Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNGSừng bên Sừng trước Sừng sau Da Hạch giao cảm Lỗ tủy Thụ quan áp lực Sợi giao cảm Sợi trước hạch Dây phế vị Hạch đối giao cảm Sợi sau hạch Hình 48-1.. Cu
Trang 1Chào mừng quí
thầy cô đến
tham dự tiết thao
giảng HĐBM
TRƯỜNG THCS
MỸ HỘI ĐƠNG
Trang 2Xét về chức năng thì hệ thần kinh được phân chia như nào?
Trang 3- Hệ thần kinh vận
động điều khiển hoạt động các cơ vân ( co ù ý thức).
- Hệ thần kinh sinh
dưỡng điều hòa hoạt động các nội quan
Bài 48 HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Trang 4Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Quan sát tranh H 48-1, 48-2 Trả lời câu hỏi:
I/ Cung phản xạ sinh dưỡng:
?
Trung khu của phản xạ vận động và phản xạ sinh
dưỡng nằm ở đâu?
Trang 5Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Sừng bên Sừng trước Sừng sau
Da
Hạch giao cảm Lỗ
tủy
Thụ quan áp lực
Sợi giao cảm Sợi trước hạch Dây phế
vị Hạch đối
giao cảm
Sợi sau hạch
Hình 48-1 Cung phản xạ
A Cung phản xạ vận động; B
Cung phản xạ sinh dưỡng do
bộ phận thần kinh giao cảm
phụ trách làm giảm nhu động
ruột
Hình 48-2 Cung phản xạ điều hòa hoạt động tim
(phản xạ sinh dưỡng) do bộ
phận thần kinh đối giao cảm phụ trách làm giảm nhịp tim
C
ơ Ruo
ät
Trang 6Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
?
Thảo luận nhóm, hoàn thành nội dung vào phiếu học tập sau:
(3’)
Quan sát lại tranh H 48-1, 48-2
Trang 7Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Sừng bên Sừng trước Sừng sau
Da
Hạch giao cảm Lỗ
tủy
Thụ quan áp lực
Sợi giao cảm Sợi trước hạch Dây phế
vị Hạch đối
giao cảm
Sợi sau hạch
Hình 48-1 Cung phản xạ
A Cung phản xạ vận động; B
Cung phản xạ sinh dưỡng do
bộ phận thần kinh giao cảm
phụ trách làm giảm nhu động
ruột
Hình 48-2 Cung phản xạ điều hòa hoạt động tim
(phản xạ sinh dưỡng) do bộ
phận thần kinh đối giao cảm phụ trách làm giảm nhịp tim
C
ơ Ruo
ät
Trang 8Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Đặc điểm Cung phản xạ
vận động Cung phản xạ sinh dưỡng
- Đường hướng tâm
- Đường li tâm
Bảng so sánh giữa cung phản xạ sinh dưỡng
với cung phản xạ vận động
Chất xám: Đại não, Chất xám: Trụ não, tủy sống
sừng bên tủy sống.
Không có Có
Từ cơ quan thụ cảm Từ cơ quan thụ cảm
trung ương trung ương
Đến thẳng cơ quan Qua: Sợi trước hạch, sợi
phản ứng sau hạch.
Chuyển giao ở hạch thần kinh.
Trang 9Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Theo em, điểm khác nhau cơ bản
xạ sinh dưỡng và cung phản xạ vận động là ở điểm nào?
Trang 10Sừng bên Sừng trước Sừng sau
Da
Hạch
giao cảmLỗ
tủy
Thụ quan áp lực
Sợi giao cảm Sợi trước hạch Dây phế
vị Hạch đối
giao cảm
Sợi sau hạch
Hình 48-1 Cung phản xạ
A Cung phản xạ vận động;
B Cung phản xạ sinh dưỡng
do bộ phận thần kinh giao
cảm phụ trách làm giảm
nhu động ruột
Hình 48-2 Cung phản xạ điều hòa hoạt
động tim (phản xạ sinh
dưỡng) do bộ phận
thần kinh đối giao cảm phụ trách làm giảm nhịp tim
C
ơ Ruo
ät
Trang 11Về chức năng, thì
hệ thần kinh được
thần kinh vận động và hệ thần kinh sinh dưỡng sinh dưỡng có Vậy, hệ thần kinh cấu tạo
như thế nào?
Chúng ta tiếp tục nghiên cứu phần II
Trang 12II/ Cấu tạo của hệ thần
kinh sinh dưỡng:
Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Quan sát tranh Hình
48-3 Hãy phân phân biệt sự khác nhau của hai phân hệ giao cảm và đối giao cảm?
?
Thảo luận nhóm (3’)
Trang 13Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Sợi sau hạc h
Sợi
trước
hạch
Sợi sau hạc h
Sợi trươ ùc hạc h
Trung ương đối giao cảm
A Phân hệ giao cảm; B Phân
hệ đối giao cảm
Trang 14Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Vậy, hệ thần kinh sinh dưỡng phân thành mấy phân hệ? Kể tên.
dưỡng thành 2 phân hệ: Hệ thần kinh sinh được phân
Phân hệ giao cảm và phân hệ đối giao cảm Bảng 48-1 SGK. Hãy phân biệt chúng?
Trang 15Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Cấu tạo Phân hệ giao cảm Phân hệ đối giao
cảm
Trung ương Các nhân xám ở sừng
bên tủy sống (từ đốt
tủy ngực I đốt tủy thắt lưng III)
Các nhân xám ơû
trụ não vaø đoạn cùng tủy sống
hạch (sợi trục
có bao miêlin)
- Nơron sau
hạch (không
có bao miêlin)
- Chuỗi hạch nằm gần
cột sống (chuỗi hạch
giao cảm) xa cơ quan phụ trách
- Sợi trục ngắn
- Sợi trục dài
- Hạch nằm gần cơ quan phụ trách
- Sợi trục dài
- Sợi trục ngắn
Bảng 48-1 Cấu tạo của phân hệ giao cảm và phân hệ đối giao cảm
Trang 16Bài 4:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Sợi Sau hạc h
Sợi
trước
hạch
Sợi Sau hạc h
Sợi trươ ùc hạc h
Trung ương đối giao cảm
A Phân hệ giao cảm; B Phân
hệ đối giao cảm
Trang 17Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
thế 2 phân hệ này sẽ thực hiện những chức năng gì?
Chúng ta tiếp tục nghiên cứu phần III
Trang 18Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
?
III/ Chức năng của hệ thần
kinh sinh dưỡng:
Hãy quan sát bảng
48-2
Em có nhận xét gì về chức năng của 2 phân hệ trên?
Điều đó có ý nghĩa gì đối với đời sống?
Các phân hệ
Tác động lên Giao cảm Đối giao cảm
Phổi Tăng lực và nhịp
cơ Giảmcơ lực và nhịp Tim Dãn phế quản
nhỏ Co phế quản nhỏRuột Giảm nhu động Tăng nhu động
Mạch máu ruột Co Dãn
Mạch máu đến
So sánh chức năng của phân hệ giao cảm
và phân hệ đối giao cảm
Trang 19Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
III/ Chức năng của hệ thần
kinh sinh dưỡng:
Phân hệ thần kinh giao cảm và đối giao cảm có tác dụng đối lập với các cơ quan sinh dưỡng Nhờ đó mà hệ thần kinh sinh dưỡng
điều hòa được hoạt động của các cơ quan
nội tạng
Trang 20Hệ thần kinh sinh dưỡng gồm 2
phân hệ: giao cảm và đối giao cảm.
- Phân hệ giao cảm có trung ương nằm ở chất xám thuộc sừng bên tủy sống
(đốt tủy ngực I đến đốt tủy thắt lưng III) Các nơron trước hạch đi tới chuỗi hạch giao cảm và tiếp cận với nơron sau hạch - Phân hệ đối giao cảm có trung ương là các nhân xám trong trụ não và đoạn cùng tủy sống Các nơron trước hạch đi tới các hạch đối giao cảm (nằm cạnh cơ quan) để tiếp cận các nơron sau hạch
Các sợi trước hạch của 2 phân hệ đều coù bao miêlin, còn các sợi sau hạch
không có bao miêlin.
Nhờ tác dụng đối lập của 2 phân hệ này mà hệ thần kinh sinh dưỡng điều hòa được hoạt động của các cơ quan nội tạng (cơ trơn, cơ tim và các tuyến)
Các em đọc phần tóm tắt của bài
(khung Qua bài học màu hồng ).
này các em biết được những gì?
Bài 48 HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Trang 21I/ Cung phản xạ sinh
dưỡng:
II/ Cấu tạo của hệ
dưỡng:
III/ Chức năng của
hệ thần kinh sinh dưỡng:
Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Trang 22Dặn dò
- Học thuộc bài, đọc mục “Em có biết”.
- Trả lời câu hỏi 1.
Chuẩn bị bài 49 Tìm hiểu:
-Thành phần của một cơ quan
phân tích.
- Cấu tạo của cầu mắt và
màng lưới
- Nghiên cứu TN (hình 49-4) về sự
tạo ảnh ở màng lưới.
Bài 48:HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
Trang 23Câu hỏi 2/54 SGK Phản xạ điều hòa hoạt động của tim và hệ mạch trong trường hợp:
a)Lúc huyết áp tăng cao: Aùp thụ quan bị kích
thích, xuất hiện xung thần kinh truyền về trung
ương phụ trách tim mạch nằm trong các nhân xám thuộc phân hệ đối giao cảm, theo dây li tâm tới tim làm giảm nhịp co và lực co đồng thời làm
dãn các mạch da và mạch ruột gây hạ huyết áp
b)Lúc hoạt động lao động: Khi lao động xảy ra
sự ôxi hóa glucôzơ để tạo năng lượng cần cho sự
co cơ, đồng thời sản phẩm phân hủy của quá
trình này là CO2 tích lũy dần trong máu tạo thành
H+ và HCO3-
(Theo sơ đồ: CO2 + H2O H2CO3 H+ + HCO3- )
H + sẽ kích thích Hoá thụ quan gây ra xung thần
kinh hướng tâm truyền về trung khu hô hấp và
tuần hoàn nằm trong hành tuỷ, truyền tới trung khu giao cảm, theo dây giao cảm đến tim, mạch
máu đến cơ làm tăng nhịp, lực co tim và mạch
máu co dãn để cung cấp O2 cần cho nhu cầu
năng lượng co cơ, đồng thời chuyển nhanh sản
phẩm phân huỷ đến các cơ quan bài tiết
Trang 24Chào mừng quí thầy cô
đến tham dự tiết thao