Bai 2 nhan thuc chung ve nn va pl

=> NN là 1 tổ chức đặc biệt của quyền lực chính trị , 1 bộ máy chuyên làm nhiệm vụ cưỡng chế và thực hiện các chức năng quản lý đặc biệt, nhằm duy trì trật tự xã hội và bảo vệ sự thống t

NHẬN THỨC CHUNG VỀ NHÀ NƯỚC VÀ

PHÁP LUẬT

Bộ Giáo dục và Đào tạo (2015), Giáo trình pháp luậtđại cương, NXB Đại học Sư phạm, thành phố Hồ Chí

Minh

Bản chất của Nhà Nước

- Tính giai cấp => NN là bộ máy cưỡng chế nằm trong tay g/c cầm quyền đặt ra bộ máy này để quản lý xã hội, là công cụ trấn

áp đặc biệt của g/c này đối với g/c khác.

Khi đề cập đến tính g/c đặt ra câu hỏi:Nhà nước của g/c nào? Do g/c nào lập ra và phục vụ lợi ích của g/c nào?

Vd: Chế độ XHCN NN của dân, do dân và vì dân

Chế độ tư sản g/c tư sản là g/c cầm quyền

Về kinh tế: nắm giữ tư liệu sx trọng yếu, đồng thời đặt ra và thu các loại thuế

Về chính trị: thông qua bộ máy cưỡng chế như quân đội, nhà tù….

Về tư tưởng: tuyên truyền, thuyết phục người dân tuân theo chuẩn mực

Tính xã hội => tổ chức công quyền => phục vụ lợi ích g/c + lợi ích XH

Cụ thể như:

+ Tổ chức và quản lý sx

+ Bảo vệ trật tự an toàn xã hội

Tổ chức đắp đê, chống lụt bão, chống ô nhiễm môitrường

Xây dựng cơ sở hạ tầng và các cơ sở kinh tế khác cho xãhội

=> NN là 1 tổ chức đặc biệt của quyền lực chính trị , 1 bộ máy chuyên làm nhiệm vụ cưỡng chế và thực hiện các chức năng quản lý đặc biệt, nhằm duy trì trật tự xã hội và bảo vệ sự thống trị của g/c

cầm quyền

2 Đặc điểm của Nhà nước

Phân biệt NN với Thị tộc, bộ lạc

Nhà nước Thị tộc, bộ lạc Phân chia dân

cư

Theo đơn vị hành chính lãnh thổ

Công cụ quản lý

xã hội

Pháp luật Tập quán và các quy

phạm xã hội thuần túy

NN thiết lập quyền lực công cộng đặc biệt

NN tổ chức dân cư theo đơn vị hành chính lãnh thổ

NN có chủ quyền quốc gia

NN ban hành PL và bảo đảm cho PL được thực hiện

NN có quyền phát hành tiền, ban hành và thu các loại thuế

Dân chủ

Qúy tộc

Chế độ chính trị

Là phương cách NN sử dụng để thực hiện công việc quản lý, cai trị của mình

chế độ phát xít, chuyên chế chủ nô,phong kiến

Là những phương diện hoạt động của NN nhằm thực hiện những mục tiêu, nhiệm vụ của NN

Có 2 chức năng chính:

Đối nội: Là những hoạt động chủ yếu của NN trong nội bộ đất nước như :Ổn định

chính trị, phát triển kinh tế, giữ vững an ninh, quốc phòng, bảo tồn văn hóa xã hội Đối ngoại:Thể hiện vai trò của NN trong quan hệ với các NN khác Phòng thủ quốc

gia, mở rộng giao thương với các quốc gia khác, bảo vệ môi trường chung, chống khủng bố

5 Các kiểu NN

Là tổng thể những nét đặc thù cơ bản của NN, thể hiện bảnchất g/c và những điều kiện tồn tại, phát triển của NN trongmột hình thái kinh tế xã hội nhất định

Trong lịch sử cho đến nay đã có 4 kiểu NN:

Nhà nước chủ nô

Nhà nước phong kiến

Nhà nước tư sản

Nhà nước XHCN

phong kiến không còn bóc lột nô lệ nữa mà có sự phân chiagiữa quý tộc và nông dân

Các kiểu NN thường dc thay thế thông qua các cuộc cáchmạng, đấu tranh g/c

Vd: Cách mạng tháng mười Nga, tháng 8 VN

Không nhất thiết mỗi quốc gia phải trải qua 4 kiểu NN

1 Bản chất của PL

a Tính g/c

PL thể hiện ý chí của g/c thống trị

PL là công cụ bảo vệ lợi ích của g/c thống trị

PL phải do cơ quan, người có thẩm quyền ban hành hoặc công nhận

Tính xã hội

Trong chừng mực nhất định, PL cũng ghi nhận ý chí chung của toàn xã hội,

“cân bằng” lợi ích của cộng đồng với lợi ích g/c

PL là thước đo hành vi của con người, là ranh giới phương tiện bảo đảm quyền người này không xâm

phạm đến quyền người khác

PL là hệ thống các quy tắc xử sự do NN ban hành (hoặc thừa nhận) nhằm điều chỉnh các quan hệ XH, được NN đảm bảo thực hiện, kể cả bằng các biện pháp cưỡng chế NN, thể hiện ý chí g/c thống trị và duy trì

XH trật tự, ổn định

2 Đặc điểm của pháp luật

- PL được NN ban hành và đảm bảo thực hiện

- PL có tính quy phạm phổ biến, bao gồm những quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung

- PL có tính xác định chặt chẽ về hình thức

- PL mang tính ý chí

- PL có tính ổn định

3 Hình thức của PL

a Hình thức câu trúc của pháp luật

Quy phạm pháp luật

4 Hình thức của PL

a Hình thức bên ngoài của pháp luật

Văn bản quy phạm pháp luật

Là văn bản do cơ quan NN, cá nhân có thẩm quyền ban hànhtheo một trình tự, thủ tục và hình thức được PL quy định,

trong đó có chứa các quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt

buộc chung, được NN bảo đảm thực hiện nhằm điều chỉnhcác quan hệ xh

Ưu điểm: Rõ ràng, nhất quán, có tính chủ động

Nhược điểm: Đôi khi không rõ nghĩa về câu chữ và khôngđầy đủ về nội dung

Là hình thức PL mà NN thừa nhận các bản án, quyết định của Tòa án hoặc cơ quan hành chính

NN về 1 vụ án, vụ việc trước như một hình mẫu dùng để áp dụng cho vụ việc sau khi có tình tiết tương tự.

lợi ích và bản chất của NN.

Các tập quán được thừa nhận phải đáp ứng các đk sau: Không trái với PL của NN và đạo đức xh

Thiếu văn bản QPPL điều chỉnh

Chỉ được áp dụng trong các ngành luật tư: Dân sự, thương mại….

Phát sinh khi NN công nhận và sử dụng giáo lý vào trong đờisống xh như 1 hình thức PL có giá trị bắt buộc đối với cộng

đồng

Chức năng của PL

Chức năng phản ánh: phản ánh các đặc điểm, trạng thái vậnđộng của các quan hệ kinh tế và nền tảng xã hội

Chức năng điều chỉnh: thể hiện 2 nội dung

PL ghi nhận các quan hệ phổ biến trong xh

PL hướng cho các quan hệ xh đó phát triển phù hợp với lợi íchcủa g/c thống trị và xh

Chức năng bảo vệ: PL bảo vệ trật tự các quan hệ xh trước cáchành vi vi phạm

Chức năng giáo dục: PL hướng suy nghĩ và hành động conngười phù hợp với yêu cầu xh, đem lại lợi ích cho sự phát triểnchung của cộng đồng

Tiền lệ pháp được hình thành từ cơ quan lập pháp.

Pháp luật chỉ được hình thành bằng con đường ban hành củanước

Pháp luật điều chỉnh mọi quan hệ xã hội

Pháp luật luôn có tình ổn định tuyệt đối