ĐỀ TÀI: TÌM HIỂU VỀ VAI TRÒ CỦA ĐƯỜNG MÒN HỒ CHÍ MINH (ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN) TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC (19541975) RÚT RA NHẬN XÉT Nhóm: 01 Lớp HP: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam (2170HCMI0131) Giáo viên hướng dẫn: GV Hoàng Thị Thắm Hà Nội2021 LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành được bài thảo luận lời đầu tiên nhóm chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến cô Hoàng Thị Thắm trong thời gian qua đã dành thời gian quan tâm giúp đỡ tận tình cho chúng em, giúp chúng em tích lũy thêm nhiều kiến thức và có cái nhìn sâu sắc hơn về môn học nói chung và đề tài “Tìm hiểu về vai trò của đường mòn Hồ Chí Minh (đường Trường Sơn) trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (19541975). Rút ra nhận xét” nói riêng. Cảm ơn tất cả các thành viên nhóm đã cùng nhau đoàn kết tích cực học tập tham khảo để hoàn thành được bài thảo luận. có lẽ kiến thức là vô tận và sự hiểu biết của cá nhân mỗi người luôn tồn tại những hạn chế nhất định, do vậy trong quá trình làm bài thảo luận không thể khỏi những thiếu sót, nhóm rất mong nhận được sự góp ý từ cô và các bạn để bài thảo luận thêm hoàn thiện hơn. Chúng em xin chân thành cảm ơn. MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN 6 MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: THÀNH LẬP ĐƯỜNG MÒN HỒ CHÍ MINH CON ĐƯỜNG HUYỀN THOẠI 2 1.1. Lịch sử hình thành đường mòn Hồ Chí Minh (đường Trường Sơn) 2 1.1.1 Giới thiệu về đường mòn Hồ Chí Minh 2 1.1.2. Tiền thân của đường mòn Hồ Chí Minh 2 1.1.3. Bối cảnh ra đời 2 1.2 Tổ chức ban đầu của đoàn công tác quân sự đặc biệt 3 1.2.1 Sự ra đời của Đoàn công tác quân sự đặc biệt 3 1.2.2 Nhiệm vụ của của đoàn công tác quân sự đặc biệt 4 CHƯƠNG 2: VAI TRÒ CỦA ĐƯỜNG MÒN HỒ CHÍ MINH TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC (19541975) 5 2.1. Giai đoạn 19591968 5 2.1.1 Giai đoạn 19591965 5 2.1.2. Giai đoạn 1965 1968 6 2.2. Giai đoạn 19691972 8 2.3. Giai đoạn 1973 1975 9 CHƯƠNG 3: ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH (ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN) SÁNG TẠO ĐỘC ĐÁO CỦA DÂN TỘC 12 3.1 Giá trị lịch sử của con đường Hồ Chí Minh đường Trường Sơn 12 3.2. Giá trị thực tiễn của đường Hồ Chí Minh 14 KẾT LUẬN 16 MỞ ĐẦU Khi Hiệp định Giơnevơ sắp ký kết, đế quốc Mỹ đưa Ngô Đình Diệm về nhằm thay thế Bảo Đại, thực hiện âm mưu áp đặt chế độ thực dân kiểu mới ở Đông Dương. Từ cuối năm 1954 đến năm 1959 ở miền Nam, Mỹ Diệm tiến hành những chiến dịch Tố cộng, Diệt cộng và tiếp đó là Luật 1059, công khai kìm kẹp nhân dân, tàn sát dã man những người yêu nước. Trong bối cảnh đó Đường dây giao liên Nam Bắc được hình thành trong kháng chiến chống Pháp không thể đáp ứng được kịp thời nhu cầu ngày càng lớn của cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, đối chọi với cường quốc đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai.Qua năm tháng hình thành và phát triển tuyến chi viện đã có các tên: Đường 559. Đường Trường Sơn, “Đường mòn Hồ Chí Minh. Đến nay, con đường được ấn định vào lịch sử bằng tên gọi Đường Hồ Chí Minh. Trong quá trình thảo luận, nhóm chúng em đã tìm hiểu và trao đổi nêu lên quá trình thành lập đường mòn HCM, tiền thân, bối cảnh ra đời cùng với đó là vai trò của đường mòn HCM trong kháng chiến kháng Mỹ cứu nước, giá trị lịch sử, giá trị thực tiễn của đường HCM đảm bảo tính Đảng và tính khoa học. Chúng em đã cố gắng thể hiện rõ những kết quả nghiên cứu chính xác nhất, những tổng kết và kết luận, nêu rõ những vấn đề, lý luận của đường mòn HCM. Đề tài được chúng em trình bày gắn với các thời kỳ lịch sử cùng với sự hợp tác chặt chẽ cả về nội dung trong giáo trình cũng như tìm hiểu về thực tiễn của các thành viên trong nhóm. CHƯƠNG 1: THÀNH LẬP ĐƯỜNG MÒN HỒ CHÍ MINH CON ĐƯỜNG HUYỀN THOẠI 1.1. Lịch sử hình thành đường mòn Hồ Chí Minh (đường Trường Sơn) 1.1.1 Giới thiệu về đường mòn Hồ Chí Minh Đường mòn Hồ Chí Minh hay còn gọi là đường Trường Sơn, là một tuyến hậu cần chiến lược bao gồm mạng lưới giao thông quân sự, chạy từ lãnh thổ miền Bắc Việt Nam vào tới lãnh thổ miền Nam Việt Nam, phía đông Trường Sơn đi qua miền Trung Việt Nam và phía Tây Trường Sơn, có đoạn đi qua hạ lào, Campuchia. Đây là tuyến hậu cần chiến lược trọng yếu cung cấp binh lực và vật lực hậu cần, vũ khí tài để chi viện cho Quân giải phóng miền Nam trên chiến trường miền Nam Việt Nam trong suốt 16 năm ( 1959 1975 ) Binh đoàn Trường Sơn ( đoàn 559) Quân đội nhân dân Việt Nam là đơn vị trực tiếp triển khai các đơn vị hậu cần đảm bảo giao liên chuyển quân, đảm bảo y tế, vận tải, xăng dầu, công binh, bộ binh và phòng không để đảm bảo hoạt động cho cả hệ thống giao thông hoá tuyến chiến lược này. 1.1.2. Tiền thân của đường mòn Hồ Chí Minh Tiền thân của tuyến đường mòn Hồ Chí Minh gồm bốn tuyến đường chính là: Tuyến 1: Đường thượng (Tây Trường Sơn): Từ Chu Lễ (Hà Tĩnh) đi bộ vào ga Tân Ấp (Quảng Bình) rồi xuyên tây Quảng Bình vào Khe Sanh qua Quốc lộ 9A đến Ba Lòng là chiến khu của Quảng Trị. Tuyến 2: Đường Đông Trường Sơn: cũng từ Chu Lễ nhưng có một đoạn đi xe goòng (toa xe lửa nhỏ, đặt trên ray vừa kéo vừa đẩy) vào tới Minh Cầm (nay là Minh Hóa, Quảng Bình) rồi đến vùng đông Quảng Trị, ngược lên Ba Lòng. Tuyến 3: Từ chiến khu Ba Lòng vào khu 5, đi xuyên lên A Lưới, vào bến Hiên (nay là Đông Giang, Quảng Nam) rồi đi tiếp vào Bình Định. Tuyến 4: Từ khu V vào Nam Bộ: Từ dốc Chanh (Phú Yên) đi đến hòn Dữ (Khánh Hòa) xuyên qua núi Ba Cụm, đến trạm Mã Đà và sau đó đến trạm Đội Lào (Tà Lu, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam). 1.1.3. Bối cảnh ra đời
Trang 1BÀI THẢO LUẬN
ĐỀ TÀI: TÌM HIỂU VỀ VAI TRÒ CỦA ĐƯỜNG MÒN HỒ CHÍ MINH (ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN) TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC (1954-1975) RÚT RA NHẬN
XÉT
Nhóm: 01
Lớp HP: Lịch sử Đảng Cộng sản
Việt Nam (2170HCMI0131)
Giáo viên hướng dẫn:
GV Hoàng Thị Thắm
Hà Nội-2021
Trang 2ơn chân thành đến cô Hoàng Thị Thắm trong thời gian qua đã dành thời gian quan
tâm giúp đỡ tận tình cho chúng em, giúp chúng em tích lũy thêm nhiều kiến thức và
có cái nhìn sâu sắc hơn về môn học nói chung và đề tài “Tìm hiểu về vai trò của đường mòn Hồ Chí Minh (đường Trường Sơn) trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954-1975) Rút ra nhận xét” nói riêng
Cảm ơn tất cả các thành viên nhóm đã cùng nhau đoàn kết tích cực học tập tham khảo để hoàn thành được bài thảo luận có lẽ kiến thức là vô tận và sự hiểu biết của cá nhân mỗi người luôn tồn tại những hạn chế nhất định, do vậy trong quá trình làm bài thảo luận không thể khỏi những thiếu sót, nhóm rất mong nhận được sự góp ý
từ cô và các bạn để bài thảo luận thêm hoàn thiện hơn
Chúng em xin chân thành cảm ơn
Trang 3LỜI CẢM ƠN 6
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: THÀNH LẬP ĐƯỜNG MÒN HỒ CHÍ MINH - CON ĐƯỜNG HUYỀN THOẠI 2
1.1 Lịch sử hình thành đường mòn Hồ Chí Minh (đường Trường Sơn) 2
1.1.1 Giới thiệu về đường mòn Hồ Chí Minh 2
1.1.2 Tiền thân của đường mòn Hồ Chí Minh 2
1.1.3 Bối cảnh ra đời 2
1.2 Tổ chức ban đầu của đoàn công tác quân sự đặc biệt 3
1.2.1 Sự ra đời của Đoàn công tác quân sự đặc biệt 3
1.2.2 Nhiệm vụ của của đoàn công tác quân sự đặc biệt 4
CHƯƠNG 2: VAI TRÒ CỦA ĐƯỜNG MÒN HỒ CHÍ MINH TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC (1954-1975) 5
2.1 Giai đoạn 1959-1968 5
2.1.1 Giai đoạn 1959-1965 5
2.1.2 Giai đoạn 1965- 1968 6
2.2 Giai đoạn 1969-1972 8
2.3 Giai đoạn 1973 - 1975 9
CHƯƠNG 3: ĐƯỜNG HỒ CHÍ MINH (ĐƯỜNG TRƯỜNG SƠN) - SÁNG TẠO ĐỘC ĐÁO CỦA DÂN TỘC 12
3.1 Giá trị lịch sử của con đường Hồ Chí Minh- đường Trường Sơn 12
3.2 Giá trị thực tiễn của đường Hồ Chí Minh 14
KẾT LUẬN 16
Trang 4MỞ ĐẦU
Khi Hiệp định Giơ-ne-vơ sắp ký kết, đế quốc Mỹ đưa Ngô Đình Diệm về nhằm thay thế Bảo Đại, thực hiện âm mưu áp đặt chế độ thực dân kiểu mới ở Đông Dương
Từ cuối năm 1954 đến năm 1959 ở miền Nam, Mỹ - Diệm tiến hành những chiến dịch ''Tố cộng", "Diệt cộng'' và tiếp đó là Luật 10-59, công khai kìm kẹp nhân dân, tàn sát dã man những người yêu nước Trong bối cảnh đó ''Đường dây giao liên Nam - Bắc'' được hình thành trong kháng chiến chống Pháp không thể đáp ứng được kịp thời nhu cầu ngày càng lớn của cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, đối chọi với cường quốc đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai.Qua năm tháng hình thành và phát triển tuyến chi viện đã có các tên: Đường 559" " Đường Trường Sơn", “Đường mòn Hồ Chí Minh" Đến nay, con đường được ấn định vào lịch sử bằng tên gọi Đường Hồ Chí Minh
Trong quá trình thảo luận, nhóm chúng em đã tìm hiểu và trao đổi nêu lên quá trình thành lập đường mòn HCM, tiền thân, bối cảnh ra đời cùng với đó là vai trò của đường mòn HCM trong kháng chiến kháng Mỹ cứu nước, giá trị lịch sử, giá trị thực tiễn của đường HCM đảm bảo tính Đảng và tính khoa học Chúng em đã cố gắng thể hiện rõ những kết quả nghiên cứu chính xác nhất, những tổng kết và kết luận, nêu rõ những vấn đề, lý luận của đường mòn HCM
Đề tài được chúng em trình bày gắn với các thời kỳ lịch sử cùng với sự hợp tác chặt chẽ cả về nội dung trong giáo trình cũng như tìm hiểu về thực tiễn của các thành viên trong nhóm
Trang 5CHƯƠNG 1: THÀNH LẬP ĐƯỜNG MÒN HỒ CHÍ MINH
-CON ĐƯỜNG HUYỀN THOẠI 1.1 Lịch sử hình thành đường mòn Hồ Chí Minh (đường Trường Sơn)
1.1.1 Giới thiệu về đường mòn Hồ Chí Minh
Đường mòn Hồ Chí Minh hay còn gọi là đường Trường Sơn, là một tuyến hậu cần chiến lược bao gồm mạng lưới giao thông quân sự, chạy từ lãnh thổ miền Bắc Việt Nam vào tới lãnh thổ miền Nam Việt Nam, phía đông Trường Sơn đi qua miền Trung Việt Nam và phía Tây Trường Sơn, có đoạn đi qua hạ lào, Campuchia Đây là tuyến hậu cần chiến lược trọng yếu cung cấp binh lực và vật lực hậu cần, vũ khí tài để chi viện cho Quân giải phóng miền Nam trên chiến trường miền Nam Việt Nam trong suốt
16 năm ( 1959 - 1975 )
Binh đoàn Trường Sơn ( đoàn 559) Quân đội nhân dân Việt Nam là đơn vị trực tiếp triển khai các đơn vị hậu cần đảm bảo giao liên chuyển quân, đảm bảo y tế, vận tải, xăng dầu, công binh, bộ binh và phòng không để đảm bảo hoạt động cho cả hệ thống giao thông hoá tuyến chiến lược này
1.1.2 Tiền thân của đường mòn Hồ Chí Minh
Tiền thân của tuyến đường mòn Hồ Chí Minh gồm bốn tuyến đường chính là:
Tuyến 1: Đường thượng (Tây Trường Sơn): Từ Chu Lễ (Hà Tĩnh) đi bộ vào ga
Tân Ấp (Quảng Bình) rồi xuyên tây Quảng Bình vào Khe Sanh qua Quốc lộ 9A đến Ba Lòng là chiến khu của Quảng Trị
Tuyến 2: Đường Đông Trường Sơn: cũng từ Chu Lễ nhưng có một đoạn đi xe
goòng (toa xe lửa nhỏ, đặt trên ray vừa kéo vừa đẩy) vào tới Minh Cầm (nay là Minh Hóa, Quảng Bình) rồi đến vùng đông Quảng Trị, ngược lên Ba Lòng
Tuyến 3: Từ chiến khu Ba Lòng vào khu 5, đi xuyên lên A Lưới, vào bến Hiên
(nay là Đông Giang, Quảng Nam) rồi đi tiếp vào Bình Định
Tuyến 4: Từ [[khu V vào Nam Bộ: Từ dốc Chanh (Phú Yên) đi đến hòn Dữ
(Khánh Hòa) xuyên qua núi Ba Cụm, đến trạm Mã Đà và sau đó đến trạm Đội Lào (Tà
Lu, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam)
1.1.3 Bối cảnh ra đời
Cách đây 60 năm, trước đòi hỏi của thực tiễn lịch sử, đường Trường Sơn - đường
Hồ Chí Minh đã ra đời, từng bước được xây dựng, phát triển, góp phần đặc biệt quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước
Trang 6Trên thực tế, đường Trường Sơn xuất hiện từ trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, tuy nhiên đó chỉ là những con đường mòn nhỏ hẹp, hình thức vận chuyển chủ yếu là gùi thồ đơn giản Sang thời kỳ chống đế quốc Mỹ xâm lược, trước yêu cầu ngày càng cao của tiền tuyến miền nam, nếu chỉ dựa vào những con đường mòn nhỏ hẹp như vậy thì không thể vận chuyển đủ và kịp thời nhân lực, vật lực cho quân và dân miền nam đánh Mỹ; cho nên, việc khai thông, mở rộng hệ thống đường mòn Trường Sơn thật sự cấp thiết Nhận thức rõ yêu cầu của thực tiễn lịch sử, tháng 5-1959, Hội nghị T.Ư Đảng lần thứ 15 khẳng định: “Đây là một việc làm lớn, có ý nghĩa chiến lược, quan hệ trực tiếp đến sự nghiệp giải phóng miền nam, thống nhất Tổ quốc” Năm 1959, khi xung đột quân sự lên cao giữa Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam và chính phủ Ngô Đình Diệm, chính phủ Hà Nội gửi Đoàn 559 (mới được thành lập vào tháng 5 năm 1959) vào Nam để xây dựng hệ thống đường Trường Sơn với lực lượng gồm một tiểu đoàn giao liên D301 với 440 người Đoàn trưởng là Thượng tá (sau này là Thiếu tướng) Võ Bẩm (nguyên Cục phó Cục Nông binh thuộc Tổng cục Hậu cần) Đoàn có nhiệm vụ vừa vận chuyển vừa mở đường hành quân
Trong những năm đầu của cuộc xung đột (1960-1964), đường Trường Sơn chủ yếu được dùng để chuyển quân, do hệ thống hạ tầng đường sá trên tuyến còn hạn chế, chưa phát huy được phương tiện cơ giới, nên khi đó việc vận chuyển tiếp viện hậu cần, súng đạn vào Nam chủ yếu là thông qua tuyến đường chi viện trên biển bằng những "con tàu không số" đã thực sự có hiệu quả cao hơn
1.2 Tổ chức ban đầu của đoàn công tác quân sự đặc biệt
1.2.1 Sự ra đời của Đoàn công tác quân sự đặc biệt
Quán triệt tinh thần của Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng ( 1/1959), ngày 2/5/1959 Tổng quân uý quyết định lập phòng nghiên cứu hoạt động chi viện quân sự cho miền Nam Ba ngày sau, ngày 5/5/1959, Trung Tướng Nguyễn Văn Vịnh, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Tổng Tham mưu trưởng, thay mặt Thường trực Tổng quân uỷ trực tiếp giao cho Thượng uý Võ Bẩm, nguyên cục phó Cục Nông trường quân đội với
nhiệm vụ tổ chức cơ quan nghiên cứu công tác chi viện cho miền Nam, “ mở một con
đường đặc biệt trên dãy Trường Sơn và tổ chức lực lượng vận chuyển vật chất súng đạn chi viện cho miền Nam tiến hành chiến tranh giải phóng theo tinh thần của Nghị quyết 15, lực lượng này có tên gọi “ Đoàn công tác quân sự đặc biệt”… Đây là một công việc rất lớn lao, rất khó và tuyệt đối bí mật”.
“Đoàn công tác quân sự đặc biệt” là tên gọi đầu tiên của Đoàn 559-Bộ đội Trường Sơn Đoàn được thành lập vào ngày 19-5-1959 Kho hàng đầu tiên của “Đoàn công tác quân sự đặc biệt” là bốt Lũ
Trang 7Một sự trùng lặp ngẫu nhiên nhưng đầy ý nghĩa và cũng đầy vinh dự với “Đoàn Công tác quân sự đặc biệt”, Đoàn 559 Bộ đội Trường Sơn sau này, là ngày Đoàn chính thức nhận “phổ biến nhiệm vụ” cũng là kỷ niệm ngày sinh nhật lần thứ 69 của Bác Hồ, nên Đoàn đề nghị được lấy ngày 19 tháng 5 năm 1959 là ngày “khai sinh” của Đoàn Cũng
từ thời khắc ấy, “Đoàn công tác quân sự đặc biệt” được lấy tên là Đoàn 559
Chỉ trong thời gian ngắn sau “cuộc khai sinh” đặc biệt ấy, Đoàn 559 đã sớm định hình
ổn định về tổ chức, nhiệm vụ và phương thức hoạt động (tuyệt đối bí mật và an toàn)
1.2.2 Nhiệm vụ của của đoàn công tác quân sự đặc biệt
Mở đường Trường Sơn, chi viện cho chiến trường miền Nam Nhiệm vụ đầu tiên mà đoàn triển khai là chuẩn bị vũ khí để vận chuyển vào miền Nam
“Đoàn công tác quân sự đặc biệt” mang phiên hiệu Đoàn 559 được thành lập, với sứ mệnh cao cả tổ chức tuyến liên vận tải quân sự Trường Sơn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước Ngày 19/5/1959, trở thành ngày truyền thống của Bộ đội Trường Sơn, ngày mở đường Hồ Chí Minh
Trang 8CHƯƠNG 2: VAI TRÒ CỦA ĐƯỜNG MÒN HỒ CHÍ MINH TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC (1954-1975)
2.1 Giai đoạn 1959-1968
2.1.1 Giai đoạn 1959-1965
a Năm 1959
Chiến dịch Tố cộng, diệt cộng của Mỹ diệm gây tổn thất rất nặng nề cho phong trào cách mạng miền Nam Hàng vạn cán bộ đảng viên và quần chúng của nhân dân bị giết, tù đày và tra tấn dã man
Đây là thời kỳ đen tối nhất của cách mạng miền Nam Lúc đó cách mạng ở Miền Nam đứng trước một bước ngoặt đòi hỏi Đảng ta phải có quyết sách kịp thời, đẩy nhanh việc mở đường vận chuyển chi viện vật chất cho chiến trường ở Miền Nam Vào ngày 19/5/1959 Thường trực tổng quân ủy chính thức giao nhiệm vụ cho “Đoàn công tác quân sự đặc biệt” với phiên hiệu đoàn 559 làm nhiệm vụ mở tuyến vận tải xuyên Trường Sơn để chi viện vũ khí, trang bị, lực lượng cho chiến trường miền Nam, chuyển hàng quân sự vào miền Nam, tổ chức đưa đón cán bộ, bộ đội, chuyển công văn, tài liệu từ miền Bắc vào miền Nam và ngược lại từ Nam ra Bắc Phương thức vận chuyển chủ yếu bằng gùi thồ, với phương châm đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng để đảm bảo giữ bí mật Ngày 13/8/1959 Chuyến hàng đầu tiên chính thức vượt Trường Sơn, sau 8 ngày đêm vượt bao sông sâu, suối dữ, đèo cao và hệ thống đồn bốt chốt chặn của địch Ngày 20/8/1959 chuyến hàng đầu tiên được bàn giao cho chiến trường Trị- Thiên-Huế Đến cuối năm 1959 Đoàn 559 đã chuyển được 1.667 khẩu súng bộ binh cùng hàng trăm nghìn viên đạn, đưa 542 cán bộ, chiến sĩ vào miền Nam làm nòng cốt xây dựng lực lượng chủ lực cùng nhiều quân dụng thiết yếu khác đã được chuyển vào để chi viện cho miền Nam tiến hành kháng chiến Tuy con đường Hồ Chí Minh trên bộ thành lập không lâu, đoàn 559 vừa tổ chức xây dựng lực lượng, vừa soi lối mở đường nên việc vận chuyển vũ khí, trang bị chi viện cho miền Nam đưa cán
bộ từ Bắc vào Nam còn ít ỏi Song nó có ý nghĩa vô cùng lớn lao trong việc xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, giải quyết tình hình cấp bách của chiến trường miền Nam lúc bấy giờ, thiếu vũ khí, thiếu lực lượng, thiếu vật tư ý tế nó cũng trực tiếp đóng góp đưa cách mạng miền Nam phát triển lên một cao trào mới với phong trào “Đồng Khởi” 1959-1960 Thắng lợi của phong trào “Đồng Khởi” đã làm xoay chuyển tình thế, đưa cách mạng thoát khỏi thế hiểm nghèo, mở đường cho cách mạng miền Nam tiến lên, tạo tiền đề quan trọng cho quân và dân ta đánh bại các chiến lược quân sự của Mỹ trong những năm tiếp theo của cuộc kháng chiến
b Giai đoạn 1960 -1965: Những năm đầu xây dựng tuyến chi viện chiến lược
Ở miền Nam, sau khi phong trào Đồng Khởi thắng lợi, phong trào cách mạng
đã có bước phát triển mạnh mẽ Trước tình hình đó, Bộ Chính trị chủ trương đẩy mạnh
Trang 9hoạt động chi viện cho chiến trường Trong khi đó, địch ngày càng tăng cường lùng sục, đánh phá ác liệt hơn
Trước tình hình địch đánh phá ngày càng ác liệt, Trung ương Đảng Nhân dân cách mạng Lào nhất trí với đề nghị của ta mở tuyến đường vận tải trên đất Bạn, đồng thời cũng đề nghị dùng đường đó để vận chuyển một số nhu cầu thiết yếu của Bạn tới Nam Lào, cùng Bạn mở rộng vùng giải phóng ở khu vực này Ngày 14/6/1961, Đoàn
559 chính thức mở đường” lật cánh” bước vào hoạt động trên tuyến Tây Trường Sơn
Bằng những nỗ lực to lớn của Đoàn 559, hệ thống đường Hồ Chí Minh có sự phát triển nhanh chóng Đến cuối năm 1964, bộ đội tuyến 559 cùng các đơn vị vũ trang, thanh niên xung phong và giao thông Quân khu 4 đã xây dựng được tuyến hành lang vận tải gồm nhiều trục đường gùi thồ và một trục đường cơ giới ở Tây Trường Sơn, thực hiện được chiến dịch vận chuyển quy mô lớn mà Quân ủy Trung ương giao
để kịp thời chi viện cho chiến trường miền Nam cả sức người và sức của Trong thời gian này đường Hồ Chí Minh- đường Trường Sơn chỉ được dùng để chuyển quân, do khi đó việc vận chuyển vũ khí súng đạn vào Nam qua đường biển có hiệu quả cao hơn Nhưng sau đó hải quân Mỹ đã tăng cường hoạt động ngăn chặn đường biển của ta gây rất nhiều khó khăn cho ta, lúc này đường Trường Sơn phải làm cả hai nhiệm vụ Hàng chuyển vào từ miền Bắc được lưu trong các kho tàng dọc theo biên giới mà sau được gọi là các “Khu căn cứ”, với hệ thống đường phát triển thành một mạng lưới phức tạp của các con đường đất, tất cả đều được che giấu kín đáo khỏi sự quan sát từ trên không bằng một hệ thống ngụy trang tự nhiên và nhân tạo không ngừng được mở rộng và củng cố - những nơi này trở thành các thánh địa cho các lực lượng Quân giải phóng và Quân đội nhân dân Việt Nam dưỡng quân và tái trang bị sau khi thực hiện các hoạt động quân sự bên trong lãnh thổ Việt Nam cộng hòa
Nhờ có sự chi viện tích cực của miền Bắc, quân và dân Miền Nam đã mở ra nhiều chiến dịch với hàng trăm trận đánh lớn nhỏ trên khắp các chiến trường, như ở
An Lão, Đèo Nhông - Dương Liễu, Việt An, Ba Gia….Các chiến dịch quân sự và phong trào đấu tranh chính trị dồn dập có hiệu quả của quân và dân miền Nam đã làm cho ba chỗ dựa chủ yếu của Mỹ là quân đội chính quyền sài Gòn, hệ thống “ấp chiến lược” và các đô thị bị lung lay tận gốc
Với tinh thần đó, cùng với sự chi viện của miền Bắc, từ năm 1961 đến giữa năm
1965 lực lượng cách mạng ở miền Nam đã làm phá sản chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ ở miền Nam, lật đổ chính quyền Ngô Đình Diệm (1-11-1963) gây nên tình thế rối loạn kéo dài trên chính trường miền Nam thời gian sau đó Đánh bại chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ là một thắng lợi lớn có ý nghĩa chiến lược của quân và dân ta ở miền Nam, là cơ sở vững chắc đưa cách mạng miền Nam tiếp tục tiến lên
Trang 102.1.2 Giai đo n 1965- 1968 ạn 1965- 1968
Đây là giai đoạn ác liệt nhất của Chiến tranh Việt Nam, được gọi với cái tên
“Chiến tranh cục bộ”.Trong giai đoạn 1965- 1968, để thực hiện chiến lược này, chúng đưa vào miền Nam hơn nửa triệu quân Mỹ và quân đội một số nước chư hầu Đồng thời, sử dụng không quân và hải quân mở chiến dịch "Sấm rền", đánh phá ác liệt với mưu đồ "Đưa miền Bắc trở lại thời kỳ đồ đá", hòng ngăn chặn chi viện từ miền Bắc và quốc tế vào miền Nam Trong khi đó, tại miền Nam, các phong trào "Dũng sĩ diệt Mỹ", "tìm Mỹ mà đánh, tìm ngụy mà diệt", dấy lên khắp các chiến trường và các địa phương miền Nam và giành được những thắng lợi tiêu biểu, đẩy Mỹ vào thế tiến thoái lưỡng nan về chiến lược Đỉnh điểm, thực hiện chủ trương của Đảng, quân và dân ta
mở cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân năm 1968 nhằm giáng một đòn quyết liệt vào ý chí xâm lược của đế quốc Mỹ
Trong giai đoạn lịch sử chiến đấu gian khổ đó, đường mòn Hồ Chí Minh tiếp tục đóng vai trò là con đường chủ lực kết nối người dân và bộ đội của cả hai miền, là con đường để người dân và bộ đội miền Bắc chi viện cho miền Nam Xuyên suốt cuộc kháng chiến, Miền Bắc luôn hướng về miền Nam ruột thịt, phấn đấu “mỗi người làm
việc bằng hai” Vì tiền tuyến kêu gọi, hậu phương sẵn sàng đáp lại: “Thóc không thiếu
một cân, quân không thiếu một người” Chính vì thế, đường mòn Hồ Chí Minh đóng
vai trò là cầu nối giữa hai miền, nối liền hậu phương với tiền tuyến Chỉ trong 4 năm
(1965 - 1968), đường mòn Hồ Chí Minh đã trở thành con đường chủ lực giúp hỗ trợ hơn 30 vạn cán bộ, bộ đội vào Nam chiến đấu và xây dựng vùng giải phóng, cùng hàng chục vạn tấn vũ khí, đạn dược, lương thực, thuốc men,… Đây là con số không hề nhỏ, tăng gấp 10 lần so với trước Khi hầu hết tất cả các con đường đều bị Mỹ chặn phá một cách nặng nề thì đường mòn Hồ Chí Minh vẫn phát huy và làm tốt nhiệm vụ của mình Nhờ đó, đường mòn Hồ Chí Minh đã giúp cho Đoàn 559 đã vận chuyển chi viện cho chiến trường 121.139 tấn vật chất, trong đó chi viện cho miền Nam 27.548 tấn, chiến trường Nam Lào 12.935 tấn và bảo đảm cho các lực lượng hành quân trên các tuyến 15.862 tấn; đưa 594.858 lượt người hành quân vào chiến trường, trong đó có
45 đơn vị kỹ thuật với 566 xe cơ giới, 380 khẩu pháo, vận chuyển 35.421 lượt thương bệnh binh
Càng đi đến giai đoạn khốc liệt của cuộc chiến, vai trò của đường mòn Hồ Chí Minh ngày càng được bộc lộ rõ Chúng ta có thể thấy, trong một thời gian ngắn, hàng vạn nam, nữ thanh niên có trình độ văn hóa, giác ngộ chính trị, có sức khỏe được động viên vào lực lượng vũ trang và thanh niên xung phong bằng đường mòn Hồ Chí Minh Tiêu biểu, từ tháng 3-1967 đến tháng 3-1968, khoảng 155.000 quân đã được đưa vào miền Nam thông qua con đường này Cũng theo ước lượng của tình báo Mỹ, số quân vào Nam theo đường Trường Sơn là trong năm 1961 là 5.843, năm 1962 là 12.675 (con số thực là 5.300); năm 1963 là 7.693 (thực là 4.700); và năm 1964 là 12.424 (thực
là 9.000) Không chỉ thế, đường mòn Hồ Chí Minh còn phát huy vai trò của mình khi