1 HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC I KHOA XÃ HỘI HỌC VÀ PHÁT TRIỂN ĐỀ CƯƠNG MÔN XÃ HỘI HỌC TRONG LÃNH ĐẠO QUẢN LÝ HÀ NỘI, THÁNG 9 NĂM 2022 I GIỚI THIỆU CHUNG 1 Thông tin chung về môn học Tổng số tiết 35 (Lý[.]
Trang 2I GIỚI THIỆU CHUNG
1 Thông tin chung về môn học
- Tổng số tiết: 35 (Lý thuyết: 30 tiết; Thảo luận: 5 tiết)
- Khoa giảng dạy: Xã hội học và phát triển
2.2 Về kỹ năng:
- Vận dụng kiến thức Xã hội học, bao gồm khái niệm, cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu của Xã hội học trong nhữngtình huống LĐQL cụ thể;
- Phân tích, đánh giá các khía cạnh xã hội của các thách thức LĐQL và vận dụng sáng tạo quan điểm của Đảng, chính sách và
pháp luật của Nhà nước để đề xuất các giải pháp mang tính xã hội;
- Nhận diện, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; bảo vệ quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp
luật của Nhà nước về giải quyết các vấn đề xã hội, quản lý phát triển xã hội ở địa phương
2.3 Về tư tưởng:
Trang 3- Nâng cao nhận thức và trách nhiệm vận dụng tri thức Xã hội học phục vụ hoạt động LĐQL;
- Củng cố niềm tin đối với quan điểm của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước về giải quyết các vấn đề xã hội và thựchiện quản lý phát triển xã hội
3 Các chuyên đề trong môn học
- Chuyên đề 1: Khái quát về Xã hội học trong lãnh đạo, quản lý
- Chuyên đề 2: Cơ cấu xã hội và phân tầng xã hội
- Chuyên đề 3: Dư luận xã hội và truyền thông
- Chuyên đề 4: Dân số và phát triển
- Chuyên đề 5: Chính sách xã hội
- Chuyên đề 6: Quản lý phát triển xã hội
II ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
CHUYÊN ĐỀ 1
1 Tên chuyên đề: KHÁI QUÁT XÃ HỘI HỌC TRONG LÃNH ĐẠO QUẢN LÝ
2 Thời gian: 5 tiết
3 Mục tiêu: Chuyên đề này cung cấp cho học viên:
- Về kiến thức:
+ Cơ sở lý luận về vận dụng tri thức Xã hội học trong hoạt động LĐQL
+ Quan điểm của Đảng về vận dụng tri thức Xã hội học trong thực tiễn công tác LĐQL
- Về kỹ năng:
+ Vận dụng tri thức Xã hội học để giải quyết các thách thức LĐQL trong thực tiễn
- Về thái độ/Tư tưởng:
+ Chủ động, sáng tạo sử dụng tri thức Xã hội học phục vụ công tác LĐQL ở địa phương
+ Thái độ khách quan, khoa học trong nhìn nhận và giải quyết các thách thức LĐQL
Trang 43 Chuẩn đầu ra và đánh giá người học:
Chuẩn đầu ra
Đánh giá người học Yêu cầu đánh giá Hình thức đánh giá
- Về kiến thức:
+ Phân tích được cơ sở của việc vận dụng tri thức Xã hội
học trong hoạt động LĐQL, bao gồm đối tượng, cách tiếp cận,
phương pháp nghiên cứu, chức năng của Xã hội học;
+ Luận giải được vai trò và cách vận dụng tri thức Xã hội
học trong hoạt động LĐQL;
+ Phân tích được quan điểm của Đảng về vận dụng tri thức
Xã hội học trong thực tiễn công tác LĐQL ở Việt Nam
Vận dụng tri thức Xã hội học đểnhận diện các khía cạnh xã hội cầnquan tâm trong tình huống LĐQL cụthể, lựa chọn và sử dụng các phươngpháp thu thập và xử lý thông tin phùhợp để đưa ra các giải pháp xã hội giảiquyết các tình huống LĐQL đó
+ Lựa chọn được các phương pháp nghiên cứu phù hợp để
thu thập, xử lý thông tin phục vụ ra quyết định LĐQL
- Về thái độ/Tư tưởng:
+ Chủ động và sáng tạo sử dụng tri thức Xã hội học phục
vụ công tác LĐQL tại địa phương
+ Tích cực đấu tranh với các căn bệnh chủ quan, duy ý chí
ở cán bộ LĐQL
Trang 55 Tài liệu học tập:
5.1 Tài liệu phải đọc:
- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2021 Giáo trình Xã hội học trong lãnh đạo, quản lý Nhà xuất bản Lý luận Chính
trị
5.2 Tài liệu nên đọc:
- Đảng Cộng sản Việt Nam (2021) Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ XIII.
- Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, 2015 và 2020.
6 Kế hoạch giảng dạy chi tiết:
Trang 6Câu hỏi cốt lõi Nội dung cốt lõi
Câu hỏi kiểm tra quá trình học tập của giảng viên CHCL 1 Vai
trò của Xã hội
học đối với
công tác LĐQL
là gì?
1 Vai trò của Xã hội học đối với công tác LĐQL
- Một là cung cấp tri thức và công cụ góp phần phát triển tư duy hệthống:
+ Thông qua việc tập trung tìm hiểu “mặt xã hội” của mọi vấn đề
trong đời sống xã hội, Xã hội học giúp nhận diện các vấn đề mang tính xã hội cần được quan tâm trong công tác LĐQL, bao gồm: các vấn đề phổ biến
trong xã hội, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển xã hội, cónguyên nhân từ phía xã hội và cần các can thiệp của xã hội
+ Bổ sung thêm cách lí giải bản chất của vấn đề từ phương diện xã hội hay chỉ ra nguồn gốc của vấn đề từ các yếu tố mang tính xã hội như cấu
trúc vị thế và vai trò, nhóm và mạng lưới, thiết chế xã hội; bối cảnh xã hội
+ Cùng với các phương pháp nghiên cứu khoa học, Xã hội học cungcấp công cụ để đánh giá và dự báo xu hướng vận động, biến đổi và phát triểncủa xã hội, là cơ sở để ra quyết định đúng đắn dựa trên bằng chứng tin cậy
- Hai là gợi mở các giải pháp mang tính xã hội để giải quyết vấn đề nảy
sinh trong thực tiễn công tác LĐQL;
Câu hỏi trước giờ lên lớp:
1) Đối tượng, cách tiếpcận và lý thuyết cơ bản,phương pháp nghiên cứu của
Xã hội học là gì?
2) Xã hội học có chứcnăng gì và nghiên cứu biếnđổi xã hội như thế nào?
3) Vì sao cần vận dụngtri thức Xã hội học trongcông tác LĐQL?
Câu hỏi sau giờ lên lớp:
1) Sự cần thiết và khảnăng vận dụng tri thức Xãhội học vào thực tiễn côngtác của đồng chí tại địa
Trang 7Câu hỏi cốt lõi Nội dung cốt lõi
Câu hỏi kiểm tra quá trình học tập của giảng viên
phương là gì?
2) Đồng chí sẽ làm gì đểthúc đẩy việc vận dụng trithức Xã hội học trong côngtác LĐQL?
- Khẳng định giải quyết các vấn đề xã hội và phát triển xã hội là vấn đề
căn bản của quá trình phát triển
+ Mục tiêu cuối cùng của phát triển là “phát triển vì con người”.
+ Các vấn đề xã hội cần được giải quyết để đảm bảo định hướng XHCN và phát triển bền vững: Vấn đề xã hội, cơ cấu xã hội, phân tầng xã hội, dư luận xã hội, dân số và phát triển, công bằng và bình đẳng xã hội, chính sách xã hội, quản lý phát triển xã hội và thể chế xã hội - chính là
những khái niệm, phạm trù then chốt của Xã hội học
+ Xác định nhiệm vụ đặt ra: (1) Giải quyết các vấn đề xã hội; (2)Xây dựng cơ cấu xã hội hợp lý, kiểm soát phân tầng xã hội; (3) Nắm bắt,định hướng dư luận xã hội và sử dụng truyền thông phục vụ LĐQL; (4) Tậndụng cơ cấu dân số vàng, thích ứng với già hoá dân số, nâng cao chất lượngdân số… để phát triển bền vững; (5) CSXH hợp lý để đảm bảo công bằng vàbình đẳng xã hội; (6) Xây dựng thể chế toàn diện, trong đó chú ý đến thể chế
xã hội để quản lý phát triển xã hội
Trang 8Câu hỏi cốt lõi Nội dung cốt lõi
Câu hỏi kiểm tra quá trình học tập của giảng viên CHCL 3 Vấn
(Thảo luận và neo chốt sau thảo luận nhóm)
3.1 Vấn đề cần quan tâm trong vận dụng tri thức Xã hội học phục công tác LĐQL ở địa phương
Câu hỏi định hướng nội dung thảo luận:
- Vấn đề cần được giải quyết trong thực tiễn công tác là gì?
- Tri thức Xã hội học được vận dụng như thế nào trong giải quyết vấn đềđó? Thể hiện trên 2 phương diện: (1) Các chiều cạnh xã hội của vấn đề đượcxem xét như thế nào (tính phổ biến trong xã hội, hệ quả xã hội, nguyên nhân
xã hội và các giải pháp xã hội)? (2) Thông tin làm cơ sở để ra quyết địnhđược thu thập, xử lý như thế nào?
- Kết quả của việc vận dụng tri thức Xã hội học thể hiện ở việc nâng caonhận thức và đổi mới tư duy giải quyết vấn đề như thế nào (bao gồm cả tốt
và chưa tốt do chưa vận dụng tri thức Xã hội học)?
- Vấn đề cần quan tâm trong vận dụng tri thức Xã hội học và nguyênnhân của vấn đề là gì?
3.2 Yêu cầu về vai trò và trách nhiệm của cán bộ LĐQL ở địa phương đối với việc tăng cường vận dụng tri thức Xã hội học phục vụ công tác LĐQL
Trang 97 Yêu cầu với học viên
- Chuẩn bị nội dung thảo luận: Trả lời các câu hỏi sau
1) Tri thức Xã hội học được vận dụng như thế nào trong thực tiễn công tác tại địa phương/đơn vị?
2) Kết quả vận dụng và nguyên nhân là gì?
- Chuẩn bị nội dung tự học: Đọc chuyên đề “Khái quát Xã hội học trong lãnh đạo quản lý”, từ trang 11 đến 43 của Giáo trình
“Xã hội học trong lãnh đạo quản lý”, NXB Lý luận chính trị, 2021
- Chuẩn bị nội dung câu hỏi trước, sau giờ lên lớp: Mục 6;
- Đọc tài liệu theo hướng dẫn: Mục 5;
- Tập trung nghe giảng, tích cực tham gia trả lời các câu hỏi, tham gia đối thoại, đóng góp ý kiến, thảo luận
Trang 10CHUYÊN ĐỀ 2
1 Tên chuyên đề: CƠ CẤU XÃ HỘI VÀ PHÂN TẦNG XÃ HỘI
2 Thời gian: 5 tiết
3 Mục tiêu: Chuyên đề này cung cấp cho học viên:
- Về kiến thức:
+ Cách tiếp cận của Xã hội học đối với cơ cấu xã hội và phân tầng xã hội
+ Sự biến đổi cơ cấu xã hội, phân tầng xã hội ở Việt Nam và quan điểm của Đảng về cơ cấu xã hội và phân tầng xã hội
- Về kỹ năng:
+ Đánh giá được xu hướng biến đổi cơ cấu xã hội và phân tầng xã hội tại địa phương;
+ Phân tích được những vấn đề cơ cấu xã hội và phân tầng xã hội đặt ra đối với quá trình phát triển KT-XH;
+ Đề xuất được các giải pháp xây dựng cơ cấu xã hội, kiểm soát phân tầng xã hội hợp lý
- Về thái độ/Tư tưởng:
+ Quan tâm , có trách nhiệm và khách quan trong đánh giá, đề xuất giải pháp xây dựng cơ cấu xã hội và kiểm soát phântầng xã hội;
+ Tin tưởng và bảo vệ chủ trương, đường lối của Đảng về cơ cấu xã hội, phân tầng xã hội
3 Chuẩn đầu ra và đánh giá người học:
Chuẩn đầu ra
Đánh giá người học Yêu cầu đánh giá Hình thức đánh giá
- Về kiến thức:
+ Phân tích được bản chất, cơ sở hình thành, hệ quả xã hội của cơ
Vận dụng tri thức của Xãhội học để phân tích
- Thi viết;
- Thi vấn đáp;
Trang 11cấu xã hội và phân tầng xã hội đối với quá trình phát triển;
+ Trình bày được sự biến đổi cơ cấu xã hội và phân tầng xã hội ở
Việt Nam và luận giải được quan điểm của Đảng về cơ cấu xã hội và
phân tầng xã hội hiện nay;
những vấn đề cơ cấu xãhội và phân tầng xã hộiđặt ra đối với quá trìnhphát triển KT-XH tại địaphương và đề xuất các giảipháp xây dựng cơ cấu xãhội và kiểm soát phân tầng
xã hội phù hợp
- Viết thu hoạch
- Về kỹ năng:
+ Đánh giá được thực trạng và phân tích được những vấn đề cơ
cấu xã hội và phân tầng xã hội đặt ra đối với quá trình phát triển
KT-XH;
+ Đề xuất được giải pháp xây dựng cơ cấu xã hội và kiểm soát
phân tầng xã hội phù hợp
- Về thái độ/Tư tưởng:
+ Tích cực và sáng tạo vận dụng tri thức Xã hội học về cơ cấu xã
hội và phân tầng xã hội vào thực tiễn công tác;
+ Coi trọng việc xây dựng cơ cấu xã hội và kiểm soát phân tầng xã
hội phù hợp với bối cảnh phát triển của địa phương;
+ Chủ động đấu tranh với các luận điểm sai trái, thái độ thù địch
và bảo vệ quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng
5 Tài liệu học tập:
5.1 Tài liệu phải đọc:
- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2021 Giáo trình Xã hội học trong lãnh đạo, quản lý NXB Lý luận Chính trị
5.2 Tài liệu nên đọc:
Trang 12- Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
- 30 năm đổi mới và phát triển ở Việt Nam, TS Định Thế Huynh, GSTS Phùng Hữu Phú, GS TS Lê Hữu Nghĩa, GS TS VũVăn Hiển, PGS TS Nguyễn Viết Thông, NXB CTQG (2015)
6 Kế hoạch giảng dạy chi tiết
Câu hỏi cốt lõi Nội dung cốt lõi
Câu hỏi kiểm tra quá trình học tập của giảng viên
- Bản chất của cơ cấu xã hội:
+ Các thức tổ chức và cơ chế vận hành bên trong của xã hội trên
cơ sở các mối quan hệ tương đối bền vững giữa các thành tố xã hội
+ Phản ánh sự bình đẳng cơ hội và công bằng xã hội; Cho biết xãhội đồng thuận, gắn kết và ổn định hay mâu thuẫn, xung đột và bất ổn;
Phản ánh khả năng và tính bền vững trong huy động, sử dụng nguồn lực
xã hội
- Ý nghĩa của việc tìm hiểu cơ cấu xã hội đối với hoạt động LĐQL:
+ Giúp tư duy đầy đủ, hệ thống về xã hội và sự vận hành của xã hội;
+ Cung cấp căn cứ để xây dựng chính sách xã hội;
Câu hỏi trước giờ lên lớp:
1) Cơ cấu xã hội là gì?
Cơ cấu xã hội gồm cácthành tố và phân hệ nào?
2) Phân tầng xã hội làgì? Xã hội phân thành cáctầng xã hội dựa theo tiêuchí nào? Nguồn gốc củaphân tầng xã hội là gì? Cónhững loại phân tầng xãhội nào?
3) Vì sao cán bộ LĐQL
Trang 13Câu hỏi cốt lõi Nội dung cốt lõi Câu hỏi kiểm tra quá trình học tập của giảng
viên 1.2 Bản chất của phân tầng xã hội và ý nghĩa của việc tìm hiểu phân
tầng xã hội đối với hoạt động LĐQL
- Bản chất của phân tầng xã hội:
+ Sự phân chia xã hội thành các tầng lớp khác nhau căn cứ theocác tiêu chí như vị thế kinh tế, chính trị và uy tín xã hội…
+ Là hiện tượng xã hội có nguồn gốc từ: Phân công lao động xãhội; Khác biệt về năng lực và kết quả cống hiến; Cơ may thị trường; Cácđiều kiện về kinh tế, văn hoá và chính trị…
+ Dẫn đến các hệ quả xã hội phức tạp Theo hướng tích cực: Đảmbảo sự công bằng và tạo động lực ích cực Theo hướng tiêu cực: Làm giatăng sự bất bình đẳng về cơ hội
- Ý nghĩa của việc tìm hiểu phân tầng xã hội đối với hoạt động LĐQL:
+ Giúp đánh giá bất bình đẳng và xung đột xã hội tiềm ẩn;
+ Cung cấp căn cứ để xây dựng chính sách xã hội;
cần quan tâm cơ cấu xã hội
và phân tầng xã hội?
Câu hỏi sau giờ lên lớp:
1) Nội dung xây dựng
cơ cấu xã hội và kiểm soátphân tầng xã hội hợp lý củađịa phương cần được lồngghép vào trong lĩnh vựccông tác của đồng chí nhưthế nào?
2) Với vị trí công táchiện nay, đồng chí sẽ làm
gì để góp phần xây dựng cơcấu xã hội và kiểm soátphân tầng xã hội tại địa
CHCL 2 Quan
điểm của Đảng
về cơ cấu xã hội
2.1 Quan điểm của Đảng về cơ cấu xã hội
- Từ chỉ thừa nhận cơ cấu 2 giai, một tầng sang chấp nhận cơ cấu xã hội
đa dạng với nhiều thành phần; có sự biến đổi cả về số lượng, chất lượng;
Trang 14Câu hỏi cốt lõi Nội dung cốt lõi Câu hỏi kiểm tra quá trình học tập của giảng
viên
và phân tầng xã
hội như thế
nào?
có sự phân hoá ngay trong từng giai cấp, tầng lớp;
- Xác định cần xây dựng cơ cấu xã hội hợp lý và tạo điều kiện để cácgiai, tầng cùng phát triển, đóng góp vào sự phát triển chung; Phát huy vaitrò của các giai tầng, ghi nhận kinh tế tư nhân là trụ cột để phát triển kinhtế; đề cao vai trò của doanh nhân; cho phép đảng viên được làm kinh tế tưnhân;
- Cần giải quyết các vấn đề xã hội mà cơ cấu xã hội đặt ra:
+ Giải quyết hài hoà quan hệ xã hội giữa các giai, tầng;
+ Xử lý kịp thời, hiệu quả các rủi ro, mâu thuẫn, xung đột xã hội; bảođảm trật tự, an toàn xã hội; bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng củangười dân thông qua CSXH;
+ Khắc phục chênh lệch trình độ phát triển giữa các vùng, miền, cácgiai tầng xã hội, đặc biệt quan tâm vùng sâu, vùng xã, vùng đồng bào dântộc thiểu số;
2.2 Quan điểm của Đảng về phân tầng xã hội
- Chấp nhận phân tầng xã hội là hiện tượng khách quan và cần thiết đốivới sự phát triển; Xã hội tồn tại sự phân hoá giàu nghèo và bất bình đẳng
phương?
Trang 15Câu hỏi cốt lõi Nội dung cốt lõi Câu hỏi kiểm tra quá trình học tập của giảng
- Giải quyết các vấn đề xã hội mà phân tầng xã hội đặt ra:
+ Khuyến khích làm giàu chính đáng gắn với giảm nghèo bền vững;
+ Hoàn thiện và nâng cao hiệu quả của CSXH và an sinh xã hội;
CHCL 3:
Vấn đề cần
quan tâm trong
biến đổi cơ cấu
(Thảo luận nhóm và neo chốt sau thảo luận)
3.1 Vấn đề cần quan tâm trong biến đổi cơ cấu xã hội và phân tầng
xã hội ở địa phương hiện nay
Câu hỏi định hướng nội dung thảo luận
+ Biến đổi cơ cấu xã hội và phân tầng xã hội ở địa phương hiện naynhư thế nào?
+ Hệ quả của biến đổi cơ cấu xã hội và phân tầng xã hội tại địa phương là gì?
+ Thách thức trong việc xây dựng cơ cấu xã hội, kiểm soát phân tầng
xã hội hợp lý ở địa phương là gì?
3.2 Vai trò, trách nhiệm của cán bộ LĐQL đối với việc giải quyết
Trang 16Câu hỏi cốt lõi Nội dung cốt lõi Câu hỏi kiểm tra quá trình học tập của giảng
7 Yêu cầu với học viên
- Chuẩn bị nội dung thảo luận:
+ Biến đổi cơ cấu xã hội, phân tầng xã hội ở địa phương như thế nào?
+ Sự biến đổi đó đặt ra những thách thức như thế nào đối với sự phát triển KT-XH của địa phương?
- Chuẩn bị nội dung tự học: Đọc chuyên đề “Cơ cấu xã hội và phân tầng xã hội” từ trang 44 đến 82, Giáo trình Xã hội họctrong Lãnh đạo quản lý, NXB Lý luận chính trị, 2021
- Chuẩn bị nội dung câu hỏi trước, trong, sau giờ lên lớp ở Mục 6;
- Đọc tài liệu theo hướng dẫn ở mục 5;
- Tập trung nghe giảng, tích cực tham gia trả lời các câu hỏi, tham gia đối thoại, đóng góp ý kiến, thảo luận
Trang 17CHUYÊN ĐỀ 3
1 Tên chuyên đề: DƯ LUẬN XÃ HỘI VÀ TRUYỀN THÔNG
2 Thời gian: 5 tiết
3 Mục tiêu: Chuyên đề này cung cấp cho học viên:
- Về kiến thức:
+ Cơ sở lý luận về nắm bắt, định hướng dư luận xã hội và sử dụng truyền thông trong hoạt động LĐQL;
+ Quan điểm của Đảng về nắm bắt, định hướng dư luận xã hội và sử dụng truyền thông phục vụ công tác LĐQL
- Về kỹ năng:
+ Đánh giá thực trạng nắm bắt, định hướng dư luận xã hội và sử dụng truyền thông phục vụ công tác LĐQL;
+ Đề xuất các giải pháp tăng cường nắm bắt, định hướng dư luận xã hội và sử dụng truyền thông
- Về thái độ/Tư tưởng:
+ Quan tâm và có thái độ khách quan khoa học trong nắm bắt, định hướng dư luận xã hội phục vụ LĐQL;
+ Tích cực đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch và bảo vệ chủ trương, đường lối của Đảng
3 Chuẩn đầu ra và đánh giá người học:
Chuẩn đầu ra
Đánh giá người học Yêu cầu đánh giá Hình thức đánh giá
- Về kiến thức:
+ Phân tích được khái niệm, chức năng, cơ chế hình thành, các yếu
tố ảnh hưởng đến sự hình thành dư luận xã hội và các phương pháp nắm
bắt, định hướng dư luận xã hội;
+ Luận giải được khái niệm, phân loại, vai trò của truyền thông đối
với việc hình thành, định hướng dư luận xã hội;
Vận dụng tri thức của Xãhội học và quan điểm củaĐảng về nắm bắt, địnhhướng dư luận xã hội và sửdụng truyền thông để giảiquyết các tình huống
- Thi viết;
- Thi vấn đáp;
- Viết thu hoạch
Trang 18+ Phân tích được quan điểm của Đảng về nắm bắt, định hướng dư
luận xã hội và sử dụng truyền thông có hiệu quả
LĐQL cụ thể tại địaphương
- Về kỹ năng:
+ Đánh giá được thực trạng nắm bắt, định hướng dư luận xã hội và
sử dụng truyền thông phục vụ công tác LĐQL;
+ Đề xuất được các giải pháp để nắm bắt, định hướng dư luận xã
hội và sử dụng truyền thông có hiệu quả
- Về thái độ/Tư tưởng:
+ Coi trọng nắm bắt, định hướng dư luận xã hội và sử dụng truyền
thông phục vụ công tác LĐQL;
+ Chủ động vận dụng tri thức xã hội học, quan điểm của Đảng về
nắm bắt, định hướng dư luận xã hội và sử dụng truyền thông trong thực
tiễn công tác LĐQL
+ Tích cực đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch
5 Tài liệu học tập:
5.1 Tài liệu phải đọc:
- Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2021 Giáo trình Xã hội học trong lãnh đạo, quản lý NXB Lý luận Chính trị
5.2 Tài liệu nên đọc:
- Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (2021), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
- Nghị quyết số 35-NQ/TW về “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái,
thù địch trong tình hình mới” (2019)
6 Kế hoạch giảng dạy chi tiết:
Trang 19Câu hỏi cốt lõi Nội dung cốt lõi
Câu hỏi kiểm tra quá trình học tập của giảng viên CHCL 1
1.1 Nắm bắt, định hướng dư luận
- Lí do cần nắm bắt dư luận xã hội: Với các chức năng phản ánh thực tại
xã hội, điều chỉnh hành vi và điều tiết quan hệ xã hội; tư vấn, phản biện,giám sát và điều chỉnh; giải toả tâm lý xã hội của dư luận xã hội, việc nắmbắt và định hướng dư luận xã hội giúp cán bộ LĐQL giải quyết các vấn đềnảy sinh trong đời sống xã hội
- Căn cứ để nắm bắt và định hướng dư luận xã hội: Cơ chế hình thành dư
luận xã hội với các giai đoạn: Tiếp cận thông tin; Hình thành ý kiến cá nhân;
Trao đổi ý kiến cá nhân; Hình thành ý kiến chung
- Cách nắm bắt và định hướng dư luận xã hội phục vụ hoạt động LĐQL:
+ Cách thức nắm bắt dư luận xã hội: Xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo;
Tiếp xúc và đối thoại với người dân, cử tri; Tổng hợp dư luận triên báo chí
và mạng xã hội; Điều tra khảo sát dư luận xã hội;
+ Cách thức định hướng dư luận xã hội: Cung cấp thông tin chânthực, chính xác, đầy đủ, cập nhật, khách quan; Tạo thủ lĩnh dư luận để gâyảnh hưởng; Thiết lập chương trình nghị sự và tổ chức thông cáo báo chí;
Xây dựng mô hình mẫu trên truyền thông; Thiết lập khung đánh giá, bìnhluận trên truyền thông;
Câu hỏi trước giờ lên lớp:
1) Thế nào là dư luận xãhội? Thành phần, tính chất
và chức năng của dư luận xãhội là gì?
2) Dư luận xã hội đượchình thành như thế nào vàchịu ảnh hưởng của yếu tốnào?
3) Truyền thông là gì và
có những loại hình nào?Truyền thông có ảnh hưởngnhư thế nào đến sự hìnhthành dư luận xã hội?
4) Vì sao cần nắm bắt,định hướng dư luận xã hội
và sử dụng truyền thôngphục vụ hoạt động LĐQL?
Trang 20Câu hỏi cốt lõi Nội dung cốt lõi
Câu hỏi kiểm tra quá trình học tập của giảng viên 1.2 Sử dụng truyền thông để định hướng dư luận xã hội
- Lí do cần sử dụng truyền thông để định hướng dư luận xã hội: Truyền
thông là một kiểu tương tác xã hội để chia sẻ, trao đổi thông tin mà có ảnhhưởng cả tích cực và tiêu đến sự hình thành dư luận xã hội:
+ Truyền thông định đoạt, sở hữu, quản lý việc khai thác thông tin;
+ Truyền thông lan truyền thông tin rất nhanh và rộng do hầu nhưkhông bị giới hạn về thời gian, không gian và ít bị ảnh hưởng của định kiến;
+ Chất lượng của thông tin được chia sẻ, trao đổi phụ thuộc vào nhậnthức, trách nhiệm và động cơ của các chủ thể tham gia truyền thông; khungpháp lý về quản lý truyền thông; năng lực của cơ quan quản lý truyền thông;
- Cách thức dử dụng truyền thông để định hướng dư luận xã hội
+ Tạo diễn đàn trao đổi công khai để thúc đẩy sự hình thành dư luận
xã hội: (1) Xác lập và nhấn mạnh vấn đề hay thuộc tính của vấn đề; (2) Tạomối quan tâm chung và hình thành thảo luận; (3) Định hình quan niệm và sự
ưu tiên; và (4) Tư vấn, giám sát và phản biện
+ Xử lý tin giả gây ra nhận thức không đúng, không đủ;
+ Cung cấp thông tin để định hướng, điều chỉnh dư luận xã hội;
Câu hỏi sau giờ lên lớp:
1) Yêu cầu về nắm bắt,định hướng dư luận xã hội
và sử dụng truyền thôngtrong thực tiễn công tác củađồng chí hiện nay như thếnào?
2) Với vị trí công táchiện tại, đồng chí sẽ làm gì
để tăng cường nắm bắt, địnhhướng dư luận xã hội và sửdụng truyền thông phục vụcông tác LĐQL?
Trang 21Câu hỏi cốt lõi Nội dung cốt lõi
Câu hỏi kiểm tra quá trình học tập của giảng viên CHCL 2 Quan
2 Quan điểm của Đảng về nắm bắt, định hướng dư luận xã hội và sử
dụng truyền thông phục vụ hoạt động LĐQL
- Nắm bắt, định hướng dư luận xã hội để:
+ Phục vụ công tác tư tưởng và tạo sự đồng thuận;
+ Phục vụ quá trình xây dựng, hoàn thiện và tổ chức thực hiện cácchủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước;
+ Đa dạng hoá các hình thức tổ chức và phương thức tập hợp, vậnđộng, nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng hợp pháp, chính đáng của cáctầng lớp xã hội;
- Sử dụng truyền thông để nắm bắt, định hướng dư luận xã hội+ Phát huy vai trò của báo chí truyền thông, hoàn thiện khung pháp
lý và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác quản lý và sử dụng internet,mạng xã hội (Nghị quyết 35-NQ/TW về bảo vệ nền tảng tư tưởng, 2018)
+ Tăng cường quản lý truyền thông và định hướng hoạt động của cơ quanbáo chí; Phát triển hiệu quả, lành mạnh hệ thống báo chí, xuất bản, in, phát thanh,truyền hình (Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIII, 2021)