VIÊM MÀNG não VI TRÙNG ở TRẺ EM (NHI KHOA)

Nhiễm trùng hệ thần kinh trung ương Viêm não Viêm màng não Viêm tủy Viêm màng não- tủy viêm não- màng não... TÁC NHÂN GÂY BỆNH Bệnh HC hình liềm, cắt lách: Phế cầu, HIb, Gr -  Thiếu b

VIÊM MÀNG NÃO

VI TRÙNG Ở TRẺ

EM

VMN: Màng nhện, khoang dưới nhện, màng

nuôi

Nhiễm trùng hệ thần kinh

trung ương

Viêm não

Viêm màng não

Viêm tủy

Viêm màng não- tủy

viêm não- màng não

Nhiễm trùng hệ TKTW

Vi trùng

Vi rus

Lao

Nấm

Ký sinh trùng

VIÊM MÀNG NÃO DO VI TRÙNG

Màng

nuôi

Màng nhện

Khoang dưới

nhện

VIÊM MÀNG NÃO MỦ = VIÊM MÀNG NÃO DO VI TRÙNG

SINH MỦ

 6 – 15 t: Streptococcus

pneumoniae, Neisseria meningitidis

TÁC NHÂN GÂY BỆNH

 Bệnh HC hình liềm, cắt lách: Phế cầu, HIb,

Gr (-)

 Thiếu bổ thể: Não mô cầu

 Thiếu L T , AIDS, K: L.monocytogenes

 Viêm xoang: Phế cầu, Staphylococcus

aureus, Streptococcus tan huyết nhóm A

 Viêm tai giữa: Phế cầu, HIb

 Phẫu thuật ngoại TK: Staphylococcus

aureus, Staphylococcus epidermidis, Gr (-)

DỊCH TỄ HỌC

 Trẻ nhỏ, nam, kinh tế khó khăn

 Có tiếp xúc gần với nguồn bệnh

 Đường lây: hô hấp

 Cơ địa: bệnh bẩm sinh, dò rỉ dịch não tủy bất thường, nang màng não tủy

SINH BỆNH HỌC

 VK từ đường hô hấp → máu → hàng

rào mạch máu não → phát triển trong DNT, tạo phản ứng viêm → ↑ tính

thấm thành mạch

 Tổn thương mạch máu não và mô

não xung quanh

 ↑ICP: do độc tế bào, ↑tính thấm thành mạch, phù mô kẽ (giảm hấp thu DNT)

Nhiễm trùng vùng mũi họng Du

khuẩn huyết

Viê

m màn

g não

 Tổn thương vỏ não do tắc mạch,

thiếu oxy, VK xâm nhập, độc tố của

VK, ↑ICP, viêm não thất, tụ dịch dưới màng cứng

→rối loạn tri giác, co giật

dấu hiệu TK khu trú

chậm phát triển tâm thần vận động

Nhiễm trùng vùng mũi

họng

Du khuẩn huyết

Viêm màn

g não

Sốt +/- ho sổ

mũi HC màng não HC não

Nhiễm trùng huyết

Tổn thươn

g não

VMNM không được / không đáp ứng

điều trị

Tổn thươn

g đa

cơ quan

Khám dấu cổ cứng

Ưỡn cong người do viêm màng

não và tăng áp lực nội sọ

Khám dấu Kernig

Khám dấu Brudzinski

– Dấu hiệu gợi ý nguyên nhân:

 Tử ban (não mô cầu)

 Chảy mủ tai, viêm phổi, thiếu máu (HIb)

– Dấu hiệu bệnh nặng / biến chứng:

 Tăng áp lực sọ não: thay đổi tri giác, trương lực cơ, mạch chậm,

HA tăng, RL nhịp thở, phù gai thị

 Trụy mạch, dấu thần kinh định vị

– CCĐ: Tăng áp nội sọ, rối

loạn đông máu nặng,

nhiễm trùng thắt lưng, co

giật kéo dài, suy HH-TH

 CTM: BC tăng hoặc giảm

CHẨN ĐOÁN XÁC ĐỊNH

 Sốt, dấu màng não

 Dịch não tủy:

1,7 g/l), đường giảm (< 1/2

đường máu), lactate > 3 mmol/l,

BC tăng đa số là Neu (50%)

kháng sinh ở tuyến trước

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

Lym, CRP bt Cần td sát LS

BS kéo dài, DNT: BC Lym, đường giảm

XQ phổi gợi ý lao, IDR (+)

hồng ko đông, Ctscan giúp chẩn đoán xđ

đoán xđ

Điều trị cấp cứu

 Suy hô hấp

 Sốc

 Co giật

 Kháng sinh:

– Khi có CCĐ chọc dò và không loại

VMN cần điều trị như VMN

– Theo tuổi: khi XN vi sinh (-) hoặc

lâm sàng không gợi ý

 <3th: Cephalosporine III+

Ampicilline + Gentamycin

 ≥ 3th: CIII

– Theo tác nhân

 Thời gian điều trị KS

36-48g ko cải thiện, hoặc do phế cầu, tụ cầu, trẻ <3th

 Cefotaxime 200mg/kg/N TMC chia 4

 Ceftriaxone 100 mg/kg/N TMC chia 1-2

 Ampicillin 200mg/kg/N TMC chia 4

 Gentamycin 5-7mg/kg/N TB 1 lần

 Vancomycin 60mg/kg/N TTM chia 4

 Meropenem 120mg/kg/N TMC chia 3

 Dexamethasone

– CĐ: VMN mũ kq latex (+) Hib

– Ngừa di chứng điếc do HIb

– Dùng trước 15ph hoặc cùng lúc với KS

– 0,6mg/kg/N TMC chia 4 trong 3-4 N – Chỉ dùng khi Bệnh nhân chưa sử

dụng KS đường tiêm

 Dinh dưỡng:

nuôi ăn qua sonde dạ dày

nặng: nuôi ăn TM chú ý nước điện giải

 Theo dõi:

– Theo dõi LS: sinh hiệu, tri giác, dấu

TK định vị để phát hiện kịp thời dấu hiệu tăng áp lực sọ não và các BC khác.

– Chọc dò tủy sống khi nghi ngờ

kháng thuốc

– Ion đồ mỗi ngày khi bệnh nhân mê.

TIÊN LƯỢNG

 Tử vong <10% (phế cầu)

 Di chứng: 10-20%

 TL xấu: tuổi<6 th, >10 6 CFU/ml DNT

 TL Di chứng: co giật >4N, hôn mê, dấu

TK khu trú

 Di chứng: điếc, chậm phát triển TT, co giật, chậm nói, giảm thị lực, rối loạn

hành vi

PHÒNG NGỪA

– Hoặc Chích ngừa Pneumococcus

Polysaccharide Vaccine cho trẻ >2 tuổi

?