Hồ đô thị hà nội và biến đổi khí hậu

Hồ đô thị hà nội và biến đổi khí hậu

Challenges for SD

- Economic, energy and food crisis

- Climate change

- Degradation of natural resources & environment

LÀN SÓNG ĐÔ THỊ HÓA Dân số đô thị:

ĐÔ THỊ HÓA Ở VIỆT NAM

 Tốc độ: Năm 1990, cả nước có 500 đô thị và đến năm 2011: > 760 đô thị (31%)

- Năm 1986, tỷ lệ dân cư sống tại đô thị :19%; năm 2010: 34,5% (khoảng 26,3 triệu người), và dự báo đến năm 2020 chiếm 45%

 Hậu quả: "căn bệnh đô thị" :

- Kiến trúc thiếu đồng bộ, cơ sở hạ tầng yếu kém, đường sá giao thông tắc nghẽn, nguồn nước ngầm và các dòng sông bị đe dọa nhiễm bẩn nghiêm trọng vì chất thải, không khí ngày càng ô nhiễm nặng nề vì bụi bặm công trường, khói xe, khói nhà máy sản xuất công nghiệp nước thải sinh hoạt, di dân tự do và các vấn đề xã hội nan giải khác

- Quy hoạch ngày càng xa rời mục đích gốc - vốn phải phục vụ nhu cầu và thói

quen của đại bộ phận dân cư

- Về mặt xã hội: di dân từ nông thôn ra thành thị làm nảy sinh nhiều vấn đề về mặt môi trường xã hội và chất lượng của môi trường sống, ảnh hưởng tới sự phát triển bền vững của đất nước

Hê sinh thái HỒ và đô thị

Hồ Hà Nội

 Phần quan trọng của cấu trúc Thành phố

 Phần trung tâm của đời sống văn hóa, tinh thần, tâm linh của người Hà Nội

 Cung cấp thực phẩm…

Làm sạch môi trường /ô nhiễm…

Nơi sống của sinh vật/

đa dạng sinh học

- Định hướng cho kiến trúc, xây dựng, (quy định không gian đô thị

vật chất và năng lượng cho Hệ sinh thái

Văn hóa (Giá trị lịch sử, nơi hội tụ các

ký ức, huyền thoai, các xúc cảm nghệ thuật, âm nhạc, thơ văn

Tâm linh, tín ngưỡng

Di sản

Hồ Tây

21 ngôi đình, đền, chùa đã được xếp

hạng với nhiều di tích nổi tiếng với

nhiều văn vật giá trị:

- Nước mặt - Hệ thống hồ

Suy giảm về số lượng hồ:

Quá trình đô thị hóa trong vòng

14 năm trở lại đây tại TPHCM

đã làm biến mất 47 con kênh

với tổng diện tích 16,4ha Đặc biệt đã san lấp hồ Bình Tiên rộng 7,4ha - một trong những

hồ chứa nước quan trọng nhất của thành phố Chỉ trong vòng

8 năm từ 2002-2009, khả năng chứa nước của hệ thống hồ,

ao, kênh, rạch và vùng ngập nước trong thành phố đã

giảm gần 10 lần

Hà Nội

Làm giảm đáng kể chức năng sinh thái của hồ:

tăng từ hơn 6.000ha lên

24.500ha Việc chuyển đổi diện

tích bề mặt tự nhiên vốn có

khả năng thấm tới khoảng 50%

lượng nước mưa thành bề mặt

đô thị với tình trạng bê tông

hóa cao chỉ có khả năng thấm

khoảng 13% lượng nước mưa,

tất yếu đã góp phần đáng kể

làm gia tăng tình trạng ngập

nước ở TPHCM

(TS Lưu Đức Cường)

2 Ô NHIỄM

Nước mặt sông, hồ Hà Nội bị ô nhiễm nặng do nước thải phần lớn chưa được sử lý đổ vào từ:

Nguyên nhân suy thoái

Nguyên nhân sâu xa

 Dân cư thành phố tăng quá nhanh (nhất là tăng cơ học);

 Quá trình đô thị hóa quá nhanh, vượt ra ngoài ý đồ quy hoạch;

 Cơ chế thị trường không được kiểm soát (sốt đất);

 Các chính sách, pháp luật chưa đầy đủ và kịp thời, chưa

có tầm nhìn chiến lược, đặc biệt về phát triển bền vững;

 Hiệu quả thực thi pháp luật thấp;

 Quy hoạch và thực hiện quy hoạch kém hiệu quả (phát triển kinh tế xã hội nói chung và các ngành nói riêng)…

 Ý thức của người dân và năng lực của cán bộ quản lý còn

Nguyên nhân suy thoái

2 Nguyên nhân trực tiếp

 Lấp ao hồ để lấy đất xây dựng (của cả nhà nước,

tập thể và cá nhân);

 Xả nước thải, rác thải xuống sông hồ (cả người dân

và các công ty, xí nghiệp, hợp tác xã sản xuất);

 Xả nước thải và phế thải xuống để nuôi cá.

TÁC ĐỘNG CỦA BĐKH TỚI ĐÔ THỊ & HỒ ĐÔ THỊ

Biểu hiện của Biến đổi khí hậu

 Nhiệt độ trung bình, nhịp điệu và độ bất

thường của khí hậu thời tiết tăng,

 Nước biển dâng,

 Lượng mưa thay đổi,

 Thiên tai (bão, lũ lụt, hạn han…) gia tăng

về tần xuất, cường độ và độ bất thường

TÁC ĐỘNG CỦA BĐKH

- Tới tất cả các vùng (có sự khác nhau)

- Tới tất cả các tài nguyên, môi

trường và họat động kinh tế, xã hội

Tính dễ bị tổn thương của đô thị do BĐKH

mại , công nghiệp khoa học-công nghệ, văn hóa xã hội của vùng;

xúc

thương cao

TÁC ĐỘNG CỦA BĐKH TỚI ĐÔ THỊ

 Tác động tới nền kinh tế đô thị

 Tác động tới cơ sở hạ tầng

- Xí nghiệp, nhà máy,

- Cơ sở hạ tầng giao thông

- Năng lượng đô thị

- Khu dân cư

- Hệ thống cung cấp, thoát nước và vệ sinh

 Tác động tới an sinh xã hội

Tác động của BĐKH tới đô thị

 Ngày 2/4/2011, Chương trình Định cư con người của LHQ (UN HABITAT) cảnh báo biến đổi khí hậu đã thực sự đe dọa dân cư các đô thị ở châu Á, đặc biệt là người nghèo Dân cư sống ở các khu vực ven đô dễ bị tổn thương nhất

do thiếu cơ sở hạ tầng hiện đại, nguồn nước, các điều kiện

vệ sinh so với khu vực nội đô.

Nhân Ngày Môi trường sống thế

giới (3/10/2011), Tổng Thư ký LHQ

Ban Ki Mun (Ban Ki-moon) cảnh

báo biến đổi khí hậu đang đe dọa

nghiêm trọng tiến trình đô thị hóa

trên toàn cầu.

Thái Lan

• 7 tỷ ÚS$ tổn thất

(Thiệt hại: 3.000 tỷ VND và 22 người chết

TÁC ĐỘNG CỦA BĐKH TỚI HỒ

TÁC ĐỘNG CỦA BĐKH TỚI HỒ (màu vàng và đậm)

- Các hệ sinh thái ĐNN tự nhiên, đa dạng sinh học

- Tài nguyên nước

- Sức khỏe cộng đồng, gia tăng các bệnh truyền qua nước và vecto

- Hải đảo

- Habitat

- Nông nghiệp và an ninh lương thực

- Thủy sản

- Các hệ sinh thái ĐNN biển và ven biển

- Tài nguyên nước (nước mặt, nước ngầm)

đồng bằng và ven biển Bắc Bộ, ĐBSCL, ven biển Trung Bộ)

- Vùng núi: Tây Bắc, Đông Bắc, Bắc Trung Bộ và Tây Nguyên

- Nông nghiệp và an ninh lương thực

- Tài nguyên nước

- Các HST ĐNN tự nhiên và nhân tạo

- Đồng bằng sông Cửu Long

- Tây Nguyên

- Nông nghiệp và an ninh lương thực

- Tài nguyên nước

- Năng lượng (thuỷ điện)

- Giao thông thuỷ

- Nông nghiệp và an ninh lương thực

- Sức khoẻ và đời sống

TÁC ĐỘNG CỦA BĐKH TỚI HỒ

SỨC KHỎE HST HỒ

Hệ sinh thái HỒ

HST HỒ là một phức hợp gồm quần xã

sinh vật (động vật, thực vật và vi sinh vật)

và môi vật lý tương tác xung quanh

Năm thành tố để duy trì sức khỏe của

5

VAI TRÒ CỦA HỒ TRONG THÍCH ỨNG VỚI BĐKH

dự trữ nước (mưa), tạo nước ngầm,

thông minh, đô thị thân thiên MT, phát triển xanh

Hồ trong thích ứng với BĐKH

TPHCM nên lưu ý một số giải pháp sau:

i) Nâng cốt nền xây dựng cục bộ lên 10cm-20cm so với tiêu chuẩn cho phép

ii) Khoanh vùng nhằm đánh giá chính xác vùng trũng - vùng rốn nước để tạo nên các hồ chứa nước vừa chống ngập vừa tạo cảnh quan môi trường

iii) Nghiên cứu quy hoạch không gian xanh và mặt nước nhằm

pháp xây dựng công trình chống ngập linh hoạt, thích hợp để ứng phó với BĐKH

(GS-TS Lê Hồng KẾ, Viện Nghiên cứu môi trường và Quy hoạch Phát triển bền vững)

 “Cần phải xây dựng các đô thị theo hướng sinh thái bền vững để chống biến đổi khí hậu”

(Hội thảo “Đô thị Việt Nam với biến đổi khí hậu, Đà Nẵng,

4/12/2010”

Thị Bích Thuận (Chủ tịch hội KTS, Viện kiến trúc quy

hoạch đô thị và nông thôn

Hồ trong thích ứng với BĐKH

MÀU XANH CỦA ĐÔ THỊ

Đô thị xanh (Đô thi sinh thái, Đô thị thông minh,

Đô thị thân thiên môi trường, Đô thi xanh…)

Xin

Cám ơn !