CẬN LÂM SÀNG HỆ TIẾT NIỆU

L Y B NH PH M N ẤY BỆNH PHẨM NƯỚC TiỂU ỆNH PHẨM NƯỚC TiỂU ẨM NƯỚC TiỂU ƯỚC TiỂU C Ti U ỂUL Y B NH PH M N ẤY BỆNH PHẨM NƯỚC TiỂU ỆNH PHẨM NƯỚC TiỂU ẨM NƯỚC TiỂU ƯỚC TiỂU C Ti U ỂU 1.Nước

XÉT NGHIỆM VÀ

THĂM DÒ CẬN LÂM SÀNG HỆ THẬN TIẾT

NIỆU

 1.Xét nghiệm protein niệu

 2 Xét nghiệm tế bào niệu

 3 Xét nghiệm tìm vi khuẩn và làm kháng sinh đồ

 4 Chụp X quang hệ tiết niệu và chụp thận –

tĩnh mạch

 5 Đo mức lọc cầu thận

 6 Siêu âm thận –tiết niệu

 7.Xạ hình thận

 8 Chụp cắt lớp vi tính,cộng hưởng từ

 9 Thăm dò khác

L Y B NH PH M N ẤY BỆNH PHẨM NƯỚC TiỂU ỆNH PHẨM NƯỚC TiỂU ẨM NƯỚC TiỂU ƯỚC TiỂU C Ti U ỂU

L Y B NH PH M N ẤY BỆNH PHẨM NƯỚC TiỂU ỆNH PHẨM NƯỚC TiỂU ẨM NƯỚC TiỂU ƯỚC TiỂU C Ti U ỂU

1.Nước tiểu 24h

- Trữ nước tiểu từ 6h sáng hôm trước tới 6h

sáng hôm sau

- Đo lượng nước tiểu trữ được tức nước tiểu 24h

- Gửi xét nghiệm các chỉ số cần thiết

2 Nước tiểu giữa dòng

- Cấy tìm vi khuẩn niệu

- Hứng nước tiểu giữa bãi lấy 5ml vào ống vô

khuẩn,gửi ngay tới phòng xết nghiêm vi sinh

- Bảo quản trong tủ lạnh nếu chưa kịp gửi đi làm

xn

- Thao tác vô khuẩn,tránh lây lan

3 Lấy nước tiểu qua chọc hút bàng quang

+ Săng có lỗ,gạc,bông vô khuẩn, băng dính,găng

vô khuẩn

+ Kim chọc hút nước tiểu

+ Bơm tiêm,kim tiêm gây tê và lidocain 1%

4 Lấy nước tiểu qua thông tiểu

- Chuẩn bị ống thông vừa kích cỡ với bệnh nhân

- Chuẩn bị bệnh nhân

- Tư thế bệnh nhân

- Đặt ống thông và lấy 5 ml nước tiểu để làm xét nghiệm

5 Lấy nước tiểu qua soi bàng quang

6 Lấy mẫu nước tiểu buổi sáng

- Định tính protein niệu

- Định lượng protein niệu

- Xét nghiệm tế bào và cặn trong nước tiểu

Phương pháp định tính protein niệu

Phát hiện protein niệu mức dưới 100 mg/l

2.1 Đốt nước tiểu

2.2 Dùng que thử

+ Lấy 2,5 ml nước tiểu thêm vào 7,5 ml acid sulfosalicylic 3%

+ Lắc đều

- Đánh giá kết quả : có tủa nghĩa là có protein niệu + Màu trắng khói thuốc lá : vết

+ Tủa nhẹ : 1 + , dưới 200mg/l

+ Tủa vẩn đục : 2 + , từ 200 – 1 g/l

+ Tủa đậm : 1g- 3g/l

+ Tủa đặc : 3g/l trở lên

+ Nước tiểu có máu

+ Dùng penicillin , thuốc cản quang, tolbutamid, acid paraaminosalycylic

Định lượng protein niệu

- Protein niệu của một mẫu nước tiểu bất kỳ Tính bằng g/l ( U prg/l)

- Protein niệu 24h: lượng protein niệu niệu đái ra trong 1 ngày đêm

- Protein niệu 24h = U prg/l x V l/24h

- Protein niệu trong 3h,4h,12h……

Xét nghiệm cặn nước tiểu

- Xác định hồng cầu , bạch cầu, tế bào biểu mô , tinh thể, trụ niệu

- Tính số lượng tế bào được bài xuất qua vi trường, trong 1 ml, trong 1 phút ( cặn Addis).

2.1 Lấy mẫu nước tiểu

2.2 Soi tươi

2.3 Đếm lượng tế bào trong 1 ml

2.4 Xét nghiệm cặn Addis

- Ly tâm 10 ml nước tiểu

- Gạn bỏ 9 ml,đếm tế bào trong 1ml cặn còn lại

3 Đánh giá kết quả

3.1 Hồng cầu

0-1 HC: vi trường

3 HC /ml

2000 HC /phút

3 HC / vi trường : 2+

5 HC / vi trường : 3 +

5 HC / ml

5000 HC / phút

- Đái máu đại thể : HC dày đặc , > 3000 HC/ph

3.2 Bạch cầu

0-1 BC/vi trường

3 BC /ml

2000 BC/ph

3-5 BC/ Vi trường: 1+

> 5 BC / vi trường : 2+

> 10 BC / vi trường : 3+ hoặc 5000 BC/ph là có nhiễm khuẩn

>20 BC / vi trường : 4 +

3.3 Tế bào biểu mô

3.4 Tế bào ung thư

3.5 Thể mỡ lưỡng chiết : hạt mỡ,trụ mỡ

3.6 Trụ niệu : glucoprotein do tế bào ống thận tiết ra và bài xuất theo khuôn ống thận

- Trụ hạt : chứa xác biểu mô ống thận bong ra

tính

3.7 Tinh thể : phosphat canxi.oxalat canxi,urat…

Xét nghiệm vi khuẩn niệu

1.Mục đích : xác định vi khuẩn và số lượng vi khuẩn và

làm KSĐ để lựa chọn KS thích hợp

2.Phương pháp tiến hành

2.1 Lấy mẫu nước tiểu : 10 ml nước tiểu giữa dòng buổi

sáng ,qua thông bàng quang, chọc hút bàng quang 2.2 Nuôi cấy vi khuẩn và làm KSĐ

3 Đánh giá kết quả

3.1 Soi tươi : ly tâm 2000 vòng trong 5 phút nếu có > 20

VK/vi trường → nhiễm khuẩn

3.2 Nhuộm gram

3.3 Cấy nước tiểu

> 100000 VK/ ml → NKTN

10000 – 100000 : nghi ngờ NKTN

Chọc hút bàng quang : > 100 VK/ml →

NKTN

3.4 NKTN thực sự thường chỉ có một loại vi

khuẩn

- Nếu có 2-3 chủng loại VK trở lên → lât nhiễm

do thao tác kỹ thuật hoặc do cấy nước tiểu không bảo đảm vô khuẩn

- Nếu nghi ngờ : cấy 3 lần liền

- Đo mức lọc cầu thận

creatinin qua quá trình hoạt động khối cơ của

cơ thể Nó được lọc qua cầu thận ,không bị tái hấp thu và rất ít được bài tiết thêm ở ống thận

nước tiểu → Creatinin không thay đổi trong

ngày và thải sạch ( clearance) , creatinin nội sinh tương ứng với mức lọc cầu thận

0,8-1,2 mg/dl

2 Phương pháp tiến hành

- dl : 100ml

3 Cách ước tính độ thải sạch creatinin

Clcr = (140 – tuổi) x cân nặng cơ thể (kg)/ 72 x

creatinin máu mg/dl

Micromol x 0,113 = mg/dl

4 Phân loại mức độ suy thận

XÉT NGHIỆM MÁU

Đánh giá số lượng hồng cầu, Hb, Ht, BC , TC và các

thành phần trong CTM

2 Sinh hóa máu

3 Xét nghiệm virus : HBsAg, HCV, HIV…