Ngữ Âm, Tiếng Việt, Sinh Viên, Lào.docx

ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀNỘI TRƯỜNGĐẠIHỌCKHOAHỌC XÃHỘIVÀ NHÂN VĂN ωωω SOUDCHAISIMMALAVONG BƯỚCĐẦUKHẢOSÁTLỖINGỮÂMCỦAN GƯỜILÀOHỌC TIẾNGVIỆT LUẬNVĂNTHẠCSĨCHUYÊN NGÀNHNGÔNNGỮHỌC HàNội, 2016 ĐẠIHỌCQUỐCGIAHÀNỘI TRƯỜN[.]

HàNội, 2016

TS.NguyễnNgọcBình PGS.TS.NguyễnVănChính

HàNội, 2016

LỜICAMĐOAN

Hvin

SoudchaiSIMMALAVONG

LỜICẢMƠN

Đểhoànthànhđềtàiluậnvăn“BướđầukhảosátlỗingữâmcủangườiLàohc tiếngViệt”,tôiđãnhậnđượcsựhướngdẫnvàgiúpđỡnhiệttìnhcuảnhiềutậpthểvàcánhân.Trướt i n , tôixinđượcbàytỏlờicảmơnhân thành tớicácthầy,côgiảngviêncủakhoaNgônngữhc , trườngĐạihc Khoahc XãhộivàNhânvăn.Cácthầycôđãdạytôinhữngbàihc hữuíchcủatrongkhóahc,truyềnđạtnhữngkiếnthức,kinhnghiệmquýbáu,làmnềntảngchotôihoànthànhbảnluậnvăn.Đặcbiệt,tôixinbàytỏlòngbiếtơnhânthànhnhấtđốivớiTS.NguyễnNgcBình,ngườiđãđịnhhướngnghiêncứuvàtrựctiếphướngdẫntôihoànthànhluậnvăn

đồngnghiệpTrườngĐạihc QuốgiaLàođãtạomiđiềukiệnthuậnlợichotôitrongsuốtquátrìnhhc t ập,nghiêncứuvàhoànthiệnluậnvănnày

Cuốicùng,xinchânthànhc ảmơngiađình,ngườithânvàbạnbè;nhữngngườiđãkhuyếnkhíchvàđộngviêntôitrongsuốtquátrìnhhc tậpvànghiênc ứu

Mặdùtôiđ ã ốgắnghoànthànhluậnv ă n v ớ itấtc ảsựn ỗl ựccủabảnthân,nhưngluậnvănh ắcchắnkhôngthểtránhkhỏinhữngnhiềusaisót.Kínhmongnhậnđượcýkiếnđónggópủ aquýthầycô

Tácgiả

SoudchaiSIMMALAVON

DANHMCBẢNG

Bảng1:SosánhgiữathanhđiệutiếngViệtvàtiếng Lào 25

Bảng2:Hệthốngphâmđầutrongtiếng Việt……… 26Bảng3:BảngphâmtiếngViệt………

……… 41Bảng4:BảnghệthốnglỗiphátâmủangườiLàokhin óitiếng Việt………….48Bảng5:BảngtnghợplỗingữâmủangườiLàonóitiếngViệt………

…… 77

DANHMỤCHÌNH Hình1:Cấutrúâ m tiếngViệt 22

Hình2:Cáchphátâmphâmb/b/ 55

Hình3:Cáchphátâmphâ m k/k/ 56

Hình4:Cáchphátâmphâ m ch /c/ 57

Hình5:Cáchphátâmphâ m d /z/ 57

Hình6:Cáchphátâmphâ m đ/d/ 58

Hình7:Cáchphátâmphâ m g/ɣ/ 58

Hình8:Cáchphátâmphâmkh/x/ 59

Hình9:Cáchphátâmphâ m l/l/ 59

Hình10:Cáchphátâmphâmm/m/ 60

Hình11:Cáchphátâmphâmn/n/ 60

Hình12:Cáchphátâmphâmng/ŋ/ 61

Hình13:Cáchphátâmphâmph/f/ 61

Hình14:Cáchphátâmphâmt/t/ 62

Hình15:Cáchphátâmphâmv/w/ 63

Hình16:Cáchphátâmphâ m ph/f/ 63

Hình17:Cáchphátâmnguyênâma 64

Hình18:Cáchphátâmnguyênâme 64

Hình19:Cáchphátâmnguyênâmi 65

Hình20:Cáchphátâmnguyênâmo 65

Hình21:Cáchphátâmnguyênâmu 66

LƠICAMĐOAN i

LỜICẢMƠN ii

DANHMCBẢNG ii

DANHMC HÌNH iii

MC LC v

PHẦNMĐẦU 1

1.Ldoh n đềtài 1

2.Lịh snghin ứuđềtài 3

3.Mđhủ a luậnvăn 5

4.n g h aủaluậnvăn 5

4.1nghathựtiễn 5

4.2nghalluận 6

5.Phạmviủaluậnvăn 6

6.Phươngphápnghinứu 6

6.1Thuthậptàiliệu 7

6.2Thốngk 7

6.3Miu tả 7

6.4Phươngphápsosánhđốihiếu 7

6.5Thủphápphânth lỗiủ a ngônngữhứngdng 8

7.Nhữngđiểmmớiủ a luậnvăn 8

8.Bốủaluậnvăn 8

1.1Kháiniệmvềlỗi 9

1.1.1Kháiniệm“lỗi” 9

1.1.2Cánguynnhântạolỗi 10

1.1.2.1 Chiếnlượh 10

1.1.2.2 Chiếnlượgiaotiếp 11

1.1.3nghaủ a lỗivàphânth lỗi 12

1.1.4Phânloạilỗi 13

1.2Quanniệmvềngữâmvà ngữâmtiếng Việt 14

1.2.1Quanniệmvề ngữâm 14

1.2.2NgữâmtiếngViệt 17

1.2.2.1Nt đặthùủ a ngữâmtiếngViệt 17

1.2.2.2LỗingữâmtiếngViệt 19

CHƯƠNG2:LỗiphátâmủangườiLàokhihc tiếngViệt 21

2.1Lỗikhiphátâmphâmđầu 25

2.1.1Lỗitrongphâmđầulà“p”/p/,“” / / 30

2.1.2Lỗikhiphâmđầulà“”/k/,“k”/k/,“kh”/x/ 31

2.1.3Lỗikhiphátâmphâmđầulà“h ”/c/,“tr”/ʈ/ 31

2.1.4Lỗikhiphátâmáphâmđầulà“g”/ɣ/,“gh”/ɣ/ 39

2.1.5Lỗikhiphátâmphâmđầulà“l”/l/,“n”/n/ 35

2.1.6Lỗikhiphátâmphâmđầulà“r”/ʐ/,“s”/ʂ/ 36

2.1.7Lỗikhiphátâmphâmđầulà“r”/ʐ/,“nh”/ɲ/ 36

/f/ 39

Chương 3: Một số giải pháp hữa lỗi phát âm ủa người Lào khi nói tiếng Việt……… 51

2.1.8Lỗikhiphátâmphâmđầulà“s”/ʂ/,“x”/s/ 37

2.1.9Lỗikhiphátâmphâm đầulà“ph” 2.2.10Lỗikhiphátâmphâmđầulà"v"/w/……….……… 40

2.3Lỗikhiphátâmá phâ m u ố i 41

2.3.1Lỗikhiphátâmnhầmgiữaáphâmu ố i 42

2.3.2Lỗikhihuyểntừâmuối 42

2.3.3Lỗikhiphátâmphầnvần 43

2.3.4Lỗikhiđá đôngâm“o”/ɔ/,“ô”/o/ 45

2.3.5Lỗikhiphátâmáđồngâm“â”/ɤ/ 46

2.3.6Lỗikhilượỏ ớtánguynâmtrongphầnvần 46

2.3.7Lỗikhiphátâmlẫná phầnvầnvớinhau 47

Tiểukếthương2 48

3.1Luyệnphátâmâmtiết 54

3.1.1Phâm 54

3.1.2Nguyênâm 64

3.2Luyệnphátâmvớiátừ,tiếnghaymắlỗi 66

3.3Luyệnnóiâudài,đáđoạnthơ,văn 72

3.4Luyệntậpphátâmquaáhkểlạiáâuhuyện 73

3.5Luyệnphátâmqua cácbàihát 73

3.6Luyệnphátâmqua giaotiếphàngngày 74

Tiểukếthương3 74KTLUN 76DANHMC T À I LIỆUTHAMKHẢO 80

PHỤLỤC

PHN M 1.L

Từk h i nướcViệtNammớir a đ ờ i,tiếngViệtđãt r ởthànhngônngữchung,ngônngữphthông,ngônngữgiáodccủaquốcgiaViệtNamđadântộc.Tuytrảiquanhiềubiếncốcủalịchs,tiếngViệtvẫngiữnguyênbảnsắcngônngữcủamình,đồngthờipháttriểnphongphúhơn.DođótiếngViệtxứngđánglàphươngtiệngiaotiếpvàphươngtiệntưduyủadântộc.Nhữngnămgầnđây,v ớ itìnhhìnhquanhệq u ốct ế,giaolưuvănhóag i ữ aV i ệtNamvàcộngđồngthếgiớiđang

trongh i ề u hướngpháttriển,sựtiếpxúcngônngữgiữatiếngViệtvàcácngônngữkhán

g à y àngđượcmởrộng.TiếngViệtcònđượoin h ư mộtngoạingữvàđãtrởthànhmộttrongnhữngmônhc nhậnđượcsựquantâmtrongvàngoàinước

Trongá mốigiaolưutiếpxúvănhoávớinướngoàiphảikểđếnmốiquanhệViệt–Lào.ViệtNam,Làolàhainướclánggiềngthânthiệngầngũi,ó

hunghàngnghìnkilômtđườngbiêngiới,ùngdùnghungdòngnướcsôngMêkông,cùngdựalưngvàodãyTrườngSơnhùngvv à ótruyềnthốngđoànk ếtanhemtừlâuđờitronglàmănsinhsống.Quanhệđoànkếtgắnóđặcbiệt,giúpđỡlẫnnhautrntìnhđồngchíanhemtrongsáng,thuỷchungtrongsuốthơnna thếkỷqua,làtàisảnquýgiácủahaiĐảng,haiNhànướcvànhândânh ainướcViệtNam-Lào.Tronglnhvựcgiáodc -

đàotạo,sựhợptágiúpđỡlẫnnhaugiữahainướcViệt-Làoũngđãóề dàylịchs Từbui anđầuc ủathờikỳcáchmạng,hainướccùngchiếnđấuchungtrongmộtchiếnhào,bộđộitìnhnguyệnViệtNamđãdạychữchocácchiếnsỹcáchmạngLào,giúpchonhiềungườisaunàytrởthànhnhữngcánbộưutú,nhữngngườichỉhuytàinăng

Hiệnnay,vớichủtrươngmởrộngvăđadạnghóaâ đăotạonhưhợptâđăotạobằngnhiềukính,nhiềuhìnhthức,coit r nghợpt â đăotạogiữaâ

hươngtrìnhhợptâcgiâodc-đ ị a phương,â ơ sởhươngtrìnhhợptâcgiâodc-đăot ạ ov ă c â c doanhnghiệphươngtrìnhhợptâcgiâodc-đêxđydựngnềntảngmớichosựphâttriểnnguồnnhđnlựcphcvnhuc ầuhợptâcvăphâttriểnkinhtế-

xêhộicủamỗinước.Vìvậy,hc sinh,hc v i n Lăođ ư ợ cgisangđăotạotạiViệtN a m n g

ă y căngtrởn n đ a dạngvăphongphúvềhìnhthứũngnhưquymôđăotạo

TheosốliệuthốngkícủaBộGiâodcvăThểthaoLăochothấy4nămv ừaqua,mỗinămó gần2.900ngườiLăođiduhc ở26nước,trongđónăm2013cókhoảng2.150ngườihc tậpnghiíncứudăi hạnởnước ngoăi, vớinhiềuhìnhthứchcbng.ViệtNamđứngđầudanhsâhâ nướctiếpnhận

nhiềusinhviínLăo,tiếpđếnlăTrungQuốc,ThâiLan,NhậtBảnvăAustralia.Năm2013,Lăođê1.954sinhvinđihctạiViệtNam.Năm2014,ChnhphủViệtNamtiếptccấpchoLăo907hcbng.Trongsốđóó 405hcbn g tronglnhvựckhoahc-

kỹthuậtcókhoảng320hcbngcấpđạihc,thạcsỹvătiếnsỹ[23,79].Trướcyíucầuphâttriểncủahainướtronggiaiđoạnmới,việcnđngcaochấtlượngvăhiệuquảđăotạonguồnnhđnlựcchấtlượngcaochoLăolănhiệmvchínhtrịquantrn g , ó nghahiếnlượctronghợptâcgiâodv ă đăotạoc ủagiaiđoạn2011-

2020.Đểphv việgiảngdạytiếngViệth o ngườiLăonóiringvăngườinướngoăinóihung,ViệtNamđêthănhlậpvăphâttriển

âơsở,trungtđmđăotạotiếngViệt.Nhiềuhộinghịthảoluậnvềviệnđng

aoôngtâdạ ytiếngviệthongườinướngoăiđêđượthứở trong,ngoăinướ.C ó thểthấyv

iệ d ạ y tiếngViệthongườinướngoăiđêtrở thănhmộttrongnhữngnhiệmvquantrn gvẳ nghađặiệttrongmốiquanhệgiữah a i nướ

LămộtsinhvinLăoduhtạiViệtNam,ảnthđnngườiviếthiểurấtrvềtầmquantrngvềviệd ạ y tiếngViệth o ngườinướngoăi.TrongquâtrìnhhtiếngViệtngườiviếtđêgặpkhôngtkhókhănkhitiếpậnvớimộtngônngữmới.DùhotiếngViệtvătiếngLăoũngónhiềuđiểmtươngđồngnhưng

nạnhđósựkhâiệtgiữahaingônngữnăylăả mộtăitoânkhóđốivớicảnhữngngườiLăohtiếngViệt.Vìthếdẫnđếnkhôngt nhữnglỗikhisdngtiếngViệtcủangườiLăo,đặiệtlătrongphâtđm,giaotiếp.Chnhtừnhữngđiềutrnmăngườiviếtxinđượnghinứuđềtăi“

Bớầ ukđmờihọc” nhằmhỉ

ranhữnglỗiphâtđmủangườiLăokhinóitiếngViệt,từđóóthểđưaranhữngiệnphâpkhắph Đồngthờingườiviếtó thểhyvngsgópđượmộtphầnnhỏvăoviệnđngaothmhấtlượnggiảngdạytiếngViệthongườinướngoăinóih u n g văngườiLăonóiring

L

GắnliềnvớimốiquanhệanggiaogiữaViệtNamvăâ nướtrongquâkhứthìviệd ạ

y văhtiếngViệtnhưmộtngoạingữh ắ hắnđêđượhìnhthănhvẳ mộtlịhslđudăi.Nhữngminhhứngrrăngnhấth o việd ạ y văhtiếngViệtnhưmộtngoạingữlăâhđđykhoảng100năm.CTrươngVnhKlăngườicócônglớnđầutiíntrongviệcsoạnhươngtrình,tăiliệuvăphtrâchgiảngdạytiếngViệtnhưmộtngoạingữtronghươngtrìnhgiâodc Phâ

pt ạiViệtNam.T u y n hi ín phươngphâpd ạ ytiếngViệtchoh c sinh,sinhviínViệtNam,mêic h o t ớin ă m 1984,mớic ó quyếtđịnhchínhthứccủaBộGiâoDvăĐăotạođưamônphươngphâpdạytiếngViệtvăohươngtrìnhđăotạogiâovin trongâtrườnga o đẳngvăđạihs ư phạm

TăiliệugiảngdạytiếngViệtđượhorađờisớmnhấtlăuốn“ManuelDeConvers

ationFrance–Tonkinois”–“

”doMM.BonốBầnvàDrontố nsoạnnăm1889[1,77].

Tronga thậpk ỷ g ầ n đ â y ók h á nhiềuuốns á hd ạ y tiếngViệthongườinướn

goàinhư:“SpeakVietnamese”1965ủ a NguyễnĐ ì n h Hoà;“”ủaKhoatiếngViệtĐH

ớ” 1997 VềphươngphápdạytiếngViệtmãiđếnnhữngnăm90mớióuốnsáhđầuti

ênnghinứuvấnđềnày:“phápdy tingV i t tiểuhọc”ủaLPhươngNgavàNguyễnTrí( 1997),“yhọctingVit ”ủ aLêA,NguyễnQuangNinhvàBùiMinhToán(1999).Hầuhế

tnhữngnghiêncứutrnđềutậptrungtrìnhàynhữngquanđiểm,ảmnghủ a ngườinghinứuvềvấnđềdạyvàhtiếngViệtnhưmộtngoạinhữđưaranhữngáhthứ,phươngphápđượđ ú kếttừnhữngnghin

ứuvànhữngkinhnghiệmthựt ế trongviệdạyvàhtiếngViệt

Ngoàiragầnđâyũngó mộtsốnghinứuvềlỗiủangườinướngoàikhihtiếngViệtnhư:Luậnánthạs“

Luậnvănó ngharấtthựt ế vớiviệdạyvàhtiếngViệtnhưmộtngoạingữ.LuậnvăngiúphohvinLàoóthểi ế t đượnhữnglỗihaymắphảivànguynnhânmắphảiđểóthểtránhvàkhắph Điềunàygiúpnâng

aohấtlượnghvàkhảnăngnóitiếngViệtủ a á hvin Lào.Bnạnhđóluậnvănòngiúpho

á giáovin , giảngvingiảngdạytiếngViệthongườiLàonắmđượnhữnglỗimàáh v i

n haymắđ ể giảnggiảihođúngv àluyệntập,uốnnắnh o hvin,ũngnhưgópphầngiúphoágiáovin ó

phươnghướngsoạnàigiảngmộtá hphùhợpđểgiúpáhvin tiếpthunhanhvàhiệuquả.

- Việnghin ứulỗingữâmủ a ngườiLàohctiếngViệtkhônghỉlàvạhranhữnghỗsai,lệhhun , nhữngsựkhái ệ t vềhệthốngngữâmgiữah a i ngônn g ữ Việt,Làomàở m

ộ t khaạnhk h á nóònónghanhưmộtđịnhhướngvềphươngphápluậntrongviệd ạ y vàhtiếngViệtnhưmộtngoạingữ

- Việkhảosátthựtếvàđịnhhướngkhắphlỗingữâmủ a ngườiLàohctiếngViệtcòngópphầntìmtòi,pháthiệnranhữngphươngpháp,hiếnlượmàngườiLàođãsd ngtrongquátrìnhhtiếngViệt

ảnthânmìnhvàáạ n Làokháhaymắphảiđểtừđóó thểkhắphvàgiúphoviệhtiếngViệtđượtốthơn

P

Luậnvănđãsdngmộtsốphươngpháp,thủphápnghin ứukhoah

sau:

h, haytrongnhữnggiờnghỉ,giờgiảilaovàả nhữnglúnghỉngơitạiktúxá.

6.2T

Từnhữngtàiliệuthuthậpđượ,ngườiviếttiếnhànhphươngphápthốngk đểthốngkl ạ i nhữnglỗiủ a á hv i n LàokhiphátâmtiếngViệt,vàthốngkđ ể xmtầnsốsaiủamộttừlà

aonhiulần,lỗinàolàlỗithườngxuynvàlỗinàol àngẫunhin Ngườiviếthủyếutậptrungvàonhữnglỗithườngxuyên

Đâylàmộtthủphápkhôngthểthiếutrongluậnvăn.Thủphápgiúpngườiviếtgiảithhmộtáh h i tiếtvềnhữnglỗisai,saiởđâu,saihỗnào,vàtạisaotạisao

N

- Qualuậnvănnày,lầnđầutinlỗingữâmủ a ngườiLàokhinóitiếngViệtđượkhảosátmộtáhhitiếtdướigóđộủ a lluậnphânth lỗihiệnđ ạ i

- Cũngqualuậnvănnày,lầnđầutináphươngpháp,thủphápxllỗin g ữ âmhongườiLàođượđềậpđến

- Luậnvănũngốgắnggiảithh mộtáhệthốngvềơsởlluậnủ a vấnđềlỗiủangườihngônngữthứhaitho á hnhìnnhậnủangônngữhứngdng

h ưnóinhịu,nóilắp,nhỡtừ đềuó thểxuấthiệntrongquátrìnhnóingônngữmđ nnũngđềuó thểxuấthiệntrongkhisd n g ngônngữthứhai.Cònlỗirrorlàdongườih

hưaó hiểuiếtđầyđủ,nólinquanđếnnhậnthứ,trìnhđộủ a ngườih.Lỗirrormangtnhhấthệthốngvàthườnglặplạinhiềulầnhứkhôngphảingẫunhinnhưmistak.Chođếnnayánhànghinứuvẫnhưađưarađượmộttiuhr ràngnàođểphâniệtgiữlỗirrorv à saisótmistakv à ngườitahỉdựavàotnhthườngxuynmộtátươngđốiđểphâniệthailoạinày.Trongkhuônkhluậnvănnày,ngườiviếtkhôngđisâuvàophânth vàphân

iệtlỗivàsaisót,ngườiviếtũngkhôngquantâmđếnnhữnglỗisaingẫunhinn h ư mistakmàh ủ yếutậptrungphânth nhữnglỗisaithường

xuyn,lặplạinhiềulầnủ a á hvin LàokhiphátâmtiếngViệt.Vàluậnvănnghinứuđến“lỗi”thonhưkháiniệmdướigóđộủ a ngônngữhứngdng:“Lỗiủa

ngườihtrongkhinóihoặviếtmộtngônngữthứhaihayngoạingữlàhiệntượngsd ngmộtđơnvịngônngữhẳnghạnmộttừ,mộtđơnvịngữpháp,mộth o ạ t độngnóinăng ằngáhmàngườiảnngữhoặngườigiỏithứtiếngđóh o làsai hoặholàhưađầyđủ”[41,80]

1.1.ut

Cán h à nghinứuđãhỉrarằngtho quanđiểm phânth lỗihiệnđạithì“lỗihnhl àkếtquảủaquátrìnhngườihkhámpháthựngônngữđíh”.Lỗiđượtạor a trongquátrìnhngườihthựhiệnhiếnlượhvà

hiếnlượgiaotiếp

1.1.2.1

Chiếnlượhaogồm2loạimàngườihhaygặpphảilà:huyểndiv à vượttuyến:Chuyểndingônngữhnhlàhiếnlượmàngườihápdngnhữngtrithứó sn vềngônngữnguồnvàoviệhìnhthànhnhữnggiảthuyếtvềngônngữđh Trongđóó thểxảyrahuyểndingônngữth ựvàhuyểndingônngữtiu ự

Chuyểndingônngữthựlànhờvàosựgiốngnhaugiữangônngữmđvàngônngữthứhaimàviệh ngônngữthứhaisdễdànghơn.Vd nhưtiếngLàovàtiếngViệtó nhiềuđiểmgiốngnhau,ùnglàngônngữóthanhđiệu,ó nhiềuhữáiphiênâmgiốngnhaunn sgiúphoáh vin Làotiếp

ậntiếngViệtdễdànghơn.NhưPitCordrh o rằng:“Ngônngữthứnhấtung

ấpmộtloạtnhữngkhảnăngkhá khoahv à phongphú”[34,80]

Chuyểnditiu ựlàviệápdngnhữngmẫu,quytắủangônngữmđđ ể tạonn nhữngâunóimới,nhữngkếtấuâumớihongônngữthứhainhưnglạikhôngđúngvàkhôngphùhợpvớingônngữthứhai.VdnhưtrongtiếngLàovàtiếngViệttuyónhiềuhữáigiốngnhaunhưngáh ữ áiđ

óhơikhánhauvềthanhđiệunn khinóitiếngViệtáhvin Làothườnglạiphátâmá h ữáinhưtrongtiếngLàonn dẫnđếnlỗiphátâmsai.Vd:

„SàiGòn‟thành„SàiNgon‟.Nhữnglỗinàythườngđượgi làlỗigiaothao,vàthườngxảyraởá hvin mớiắtđầuh Còná hvinởmứkhátrởlnđãiếtphâniệtsựkhánhaugiữatiếngmđvàtiếngnướngoàiđểónhữngquytắthh hợpkhihngônngữmới

1.1t

Chiếnlượgiaotiếplàáhmàngườihthườngápdngkhihưaó đ ầ y đủtrithứầnthiết.Đểốgắnggiaotiếp,đểđượthamgiath ựvàoá

uộđốithoại,ngườihthườngố nóidùlànóisaimộtvàitừnhưngvẫnđápứngđượquátrìnhgiaotiếpđó

VdnhưngườiLàorấtkhóphátâmnhữngtừó nguyênâmđôi“ô”,hthườngkhôngphátâmđượl à “ô”màh ỉ phátâmlà“oo”vàtrongkhigiaotiếph vẫnsd ngnhữngáhphátâmsainhư:Bôônghoahôồngđp lắmBônghoahồngđplắm

Nhữnglỗin ả y sinhtrongquátrìnhgiaotiếpònđượoigầnvớilỗi

rrorthểhiệnprormanrror.Donhuầugiaotiếptứthờinhưngtrình

độ,nănglựảnthânònhạnhếnn đãlàmxuấthiệnnhữnglỗiphátâmtrongquátrìnhgiaotiếp.

vt

VấnđềlỗiđượPitCordrnhìnnhậnởmộtgóđ ộ khámớim.n g horằngónhữngsựgiốngnhaugiữahiếnlượmàtrhtiếngmđv ớ i ngườih ngônngữthứhai.Thoôngthìkhôngótừ“lỗi”rrortrongngônngữủatrm ởgiaiđoạntrhnóitiếngmđvìngônngữmàtrtạoraũngóhệthốngvàquytắring.Vìthếtho ông,lỗiủaviệchngônngữthứhaikhôngnhữnglàkhôngtránhkhỏimàlàmộtộphậnầnthiếtủ a tiếntrìnhhngônngữđh.Lỗiủ a ngườihngônngữđh lànhữnghứngứhiểnnhin vềhệthốngmàngườihđangsdngởmộtthờiđiểmtrongtiếntrìnhh[ 3 1 , 79].LQuangThimũngđãtừngnhậnđịnh:“Lỗihv à dùngloạitừlàtàiliệuthôr ấ t quvềnhiềumặtmàtaầ n thuthập,hệthốnghoávàphânth nghinứu.Thiếunóhúngtakhôngthểó đượmộtáhhiểuđầyđủvềnhữngtiếnộxảyra trongảmthứngônng

ủaviệphânthlỗi8,77]:

- Lỗió thểh o giáoviniếtđượtrìnhđộủangườihv à dovậygiáovinóthểiếtđượngườihầnphảiháigì.Điềunàylin quanđếnviệi n soạnhươngtrìnhh, tàiliệugiảngdạy,àiluyện…

- Lỗió thểungấph o nhànghin ứunhữnghứngứvềviệngônngữđãđượhnhưthếnào,ngườihđãsdngnhữngiệnphápvàhiến

- Lỗilămộtđiềutấtyếu,khôngthểthiếuđốivớiảnthđnngườih, ởiv ì húngtaóthểoiviệmắlỗilăphươngâ hmăngườihsdngđểh.Đólăâiâhmăngườihthnghiệmnhữngsângtạo,phiulưu,nhữnggiảthuyếtủamìnhvềngônngữmămìnhh Nhưvậymắlỗilămộthiếnlượh khôngh ỉ ó ởtrh ngônngữthứnhấtmằnảởngườilớnkhihngônngữthứhai

Phđnth lỗiungấpnhữngphảnhồiđốivớil luậnngônngữ.Ngônn g ữ htđmltinđoântiếngmđảnhhưởngth ựhoặtiu ựtớiviệhngônngữthứhai.Phđnth lỗióthểđmđếnmộtsốhứngứ đểâỏ hayủnghộtinđoânnăy.Nhưv ậ y p hđ n t hlỗil ă mộtộ phậnủaphươngphâpluậnnghinứuviệhngônngữthứhai

1.1.4

Córấtnhiềutiu hkhânhauđểphđnloạilỗi.TrongđóđượsdngphiểnhơnảlăâhphđnloạiủanhómJ.C.Rihard[39,80],gồmhailoạilỗiơảnlă:

- Lỗigiaothoa

- Lỗitựngữđh

Lỗigiaothoalănhữnglỗisinhradoảnhhưởngủ a tiếnmđ ủangườih ngônngữlnsảnphmngônngữđh ủangườih, nhấtlănhữngkhuvựmăhaingônngữkhân h a u nhiều

Lỗitựngữđh lănhữnglỗisinhra donguynnhđntrongnộiộtrong

ấutrúủangônngữđh Tronglỗitựngữđhònđượhianhỏrathănhlỗid o hiếnlượgiaotiếpvălỗidodihuyểngiảngdạy…

uv

Ngônngữlàphươngtiệngiaotiếpquantrngnhấtcủaonngười.Nhưngngônngữlàáigìđórấttrừutượng.Trongthựctiễncủahoạtđộnggiaotiếpbằngngônngữ,cáimàcácnhânvậtthamgiavàohoạtđộnggiaotiếp-ngườinóiv à ngườinghe-

cóthểtrigiáđượcbằngthínhgiáckhôngphảilàcáigìtrừutượng,vôhìnhmàphảil à mộtc

á i rấtc thể.Tronghoạtđộnggiaotiếpbằngngônngữ,ngườinóivàngườinghemuốnhiểunhauthìphảithựchiệnquátrìnhpháttinvà nhậntin.Phươngtiệndùngđểpháttinvà nhậntinđóhnhlàâmthanhngônngữ-

ngữâm.Âmthanhngônngữlàâmthanhdobộmáycấutạoâmthanhcủao n ngườitạora,n

óó nghavàđượcsdnglàmphươngtiệngiaotiếp.Nhưvậy,phươngtiệngiaotiếpngônngữtồntạidướihaidạng:Thứnhất,đ ó làphươngtiệngiaotiếpởdạngtiềmnăng,tồntạitrongđầuóccủamỗiconngười:ngônngữ.Thứhai,đólàphươngtiệngiaotiếpởdạnghiệnthực,cthể,sinhđộngtồntạitrongthựctiễncủađờisốnggiaotiếp:lờinói-

sảnphm củahoạtđộngngônngữ

Ngônngữvàâmthanhcủangônngữ(lờinói)làthốngnhấtnhưngkhôngđồngnhất.Trongá i hungvàáiring,trongáiđồngnhấtvàkhácbiệtấy,cáig ì đượcgi làngữâm?Vớicáchhiểuchungnhất,âmthanhlànhữngsóngâmđượctruyềntrongmộtmôitrườngnhấtđịnh,vàthườnglàkhôngkh.Cònngữâmlàâmthanhlờinóiủaonngườihayò n gilàâmthanhngônngữ,nóithểhơnlàlàtoànộâmthanhngônngữvàtấtcảcácquyluật,quytắckếthợpâmthanh,gingđiệuởtrongtừ,trongcâucủangônngữ[10,78]

Trongáloạiâmthanhóâmthanhdotựnhiênsinhravàâmthanhdo

onngườitạora.Tấtnhiênlàâmthanhngônngữdoo n ngườitạora.Nhưngnóinhưvậyũnghưathậtđầyđủbởicónhữngâmthanhdoonngườitạora

nhưngđóthựcsựkhôngphảilàâmthanhngônngữchẳng hạnnhưtiếngcòitàu,c ò i ôtô,tiếngchuôngvàolớp,…

dùnóóhứnăngthôngáovàvẫnđượcconngườisdn g làmphươngtiệngiaotiếp.Nhưvậy,trongthếgiớiâmthanhdo

onngườitạora,chúngtacóthểphânthànhhailoạiđólà:m thanhdoộmáycấuâmcủao n ngườitạora,vàâmthanhdoá hoạtđộngkháccủaonngườitạora.đ â y ta

nhìnnhậnâmthanhngônngữlà âmthanhdobộmáycấuâmcủa

onngườitạora.Nóónghavàđảmnhậnchứnănggiaotiếptrongcộngđồng.Vàmisựthayđivềâmthanhcủangônngữđềudẫnđếnsựthayđivềnghahoặcdẫnđếnsựvôngha.Vàâmthanhủangônngữmuốntrởthànhphươngtiệngiaotiếpphảiđược

sắpxếptheoquyluật,quytắnhưngtrongángônngữkhácnhau,cácquyluậtvàquytắcấykhônghoàntoàngiốngnhau

Cơsởhìnhthànhngữâm:mthanhngônngữũngnhưmiâmthanhkháctrongcuộcsống,húngđềucóchungmộtơsởvậtchất

vt lí:Nhữngâmthanhnóihungđượctạothànhnhờsựchấnđộngcủacácphântk

hôngkhí,cácvậtthểđànhồi,chúngphthuộcvàocácyếutốnhư:vậtthểchấnđộng,môitrườngtruyềnâm,lựt á động.Âmthanhngônngữđượctạothànhdosựrungđộngcủadâythanhvàsựhoạtđộngcủacáckhíquankháctrongbộmáyphátâm.Khácvớicácâmthanhtựnhiên,âmthanhngônngữphảilàá â m thanhđiquaộ máyphátâmcủaonngườivàcómangnộidungthôngbáo.Âmthanhngônngữchỉcóthểlànhữngchấnđộngmàơquanthnhgiáccủaonngườicóthểlnhhội.Chínhvìvậy,âmthanhngônngữcónhữngđ

ặ ctrưngringiệtvềđộa o , độmạnh,độdài,âmsắ

sinhlíhọc:Bộmáyphátâmtứclàtoànbộnhữngơấusinhlícóliênquanđếnâ

mthanhngônngữnhư:môi,răng,lưỡi,khoangmiệng,khoangmũi, Tuynhiênbộmáyphátâmcủaonngườibaogồmnhữngphầnlớnnhư:

- Phi: Làcáitạorakhôngkhí.Muốn tạoramộtâmtrướchếtcầnphải

cóluồnghơi.Trongphầnlớncâcngônngữ,luồnghơiđượctạoratừphi vămỗiđmtươngứngvớimộthơithởra.

- Thanhhầuvădđythanh

- Câckhoangtrínthanhhầu

đượctruyềntrongmôitrườngkhôngkhí,ũngkhônghỉlăkếtqủahoạtđộngcủabộmâyphâtđm,măcònlănhữngđơngvịđmthanhngônngữmangchứnăngngữnghavădùngđểgiaotiếptrongcuộcsống.Mỗingônngữcónhữngđmthanhngônngữmangchứnăngngữnghakhânhau,óđmthanhđượcsdngởngônngữnăynhưnglạikhôngsdngởngônngữkhâc;vìthếngữđmcòncóth mơsởxêhội.Mỗingônngữcómộthệthốngđmvịriíng,văhệthốngđmvịnăylạicóquâtrìnhbiếnđi theosựphâttriểnlịchscủamỗidđntộc

Vềđặtrưngủangữđm:Mỗikhiệungônngữđềuó hìnhthứdiễnđạt

ằngđmthanhủanó.Cónhữngtừsựkhâiệtđượthểhiệntrnsốlượngâđmtiếtthamgia,hoặngayả trnmộttừkhimăsốlượngđmtiếtằngnhau

húngũngthểhiệnsựkhânhaurấtr.m thanhnếuthoâtrangoăitựdo,đặtrưngđmhlẳ tầnsốn định,h u kìđềuđặn,óđmhưởngmâi dễngh,

húngđượgi lătiếng

thanh,trongngônngữđólăânguynđm.Ngượlại,luồngkhôngkht ừ phi điln quathanhhầuóthểkhôngtiếpnhậnđượmộtđmnăodohỗdđythanhkhônghoạtđộngvăđểngỏ.Trongquâtrìnhthoâtrangoăinếugặpmộtsựả n trởnăođóvn h ư sựtiếpxúủ a đầulưỡivớirăng.Nhữngtiếngnăykhôngdễngh,ótầnsốkhôngn định,ó h u kìkhôngđềuđặn,nhữngđmthanhnăygi lătiếngđộng,húnglăâphđm.Cònómộtloạitrunggianvừamangtnhhấtnguynđmvừamangtnhhấtphđ m đượgi lăânnguynđmđơnhay

ânphđm

Trongngônngữhđ ể nghinứuvềcácbìnhdiệnnóitrênđãhìnhthànhnn ngữâmh

v à âmvịh Trongđó,ngữâmhclàmônhcnghiêncứuchấtliệuâmthanhcủangônngữ,nghiêncứunhữngchấtliệunàytrongtrongnhữngđơnvịónghaủangônngữvàmốiliênhệgiữahìnhthứcâmthanhvàchữviết.Âmvịhc làmộtbộmônkhoahcnghiêncứuvềviệcs

dn g cácvaitròc ủacácâmtốvàcáchiệntượngâmthanhkháctronghoạtđộngcủangônngữn h ư mộtcôngcgiaotếcủao n người.Ðâylàlnhvựcnghiêncứucủamộtbộmônriêng,hiệnnayâmvịhđượoinhưlàmộtbộphậncủangữâmhc nóichung

tt

tt tt

Cácngônngữtrênthếgiớiđượcchiaralàm4kiểuloạihình:loạihìnhngônngữhòakết(khuấtchiết),loạihìnhchắpdính(niêmk ết),loạihìnhh ỗnnhậpđ a tnghợp)vàloạihìnhngônngữđơnlập.TiếngViệtthuộcloạihìnhngônngữđơnlập,tứl à mỗimộttiếngâmtiếtđượphátâmtáhrờinhauvàđượthể

giảmđộvang,vàmangmộtthanhđiệunhấtđịnh-“tiếng”tứlàâmtiết

Vềmặthữviết,từhữNômtrướkiahođếnh ữ Quốngữhiệnnay,mỗitiếngaogiờũngviếtrờirathănhtừngh ữ một.ĐốivớingườihtiếngViệt,khiđứngtrướmộtđuvănhayđuthơ,muốnxâđịnhó aonhiu tiếngl ă điềukhôngkhó.Sựtươngứnggiữatiếngvăh ữ khiếnhoviệhtiếngViệtd ễ dănghơn.

c)Vềphươngdiệnđmvịhủatiếng,hệthốngđmvịtiếngViệtphongphúvẳ tnhđnđối,tạoratiềmnăngtolớnủ a ngữđmtiếngViệttrongviệthểhiệnâ đơnvịó ngha.TiếngViệtó 5hệthốngđmvịh ứ khôngphảilă2 nhưngônngữẤn-

u ,tươngứngvới5thănhtốtrongđmtiếttiếngViệt:đmđầu,đmđệm,đmhnh,đmuốivăthanhđiệu.Sốlượngđmvịnhiềuhơnkhônglămhoấ u trúđ m tiếttiếngViệtphứtạphơnmăngượlại,dovịtrvăhứnăngủaâthănhtốtrongấutrúđmtiếttiếngViệtmangtnhnđịnhao,nn ấ u trúnộiộủađmtiếttiếngViệtrấtrrăng.Cấutrúnđịnh,rrăngnăykhiếnhoviệdạ

yh o ngườihtiếngViệttậpđânhvần,ghpvần,nhậndiệnmộtđmtiếttiếngrấtdễdăng

Đặđ i ể m ấ u tạongữđmủ a đmtiếttiếngViệttiếngũnglăơ sởđểtạonnnhạđiệu

h o đuthơ,đuvănxuôitiếngViệt.Khitạođu,tạolời,ngườiViệtrấthúđếnsựhăihòavềngữđm,tạonnmộtsựtrầmng,nhịpnhăng.S ự phốihợpủ a đ m đầu,vầnvăđặ iệtl ă thanhđiệuủ a âđ m tiếttrongđulămhođuvănm

âilămộttâd ngquantrngvềủaâthănhtốtrongđmtiết.Quantrn g hơnnữalăsựphốihợpngữđmmăthểlă

ầvằntạonn mộttâd ngnhấtđịnhvềĩtrongmộthoănảnhnhấtđịnh.Nhữngn t đ ặ s ắ

v ề ngữđ m ủ a tiếngViệtđ ê đượngườiViệtkhôngngừngkhaithâtrongquâtrìnhs d ng.Nếukhaithâđượmặtnăy,ngườihtiếngViệtóthểkhônghỉnóiđúngmằnnóihaynữa

1.2.2.2kăk tt

Doónhữngnt đặthùringnn tiếngViệtũnglàmộtngônngữkhôngdễhoá h vinnướngoài.Đốivớingườinướcngoài,cáikhónhấtcủaviệchc nóitiếngViệtlàhphátâmđúngthanhđiệu.TiếngViệtlàloạihìnhngônn g ữó thanhđiệu.ĐốivớingườinóitiếngAnh,Pháp(cácngônngữkhôngthanhđiệu),việchthanhđiệutiếngViệtlàrấtkhónhưngngayả đốivớingườinóitiếngLào(cácngônngữó thanhđiệu)thìviệnóiđúngthanhđiệutiếngViệtũngkhôngdễdàng.LýdolàtiếngViệtóđến6thanhđiệu,trongkhitiếngLàochỉcó4thanhvàtínhchấtcủaáthanhđiệuũngkhôngtươngđương.MộtsinhviênLàonóivớimộtbạnViệtNam:“Hômquamị ôm”.Ngườibạnhoảnghốt:“Emị ômởđâu?”.Emsinhviêntrảlời:„Dạởkýtúcx á ” Ngườibạn

hỏi:“Emđãá o ả ovệhưa?”.EmsinhvinLàotrảlời:“Emđ ã đếná

s rồi”.À,hoáram ị ốmchứkhôngphảibịôm.Thanhđiệuthậtlàquantrng!

Cáikhóthứhaitrnphươngdiệnngữâmlàviệcghinhớcácyếutốbấtc ậpcủachínhtảtiếngViệt.TuychữQuốcngữlàthuộcloạihìnhngônngữtiêntiếnnhấthiệnnaynhưnghúngtaũngthấyrằngchữQuốcngữlàthứchữđượcđặtravàothờikìmàngônngữhhưapháttriển,đặcbiệtlàhưaó khoaâmvịhc chonênnócòncómộtsốđiểmbấthợplí.Ct h ểlà:

- Khôngảođảmsựtươngứngmộtđốimộtgiữaâmvàhữ.Vd:mvị

/k/

đượghiằngmộttrongaonhữ:, k,qá,kể,quả;onhữ“g”hoặ“gh”dùngđểghimộtâmvịlà/g,gi/(gà/ɣa2/,gì/zi2/,giếng/ziŋ5/ )

- Cónhữngnhómhaia onhữdùngđểghimộtâmvịđơn:gh/ɣ/,th/th/,ph/f/,ng/ŋ/,ngh/ŋ/

Nhữngnhượđiểm

nàyũngtnhiềugâykhókhănh o việhtiếngViệt.Trongluậnvănnày,ngườiviếto i lỗiphátâmtiếngViệtủ a ngườiLàolà

tấtảnhữngáhphátâmsaivềtừngâmtiết:phâ m đầu,phâmuối,nguynâmđơn,nguynâmđôi,vàả thanhđiệu.VàtronghươngtiếpthongườiviếtstrìnhàyhitiếtvàđưaraávdthểvềálỗiphátâmsaitiếngViệtmàáhLàohaymắphải

CHƯƠNG:LngL khi

ĐốivớinhữnghvinnướngoăinóihungvăngườiLăonóiringthìviệphâtđmtiếngViệtlăvôùngquantrng,đặiệtkhitiếngViệtlămộtngônngữóđmđiệunnviệphâtđmđúngthanhđiệuủatiếngViệtlămộtthâhthứlớnđốivớiâhvinnướngoăi

TiếngViệtlămộtngônngữđơnlập,khôngbiếnhình.Loạihìnhngônngữn ă y cómộtđơnvịđặiệtgilăHÌNHVỊ(morpho):đơnvịcóhìnhthứ1 đmtiếtvăýnghaủa1hìnhvị.Trongdònglờinói,đmtiếttiếngViệtaogiờũngthểhiệnkhâđầyđủ,rrăng,đượt â hvăngắtrathănhtừngkhúđoạnring

iệt.Khâvớiđmtiếtâ ngônngữhđuu , đmtiếtnăoủatiếngViệtũngmangmộtthanhđiệunhấtđịnh.DođượthểhiệnrrăngnhưvậynnviệvạhranhgiớiđmtiếttiếngViệttrởnn

vịngữđmnhỏnhấtthamgiaấ u tạođmtiếttiếngViệt.Có2loạiđmvịthamgiaấutạon ntiếngViệtlăđmvịđoạntínhvăđmvịsiíuđoạntính.tiếngViệt,tuyệtđạiđ a sốâđmtiếtđềuóngha.Hay,ởtiếngViệt,gầnnhưtoănộ âđmtiếtđềuhoạtđộngnhưtừ Cóthểnói,trongtiếngViệt,đmtiếtkhôngh ỉ lămộtđơnv ị ngữđmđơnthuầnmằnlămộtđơnvịtừvựngvăngữphâphủyếu.đđy,mốiquanhệgiữađmvănghatrongđmtiếtũnghặthvăthườngxuynn h ư trongtừủ a ân g ô n ngữu hđu,văđóhnhlămộtntđặtrưngloạihìnhhủđạoủatiếngViệt.MôhìnhđmtiếttiếngViệtkhôngphảilămộtkhốikhôngthểhiaắtmălămộtấutrú.Cấutrúđ m tiếttiếngViệtlămộtấutrúhai ậ,ởdạngđầyđủnhấtgồm5thănht ố , mỗithănhtốó mộthứnăngriíng

ắtuộtrongtấtả cácâmtiếttiếngViệt,làyếutốquyếtđịnhđộcaoủaâmtiết,cóhứnăngkhuiệtâmthanhvàýnghaủaâmtiếtTiếngViệt.Mộthệthốngthanhđiệuphảió trn2thanhđiệuvàmangnhữngnt đốilậpnhauvềâmvực(trầmbngvàâmđiệu(bằngphẳng,lênxuống….Cáthanhđiệuđượcchiatheosựđốilậpâ m đ i ệ uthành2 nhóm:nhómthanhb ằngâ

m điệubằngphẳng)vànhómthanhtrắâmđiệukhôngbằngphẳng).Chiatheoâmvựccao

h a y thấptacó:bngvàtrầm.TiếngViệtcó6thanhđiệu,chialàm3đôitươngliênvềâmđiệuvàđốilậpvềâmvự

Đôi1:Thanhkhônglàthanhằng,Thanhhuyềnằngthấp

Đôi2:Thanhhỏiuốncao(2hiều:xuống–lên),Thanhngãuốnthấp(2

Đôi3:Thanhsắđilên(1hiều,Thanhnặngđixuống1hiều

TiếngLàoũngó 4thanhđiệutươngđươngvới4thanhđiệuủ a tiếng

Việt,tuynhin ó mộtthanhđiệuđượgi làluyếnln -luyếnxuốnglạiđượ

iếnđitùytừngtrườnghợpsdngphùhợpvớingữảnhvàsắtháiiểuảmđểólúthìphátâmnhưthanhsắnhưngũngókhilạiđượphátâmnhưthanhnặngủatiếngViệttạor a sựhuyềndiệuủatiếngLào.NgữđiệutiếngLàođượq u y địnhởiốnthanhđiệumàngườiLàogi làmạiệ h,mạithô,mạity,mạichặt-ta-wanhưdướiđây:

âmlà"kả"

- Thanhluyếnxuống(thanhnặngđượcgi làmáithôvàđượcviếtlà

ó chỉphátâmbởithanhluyếnxuốnggầngiốngthanhnặngcủatiếngViệtmàthôiv à điềunàykhiếnngườiLàogặpkhókhăntrongviệchc phátâmtiếngViệt.Cũngnhư“thanhln -xuống”trongtiếngLào,óthểcoilàmột“ơ n ámộng”đốivớingườihc tiếngLàonhưmộtngoạingữ.

MộtđiềunữalàngaytrongcácbộâmcủatiếngLàothìnóđãaogồmcảthanhđiệubêntrongnómàkhôngnhấtthiếtphảicóthêmcácdấucủathanhđiệu

ũnggiốngnhưtrongtiếngViệtcónhiềubộâmluônphátâmthànhdấusắcmặcd ù bảnthânnókhôngcódấuvídnhưvần"ư"luônđượcphátâmthành"ức"màbảnthânnólàvôthanhhoặ"ah"thìluônđcthành"ạch"mặcdùvầnnàykhôngchứadấunặng.CòntrongtiếngLàonóihungthìầnphảichúýcácbộghépâmcủanósbaohàmcảthanhđiệumàkhôngcầnphảicódấuthanhđiệu.ĐâymớichínhlàvấnđềthựcsựnangiảinhấttrongtiếngLào(bởivìbắtbuộcphảinóiđúngthanhđiệucủabộâmcủanómàkhôngcócácdấuthanhđiệuquyđịnhrõràngnhưtrongtiếngViệt)

Chnhnhữngsựkhánhauũngnhưnhữngnt ringiệtvềthanhđiệu

ủangônngữmỗinướnóiringđãkhiếnhoáhvin nướngoàigặpkhókhănvàmắnhiềulỗikhiphátâmngônngữnướạ n Vớiáh v i n Làotuy

ólợithếdohệthốngthanhđiệugiữaLàovàViệtó mộtsốnthungnhưng

Thanh ỏ

Thanh ặ

Thanh y

Thanhn g

Mả/ma4/

Mạ/ma6/

Mà/ma2/

Mã/ma3/

Mạihắttawa

ຠາາ/ma/

Sựkhánhautrongmộtsốthanhđiệuvàá hsdngthanhđiệugiữatiếngLàovàtiếngViệtđãkhiếnhoáhvinLàogặpnhiềukhókhăntrongkhinóitiếngViệt,vàmắphảiálỗingữâm,thểlàlỗitrongphátâmáphâ m đầu,phâ m uốivàávầntrongmỗitừ.Sauđâylàmộtsốvdvềlỗi

ủaáhvin LàokhinóitiếngViệtthông quamộtsốkhảosátthựt ế

2.1L

Tạivịtrt h ứ nhấttrongâmtiết,âmđầuóhứnăngmởđầuâmtiết.mđầugồmónhữngâmtiếtmàhnhtảkhôngghiâmđầunhưan,ấm,m và

áphâmđầu.đâytaxtvềá âmđầulàphâm.DướiđâylàảnghệthốngphâmđầutrongtiếngViệt:

Trướkhitìmhiểuvềlỗingữâmủ a á hvin Làokhiphátâmá phâmđầu,tángsosánhá hđá phâmđầutrongảngh ữ áigiữangơnngữủa2nướViệtvàLàođểtừđĩnhậniệtđượnguynnhân,ũngnhưnhữngảnhhưởngt ừngơnngữmđđếnviệphátâmtiếngViệtủahvin Lào:

PhátâmnhƣhtrongtiếngViệtnhƣngóthanhhỏi.Phâmnàychỉđứngđầuvần.Ngoàira,phâ m h ònđƣợcghépvớimộtsốphâ m cóthanh

19 Nho-ຊ/ɲ/

Phátâmnhưɲ)trongtiếngViệtnhưngó thanhkhông.Phâmnàyđứngở2vịtr:đầuvần,đnhưɲ ),cuốivầnđnhưi trongtiếngViệt(thíd: nhoi)

haimôimímchặtlại,bậtluồnghơiquamôithoátrangoài,độmởcủamôitrnvàmôidướibằngnhaunhưngkhôngcóthanhhỏi

25.Lo-ລ/l/

PhátâmnhưltrongtiếngVệtnhưngó thanhkhông.Chỉđứngđầuvần

26.Vo-ວ/w/

Phátâmnhưw)trongtiếngViệtnhưngó thanhkhông

27.Ho-ອ/h/

vần

Phátâ m n h ư h trongtiếngViệtnhưngó thanhkhông.C h ỉ đứngđầu

Chnhsựkhánhautrongá hđủamỗih ữ á i giữangônngữhai

nướđãdẫnđếná hphátâmsaiủ a áh vin Lào.DướiđâylàmộtsốlỗiphátâmủangườiLàotrongkhiphátâmphâmđầu

Emxinhquá /Ɂɛm1ɛ5siɲ1kwa5/

Bắo ơđââu /bak5ɔ1ɤ1dɤ:w1/

(pắp ó ởđâu /pak5pɔ5ɤ4dɤw1/

Banholơớpnao /ban1hɔ:k6lɤp5na:w1/

Bạnhlớp nào /ban6hɔk6lɤp5na:w2/

Chohịxmáipuút/ ɔ1ci6sɛm1ka:j5pu:t5/

Chohịxmáiút/ɔ1ci6sɛm1ka:j5but5/

Emkhôôngô tảođââu/Ɂɛm1xo:ŋ1bo1ta:w4dɤ:w1/

Emkhôngtáođâu/Ɂɛm1xoŋ1bo4ta:w5dɤw1/

TrongtiếngLàoó h ữ Po-ປ/p/phátâmgầngiống“p”,Bo-ບ/b/phát

âmgầngiống“”.Nhưngkháv ớ i tiếngViệtlàtiếngLàophátâm2hữnày

đềuỏdấu.TrongảnghệthốngphâmtiếngViệtó ghiâmvị/p/,mộtâmvị