Mô bì sơ cấp - biểu bì

Mô bì sơ cấp - biểu bì

Vi khuẩn nguyên thuỷ:

Nhóm vi khuẩn nguyên thuỷ có kích thước rất nhỏ và

có vị trí trung gian

giữa vi khuẩn và virut

1 Micoplatma (Mycoplasma): là vi sinh vật chưa có

thành tế bào cho nên dễ

bị biến dạng, là loại vi sinh vật nhỏ nhất trong sinh giới có đời sống dinh dưỡng độc

lập Thuộc loại hiếu khí và hiếu khí không bắt buộc Chúng phân bố rộng rãi trong

tự nhiên, có đời sống hoại sinh, nhiều loại có thể gây bệnh cho người, gia súc, gia

cầm và thực vật

Mycoplasma có hình hạt nhỏ riêng lẻ hay tập trung

từng đôi, từng chuỗi

ngắn, hình vòng nhẫn, vòng khuyên, là loại G- , có kích thước khoảng 150 – 300 nm

Mycoplasma không có thành tế bào, chỉ có màng

nguyên sinh chất dày 70 –

100 A0, trong tế bào có các hạt riboxom và thể nhân

Mycoplasma sinh sản theo phương thức cắt đôi

Hiện nay người ta đã biết khoảng 80 loài, theo hệ thống phân loại của Bergey

(1994) thì chúng thuộc bộ Mycoplasmatales, có 3 họ: Mycoplasmataceae,

Acholeplasmataceae, Spiroplasmataceae

2 Ricketxi (Ricketsia): Năm 1909, H.T.Rickettsia

phát hiện ra mầm bệnh

của bệnh sốt thương hàn phát ban, và ông đã hy sinh năm 1910 trong khi nghiên

cứu bệnh này, vì vậy để ghi nhớ công lao của nhà khoa học người ta đã đặt tên cho

nhóm vi sinh vật này là Ricketxi Đây là nhóm vi sinh vật nhân nguyên thuỷ G-, chỉ

tồn tại trong tế bào các vi sinh vật nhân thật Khác

với Micoplasma, chúng đã có

thành tế bào và không sống độc lập trong các môi trường nhân tạo

- Tế bào có kích thước khá thay đổi, loại nhỏ nhất chỉ

là 0,25 x 1,0 µm, có

loại có kích thước 0,6 x 1,2 µm, loại lớn nhất đạt 0,8

x 2,0 µm

- Tế bào có hình thái biến hoá, có thể có hình que, hình cầu, hình song cầu,

hình sợi Trong tế bào chủ, Ricketxi thường tụ tập thành từng khối dày đặc

- Sinh sản bằng cách phân cắt thành 2 phần bằng

nhau

- Dưới kính hiển vi điện tử, Ricketxi có thành tế bào, màng nguyên sinh chất

và các thể trung tâm hình sợi gọi là chất nhân

Ricketxi chứa khoảng 30% protein,

ngoài ra còn có khá nhiều lipit trung tính,

photpholipit và hydratcacbon Hàm lượng

ADN chiếm khoảng 9% so với khối lượng khô của tế bào Hàm lượng ARN thay

đổi tuỳ theo loài nhưng thường gấp 2 – 3 lần so với ADN Ricketxi có chứa

Chúng có khả năng dự trữ năng lượng trong ATP và

có hệ thống enzim Cytocrom

nhưng không tự tổng hợp và tích luỹ được axit amin cần thiết cho chúng

Vật chủ của Ricketxi là các động vật có chân đốt như

ve, bét, bọ, rận , các

động vật nhỏ bé này sẽ truyền mầm bệnh qua động vật và người như bệnh sốt phát

ban, bệnh sốt Query (Q)

Theo hệ thống phân loại của Bergey (1994) thì

Ricketxi thuộc bộ

Rickettsiales, trong bộ này có 3 họ với 14 chi: họ

Rickettsiaceae có 8 chi, họ

Bartonellaceae có 2 chi và họ Anaplasmataceae có 4

chi

3 Clamidia (Chlamydia): Đây là loại vi khuẩn rất

nhỏ bé, qua lọc, bắt màu

G-, có chu kỳ sống khá đặc biệt, ký sinh bắt buộc trong tế bào các sinh vật nhân

thật Nhiều loài gây bệnh nguy hiểm cho người và động vật như bệnh mắt hột

Clamydia khác virut ở các đặc điểm sau:

- Có cấu tạo tế bào

- Có chứa cả 2 loại axit nucleic

- Thành phần tế bào có chứa peptidoglican đặc trưng cho vi khuẩn G-

- Có Riboxom

- Có hệ thống enzim không hoàn chỉnh, thiếu enzim tham gia vào quá trình

trao đổi sinh năng lượng, do đó buộc phải ký sinh trong tế bào có nhân thật

- Sinh sản bằng cách phân cắt thành 2 phần bằng nhau

Chu kỳ sống của Clamidia khá đặc biệt: dạng cá thể

có khả năng xâm nhiễm

nên còn gọi là dạng cảm nhiễm (nguyên thể), chúng

có hình cầu, hình quả lê, có thể

chuyển động, có đường kính 0,2 – 0,5 µm Nguyên thể bám chắc được vào mặt

ngoài của tế bào chủ và có tính cảm nhiễm cao Khi nguyên thể hấp phụ lên tế bào

vật chủ, nhờ tác dụng thực bào của tế bào chủ mà nguyên thể xâm nhập vào trong tế

bào, phần màng bao quanh nguyên thể biến thành không bào Nguyên thể lớn dần

lên trong không bào và biến thành thuỷ thể (phi cảm nhiễm), còn gọi là thể dạng

lưới, đây là loại tế bào hình cầu, màng mỏng, có kích thước khá lớn (0,8 – 1,5 µm)

Thuỷ thể liên tiếp phân cắt thành 2 phần đều nhau và tạo thành vi khuẩn lạ trong

nguyên sinh chất của tế bào chủ Sau đó một lượng lớn các tế bào con này lại phân

hoá thành các nguyên thể nhỏ hơn nữa, màng dày và

có tính cảm nhiễm Khi tế bào

vật chủ bị phá vỡ, chúng được giải phóng ra và tiếp tục xâm nhập vào tế bào khác

Theo hệ thống phân loại của Bergey (1994) thì

Clamidia chỉ là 1 chi thuộc họ

Chlamydiaceae, bộ Chlamydiales