Giáo trình lịch sử đảng việt nam

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM TP HỒ CHÍ MINH KHOA CHÍNH TRỊ LUẬT o0o BÀI TẬP DỰ ÁN HỌC PHẦN TÊN ĐỀ TÀI CHỨNG MINH QUAN ĐIỂM NGÀN CÂN TREO SỢI TÓC CỦA VẬN MỆNH DÂN TỘC SAU CÁCH MẠ..

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM TP HỒ CHÍ MINH

KHOA CHÍNH TRỊ - LUẬT

-o0o -

BÀI TẬP DỰ ÁN HỌC PHẦN TÊN ĐỀ TÀI: CHỨNG MINH QUAN ĐIỂM "NGÀN CÂN TREO SỢI TÓC" CỦA VẬN MỆNH DÂN TỘC SAU CÁCH MẠNG THÁNG 8 NĂM 1945 VÀ PHÂN TÍCH CHỦ TRƯƠNG ĐƯA RA GIẢI QUYẾT KHÓ KHĂN, THÁCH THỨC

NHÓM: 2

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP HỒ CHÍ MINH

KHOA CHÍNH TRỊ - LUẬT

-o0o -

TÊN ĐỀ TÀI : CHỨNG MINH QUAN ĐIỂM "NGÀN CÂN TREO SỢI TÓC" CỦA VẬN MỆNH DÂN TỘC SAU CÁCH MẠNG THÁNG 8 NĂM 1945 VÀ PHÂN TÍCH CHỦ TRƯƠNG ĐƯA RA GIẢI QUYẾT KHÓ KHĂN, THÁCH THỨC

Nhóm: 2 Giảng viên hướng dẫn: TS.Nguyễn Thị Tú Trinh Trưởng nhóm: Nguyễn Thị Tường Vân 2005190797 –STT: 67

Thành viên:

2 Nguyễn Thị Yến Nhi 2005190441 – STT: 38

3 Trương Nguyễn Bảo Trân 2005190706 – STT: 59

4 Tưởng Công Nhất 2005191514 – STT: 36

6 Trần Thái Sơn 2030190499 – STT: 44

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2021

LỜI CAM ĐOAN Chúng em xin cam đoan đề tài: “Chứng minh quan điểm "ngàn cân treo sợi tóc" của vận

mệnh dân tộc sau cách mạng tháng 8 năm 1945 và phân tích chủ trương đưa ra giải quyết khó khăn, thách thức” do cá nhân và nhóm nghiên cứu và thực hiện

Chúng em đã kiểm tra dữ liệu theo quy định hiện hành

Kết quả bài làm của đề tài: “Chứng minh quan điểm "ngàn cân treo sợi tóc" của vận mệnh

dân tộc sau cách mạng tháng 8 năm 1945 và phân tích chủ trương đưa ra giải quyết khó khăn, thách thức” là trung thực và không sao chép từ bất kỳ bài tập của nhóm khác Các tài liệu được sử dụng trong tiểu luận có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng

Ký và ghi rõ họ tên

Nguyễn Thị Tường Vân

Lương Văn Nam Nguyễn Thị Yến Nhi

Trương Nguyễn Bảo Trân Tưởng Công Nhất

Trần Gia Khiêm

Trần Thái Sơn

Tuy đã có nhiều cố gắng, nhưng chắc chắn bài tập của chúng em cũng còn rất nhiều thiếu sót Rất mong nhận được sự góp ý từ thầy và cô

Chúng em xin chân thành cám ơn!

Trân trọng

TP Hồ Chí Minh,tháng 07 năm 2021

Nguyễn Thị Tường Vân

Lương Văn Nam Nguyễn Thị Yến Nhi

Trương Nguyễn Bảo Trân Tưởng Công Nhất

Trần Gia Khiêm

Trần Thái Sơn

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1.TÍNH CẤP THIẾT CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1

2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2

2.1 Đối tượng nghiên cứu 2

2.2 Phạm vi nghiên cứu 2

3 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 2

3.1 Mục đích nghiên cứu 2

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2

1 HOÀN CẢNH LỊCH SỬ SAU CÁCH MẠNG THÁNG 8 4

1.1 Thế giới 4

1.1.1 Thuận lợi 4

1.1.2 Khó khăn 4

1.2 Trong nước 5

1.2.1 Khó khăn 5

1.2.2 Thuận lợi 10

2 CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG GIẢI QUYẾT KHÓ KHĂN THÔNG QUA CHỈ THỊ KHÁNG CHIẾN KIẾN QUỐC 11

PHẦN KẾT LUẬN 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Hình 1 Các tầng lớp Công thương Hà Nội nô nức ủng hộ Quỹ Độc lập và Tuần lễ vàng

tổ chức tại Nhà hát lớn, Hà Nội (tháng 9/1945) 6

Hình 2 Cảnh người sống ngắc ngoải trong nạn đói 1945 7

Hình 3 Xương người chất lên xe bò 7

Hình 4 Một lớp Bình dân học vụ (Ảnh : baotanglichsu.vn ) 8

Hình 5 Lịch sử về Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Hà Nội 10

Hình 6 Lớp học bình dân học vụ (nguồn internet) 12

PHẦN MỞ ĐẦU

1.TÍNH CẤP THIẾT CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

Trong lịch sử cận đại Việt Nam, Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một trong những

sự kiện lịch sử trọng đại, đánh dấu bước ngoặt trọng đại trong lịch sử nước nhà Cách mạng tháng Tám đã lật đổ chế độ thực dân, phong kiến và phát xít, với sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, một hệ thống xã hội tiến bộ được thiết lập Từ năm 1945, cuộc cách mạng này đã tạo tiền đề cho sự phát triển và thắng lợi của dân tộc Việt Nam

Nhiều nhà nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước đang quan tâm về phong trào cách mạng tháng Tám năm 1945 và đã đạt được nhiều thành tựu to lớn Bên cạnh những vấn đề chung của sự kiện này, một số công trình và nghiên cứu ở địa phương đã được tiếp cận Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời đã tạo ra bước ngoặt quyết định toàn bộ vận mệnh đất nước, dân tộc - từ nước thuộc địa trở thành một nước độc lập, tự do, từ nô lệ trở thành người làm chủ

Nhưng trong thời kỳ sơ khai, đất nước ta đã phải đương đầu với muôn vàn khó khăn, thử thách Sự tàn phá và cướp bóc trong thời kỳ cai trị của Pháp và Nhật đã để lại những hậu quả vô cùng nghiêm trọng Tình thế cách mạng lúc này được ví như “ngàn cân treo sợi tóc” Sự tự do dân chủ nhân dân, thành quả của cuộc đấu tranh đầy khó khăn, gian khổ, hy sinh đang đứng trước nhiều thử thách, có nguy cơ bị lật đổ, nền độc lập tự do của dân tộc vừa mới giành được có nguy cơ bị mất Hiểu rõ được sự nguy hiểm của hậu quả chiến tranh, thấm nhuần tư tưởng của chủ nghĩa Mác- Lênin, Đảng ta đã nêu lên tư tưởng quan trọng về xây dựng chính quyền phải đi đôi với bảo vệ chính quyền để lãnh đạo cách mạng Việt Nam vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách, giữ vững thành quả mà cách mạng và nhân dân đã dành được, xây dựng và bảo vệ thành công và từng bước phát triển chế độ xã hội mới

Chính vì những lí do trên, nhóm em đã chọn vấn đề “Chứng minh việc Đảng ta khẳng

định sau cách mạng tháng Tám năm 1945 vận mệnh dân tộc như “ngàn cân treo sợi tóc”

Từ đó phân tích chủ trương của Đảng nhằm giải quyết những khó khăn, thách thức” làm

đề tài nghiên cứu cho bài tiểu luận cuối kỳ môn Lịch Sử Đảng

2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của bài tiểu luận là những vấn đề khó khăn sau cách mạng tháng Tám năm 1945

2.2 Phạm vi nghiên cứu

Tình cảnh của cả nước khi chịu ảnh hưởng của cuộc cách mạng sau năm 1945

Mở rộng ra tình hình chung của cả trong nước lẫn ngoài nước về mọi mặt đời sống kinh tế

3 MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

3.1 Mục đích nghiên cứu

Tái hiện có hệ thống và toàn diện về tình cảnh chung của đất nước sau cuộc cách mạng tháng Tám Trên cơ sở đó, khẳng định sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng và Nhà nước ta và thể hiện được sự đồng lòng, đoàn kết của dân tộc trong những giai đoạn khó khăn

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Phân tích hoàn cảnh lịch sử sau cách mạng tháng Tám Trên cơ sở đó,phân tích về tình hình kinh tế,tài chính,văn hóa xã hội trong và ngoài nước

Nêu ra chủ trương của Đảng để giải quyết khó khăn, thoát khỏi tình thế “ngàn cân treo sợi tóc” thông qua chỉ thị kháng chiến kiến quốc

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Phương pháp của bài tiểu luận là những quan điểm và tư tưởng của Mác- Lênin, của Đảng Cộng Sản Việt Nam cũng như tư tưởng của Hồ Chí Minh về xây dựng chính quyền

đi đôi với bảo vệ chính quyền, vận động quần chúng, đặc biệt là những chiến lược giải quyết những khó khăn sau chiến thắng cách mạng tháng Tám

Trong tiểu luận, chúng em kết hợp phương pháp lịch sử, phương pháp luận lý học và các phương pháp cụ thể như miêu tả, phân tích, tổng hợp để tái hiện lại bức tranh lịch sử

về hoàn cảnh của đất nước sau cách mạng tháng Tám năm 1945

Tiếp đến vào ngày 8 tháng 8 năm 1945 thì Liên Xô đã tiến hành tiến công Nhật và buộc Nhật phải đầu hàng vô điều kiện Hệ thống xã hội chủ nghĩa do Liên Xô đứng đầu đã hình thành, vì sau chiến tranh thế giới thứ hai thì tình hình thế giới có nhiều sự thay đổi lớn vì thế uy tín, địa vị của Liên Xô trong xã hội chủ nghĩa cũng được nâng cao lên trên trường quốc tế, đồng thời phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa châu Á, châu Phi và khu vực Mỹ - Latinh cũng được dâng cao hơn, từ đó nó đã trở thành một dòng thác trong cách mạng Còn về phong trào dân chủ và hòa bình thì đang được vươn lên, điều đó nó có lợi cho phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới

1.1.2 Khó khăn

Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, thì Liên Xô đã trở thành một cường quốc lớn về quân sự nhưng đồng thời phải đối mặt với những thách thức lớn, còn đế quốc Mỹ cũng trở nên suy yếu Vì sau cuộc chiến, Liên Xô phải chịu thiệt hại nặng nề nhất về con người, ước tính có khoảng 20 triệu quân lính, người dân đã thiệt mạng và cả về vật chất Tiếp đến, người dân Liên Xô phải hứng chịu đợt thiên tai như: hạn hán, dịch bệnh, đói kém đến mức phải ăn cỏ để sống qua ngày và những cuộc thanh trừng Trải qua những việc đó chỉ còn 54 nam, 100 nữ ở độ tuổi 35 trở lên vào năm 1959 Các nước khác rất lo sợ về sự phát triển

mạnh mẽ của Liên Xô, chúng đã tìm đủ mọi cách liên kềt, tập hợp lực lượng nhằm vào mục tiêu là các nước Xã Hội Chủ Nghĩa, Liên Xô Việt Nam nằm trong vòng vây của chủ nghĩa

đế quốc, bị bao vây cách biệt hoàn toàn với thế giới bên ngoài Vì nền độc lập Việt Nam chưa được sự công nhận của quốc tế giữa lúc đó có hơn 30 vạn quân đang kéo vào nước ta, đồng thời có âm mưu thủ tiêu chính quyền của quân Pháp và quân Tưởng Cách mạng ba nước Đông Dương nói chung, cách mạng Việt Nam nói riêng phải đương đầu với nhiều bất lợi, khó khăn, thử thách hết sức to lớn và rất nghiêm trọng

1.2 Trong nước

1.2.1 Khó khăn

Cách mạng tháng 8 thành công là một bước chuyển mình của đất nước Việt Nam Như chúng ta đã biết 1/9/1858 liên quân Pháp, Tây Ban Nha nổ tiếng súng xâm lược Việt Nam Sau khi biến Việt Nam thành thuộc địa Pháp ra sức bóc lột nhân dân ta một cách thậm tệ, sẵn sàng tàn sát nhân dân và các cuộc khởi nghĩa giành chính quyền, chúng thực hiện các chính sách cai trị tàn bạo và vô nhân tính Khi Nhật tiến đến nước ta, chúng lại hèn nhát dâng nước ta cho quân Nhật đẩy nước ta vào tình cảnh không thể khốn cùng hơn Chính vậy cuộc cách mạng tháng 8 năm 1945 có ý nghĩa vô cùng to lớn Sau suốt 87 năm cai trị hà khắc của Pháp và Nhật Cuối cùng nhân dân ta cũng đã phá vỡ xiềng xích Giành lấy được chính quyền về tay nhân dân Nhưng Trong niềm hân hoan hạnh phúc đó nước ta sau cách mạng tháng 8 cũng gặp phải những vấn đề cực kỳ khó khăn Được ví như “ngàn cân treo sợi tóc” với 3 loại “giặc” ,“ giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm” và còn vô vàn khó khăn khác

Về tài chính sau cách mạng tháng 8 đã trở thành gánh nặng cho đất nước về ngân sách Kho bạc bấy giờ chỉ là con số không vì chưa có sự quản lý chặt chẽ và đúng đắn Chính phủ lúc đấy là một chính phủ “không tiền” Bên cạnh đó, nhà nước cai trị Trung Hoa Dân quốc không bao lâu đã đưa ra nhiều loại tiền gây mất giá, làm cho dân ta bị xáo trộn

về tài chính Ngân hàng đông dương là nơi giữ và in tiền duy nhất thì bị quân Nhật chiếm

đóng và chưa trao trả cho quân đồng minh Lạm phát nghiêm trọng Đồng tiền Đông Dương mất giá đến nỗi từ 4-5 đồng/tạ gạo thành 700-800 đồng/tạ gạo vào giữa năm 1945

Về kinh tế sau khi cuộc chiến để lại vô cùng nặng nề, nên nông nghiệp trở nên lạc hậu Mùa mưa bão, lũ lụt hay hạn hát kéo dài dẫn đến tổn thất nghiêm trọng Chính vì vậy

mà giá cả tăng rất cao, các hàng hóa, thực phẩm thì không đủ để cung cấp cho người mua bán Chưa kể nhiều công ty, xí nghiệp chưa làm chủ được vì đã Pháp nắm quyền sử dụng Các nơi công nghiệp sản xuất không kịp trở lại hoạt động như trạng thái ban đầu

Hình 1 Các tầng lớp Công thương Hà Nội nô nức ủng hộ Quỹ Độc lập và Tuần lễ vàng

tổ chức tại Nhà hát lớn, Hà Nội (tháng 9/1945)

Tình hình nông nghiệp của nước ta cuối năm 1945, ước tính có hơn 60 phần trăm ruộng đất bị bỏ hoang từ khi quân Tưởng lẫn trốn vào Việt Nam Chúng đã bóc lột người dân mỗi ngày phải cống nạp 40kg gạo Chưa kể nhiều trận lũ lụt ở miền Bắc gồm 6 tỉnh thành đồng bằng bị tổn thất rất nhiều nông sản nhất là lúa Làm cho nhiều vụ mùa thất thu dẫn đến nạn đói cho nhiều người dân và đe dọa đến tính mạng Ở miền Nam thì có vẻ ít thất thu hơn nhưng vì Pháp đang chiếm đóng khu vực Sài Gòn ngày 23/9 khiến cho đường lưu thông phức tạp, không thể mang gạo từ Nam ra Bắc được

Công nghiệp trong tình hình này không có nhiều thay đổi do mọi hoạt động sản xuất ngưng hoạt động dẫn đến nhiều người mất việc làm tập trung chủ yếu ở thành phố Nạn đói trong thời kỳ cai trị Nhật muốn biến Đông Dương thành khu vực hậu cần để thực hiện xâm lược châu Á - Thái Bình Dương Chúng ép nhân dân bán gạo với giá rẻ mạn như cho và hầu như “cướp” sạch từ tay nhân dân Không những vậy chúng bắt dân ta nhổ lúa, trồng đay để phục vụ cho việc xây dựng các công sự của quân đội nhật, kèm kheo các thiên tai phá hoại hoa màu Chính vì vậy sau cách mạng Nhân dân ta một đất nước sản xuất cây lương thực lớn trong khu vực Lại lâm vào cảnh thiếu lương thực Hậu quả là từ 400 trăm nghìn đến 2 triệu đồng bào chết đói Đây là nạn đói lớn nhất lịch sử Việt Nam

Hình 2 Cảnh người sống ngắc ngoải trong nạn đói 1945

Nạn dốt, nạn thất học của nhân dân ta trong hơn 80 năm chịu cảnh “khai hoá văn minh” của bọn thực dân Pháp, chúng đã khai thác và áp đặt thống trị của muôn loài mà chính xác hơn là chính sách ngu dân của thực dân pháp Cũng bởi vì các chính sách, giáo dục của Pháp hạn hẹp kém phát triển nên đã lợi dụng dân ta, bắt dân ta phải đi theo đường lối của chúng Làm cho đất nước ta ngày càng đi xuống Vì vậy, tỉ lệ người mù chữ ở Việt Nam tăng lên hơn 90 phần trăm Sự ngu dốt khiến dân ta tôn thờ tin tưởng điên cuồng vào những hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan, khiến dân đã nghèo lại càng khốn khổ và nghèo và hàng ngàn con người sống trong sự đe dọa đến sinh mệnh của họ Cũng chính vì điều đó mới hình thành những thói hư tật xấu, tệ nạn xã hội tràn lan không ai kiểm soát Xuất hiện nhiều bệnh dịch trong từng tỉnh, huyện

Hình 4 Một lớp Bình dân học vụ (Ảnh : baotanglichsu.vn )

Thù trong, giặt ngoài Việt Nam ngay từ đầu đã là miếng mồi béo bở cho các nước đến các thế lực thay nhau cắn xé Lợi dụng chính quyền non trẻ để lăm le xâm lược nước ta một lần nữa

Từ vĩ tuyến 16 trở ra Bắc có hơn 20 vạn quân Tưởng ồ ạt tiến vào nước ta với danh nghĩa giải giáp quân Nhật và đảng phái tay sai kéo vào nước ta với âm mưu tiêu diệt đảng cộng sản Đông Dương ngày 28/8/1945, đồng thời lập nên chính quyền tay sai Nền kinh tế đang khủng hoảng mà chúng còn ép dân ta chấp nhận cho chúng dùng tiền của chúng mục đích là lấy giấy lộn đổi hàng thật về đất nước nó Chúng còn lôi theo một đám dân Việt lưu

vong thuộc những đảng phái ô hợp Về Việt Nam hòng lập ra một chế bộ bù nhìn tay sai Đây chính xác là thái độ muốn xâm chiếm nước ta sau pháp và nhật

Còn từ vĩ tuyến 16 trở vào phía Nam thì các đội quân của thực dân Pháp đã trở lại xâm lược nước Việt Nam ta, nguyên nhân do quân đội Anh đã dọn đường cho chúng và

“mở cửa” để 1500 quân Pháp quay trở lại Việt Nam với danh nghĩa là hỗ trợ Việt Nam tiêu diệt quân nhật trong khi chính chúng đã dâng nước ta vào tay Nhật Bản Và giờ đây thật chất là muốn lập lại ách cai trị với dân ta một lần nữa

Các lực lượng phản động và chống phá cách mạng đã hoạt động trở lại Khi đó, lực lượng Việt Minh với vũ khí thô sơ và chỉ có khoảng 8 vạn người Quân Pháp đã ba lần gửi tối hậu thư đòi giải giáp lực lượng tự vệ và kiểm soát luôn thành phố Quân Anh và Pháp cấu kết với nhau để đánh chiếm Sài Gòn, tách Nam Bộ ra khỏi Việt Nam Tiếp đó, đế quốc

Mỹ là kẻ thù mới có tiềm lực kinh tế, quân sự rất lớn và chiến lược thực dân kiểu mới rất tàn bạo đã gây ra những khó khăn, thử thách

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa phải khắc phục hậu quả do chiến tranh gây ra vừa phải chi viện cho cuộc chiến tranh ở miền nam Mỹ còn thực hiện chiến lược chiến tranh đặc biệt, dùng hàng rào dây thép gai để kiểm soát nhân dân nhất là vùng nông thôn làm cho lực lượng kháng chiến trở nên khó khăn hơn Vào cuối 1965, Mỹ lại áp dụng chiến lược chiến tranh cục bộ đưa 18 vạn quân vào Việt Nam để phản công chiến lược Còn vào đầu năm 1967 chúng mở cuộc phản công chiến lược lần thứ hai với hơn 40 vạn quân cùng với nửa triệu quân Sài Gòn Mỹ còn phá hoại miền Bắc bằng không quân để tránh việc chỉ diện cho miền nam Nhân dân hai miền Bắc – Nam đã phải chịu những hi sinh to lớn mới bảo tồn được lực lượng Sau cuộc tổng tiến công năm 1968, Mỹ đã lợi dụng thời cơ lực lượng

ta bị tổn thất tiến hành nhiều cuộc phản kích Đến cuối năm 1972, nhân dân Việt Nam phải chịu tổn thất rất lớn về người và cơ sở vật chất, khi quân Mỹ đã mở cuộc tập kích với quy

mô rất lớn