Chương 9 phân tích vĩ mô trong nền kinh tế mở

Tỷ giá hối đoái danh nghĩa e Tỷ giá hối đoái danh nghĩa có 2 cách định nghĩa:  Là lượng nội tệ thu được khi đổi một đơn vị ngoại tệ e  Là lượng ngoại tệ thu được khi đổi một đơn vị nộ

I. Thị trường ngoại hối

II. Cán cân thanh toán

III. Các chính sách kinh tế vĩ mô trong

nền kinh tế mở

I.Thị trường ngoại hối

 1 Các khái niệm:

 Thị trường ngoại hối:

 là thị trường quốc tế mà ở đó

 đồng tiền của quốc gia này

 có thể đổi lấy đồng tiền của quốc gia

khác

Tỷ giá hối đoái danh nghĩa (e)

 Cần phân biệt 2 loại tỷ giá:

 Tỷ giá hối đoái danh nghĩa (e)

 Tỷ giá hối đoái thực (er)

 Tỷ giá hối đoái danh nghĩa (e): là

 mức giá mà tại đó

 hai đồng tiền của hai quốc gia

 có thể chuyển đổi cho nhau

Tỷ giá hối đoái danh nghĩa (e)

 Tỷ giá hối đoái danh nghĩa có 2 cách định nghĩa:

 Là lượng nội tệ thu được khi đổi một

đơn vị ngoại tệ (e)

 Là lượng ngoại tệ thu được khi đổi một đơn vị nội tệ (E)

Tỷ giá hối đoái danh nghĩa (e)

 Ta sử dụng tỷ giá theo nghiã thứ

nhất (e)

 Lượng nội tệ thu được = Lượng ngoại tệ * e

 Khi e↑

 → đồng ngoại tệ lên giá

 đồng nội tệ xuống giá.

Tỷ giá hối đoái cân bằng

 Cầu ngoại tệ sinh ra từ hai nguồn:

 Nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ.

 Vốn và các khoản chuyển nhượng

ra nước ngoài.

Tỷ giá hối đoái cân bằng

 Cung ngoại tệ sinh ra từ hai nguồn:

 Xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ.

 Vốn và các khoản chuyển nhượng của nước ngoài vào trong nước.

Tỷ giá hối đoái cân bằng

 e ↑→ P x ↓→ ↑→Sf↑ X

 e ↑→ PM↑→↓M Lf → ↓

 ⇒ Cung ngoại tệ đồng biến với e

 Cầu ngoại tệ nghịch biến với e

Lượng ngoại tệ

E

e 0

e

Lf Sf

B

Tỷ giá hối đoái cân bằng

 Tỷ giá hối đoái cân bằng

 là tỷ giá mà ở đó

 lượng cung ngoại tệ

 và lượng cầu ngoại tệ

 trên thị trường ngoại hối bằng nhau

E e

Lf Sf

Lf Sf

M0

Hình 9.1b

E e

Lf Sf

M1

Hình 9.1c

2.Các hệ thống tỷ giá hối đoái:

 Có 3 hệ thống tỷ giá đã được thiết lập để xác định tỷ giá danh nghĩa:

 Tỷ giá hối đoái cố định

 Tỷ giá hối đoái thả nổi hoàn toàn

 Tỷ giá hối đoái thả nổi có quản lý

a.Tỷ giá hối đoái cố định (ef):

 Thiết lập năm 1944 ở hội nghị quốc tế tổ

chức ở BrettonWoods (Mỹ), gồm 44 nước

a.Tỷ giá hối đoái cố định (ef):

 NHTW các nước có trách nhiệm

duy trì e đã quy định.

 IMF đóng vai trò là NHTW quốc

tế:

 quản lý hệ thống này

 và cho các NHTW các nước vay khi họ thiếu dự trữ

a.Tỷ giá hối đoái cố định (ef):

 Ưu điểm:

 Không có rủi ro tỷ giá

 Củng cố lòng tin của các nhà kinh

doanh quốc tế

a.Tỷ giá hối đoái cố định (ef):

 Nhược điểm:

 If

 rất khác nhau giữa các nước

 → thay đổi giá trị tương đối giữa các đồng tiền

a.Tỷ giá hối đoái cố định (ef):

→ ef không còn phù hợp

 Nguy cơ khủng hoảng tỷ giá mang tính đầu cơ

 CSTT không hiệu quả

 Năm 1971 chính phủ Mỹ buộc

phải xoá bỏ chế độ bản vị vàng của đồng USD

 → Chế độ tỷ giá cố định sụp đổ

a.Tỷ giá hối đoái cố định (ef):

 Tỷ giá cố định là tỷ giá

 mà NHTW cam kết duy trì

 trong một thời gian dài

 đồng ý mua vào

 hay bán ra ngoại tệ theo yêu cầu.

 Khi NHTW

 mua vào

 hay bán ra ngoại tệ

 để duy trì tỷ giá :

 → NHTW đã can thiệp vào thị trường ngoại hối

 Xác định ef có 3 trường hợp:

 ef = ecb:

 Sf = Lf:

 Thị trường ngoại hối cân bằng

 Dự trữ ngoại hối (Rf) không đổi

a.Tỷ giá hối đoái cố định (ef):

 ef < ecb:

 Sf <Lf:

 Thị trường ngoại hối thiếu hụt

 →NHTW bán ngoại tệ ra Rf → ↓

 mua nội tệ vào S → M ↓→ ↑ r

a.Tỷ giá hối đoái cố định (ef):

 ef > ecb:

 Sf>Lf:

 Thị trường ngoại hối dư thừa

 →NHTW mua ngoại tệ vào Rf → ↑

 bán nội tệ ra S → M ↑→ ↓ r

a.Tỷ giá hối đoái cố định(ef):

Lượng ngoại tệ

Lượng ngoại tệ

Lượng ngoại tệ

Hình 9.2c

b.Tỷ giá thả nổi hoàn toàn:

 Là tỷ giá được tự do thay đổi

 theo diễn biến của cung cầu ngoại tệ

 trên thị trường ngoại hối.

 NHTW không can thiệp vào thị trường ngoại hối

b.Tỷ giá thả nổi hoàn toàn:

 Ưu:

 Nhược:

át xuất khẩu ròng

c.Tỷ giá thả nổi có quản lý:

 Là sự kết hợp giữa tỷ giá thả nổi và tỷ giá cố định

 Là tỷ giá được tự do biến động

 Nhưng khi vượt quá giới hạn cho phép

 NHTW lập tức can thiệp

 Nhằm tránh tác động xấu đến nền kinh tế

3.Tỷ giá hối đoái thực (er)

 Là tỷ giá phản ánh tương quan

 giá cả hàng hóa của hai nước

 được tính theo một loại tiền chung.

3.Tỷ giá hối đoái thực (er)

 e r cho biết tỷ lệ mà dựa vào đó

 hàng hoá của một nước

 được trao đổi với hàng hoá của nước

khác

 (er là giá tương đốâi của hàng hoá ở 2 quốc gia)

3.Tỷ giá hối đoái thực (er)

 VD: So sánh giá cùng 1 mặt hàng áo sơ mi ở Việt Nam và Mỹ.

3.Tỷ giá hối đoái thực (er)

2 000

150

000

300

*

000

P e

r

VND VN

USD US VND

VN

VND US r

e

3.Tỷ giá hối đoái thực (er)

 → áo ở Việt Nam rẻ hơn ở Mỹ

 → Việt Nam sẽ xuất khẩu áo sang Mỹ

 → PUS↓ , PVN↑→ er↓→ = 1:

 Đây là lý thuyết ngang giá sức mua(PPP)

 Hay quy luật một giá, nghĩa là

 P một hàng hoá phải như nhau ở mọi nơi trên thế giới

 chỉ khác nhau về chi phí vận chuyển và thuế quan: Lý

thuyết giáo điều trong KTH

3.Tỷ giá hối đoái thực (er)

 Thực tế có nhiều hàng hoá và dịch

vụ phi ngoại thương

 → Lý thuyết trên không đúng

3.Tỷ giá hối đoái thực (er)

 Có nhiều hàng hoá tham gia ngoại thương, nên er có thể tính:

e

*

=

3.Tỷ giá hối đoái thực(er)

 e r phụ thuộc vào:

Tỷ giá cân bằng sức mua (PPP)

 Khi:

 If khác nhau

 e thay đổi

 → e r thay đổi

 → thay đổi sức cạnh tranh giữa các nước.

 Khi If khác nhau,

 để duy trì er không đổi

 ta cần điều chỉnh e tương ứng-PPP

Tỷ giá cân bằng sức mua (PPP)

 Là e được điều chỉnh

 sao cho er không đổi

 để duy trì sức canh tranh không đổi

P

P e

e

P

P e

o

i i r

PPP

i i

o o r

e

' ' '

II.Cán cân thanh toán (BP)

 Có hệ thống

 Đầy đủ

 Tất cả các giao dịch của dân cư và chính phủ 1 nước

 Với dân cư và chính phủ của các nước khác

 Trong một thời kỳ nhất định,thường là 1 năm

II.Cán cân thanh toán (BP)

 Nguyên tắc hạch toán:

 Khi luồng ngoại tệ đi vào trong

nước :

 ghi bên có hay (+)

 Khi luồng ngoại tệ đi khỏi quốc gia

 ghi bên nợ hay (-)

II.Cán cân thanh toán (BP)

 BP gồm các hạng mục sau:

 (1) Tài khoản vãng lai : (CA)

 (2) Tài khoản vốn: (K)

 (3) Sai số thống kê (EO)

 (4) BP = (1) + (2) + (3)

 (5) Tài trợ chính thức (ORT) = - (4)

2.Tài khoản vãng lai (CA)

 Ghi chép mọi luồng thu nhập

 đi vào

 và đi ra khỏi quốc gia

 trong một thời kỳ nhất định

 Trong CA có

 NX chiếm tỷ trọng lớn

 2 khoản còn lại nhỏ, coi như = 0

2.Tài khoản vãng lai (CA)

 (1) Tài khoản vãng lai (CA):

 Xuất khẩu ròng: NX = X - M

 Thu nhập yếu tố ròng (NFFI)

 Chuyển nhượng ròng (NTr)

 CA = NX + NFFI + NTr

 CA = NX

2.Tài khoản vãng lai (CA)

 Các nhân tố ảnh hưởng đến CA:

3.Tài khoản vốn (K)

 Ghi chép mọi luồng vốn

 đi vào

 đi ra khỏi lãnh thổ một quốc gia:

 K = Vốn vào - Vốn ra

3.Tài khoản vốn (K)

 Trong K gồm 2 khoản mục:

 Đầu tư ròng = Lương vốn vào – lượng vốn ra

 để mua tài sản, cổ phiếu của công ty

 Giao dịch tài chính ròng = Lương vốn

vào – lượng vốn ra

 để gửi ngân hàng, mua trái phiếu của chính phủ

3.Tài khoản vốn (K)

 (2) Tài khoản vốn (K):

 Đầu tư ròng

 Giao dịch tài chính ròng

3.Tài khoản vốn (K)

 Các nhân tố ảnh hưởng đến (K):

 e↑

 → K↓ (vốn sẽ có khuynh hướng chạy

ra nước ngoài và ngược lại)

 Lãi suất trong nước r ↑

 →K↑ (vốn sẽ có khuynh hướng chạy vào trong nước)

3.Tài khoản vốn (K)

 Gọi Πd: lợi nhuận đầu tư trong nước

 Gọi Πf:lợi nhuận đầu tư ra nước ngoài

 Πf = Πk + Πe ( Lãi vốn và lãi ngoại tệ)

K↓

3.Tài khoản vốn (K)

 →K không di chuyển

3.Tài khoản vốn (K)

3.Tài khoản vốn (K)

180.000VND

 Π k =K1*r*e1=180.000

 Π e = K2(e2 – e1) = 0

3.Tài khoản vốn (K)

 → (K) có mối quan hệ đồng biến với lãi suất trong nước:

 K = K0 + Km.r

 Km : phản ánh lượng ngoại tệ trong K

tăng thêm khi r tăng thêm 1%

 Km > 0 vì K đồng biến với r

4 Sai số thống kê (EO)

 Điều chỉnh việc

 ghi sai

 hay bỏ sót

 trong CA và K

Cán cân thanh toán

5 Khoản tài trợ chính thức (ORT)

 Là lượng dự trữ ngoại hối mà NHTW phải

 chi ra

 hay thu về

 khi cán cân thanh toán

 bị thâm hụt

 hay thặng dư

 ORT = - BP

6 Đường BP

 Sự hình thành của đường BP:

 Đường BP hình thành khi cán cân thanh toán cân bằng:

 ( X - M ) + K = 0

 hay: K + X = M

BP r

Hình 9.2e

6 Đường BP

 Đường BP là tập hợp những phối hợp khác nhau giữa r và Y mà ở đó cán

cân thanh toán cân bằng.

 Mối quan hệ giữa r và Y trên đường BP là mối quan hệ đồng biến

E 1

E 2

M M

6 Đường BP

 Khi r1→ (K + X)1 = M1 →Y1

 Xác định E1(Y1,r1) trên đồ thị(d)

 Khi r2→ (K + X)2 = M2 →Y2

 Xác định E2(Y2,r2) trên đồ thị(d)

 Nối E1, E2 trên đồ thị d ta có đường BP(X0,K0,M0)

Phương trình của đường BP

 Đường BP hình thành khi cán cân

thanh toán cân bằng:

 Với: K = K0+ Km.r

Phương trình của đường BP

lên.

dốc BP

đường

M

K :

đó do

vàM K

r M

K M

K M

X Y

m m

m m

m

m m

0 0

+

−

=

: 0

0 0

6 Đường BP

 Nếu:

 Km nhỏ → đường BP dốc

 Km lớn → đường BP lài

 Km = ∞ → đường BP nằm ngang

(CM )

6 Đường BP

 Sự dịch chuyển của đường BP

 Nguyên tắc dịch chuyển:

 nếu lượng ngoại tệ đi vào tăng lên

 lượng ngoại tệ đi ra giảm xuống

 → BP dịch chuyển sang phải

6 Đường BP

 Ngược lại,

 lượng ngoại tệ đi vào giảm xuống

 lượng ngoại tệ đi ra tăng lên

 → BP dịch chuyển sang trái

III TÁC ĐỘ NG C A CÁC Ủ

CHÍNH SÁCH KINH TẾ VĨ MÔ

 1 Cân bằng bên trong và bên ngoài

 Nền KT đạt được trạng thái cân bằng

chung (bên trong và bên ngoài) khi (Y,r) được duy trì ở mức mà tại đó:

 Thị trường hàng hóa

 Thị trường tiền tệ

 Cán cân thanh toán cân bằng

1 Cân bằng bên trong và bên ngoài

 Nghĩa là phải thỏa mãn 3 điều kiện:

SM = LM (2)

IS(A 0 )

Y Hình 9.4

2 Tác động của các chính sách vĩ mô trong nền kinh tế mở

 Chính sách tài khóa:

 Y<Yp : thực hiện CSTK mở rộng

 Y>Yp: thực hiện CSTK thu hẹp

a Chính sách tài khoá

 Khi thực hiện CSTKMR :

 ↑G,↓ T → AD↑

 →IS dịch chuyển sang phải đến IS1:

 Cân bằng bên trong tại E’

 BP >0

 → e có xu hướng giảm

Y Hình 9.5

Mf

E1

e1

Mf1

CSTK trong cơ chế tỷ giá thả nổi:

 e ↓

 → X↓, M ↑  lượng ngoại tệ đi vào giảm, lượng ngoại tệ đi ra tăng

  BP dịch chuyển sang trái BP1

 Mặt khác AD↓⇒ IS1 → sang trái IS2

 Kết quả điểm cân bằng mới là E 1 (Y 1 ,r 1 ) , giao điểm của các đường IS 2 , LM, BP 1

 Y và r tăng.(Hình 9.6)

CSTK có tác dụng yếu

trong cơ chế tỷ giá thả nổi

CSTK trong cơ chế tỷ giá cố định :

 Do S f > L f⇒ e ↓

 Để duy trì ef

 NHTW phải đưa thêm lượng tiền vào

nền KT để mua ngoại tệä

 → LM dịch chuyển sang phải cho đến

khi gặp giao điểm của đường IS1 và BP

 Kết qủa: Y ↑, r ↑

E 1 E

E’

LM

LM 1 BP

e

Lf

Sf

Sf1E

a Chính sách tài khoá

 Nền KT mở, nhỏ

 K tự do lưu chuyển

CSTK trong cơ chế e thả nổi

không có tác dụng: G↑→NX↓

b Chính sách tiền tệ:

 Y < Yp:

 áp dụng CSTTMR

 → LM → sang phải LM1

 cắt đường IS tại điểm E’

 Nền KT cân bằng bên trong

 BP < 0

  e có xu hướng tăng.

a CSTT trong cơ chế tỷ giá thả nổi :

 e ↑

  X ↑ M giảm

  lượng ngoại tệ đi vào tăng, lượng ngoại tệ đi ra giảm

  IS và BP → sang phải IS1&BP1.

 Điểm cân bằng mới : E 1

 giao điểm của 3 đường IS1, LM1, BP1 

Y↑

BP E

E 1 E’

CSTT trong cơ chế tỷ giá cố định:

 Muốn duy trì tỷ giá lúc đầu NHTW

phải:

 bán ngoại tệ ra

 Mua nội tệ vào

 →SM↓  LM dịch chuyển sang trái trở lại vị trí ban đầu

 Y không đổi.

Y Hình 9.9

e

ef

Sf

Lf E

e1

MA

E1

3 Chính sách ngoại thương

 Trường hợp Y < Yp:

 tăng NX (X tăng, M giảm)

 Đường IS và BP → sang phải

 → BP > 0, e ↓

CSNT trong cơ chế tỷ giá cố

định

 Để duy trì e f , NHTW phải

 mua ngoại tệ vào

 bán nội tệ ra

 SM↑⇒ LM → sang phải

 Điểm cân bằng mới là giao điểm của ba

đường IS 1 , LM 1 , BP 1

 Y ↑.

LM 1

Y1

CSNT có tác dụng mạnh trong

cơ chế tỷ giá cố định

r

MfAA

CSNT trong cơ chế tỷ giá thả nổi

 e ↓

 →X ↓, M↑

 → BP và IS dịch chuyển sang trái trở

lại vị trí lúc đầu

 Y không đổi

 CS gia tăng xuất khẩu ròng không có tác dụng trong cơ chế tỷ giá thả nổi

 Chính sách phá giá và nâng giá nôïi tệ

Chính sách phá giá nôïi tệ

 Là việc NHTW chủ động làm giảm giá trị đồng nội tệ

 bằng cách tăng tỷ giá cố định ef↑

 →er↑→ ↑ ↓ →X M AD↑→ ↑ ↓Y ,U

Chính sách nâng giá nôïi tệ

 Chính sách nâng giá tiền tệ:

 NHTW chủ động làm tăng giá trị đồng nội tệ

 bằng cách điều chỉnh ef↓

 →er X M AD Y , P ↓ → ↓ ↑ → ↓ → ↓ ↓

U ↑