bài 9 tiền tệ và hệ thống tiền tệ

Chức năng của tiền Phương tiện trao đổi:  Tiền làm trung gian để thực hiện các hoạt động giao dịch hàng hoá và dịch vụ.. Thị trường tiền tệ Cung tiền Money supply là tổng số tiền có

Bài 9 – Tiền tệ và Hệ thồng tiền tệ

Những nội dung chính

I Tiền là gì?

1 Định nghĩa

nhận làm phương tiện thanh toán hàng hoá

và dịch vụ

hạn, vàng, thóc…

 Không tính vào khối lượng tiền: tiền gửi có

kỳ hạn, cổ phiếu, trái phiếu,

2 Chức năng của tiền

 Phương tiện trao đổi:

 Tiền làm trung gian để thực hiện các hoạt động giao dịch hàng hoá và dịch vụ

 Phương tiện thanh toán:

 Đo giá trị của các hoạt động kinh tế, các hàng hoá dịch vụ, các khoản nợ

 Phương tiện cất trữ

 Tiền giúp cho việc chuyển sức mua từ hiện tại đến tương lai

Giấy hoặc kim loại do Ngân hàng Trung ương

phát hành ra, được quy định là tiền

Không có giá trị cố hữu, chỉ có giá trị danh nghĩa

4 Khả năng thanh khoản của tiền

 Khả năng thanh khoản của tiền (Liquidity) là khả năng dễ dàng chuyển từ một tài sản tài

chính thành tiền mặt để thanh toán.

M1, M2, M3…giảm dần theo các chỉ số Mi tăng dần.

 M2 = M1 + Dst

Dst = Short time Deposit Tiền gửi có kỳ hạn ngắn

 M3= M2+ Dlt

II Thị trường tiền tệ

Cung tiền (Money supply ) là tổng số tiền có

trong lưu thông, bao gồm những loại tiền có khả năng thanh khoản tương đối cao

MS= Cu+D

MS không phụ thuộc lãi suất nên đường

biểu diễn cung tiền thực tế MS/P là đường thẳng đứng song song trục lãi suất

Đồ thị cung tiền thực tế

MS/P i

i1

i2

Thị trường tiền tệ - (Tiếp)

Cầu tiền (Money demand) là tổng số tiền mà các tác nhân có nhu cầu nắm giữ tương ứng với mỗi mức lãi suất nhất định

Cầu tiền thực tế MD/P phản ánh sức mua hàng của cầu tiền danh nghĩa

MD/P = kY – hi

k: Hệ số nhạy cảm của cầu tiền với thu nhập Y

h : hệ số nhạy cảm của cầu tiền với lãi suất i

k,h > 0

Đồ thị Cầu tiền thực tế

Mr=M/P MD/P

Đồ thị Cầu tiền thực tế

Mr=M/P MD/P

Đồ thị thị trường tiền tệ

Mr=M/P MD/P

MS/P i

III Sự hình thành cung tiền

1.Hệ thống ngân hàng hai cấp

NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG

NHTM 1 NHTM 2 NHTM 3 NHTM 4 NHTM 5 NHTM 6

Các Ngân hàng Thương mại

C ác chi nhánh và

VP đại diện Ngân hàng

NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC

VIỆT NAM

C ác

Ngân hàng thương mại cổ phần

C ác

NHTMCP đô

thị

C ác NHTMCP nông thôn

Các ngân hàng thương mại và các tổ chức tín dụng

2 Chức năng của Ngân hàng Thương mại

 NHTM là trung gian tài chính, kinh doanh tiền:

 Nhận tiền gửi

 Cho vay

 Giúp quá trình lưu thông tiền tệ một cách nhanh chóng thông qua hệ thống thanh toán bằng chuyển khoản, chuyển séc…

 Tạo ra phương tiện thanh toán mới từ tiền cơ sở mà NHTW phát hành:

 Tiền séc

Quá trình hình thành cung tiền

 Giả sử:

 Các tác nhân có sử dụng tiền mặt trong lưu thông (Tiền mặt có rò rỉ trong lưu thông)

 Các NHTM có dự trữ dư (Re > 0)

Các bước hình thành cung tiền

3. Các ngân hàng thương mại sử dụng R

mang cho vay kinh doanh lấy lãi.

4. Sau quá trình kinh doanh, Tiền quay lại

hệ thống ngân hàng thương mại dưới dạng tiền gửi D

D lớn hơn nhiều so với R ban đầu.

Sơ đồ biểu diễn quá trình hình thành cung tiền

=

Số nhân tiền đơn giản

Chức năng của Ngân hàng TW

 NHTW là ngân hàng của nhà nước

 Tài trợ thâm hụt ngân sách chính phủ

 Thực hiện chính sách tiền tệ

 Nắm giữ tài sản Quốc gia

 NHTW điều tiết các NHTM

 Quy định dự trữ bắt buộc, tỷ lệ chiết khấu

 Cho ngân hàng thương mại vay tiền

 Điều tiết thị trường ngoại hối, tỷ giá hối đoái và cán cân thanh toán

 Điều tiết cung tiền MS

Công cụ kiểm soát cung tiền

Nghiệp vụ thị trường mở (OMO =Open market

operation)

là hoạt động mua hoặc bán Trái phiếu Chính phủ của NHTW nhằm điều tiết MS

NHTW mua TF-> Cu tăng, R tăng-> MB tăng->MS tăng

Tỷ lệ dự trữ bắt buộc (rrr= Required reserves rate)

rrr tăng (RR=rrr.D) tăng L giảm MS giảm

Lãi suất chiết khấu (rd= Discount rate)

IV Chính sách tiền tệ

 Chính sách tiền tệ là việc Ngân hàng Trung ương sử dụng các công cụ điều tiết cung tiền để tác động vào thị trường tiền tệ, từ đó tác động đến đầu tư, tổng

cầu, sản lượng, việc làm và giá cả.

 Chính sách tiền tệ mở rộng (tăngMS->i giảm-> I

tăng -> AD tăng Y tăng)

 Chính sách tiền tệ thu hẹp (giảmMS-> i tăng-> I

giảm AD giảm Y giảm)

Cơ chế lan truyền tiền tệ

Cơ chế tác động của chính sách tiền tệ đối với nền kinh tế thông qua thị

trường tiền tệ , thị trường vốn vay và thị trường hàng hóa.

Bài tập tình huống

 Ngân hàng trung ương bán 25 triệu đồng trái phiếu trên thị trường mở Tỷ lệ dự trữ bắt buộc là 10%, không có dự trữ dư, và tiền mặt không rò rỉ.

 1 Hãy tính số nhân tiền, mức thay đổi trong tiền cơ sở

và mức thay đổi cung tiền

 2 Hành vi nêu trên của ngân hàng trung ương ảnh

hưởng như thế nào đến lãi suất, đầu tư, tổng cầu, sản lượng, mức giá, và tỷ lệ thất nghiệp của nền kinh tế?

 Hãy dùng các đồ thị thị trường tiền tệ, đồ thị đầu tư, đồ thị AE với đường 45 độ và đồ thị AD-ASđể minh họa

Bài giải

phiếu trên thị trường mở<-> thu tiền cơ sở về

1 lượng 25 triệu đồng

triệu đ

 SR: P không đổi, MS giảm  MS/P giảm

dịch trái  i tăng  I giảm  AE giảm

dịch xuống dưới trong mô hình đường 45 độ

 Y giảm theo số nhân chi tiêu 1 lượng

 MR: P giảm Y không giảm tới Y2 mà chỉ

Đồ thị nối kết thị trường tiền tệ

I

i

I(i) MD/P

AS

Tổng khối lượng phương tiện thanh toán

Nguồn: Thống kê tài chính quốc tế, 1995-2003 (IMF)

M2 = money + quasi money + bond and money in market instruments +

restricted deposit + capital account

Tốc độ chu chuyển của tiền

Quan hệ giữa tăng cung tiền và tăng giá

Money Supply Indicators

Money Supply Indicators

Tốc độ tăng trưởng tiền tệ và lạm phát giai đoạn 1999-2008

 Tốc độ tăng trưởng tín dụng Tốc độ tăng trưởng Cu

 Tốc độ tăng trưởng M1 Tỷ lệ lạm phát (trung bình)

 Tốc độ tăng trưởng kinh tế

Tiền tệ & giá cả trong cuộc siêu lạm phát

Cung tiền và tín dụng trong

năm 2008

thay đổi M1% thay đổi M2% thay đổi tín dụng

Diễn biến tỷ giá