Tieát ppct 12 MỘT SỐ GIUN DẸP KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NGÀNH GIUN DẸP Ngaøy daïy / / 1 Muïc tieâu a Kieán thöùc Nắm đñược hình dạng, voøng ñời của một số giun dẹp Thoâng qua caùc ñaïi dieän cuûa nga[.]
Trang 1Tiết ppct:12 MỘT SỐ GIUN DẸP KHÁC VÀ ĐẶC ĐIỂM
CHUNG CỦA NGÀNH GIUN DẸP
Ngày dạy: / /
1 Mục tiêu:
a Kiến thức:
- Nắm đđược hình dạng, vòng đời của một số giun dẹp
-Thông qua các đại diện của ngành giun dẹp, nêu đặc điểm chung của giun dẹp
b.Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng quan sát và so sánh
c.Thái độ:
- Giáo dục hs ý thức vệ sinh cơ thể tránh các bệnh về giun
2.Chuẩn bị:
Gv: Tranh H 12.1+12 bảng phụ,sgk
Hs: sgk,vẽ hình 5.2 sgk,vở bài tập
3.Phương pháp dạy học:
- Hợp tác nhóm,trực quan,đàm thoại
4.Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức lớp.( ktsshs)
4.2 Kiểm tra bài cũ:
-Sán lông và sán lá gan được xếp chung vào một ngành giun dẹp(1đ)
a.Cơ thể có đối xứng 2
bên(1 đ)
b.Có lối sống tự do
c.Có lối sống kí sinh d.Sinh sản vô tính hoặc hữu tính
-Nêu cấu tạo và cách di chuyển của sán lá gan?(3đ)
Sán lá gan là những giun dẹp và kí sinh ở gan và mật trâu bò.(1 đ)
Sán lá gan có cơ thể dẹp,đối xứng 2 bên.(1 đ)
Di chuyển: Bằng cách chui rúc,luồn lách nhờ cơ vòng và cơ lưng bụng.(1 đ)
- Vì sao trâu bò ở nước ta mắc bệnh sán lá gan nhiều?(3 đ) Hs:Vì chúng sống và làm việc trong môi trường ngập
nước.Môi trường có nhiều vật chủ trung gian truyền bệnh (ốc) Trâu bò thường xuyên uống nước và ăn cỏ thiên nhiên có nhiều kén sán nên khả năng mắc bệnh cao.(3 đ)
- Trình bày vòng đời phát triển của sán lá gan?(3 đ)
Hs: Trứng ấu trùng có lông ốc ấu trùng có đuôi môi trường nước kết kén trâu bò ăn Sán lá gan (3 đ)
4.3.Giảng bài mới:
* Giới thiệu bài mới:
Ngoài sán lông và sán lá gan còn các đại diện khác
thuộc ngành giun dẹp Tuy chúng có cấu tạo khác nhau
Trang 2nhưng vẫn có những đặc điểm chung của ngành Bài học hôm nay giúp các em tìm hiểu vấn đề trên
Hoạt động của giáo viên và
Hoạt động 1: Tìm hiểu một số
giun dẹp khác
MT: Nêu một số đặc điểm của
giun dẹp kí sinh và biện pháp
phòng chống
PP: quan sát,đàm thoại
Hs đọc thông tin và quan sát hình
12.1+12.2+12.3 (gv treo tranh nếu
có)
Gv phân tích tranh
Gv: Kể tên một số giun dẹp kí
sinh?
Hs: Sán lá gan, sán bã trầu, sán
dây
Gv: Giun dẹp thường ở bộ phận
nào của cơ thể ? Vì sao?
Hs: Giun dẹp thường kí sinh ở bộ
phận giàu chất dinh dưỡng của cơ
thể người và động vật :Máu,
ruột non, gan, cơ hút chất dinh
dưỡng
Gv: Để phòng giun dẹp kí sinh cần
ăn uống vệ sinh như thế nào đối
với người và gia súc?
Hs:Vệ sinh ăn uống, vệ sinh môi
trường, ăn chín uống sôi, lưu ý
tắm ở những nơi nước sạch để
tránh mắc bệnh sán lá máu
Gv cho hs đọc mục “em có biết”
Gv:Sán kí sinh gây tác hại như thế
nào?
Hs: Lấy chất dinh dưỡng của vật
chủ làm vật chủ gầy yếu
Gv:Em sẽ làm gì để giúp mọi
người tránh nhiễm giun sán?
Hs: Tuyên truyền vệ sinh an toàn
thực phẩm, không ăn lợn gạo, bò
gạo…
Gv giới thiệu một số loại sán kí
I Một số giun dẹp khác:
- Sán lá máu : kí sinh trong máu người
- Sán bã trầu: kí sinh trong ruột lợn
- Sán dây: kí sinh trong ruột non của người và cơ bắp của trâu, bò, lợn
II.Đặc điểm chung
Trang 3sinh: sán lá song chủ, sán mép,
sán chó
Gv giáo dục hs ăn chín uống sôi,
không ăn rau sống khi chưa rửa
sạch để hạn chế khả năng lây lan
của giun sán kí sinh qua gia súc và
thức ăn Hs có ý thức vệ sinh cơ
thể và môi trường
Hoạt động 2: Đặc điểm chung
MT: Hs nêu được đặc điểm chung cơ
bản của ngành giun dẹp
PP: Hợp tác nhóm,vấn đáp
Hs đọc thông tin sgk và ghi nhớ
kiến thức cũ, các nhóm hoàn
thành bảng /45
Gv hướng dẫn hs cách thực hiện
nội dung bảng
Đại diện nhóm trình bày
Nhóm khác nhận xét bổ sung
yêu cầu nêu được
Sán lông Sán lá gan Sán dây
Cơ thể dẹp đối xứng 2
bên
Mắt và lông bơi phát
triển
Phân biệt đầu đuôi lưng
bụng
Mắt và lông bơi tiêu
giảm
Giác bám phát triển
Ruột phân nhánh chưa
có hậu môn
Cơ quan sinh dục phát
triển
Phát triển qua giai đoạn
ấu trùng
+ + +
-+
-+
-+ + + + + +
+
-+ + + + + +
Từ bảng trên cho biết đặc điểm
chung của ngành giun dẹp?
Hs trả lời
Rút ra kết luận
Cơ thể dẹp đối xứng 2 bên
Phân biệt đầu đuôi lưng bụng
Ruột phân nhánh chưa có hậu
- Cơ thể dẹp đối xứng 2 bên
-Phân biệt đầu đuôi lưng bụng
-Ruột phân nhánh chưa có hậu môn
Trang 4Gv: ngoài ra một số lớn giun dẹp
sống kí sinh còn có những đặc
điểm nào?
Hs: Giác bám phát triển, cơ quan
sinh dục phát triển , ấu trùng
phát triển qua các vật chủ trung
gian
4.4 Củng cố luyện tập:
-Tại sao lấy đặc điểm “dẹp”đặt tên cho ngành?
Hs:Vì cơ thể dẹp và đặc điểm này thể hiện triệt để nhất trong tất cả các đại diện của ngành và cũng giúp dể phân biệt với giun tròn và giun đốt sau này
- Sán dây có đặc điểm cấu tạo nào đặc trưng do thích nghi với kí sinh trong ruột người?
Hs: Cơ quan bám tăng cường (4 giác bám, móc bám) dinh dưỡng bằng cách thẩm thấu chất dinh dưỡng qua thành cơ thể (hiệu quả hơn nhiều lần so với ống tiêu hóa,mỗi đốt có 1 cơ quan sinh sản lưỡng tính ) Như vậy cả cơ thể sán dây có hàng trăm cơ quan sinh sản lưỡng tính (một hiện tượng chỉ có ở sán dây)
- sán lá gan, sán dây và sán lá máu xâm nhập vào cơ thể vật chủ qua các con đường nào?
Hs: Sán lá gan, sán dây xâm nhập vào cơ thể vật chủ qua đường ăn uống là chủ yếu Riêng sán lá máu , ấu
trùng xâm nhập qua da Những người có thói quen ăn tiết canh, phở tái ,nem chua nên tỉ lệ mắc bệnh sán lá, sán dây ở nước ta cao
-Nêu đặc điểm chung của ngành giun dẹp?
Hs:- Cơ thể dẹp đối xứng 2 bên
-Phân biệt đầu đuôi lưng bụng
-Ruột phân nhánh chưa có hậu môn
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
-Học bài, xem nội dung bài mới
-Trả lời câu hỏi 1,2,3 sgk
-Đọc mục”Em có biết”
-Vẽ hình cấu tạo giun đũa cái (H13.2+ chú thích)
-Trả lời câu hỏi mục III/48
Giun cái dài và mập hơn giun đực có ý nghĩa sinh học gì? Nếu giun đũa thiếu lớpvỏ cuticun thì số pậhn chúng sẽ như thế nào?
Ruột phân nhánh và ruột thẳng thì tốc độ ruột nào sẽ tiêu hóa cao hơn?
Nhờ đặc điểm nào mà giun đũa chui vào ống mật và hậu quả sẽ như thế nào?
Trang 55 Ruùt kinh nghieäm: