúng. Nhân dân các nước thuộc địa bị chủ nghĩa thực dân trước hết những giá trị văn hoá, tinh thần, quyền lợi kinh tế và địa vị xã hội… Mạng sống của người dân thuộc địa “không đáng một trinh” . Cùng với mâu thuẫn cơ bản trong xã hội tư bản mâu thuẫn giữa vô sản và tư sản, chủ nghĩa đế quốc làm phát sinh một mâu thuẫn mới mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa đế quốc thực dân. Mâu thuẫn này ngày càng gay gắt. Vì vậy, từ đầu thế kỷ XX phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa ngày càng phát triển, nhưng chưa ở đâu giành được thắng lợi. Trong điều kiện chủ nghĩa đế quốc, Lênin đã phát triển Chủ nghĩa Mác thành Chủ nghĩa Mác Lênin. Sự xuất hiện Chủ nghĩa Lênin là một nhân tố đặc biệt quan trọng đối với việc ra đời và phát triển của Tư tưởng Hồ Chí Minh. Chủ nghĩa đế quốc và sự tranh chấp thuộc địa giữa chúng là nguyên nhân gây ra cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất (1914 1918). Cuộc chiến tranh hao người tốn của ấy đã khơi sâu, làm gay gắt thêm mâu thuẫn giữa các nước tư bản chủ nghĩa, làm cho chủ nghĩa tư bản thế giới suy yếu, tạo điều kiện cho Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Nga giành được thắng lợi. Cách mạng Tháng Mười thắng lợi, mở ra thời đại mới của lịch sử loài người thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Đồng thời, Nhà nước Xô Viết ra đời làm nảy sinh một mâu thuẫn mới mang tính thời đại mâu thuẫn giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản. Những nhân tố quốc tế nêu trên đã tạo những tiền đề và điều kiện cơ bản thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, trong đó có Việt Nam phát triển với xu hướng và tính chất mới. 2. Cơ sở lý luận

Trang 1

TR ƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI NG Đ I H C TH ẠO TẠO ỌC THƯƠNG MẠI ƯƠNG MẠI NG M I ẠO TẠO

ĐỀ TÀI:Trình bày cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh Trong các nhân tố tạo nên tư tưởng Hồ Chí Minh, nhân tố nào đóng vai trò quyết định bản chất khoa học và cách mạng của tư

tưởng Hồ Chí Minh

Nhóm: 01

Lớp HP: Tư tưởng Hồ Chí Minh

(H2102HCMI0111)

Giáo viên hướng dẫn: GVC.TS Bùi Hồng Vạn

Hà N i - 2021 ội - 2021

Trang 2

MỤC LỤC

a Thực tiễn Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX 5

b Thực tiễn thế giới cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX 5

b.Tài năng hoạt động, tổng kết thực tiễn phát triển lý luận 11

II Nhân tố đóng vai trò quyết định bản chất khoa học và cách mạng của Tư tưởng Hồ

1.Nhân tố đóng vai trò quyết định bản chất khoa học và cách mạng của Tư tưởng

2.Lý giải chủ nghĩa Mác-Lênin là nhân tố đóng vai trò quyết định bản chất khoa học

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Kính gửi thầy giáo: GVC.TS Bùi Hồng Vạn

Vậy là thoáng chốc một kì học đã kết thúc, chúng em, tập thể nhóm 1 xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến thầy Cảm ơn thầy trong suốt thời gian vừa qua đã quan tâm, hướng dẫn chúng em trong từng buổi học, giúp đỡ chúng em vạch ra mục tiêu cụ thể, hoàn chỉnh hơn về cách thức trình bày, chỉ bảo cho chúng em phương pháp

và cách làm đề tài tốt trong thời gian chúng em thực hiện bài thảo luận của mình

Trong quá trình làm việc, chúng em vẫn chưa có sự hợp tác hoàn toàn ăn ý giữa các thành viên, bên cạnh đó là việc hạn chế về mặt kiến thức, thời gian nghiên cứu và kinh nghiệm thực tế Vì vậy, bài thảo luận của chúng em chắc chắn còn những thiếu sót nhất định Chúng em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của thầy và các bạn trong lớp để bài thảo luận của nhóm chúng em được hoàn thiện hơn

Một lần nữa, chúng em xin được gửi lời cảm ơn chân thành và sự tri ân sâu sắc nhất đến với thầy Chúc thầy luôn dồi dào sức khoẻ và gặt hái được nhiều thành công trong sự nghiệp giảng dạy của mình

Chúng em xin chân thành cảm ơn !

Trang 4

LỜI CAM ĐOAN

Trong quá trình thực hiện đề tài, Nhóm 1 chúng em có tham khảo một số tài liệu, giáo

trình liên quan Tuy nhiên chúng em xin cam đoan đề tài: “Trình bày cơ sở hình

thành tư tưởng Hồ Chí Minh Trong các nhân tố tạo nên tư tưởng Hồ Chí Minh, nhân tố nào đóng vai trò quyết định bản chất khoa học và cách mạng của tư tưởng

Hồ Chí Minh”, chúng em đã liên hệ công ty TNHH Honda Việt Nam là bài thảo luận

chúng em tự làm , không có sự sao chép từ bài viết của bất cứ tổ chức và cá nhân nào khác , không sao chép nguyên trong giáo trình Bài thảo luận của Nhóm 1 không có sự trùng lặp ở bất cứ bài thảo luận, báo cáo nào trước đó mà nhóm biết

Nhóm thảo luận Nhóm 1

Trang 5

LỜI MỞ ĐẦU

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam ( năm 2011) nêu khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh như sau:

“ Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại;

là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi

Tư tưởng Hồ Chí Minh góp phần nâng cao năng lực tư duy lý luận, trang bị cho sinh viên những tri thức sâu sắc và toàn diện về cách mạng Việt Nam Hơn nữa, Tư tưởng Hồ Chí Minh đã giáo dục và thực hành đạo đức cách mạng, củng cố niềm tin khoa học gắn liền với trau dồi tình cảm cách mạng, bồi dưỡng lòng yêu nước Xây dựng, rèn luyện phương pháp và phong cách công tác Việc học tập và tiếp thu Tư tưởng Hồ Chí Minh của sinh viên Thương Mại nói riêng và toàn thể sinh viên nói chung mang ý nghĩa vô cùng to lớn Để từ đó thôi thúc, mài dũa lòng yêu nước nồng cháy trong mỗi người dân Việt Nam

Trang 6

NỘI DUNG

I CƠ SỞ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

1 Cơ sở thực tiễn

a Thực tiễn Việt Nam cuối thếkỉ XIX đầu thế kỷ XX

“Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đất nước có nhiều biến động” 1/9/1858 Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam, sau một thời gian kháng cự thì triều đình nhà Nguyễn đã đầu hàng và dần trở thành tay sai cho thực dân Pháp, nước ta trở thành nước thuộc địa nửa phong kiến, trở thành thuộc địa của Pháp Dân tộc Việt Nam đắm chìm trong đêm dài tăm tối bị áp bức bóc lột đến tận cùng dưới hai tầng áp bức của thực dân Pháp và phong kiến Từ đó các phong trào đấu tranh yêu nước chống Pháp xâm lược liên tục nổ ra, dâng cao, lan rộng trong cả nước nhưng đều lần lượt bị thất bại Điều đó chứng tỏ tinh thần yêu nước của nhân dân ta, song giai cấp phong kiến và hệ tư tưởng của nó đã suy tàn, bất lực trước nhiệm vụ bảo vệ độc lập dân tộc Thực dân Pháp vẫn duy trì nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu với khoảng 95% dân số là nông dân; giai cấp địa chủ được bổ sung, củng cố, tăng cường thêm các điền chủ người Pháp và nước ngoài Bên cạnh tầng lớp thợ thủ công, tiểu thương, trong xã hội Việt Nam xuất hiện những giai tầng mới Đó là giai cấp công nhân, giai cấp tư sản

và tầng lớp tiểu tư sản ở thành thị Từ đó cũng hình thành nên các mâu thuẫn mới trong xã hội: mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân với tư sản, mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam với chủ nghĩa đế quốc Pháp, các mâu thuẫn này diễn ra ngày càng gay gắt

Đầu thế kỷ XX do ảnh hưởng của cuộc vận động cải cách ở Nhật Bản, Trung Quốc tràn vào Việt Nam làm cho các phong trào yêu nước ở nước ta chuyển dần sang

xu hướng dân chủ tư sản Các phong trào yêu nước diễn ra rất sôi nổi nhưng đều thất bại đã nói lên sự khủng hoảng về đường lối, thiếu hệ thống lý luận cách mạng để dẫn dắt cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc thành công Bối cảnh đất nước lúc bấy giờ đặt ra cho các nhà yêu nước phải tìm ra con đường đấu tranh mới, tìm con đường cứu nước mới để giành độc lập dân tộc cho nhân dân Cùng với đó sự ra đời của giai cấp công nhân và các phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân Việt Nam đã làm cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở Việt Nam xuất hiện dấu hiệu mới của một thời đại mới sắp ra đời Công nhân Việt Nam chịu ba tầng áp bức bóc lột: thực dân, tư bản, phong kiến Họ sớm vùng dậy đấu tranh chống lại giới chủ Tất cả những điều này đã tác động đến sự hình thành tư tưởng Hồ Chí minh

Trang 7

b, Thực tiễn thế giới cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

Vào nửa cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản đã phát triển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa Chỉ chín nước đế quốc đã chi phối toàn bộ tình hình thế giới Phần lớn các nước châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latinh đã trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc của chúng Nhân dân các nước thuộc địa

bị chủ nghĩa thực dân trước hết những giá trị văn hoá, tinh thần, quyền lợi kinh tế và địa vị xã hội… Mạng sống của người dân thuộc địa “không đáng một trinh” Cùng với mâu thuẫn cơ bản trong xã hội tư bản - mâu thuẫn giữa vô sản và tư sản, chủ nghĩa đế quốc làm phát sinh một mâu thuẫn mới - mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa đế quốc thực dân Mâu thuẫn này ngày càng gay gắt Vì vậy, từ đầu thế kỷ XX phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa ngày càng phát triển, nhưng chưa

ở đâu giành được thắng lợi

Trong điều kiện chủ nghĩa đế quốc, Lênin đã phát triển Chủ nghĩa Mác thành Chủ nghĩa Mác - Lênin Sự xuất hiện Chủ nghĩa Lênin là một nhân tố đặc biệt quan trọng đối với việc ra đời và phát triển của Tư tưởng Hồ Chí Minh

Chủ nghĩa đế quốc và sự tranh chấp thuộc địa giữa chúng là nguyên nhân gây ra cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất (1914 - 1918) Cuộc chiến tranh hao người tốn của ấy đã khơi sâu, làm gay gắt thêm mâu thuẫn giữa các nước tư bản chủ nghĩa, làm cho chủ nghĩa tư bản thế giới suy yếu, tạo điều kiện cho Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười Nga giành được thắng lợi Cách mạng Tháng Mười thắng lợi, mở ra thời đại mới của lịch sử loài người - thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới Đồng thời, Nhà nước Xô Viết ra đời làm nảy sinh một mâu thuẫn mới mang tính thời đại - mâu thuẫn giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản

Những nhân tố quốc tế nêu trên đã tạo những tiền đề và điều kiện cơ bản thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, trong đó có Việt Nam phát triển với xu hướng và tính chất mới

2 Cơ sở lý luận

a Giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam:

Dân tộc Việt Nam trong hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước đã tạo lập cho mình một nền văn hóa riêng, phong phú và bền vững với những truyền thống tốt đẹp và cao quý

Trước hết, đó là chủ nghĩa yêu nước, ý chí bất khuất đấu tranh để dựng nước và giữ nước Đây là truyền thống có giá trị lớn nhất, quý giá nhất của dân tộc mình, liên tục được truyền đi truyền lại mấy nghìn năm, hằng xuyên lịch sử Mọi học thuyết đạo

Trang 8

đức, tôn giáo từ nước ngoài du nhập vào Việt Nam đều được tiếp nhận khúc xạ qua lăng kính của tư tưởng yêu nước đó Đây chính là nguồn động lực to lớn của toàn dân tộc, yếu tố hàng đầu tạo sức mạnh cho việc toàn dân cùng nhau dựng nước, giữ nước!

Thứ hai là tinh thần nhân nghĩa, truyền thống đoàn kết, tương thân, tương ái, “lá lành đùm lá rách” trong hoạn nạn, khó khăn Truyền thống này cũng được hình thành cùng một lúc với sự hình thành của dân tộc, từ hoàn cảnh và nhu cầu đấu tranh với thiên nhiên và giặc ngoại xâm Dù có bước sang thế kỉ mở, có hình thành phân hóa về giai cấp thì truyền thống này vẫn còn rất bền vững Vì vậy Hồ Chí Minh đã chú ý kế thừa và phát huy sức mạnh, nhấn mạnh 4 chữ “đồng” (đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh)

Thứ ba là truyền thống lạc quan, yêu đời của dân tộc ta Trong “muôn nguy, ngàn khó”, người lao động vận động viên nhau “chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo”, không để bản thân mình vì những khó khăn mà từ bỏ Trong khoảng thời gian “đạn lạc bom rơi”, chúng ta vẫn có những ca khúc để khích lệ tinh thần của bộ đội, những khúc

ca hát cho tiền tuyến và chiến tuyến Tinh thần lạc quan đó có cơ sở từ niềm tin vào sức mạnh của bản thân mình, tin vào sự tất thắng của chân lý, chính nghĩa dù trước mắt còn đầy gian nan Hồ Chí Minh chính là hiện thân của truyền thống lạc quan này!

Thứ 4 dân tộc Việt Nam là một dân tộc cần cù, dũng cảm, thông minh, sáng tạo trong sản xuất và chiến đấu, và cũng là một dân tộc ham học hỏi và không ngừng mở rộng cửa đón nhận tinh hoa văn hóa của nhân loại Trên cơ sở giữ vững bản sắc của dân tộc, nhân dân ta biết cách chọn lọc, tiếp thu, cải biến những cái hay cái tốt thành những giá trị của riêng mình Hồ Chí Minh chính là hình ảnh sinh động và trọn vẹn của truyền thống đó!

b Tinh hoa văn hóa nhân loại

- Hồ Chí Minh tiếp thu tinh hoa văn hóa Phương Đông

Về Nho giáo: Trong các tác phẩm của mình, Hồ Chí Minh sử dụng khá nhiều mệnh đề của Nho giáo và đưa vào đó những nội dung và ý nghĩa mới Trong Nho giáo

có những yếu tố duy tâm, lạc hậu, phản động như tư tưởng đẳng cấp, khinh thường lao động chân tay, khinh thường phụ nữ Nhưng Nho giáo cũng có nhiều yếu tố tích cực nên mới có sức sống mãnh liệt trong mấy ngàn năm là triết lý hành động, tư tưởng nhập thế, hành đạo, giúp đời; lý tưởng về một xã hội bình trị; là triết lý nhân sinh: tu thân dưỡng tính; đề cao văn hóa, lễ giáo, tạo ra truyền thống hiếu học Hồ Chí Minh đã khai thác Nho giáo, lựa chọn những yếu tố tích cực, phù hợp để phục vụ cho nhiệm vụ cách mạng Người dẫn lời của V.I.Lênin: “Chỉ có những người cách mạng chân chính mới thu hái được những điều hiểu biết quý báu của các đời trước để lại”

Trang 9

Về Phật giáo: Phật giáo vào Việt Nam từ rất sớm và ảnh hưởng rất mạnh trong nhân dân, để lại nhiều dấu ấn trong văn hóa Việt Nam, từ tư tưởng, tình cảm, tín ngưỡng đến phong tục tập quán, lối sống, Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng của văn hóa truyền thống, trong đó có ảnh hưởng của Phật giáo Thứ nhất là tư tưởng vị tha, từ bi, bác ái Thứ hai là nếp sống có đạo đức, trong sạch, giản dị, chăm lo làm điều thiện Thứ ba là tinh thần bình đẳng.Thứ tư là Phật giáo đề cao lao động, chống lười biếng Cuối cùng, Phật giáo vào Việt Nam, gặp chủ nghĩa yêu nước, chủ trương không xa đời

mà sống gắn bó với nhân dân, với đất nước, tham gia vào cộng đồng, vào cuộc đấu tranh của nhân dân, chống kẻ thù dân tộc Những mặt tích cực của Phật giáo Việt Nam

đã đi vào đời sống tinh thần dân tộc và nhân dân lao động Gia đình Bác Hồ là gia đình nhà nho nghèo, gần gũi với nông dân nên cũng thấm nhuần tinh thần đó và để lại dấu

ấn trong tư tưởng Hồ Chí Minh

Sau này, khi đã trở thành mácxít, Nguyễn Ái Quốc vẫn tìm hiểu thêm về Chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn và tìm thấy trong đó “những điều thích hợp với điều kiện nước ta” Người chủ trương xây dựng một nước Việt Nam dân chủ cộng hoà

có độc lập, tự do, hạnh phúc Hồ Chí Minh cũng như Tôn Trung Sơn coi trọng học tập, rèn luyện, giáo dục tinh thần cho quần chúng Tư tưởng người lãnh đạo phải trung với nước, là đầy tớ của quần chúng nhân dân đã được Hồ Chí Minh vận dụng thành những lời nhắc nhở, giáo dục cho cán bộ, đảng viên chúng ta: “cán bộ là đầy tớ của nhân dân”, cán bộ phải “trung với nước, hiếu với dân”, phải “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, “phải khổ trước thiên hạ, vui sau thiên hạ” Nhưng Người không sao chép, không phỏng theo Chủ nghĩa Tam dân mà thận trọng lọc ra, bảo tồn và phát triển hạt nhân dân chủ cách mạng trong cương lĩnh chính trị và ruộng đất của Tôn Trung Sơn nhào nặn với thực tiễn Việt Nam

- Hồ Chí Minh tiếp thu tinh hoa văn hóa Phương Tây

Trong 30 năm bôn ba hoạt động cách mạng ở nước ngoài, Hồ Chí Minh sống chủ yếu ở châu Âu nên chịu ảnh hưởng rất nhiều từ nền văn hóa dân chủ và cách mạng của phương Tây

Ngay từ khi còn học ở trường tiểu học Pháp – bản xứ ở thành phố Vinh (1905),

Hồ Chí Minh đã quan tâm tới khẩu hiệu nổi tiếng của Đại Cách mạng Pháp năm 1789:

Tự do – Bình đẳng – Bác ái.

Đi sang phương Tây, từ năm 1917, Người từ Anh sang Pháp và quyết định sống

và hoạt động ở Pari (thủ đô nước Pháp) quê hương của lý tưởng Tự do bình đẳng -bác ái Tại đây Người đã được tiếp xúc trực tiếp với các tác phẩm của các nhà tư tưởng

khai sáng như Von-te, Rút –xô, Mông- tét-xki-ơ,…Sau này, tinh thần tự do, bình

Trang 10

đẳng, bác ái, dân chủ của văn hóa tư sản đã được Hồ Chí Minh nâng lên thành một

chân lý bất hủ: “Không có gì quý hơn độc lập tự do”.

Đối với 2 bản Tuyên ngôn độc lập của Mỹ năm 1776 và bản Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của Đại Cách mạng Pháp năm 1791,Người đề cao ý chí đấu tranh cho tự do, độc lập, cho quyền sống của con người Người đã tiếp thu tư tưởng về

quyền được sống- quyền tự do- quyền mưu cầu hạnh phúc và quyền được tạo hóa sinh

ra - được thừa nhận của 2 bản đại tuyên ngôn của hai cường quốc trên thế giới, từ đó

Người đã phát triển nó thành quyền sống, quyền độc lập, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc của tất cả các dân tộc Nội dung nhân quyền được Người nâng lên một tầm cao mới trong Tuyên ngôn Độc lập của Việt Nam năm 1945

Trong những năm tháng hoạt động cách mạng ở phương Tây Hồ Chí Minh đã được tiếp xúc tiếp thu và kế thừa tư tưởng Tự do – Bình đẳng – Bác ái, tinh thần khoa học, pháp quyền, dân chủ của cách mạng tư sản Pháp, tư tưởng đề cao con người và đấu tranh cho quyền tự do của con người Đồng thời Hồ Chí Minh cũng vận dụng và phát triển những tinh hoa văn hóa đó vào sự nghiệp giải phóng của dân tộc và góp một phần tích cực vào sự nghiệp của các dân tộc khác

c Chủ nghĩa Mác-Lênin

- Chủ nghĩa Mác-Lênin có vai trò to lớn trong Tư tưởng Hồ Chí Minh

Chủ nghĩa Mác-Lênin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh khẳng định Chủ nghĩa Mác-Lênin đối với Cách mạng và nhân dân Việt Nam, không những là kim chỉ nam mà còn là mặt trời soi sáng cho dân ta đi tới thắng lợi cuối cùng, đi tới Chủ nghĩa xã hội và Chủ nghĩa cộng sản Hồ Chí Minh khẳng định rằng: “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mạng nhất là chủ nghĩa Lênin”

- Quá trình Hồ Chí Minh tiếp cận tư tưởng Hồ Chí Minh

Quá trình tiếp nhận Chủ nghĩa Mác-Lênin của Nguyễn Ái Quốc là từ những nhận thức ban đầu (cảm tính) đi đến nhận thức lý tính Trong bài “ Con đường dẫn tôi đến Chủ nghĩa Mác-Lênin” Người có viết “ Lúc bấy giờ tôi ủng hộ Cách mạng tháng Mười chỉ là theo cảm tính tự nhiên… Tôi kính yêu Lênin vì Lênin là một người yêu nước vĩ đại đã giải phóng đồng bào mình… Tôi tham gia Đảng Xã hội Pháp chẳng qua

là vì các “ông bà” ấy – hồi đó tôi gọi các đồng chí của tôi như thế- đã tỏ đồng ý với tôi, với cuộc đấu tranh của các dân tộc bị áp bức Còn như Đảng là gì, công đoàn là gì, chủ

Ngày đăng: 20/07/2023, 16:43

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

w