thị trường độc quyền

Thị trường độc quyền • Trong việc giải quyết bài toán cạnh tranh, chúng ta không bao giờ nhìn vào đường cầu thị trường vì nó không liên quan – giá cả được chấp nhận như cái cho sẵn.. • B

Thị trường độc quyền

• Trong việc giải quyết bài toán cạnh tranh, chúng ta

không bao giờ nhìn vào đường cầu thị trường vì nó

không liên quan – giá cả được chấp nhận như cái cho sẵn

• Bây giờ chúng ta hãy xem chuyện gì xảy ra nếu Q ảnh hưởng P

• Giả sử cầu là tuyến tính và hàm cầu ngược là

P = 100 – 5 Q

Cạnh tranh so với độc quyền

• Giả sử cầu là tuyến tính và đường cầu ngược được cho bởi

P = 100 - 5 Q

P 20

40 60 80

100Q

Demand

Cạnh tranh so với độc quyền

• Lợi nhuận của hãng là

• Trong đó dR/dQ là doanh thu biên MR

2 4 6 8 10 12P20

40 60 80

100Q

Demand

dQ

dC dQ

dR dQ

Q d

Q C Q

R Q

)()

()

(

π π

2 4 6 8 10 12P20

40 60 80

100Q

MC Demand

Cạnh tranh so với độc quyền

• Nêú hãng xem giá là cái cho sẵn R(Q) = PQ

P 20

40 60 80

100Q

Demand

0

) (

) ( )

Q d

Q C PQ

Q

π π

P 20

40 60 80

100Q

MC Demand

Cạnh tranh so với độc quyền

• Nếu hãng xem giá là cái định sẵn, nó sẽ định giá P = MC

2 4 6 8 10 12P20

40 60 80

100Q

Demand

16 9

7 4

5 100

7 4

5 100

2 2

Q

Q Q

MC

Q P

2 4 6 8 10 12P20

40 60 80

100Q

MC Demand

40 60 80

100Q

Demand

P 20

40 60 80

100Q

MC Demand

P 20

40 60 80

100Q

MC

ATC

Demand

Cạnh tranh so với độc quyền

• Lợi nhuận là (P-ATC)Q = (54.22 – 19.29) 9.16 = 314

2 4 6 8 10 12P20

40 60 80

100Q

MC

ATC

Demand

Cạnh tranh so với độc quyền

• Nhưng đối với hãng độc quyền, MR ≠ P, hay chính xác

hơn MR<P

P 20

40 60 80

100Q

Demand

P 20

40 60 80

100Q

MC Demand

P 20

40 60 80

dP dQ

dR

dQ

dC dQ

dR dQ

Q d

Q C Q Q P Q

(

)()

()

(

ππ

Cạnh tranh so với độc quyền

• Chúng ta có thể vẽ MR = dR/dQ và so nó với MC

2 4 6 8 10 12P20

40 60 80

100Q

Demand

2 4 6 8 10 12P20

40 60 80

100Q

MC Demand

2 4 6 8 10 12P20

40 60 80

) ( )

( )

dR dQ

Q d

Q C Q

Q P

Q

π π

2 4 6 8 10 12P20

40 60 80

Cạnh tranh so với độc quyền

• Và giải để tìm Q* sao cho MR = MC

1 7

0 7 4

10 100 )

(

30 7

2 3 )

5 100 ( ) (

2

2 3

=

= +

Q dQ

Q d

Q Q

Q Q

Q Q

π π

P 20

40 60 80

Cạnh tranh so với độc quyền

• Khi đó (PM, QM) = (64.5, 7.1) khác với (PC, Qc); P thì cao hơn và Q thì thấp hơn

• Lợi nhuận là hình chữ nhật, (P-ATC)Q = (64.5 – 13.83) 7.1 = 360

• Bằng cách dùng MC = MR lợi nhuận tăng từ 314 lên 360

20 40 60 80

Cạnh tranh so với độc quyền

• Kết quả này cho thấy sự không hiệu quả

– Người tiêu dùng sẵn sàng trả nhiều hơn MC để có Q nhiều hơn

P 20

40 60 80

Cạnh tranh so với độc quyền

• Độc quyền gây thiệt hại cho người tiêu dùng

– Thặng dư tiêu dùng trong thị trường cạnh tranh

= (100-54.22)9.16/2

= 210– Thặng dư tiêu dùng trong thị trường độc quyền

= (100-64.2)7.1/2

= 126

2 4 6 8 10 12P20

40 60 80

100Q

MC MR

ATC

Demand

2 4 6 8 10 12P20

Cạnh tranh so với độc quyền

• Độc quyền không hiệu quả

– Trong thị trường cạnh tranh

40 60 80

100Q

MC MR

ATC

Demand

P 20

Cạnh tranh so với độc quyền

• Kết quả này được cho là không công bằng Hãng kiếm được lợi nhuận nhờ một ít thế lực thị trường hơn chứ không phải xứng đáng được hưởng.

• Trong thị trường cạnh tranh, phần lợi ích có được từ trao đổi mà hãng hưởng sẽ là: 314/524 = 60%

• Trong thị trường độc quyền, phần lợi ích có được từ trao đổi mà hãng hưởng sẽ là: 360/486 = 75%

20 40 60 80

– Hoặc định giá tối đa P = ATC, người tiêu càng được lợi hơn nữa Nhưng điều

gì xảy ra nếu ATC cao? Nhà nước có thể trợ giá cho nó nhưng như vậy lại gây ra những động lực bất lợi khác cho xã hội

– Đánh thuế theo sản lượng (càng làm cho giá cao hơn và sản lượng ít hơn)

và đánh thuế không theo sản lượng (giá cả và sản lượng không đổi nhưng lợi nhuận của hãng giảm xuống đúng bằng với khoản thuế).

P 20

40 60 80

Phụ lục: Độc quyền

• Một mẹo tìm MR khi đường cầu là tuyến tính:

– Đường MR có tung độ góc bằng với đường cầu

– Đường MR có hoành độ góc bằng ½ hoành độ góc của đường cầu

25 50 75 100 125 150 175 200Q20

40 60 80

100P Demand

Demand MarginalRevenue

40 60 80

100P Demand

Demand MarginalRevenue

2 4 6 8 10 12Q10

20 30 40

50P

Demand Demd

Phụ lục: Độc quyền

• Khi đó doanh thu là PQ

• Và doanh thu biên MR

2 / 1

2 / 1

50 50

) ( )

(

Q

Q Q

Q Q P Q

)

= Q dQ

Q dR

2 4 6 8 10 12Q10

20 30 40

50P

Demand MR

2/1

P

) (

25

) (

2

2 / 1

Q dC

Q dQ

Q dR

7 4

25 Q−1/2 = Q2 − Q +

2 4 6 8 10 12Q10

20 30 40

50P

Demand MC MR

) (

25

) (

2

2 / 1

Q dC

Q dQ

Q dR

62 22

88 4

7 4

Q

2 4 6 8 10 12Q10

20 30 40

50P

Demand

Q M

MC MR

Phụ lục: Độc quyền

• P > ATC tại QM ?

2 4 6 8 10 12Q10

20 30 40

20 30 40

Phụ lục: Độc quyền

• Chứng minh :

ε ε ε ε ε

1 1

1

) ( )

(

P MR

P P

P

Q dQ

dP P

P

Q dQ

dP dQ

dR

Q Q P Q

R

Phụ lục: Độc quyền

• Hãng độc quyền có nhiều nhà máy

(chẳng hạn hai nhà máy) để tối đa hóa lợi nhuận hãng sẽ sản xuất ở quy mô sao cho:

0

) (

) (

0

) (

) (

) (

) (

) (

2

2 2

2

2 1

2

1

1 1

1

2 1

1

2 2

1 1

2 1

=

dQ

Q

dC dQ

Q Q

dR dQ

d

dQ

Q

dC dQ

Q Q

dR dQ

d

Q C

Q C

Q Q

R

π π π

Thị trường cạnh tranh độc

quyền

• Một hãng cạnh tranh độc quyền chính là hãng cạnh tranh nhưng có ít nhiều thế lực của một hãng độc quyền

– Có nhiều người mua và người bán

– Mỗi hãng bán một sản phẩm hơi khác nhau

• Và chứng kiến một ít phản ứng của P đối với Q

• Có một ít thế lực độc quyền

– Nhưng có sự tự do gia nhập và rút lui khỏi những thị trường có các sản phẩm tương tự.

20 30 40 P

MR Q D

MC

20 30 40 P

MR Q D

MC

20 30 40 P

MR Q D

MC

ATC

20 30 40 P

MR Q D

MC

ATC

20 30 40 P

MR Q D

MR Q D

20 30 40 P

MR Q D

MC

ATC

MR Q D

20 30 40

MC

ATC

MR QD

20 30 40

MC

ATC

MR QD

20 30 40