tiếp cận chẩn đoán ngứa

Ngứa thứ phát do bệnh nội khoa, không san thương da 3.. Ngứa do thần kinh – mạch máu rối loạn thực thể... Ngứa kèm san thương ở da  San thương sẩn-bóng vẩy  San thương bóng nước... Ngứ

Tiếp cận chẩn đoán

NGỨA

ThS BS Võ Thành Liêm

Tổng quan

 Cảm giác khó chịu trên da

 Than phiền thường gặp, có tính chủ quan

 Ngứa và đau :

 Cùng dẫn truyền dây thần kinh C

Bệnh sinh

 Tác nhân gây ngứa: phân làm 4 nhóm

1. Ngứa kèm san thương ở da

2. Ngứa thứ phát do bệnh nội khoa, không san thương da

3. Ngứa do tâm thần (rối loạn chức năng)

4. Ngứa do thần kinh – mạch máu (rối loạn thực thể)

Bệnh sinh

1. Ngứa kèm san thương ở da

 San thương sẩn-bóng vẩy

 San thương bóng nước

Bệnh sinh

1. Ngứa kèm san thương ở da

 San thương sẩn-bong vẩy

VIÊM

DA TIếT Bả

VẩY NếN

VẩY PHấN HồNG

Bệnh sinh

1. Ngứa kèm san thương ở da

 San thương bóng nước

 Viêm da dạng herpes

 Viêm da bóng nước

VIÊM

DA

DạNG BÓNG NƯớC

VIÊM

DA

BÓNG NƯớC

VIÊM

DA

TIếP XÚC

Mề ĐAY

BAN

DA Dị ứNG THUốC

Dị ứNG ÁNH SÁNG

VếT CắN

SIÊU VI

Bệnh sinh

1. Ngứa kèm san thương ở da

 Do nguyên nhân môi trường

 Bụi, phấn hoa, hóa chất

 Phỏng nắng

 Nguyên nhân khác

Bệnh sinh

2-Ngứa thứ phát do bệnh nội khoa, không san thương da

 Da khô

 Rối loạn chuyển hóa, nội tiết

 Bướu tân sinh

 Ký sinh trùng

 Phản ứng thuốc

 Nguyên nhân khác

Bệnh sinh

2-Ngứa thứ phát do bệnh nội khoa, không san thương da

 Da khô

 Thường gặp ở người cao tuổi

 Nặng vào mùa khô

Bệnh sinh

2-Ngứa thứ phát do bệnh nội khoa, không san thương da

 Rối loạn chuyển hóa, nội tiết

 Viêm gan siêu vi

 Tăng ure máu

 Bệnh tuyến giáp

 Cường tuyến cận giáp

 Đái tháo đường

Bệnh sinh

2-Ngứa thứ phát do bệnh nội khoa, không san thương da

 Bướu tân sinh

Bệnh sinh

3-Ngứa do tâm thần (psychosomatic pruritus)

 Có thể kèm thương tổn tại da: tự gây ra

Bệnh sinh

4-Ngứa do thần kinh-mạch máu

 Ngứa = tê = dị cảm (tăng, giảm cảm giác)

 Dấu chứng thần kinh – mạch máu đi kèm

Sơ đồ tiếp cận nhanh

Công cụ đánh giá

Đánh giá thương tổn sắc tố da sử dụng bảng kiểm Glasgow

Anh chị đang đánh giá thương tổn đổi màu da? (Y=có, N=không) Y :-):-):-)

Đường kính của thương tổn (cm) 1,1 cm 1

Thương tổn có các đặc điểm nào sau đây?

Có ngứa nhẹ? (Y=có, N=không) Y :-):-):-) 1

Có tăng kích thước trong thời gian gần đây? (Y=có, N=không) N :-):-):-) 0

Có đường viền không đều? (Y=có, N=không) Y :-):-):-) 1

Có bắt màu sắc tố không đều? (Y=có, N=không) N :-):-):-) 0

Có dấu viêm? (Y=có, N=không) Y :-):-):-) 1

Có chảy máu hoặc tiết dịch? (Y=có, N=không) Y :-):-):-) 1

Keefe M, Dick DC, et al A sutdy of the value of the seven-point

checklist in distinguishing benign pigmented lesions from melanoma

Clinical and Experimental Dermatology 1990; 15: 167-171.

McGovern TW, Litaker MS Clinical predictors of malignant pigmented

lesion A comparison of the Glasow Seven-Point Checklist and the

American Cancer Society's ABCDs of pigmented lesions J Dermatol

Surg Oncol 1992; 18: 22-26.

VÍ Dụ LÂM SÀNG