MRI nguyen ly ung dung2

Bs.Phạm Ngọc Hoa Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Chợ Rẫy NGUYÊN LÝ ỨNG DỤNG LÂM SÀNG NGUYÊN LÝ ỨNG DỤNG LÂM SÀNG... NGUYÊN LÝ CỘNG HƯỞNG TỪKhoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Chợ Rẫy...

Bs Lê Văn Phước

Ts Bs.Phạm Ngọc Hoa

Khoa Chẩn đoán hình ảnh

Bệnh viện Chợ Rẫy

NGUYÊN LÝ ỨNG DỤNG LÂM SÀNG

NGUYÊN LÝ ỨNG DỤNG LÂM SÀNG

•Hình cộng hưởng từ

(MRI/ Magnetic resonance

imaging)

•Hình cộng hưởng từ hạt

nhân (NMRI/ Nuclear magnetic resonance imaging)

MRI

Lịch sử MRI

1940: Felix Block+ Edward Furcell

1971 : Raymond Damadian

1972: Hounsfield- CT

1973: Paul C Lauterbur thu hình ảnh NMR (của mẫu nước)

1977: Damadian thu được hình ảnh NMR cơ thể

P.C.Lauterbur P.Mansfield

The 2003 Nobel Prize for Medicine has been awarded to Paul C Lauterbur,a physical chemist, and Sir Peter Mansfield, a physicist, for their contributions to magnetic resonance imaging(MRI) See PC Lauterbur, “Image formation by induced local interactions: Examples employing nuclear magnetic resonance,” Nature 242, 190-191(1973) and P Mansfield, “Multiplanar image formation

using NMR spin echoes”, J Phys C: Solid State Physics 10, L55-L58(1977)

•Nam châm

•Cuộn chênh (Gradient)

•Bộ phận phát sóng

•Từ trường thấp ( <0.5Tesla)

Máy cộng hưởng từ

Cộng hưởng từ loại hở

NGUYÊN LÝ CỘNG HƯỞNG TỪ

Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Chợ Rẫy

CÁC BƯỚC KHẢO SÁT

TRONG MRI

NGUYÊN LÝ TẠO HÌNH CỘNG HƯỞNG TỪ

Máy tính

Từ trường

Cuộn phát-thu sóng

PROTON HYDRO

63 % trọng lượng cơ thể là Hydrogen Tạo tín hiệu mạnh nhất trên MRI

PROTON HYDRO

M=0

Mz

Chuyển động đảo

(precession)

B 0

B 0

HIỆN TƯỢNG CỘNG HƯỞNG

Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Chợ Rẫy

• Khi phát sóng RF cùng tần số

với proton-đang chuyển động

đảo với tần số - thì proton

tiếp nhận được năng lượng

sóng Hiện tượng này gọi là

hiện tượng cộng hưởng

(resonance)

Sóng RF

Từ hoá theo trục dọc

và ngang

Mz

Từ hoá theo trục dọc

và ngang

Mx,y

Mxy

Thời gian T1

Thời gian thư dãn theo

trục dọc

Mz

Thời gian T2

Thời gian thư dãn theo

trục ngang

Mxy

Ghi nhận tín

hiệu (Antenna) Thu tín hiệu

Mz

Mxy

Mỗi phần tử vật (Voxel ) có thời gian T1, T2 khác nhau và được biểu thị bằng các độ xám khác nhau của các phần tử hình (Pixel) tương ứng

NGUYÊN LÝ TẠO HÌNH

Voxel Pixel

Thời gian

T1

Độ sáng-tối

Ngắ

n

Dài

Chọn các thông số TE, TR khác nhau ta có các hình khác nhau T1W, T2W, PD

- Hình T1W : Dịch não tuỷ màu đen

-Hình PD : Dịch não tuỷ màu xám

-Hình T2W : Dịch não tuỷ màu trắng

W: Weighted, PD: Proton Density

HÌNH T1W, T2W,

PD

Cường độ tín hiệu cao (Hyperintensity)

Cường độ tín hiệu thấp (Hypointensity)

Đồng cường độ tín hiệu (Isointensity)

THAY ĐỔI CƯỜNG ĐỘ TÍN HIỆU

U THÂN NÃO (Glioma)

Có nhiều loại

Chất thuận từ (Paramagnetic CM) [Dẫn xuất Gd-DTPA /MagnevistR ]

-Hay dùng-Cơ chế: Ngắn thời gian T1

Giống như Iode trên CT

Hướng nghiên cứu và phát triển chất tương phản

PHẢN TỪ

T1W T1W+G

d

T2W

CHÆ ÑÒNH

CHOÁNG CHÆ

ÑÒNH

CHỈ ĐỊNH

Tổn thương hệ thần kinh: hố sọ sau, vùng yên, tủy sống, bệnh lý chất trắng

Bệnh lý cơ-xương-khớp (chấn thương, u )

Bệnh lý tim-mạch

Bệnh lý các cơ quan khác:

đầu mặt cổ, bụng, chậu

Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Chợ rẫy

Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Chợ rẫy

CHỐNG CHỈ ĐỊNH

Dị vật kim lọai, dụng cụ

cấy ghép (pacemaker, trợ

thính, clips nội sọ, mạch

máu )

Bệnh nhân bị hội chứng

sợ nhốt kín (claustrophobia) [Cộng hưởng từ hở]

Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Chợ rẫy

Thuận

thương

*Chi tiết giải phẫu tốt

*Không dùng tia xạ

*Không bị Artifacts

*Khảo sát nhiều mặt cắt

*Khảo sát mạch máu không dùng thuốc tương phản

*Kỹ thuật không xâm phạm

(non-invasive)

Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Chợ rẫy

Bất

thuận lợi

*Các chống chỉ định,

đóng vôi

*Khó khảo sát bệnh

nhân cấp cứu

*Giá thành cao, không

sẵn có

CT MRI

Tia xạ Có Không

Mặt cắt Axial, Coronal Bất

Chụp cấp cứu Dễ Khó

Chống chỉ định 3 tháng đầu thai Kim

lọai, cấy ghép

SO SÁNH

VÀI ỨNG DỤNG

LÂM SÀNG

MRI khảo sát đa mặt cắt

Glioma thân não

Hình T1W Hình T2W

PostCE/T1W

Hình T1W Hình T2W

GRE s

Cavernous hemangio

ma

BỆNH XƠ CỨNG RẢI RÁC (Multiple Sclerosis)

Hình T1W Hình T2W

MRA hệ tĩnh mạch não

Tổn

thương cuống tuyến yên

(Granulom

a) ĐÁI

THÁO NHẠT

(Nam 6 tuổi)

Thoát vị đĩa đệm

Di caên

MRI MYELOGRAPH

Y

Thời gian : 4-7 phút

Không dùng thuốc

CHẤN THƯƠNG KHỚP GỐI

Rách sụn chêm (Loại VII)

KHẢO

SÁT HÌNH THÁI

CHỨC

NĂNG TIM

Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Chợ

Rẫy

KHẢO SÁT HÌNH THÁI

CHỨC NĂNG TIM

A neurysm động mạch

chủ bụng

Hẹp động mạch

cảnh

Dị dạng động mạch thận

Thuyên tắc động

mạch chủ

Nang gan và u máu

Pre Gd

T1W

HCC

Dynamic CE MRI

Post Gd T1W 60s

Post Gd T1W 180s

Chẩn đoán phân biệt

Nốt tái tạo, loạn sản, ung

thư gan (HCC)

Tín hiệu thấp trên T1, T2

Nốt tái tạo hay loạn sản

Cao T1, thấp T2

Nốt loạn sản hay HCC

Cao, đồng, thấp T1, cao T2

HCC++ (Gd+)

Mitchell DG, Rubin R, Siegelman ES, et al Hepatocellular carcinoma within siderotic

regenerative nodules: the "nodule-within-nodule" sign on MR images Radiology

1991;178:101-103

1 Hepatocellular Carcinoma Daniel R Jacobson,8/2002

Nốt ung thư trong nốt

loạn sản

T1T1 T2W T2 T1 +GdT1 GADO

Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Chợ Rẫy

CHOLANGIOCARCINOMA

XUNG HASTE Thời gian : 7-11 giây

BỆNH LÝ VÙNG

CHẬU

Fibromyoma tử cung

MỘT SỐ ỨNG DỤNG - MRI

MRI NGHIÊN CỨU VỀ CHỨC NĂNG

( FUNCTIONAL MRI/ FMRI)

MRI KHẢO SÁT KHUYẾT TÁN

&TƯỚI MÁU (DIFFUSION & PERFUSION MRI)

PHỔ CỘNG HƯỞNG TỪ

(SPECTROSCOPY/MRS)

MRI NGHIÊN CỨU VỀ CHỨC NĂNG

( FUNCTIONAL MRI/ FMRI)

fMRI)

Diffusion Perfusion

Diffusion Tensor

MRI

(DTMRI)

Choline và lactic acid

PHỔ CỘNG HƯỞNG

TỪ (SPECTROSCOPY/MRS)

-Khảo sát chuyển hoá, thể tích, dòng chảy máu, các chất dẫn truyền và receptor thần kinh, đặc điểm mô.

-Không dùng proton Hydro: Phốt pho, Natri : đánh giá tình trạng Oxy của cơ tim, u

-Đánh giá tính chất sinh học của dịch, mô bệnh lý, tế bào nuôi cấy.

HƯỚNG PHÁT TRIỂN

-Phát triển & cải tiến nam châm, coils, phần mềm vi tính, chuỗi xung mới.

-Chất tương phản chuyên biệt mô, bệnh lý

-Cải thiện và ứng dụng rộng rãi MRI

-Nghiên cứu MRI ở từ trường cao, siêu cao.

-Hạ giá thành MRI

TƯƠNG LAI

KẾT LUẬN

 MRI là kỹ thuật có giá trị

 Ứng dụng rộng rãi

mạnh mẽ

XIN CÁM ƠN