TRƯỜNG THCS & THPT LƯƠNG THẾ VINH ( Đề kiểm tra gồm 02 trang) ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KỲ II Năm hoc̣ 2022 – 2023 Môn Ngữ văn 6 Thời gian làm bài 90 phút I ĐỌC HIỂU (5,0 điểm) Đọc văn bản sau và thực[.]
Trang 1TRƯỜNG THCS & THPT LƯƠNG THẾ VINH
( Đề kiểm tra gồm 02 trang)
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KỲ II Năm ho ̣c 2022 – 2023 Môn: Ngư ̃ văn 6
Thơ ̀ i gian làm bài: 90 phút
I ĐỌC HIỂU: (5,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
CỦA THIÊN TRẢ ĐỊA
Ngày xưa, có Thiên và Địa là hai anh chàng cày thuê cuốc mướn cùng ở một làng
Họ giống nhau ở chỗ anh nào anh ấy đều nghèo rớt mồng tơi và đều mồ côi cha mẹ
Nhưng Thiên rất sáng dạ, bảo gì hiểu nấy Một hôm Địa bảo hắn:
- Nếu hai ta cùng như thế này cả thì không biết bao giờ mới cất đầu lên được Sẵn anh là người có khiếu thông minh, nếu được học hành chắc ngày sau sẽ thi đậu làm quan
to Vậy từ nay anh đừng đi làm nữa, tôi sẽ cố sức làm thêm để lấy tiền nuôi anh ăn học Lúc nào anh làm nên, đôi ta sẽ chung hưởng phú quý
Thiên nhận lời nhưng Địa còn dặn:
- Lúc nào hiển đạt anh đừng có quên tôi nhé!
Rồi từ đó Địa đêm ngày làm thuê để nuôi bạn Thấy Thiên học mỗi ngày một tiến bộ, anh chàng lại càng hăng hái làm việc, không quản gì cả Cứ như thế sau mười năm đèn sách, Thiên đậu khoa thi hương rồi vào thi đình đậu luôn Trạng nguyên Hắn được nhà vua bổ làm quan to, có kẻ hầu người hạ đông đúc, có dinh thự nguy nga, được mọi người trọng vọng
Được tin, Địa rất sung sướng Lập tức, anh chàng đem trâu cày về trả chủ Rồi anh bán phăng cái nhà đang ở lấy một số tiền mua đồ lễ tìm vào dinh bạn Địa có ngờ đâu khi đến nơi thì Thiên đã thay lòng đổi dạ không muốn nhận lại bạn cũ nữa Hắn dặn quân lính cấm cửa không cho Địa vào Địa bị đuổi tủi thân, lủi thủi ra về
Vừa đến bờ sông, anh chàng ngồi lại, nước mắt rơi lã chã nghĩ đến lòng người đen bạc, số phận hẩm hiu, vả bấy giờ về làng cũng không biết ở đâu nữa vì nhà đã bán mất rồi Tự dưng Bụt hiện lên làm một người khách qua đường dừng lại hỏi anh:
- Con làm sao mà khóc?
Địa kể lể đầu đuôi cho Bụt nghe Bụt bèn hóa phép cho anh một chiếc đò và dặn rằng:
- Con cứ ở đây chở khách qua lại trên sông này cũng đủ ăn, không phải đi làm thuê nữa
Địa nghe lời, ở lại đó làm nghề chống đò ngang Nhưng anh chàng chỉ kiếm vừa đủ nuôi miệng, không để dành được một đồng tiền nào Cho nên đến ngày giỗ cha chẳng biết lấy gì mà cúng Chiều hôm ấy, sau khi chở cho mấy người khách sang bờ bên kia, Địa vừa chèo về đến nửa sông đã lại nghe có tiếng gọi đò Anh cho đò trở lại Khách là một cô gái còn trẻ tuổi và rất xinh đẹp Trời lúc ấy đã nhá nhem, cô gái nói với Địa:
- Trời đã tối mà đường còn xa, anh làm ơn cho tôi nghỉ nhờ một đêm
Nhà Địa chỉ là một túp lều nhỏ bên sông, trong nhà chỉ có một cái chõng, nhưng anh cũng nhường cho cô gái ấy nằm Thấy Địa toan đi kiếm một nơi khác ngủ, nàng bỗng hỏi anh:
- Anh đã có vợ chưa?
Trang 2Địa trả lời:
- Chưa
- Tôi xin làm vợ anh!
Địa rất ngạc nhiên và bỡ ngỡ, không biết trả lời như thế nào Nàng lại nói:
- Tôi là người trên cung tiên Trời thấy anh là người tử tế mà chịu khổ chịu sở đã nhiều rồi nên cho tôi xuống giúp anh
Nói rồi nàng hóa phép biến túp lều bên bờ sông thành một dinh cơ rất đẹp: nhà ngói, sân gạch, trong nhà đồ dùng thức đựng đầy đủ, kẻ hầu người hạ từng đoàn
Địa vừa kinh ngạc vừa vui sướng Nàng tiên lại hóa phép làm ra cỗ bàn linh đình để cho anh làm giỗ cúng cha Sáng hôm sau, nàng tiên bảo Địa hãy mặc đồ gấm vóc, ngồi kiệu đến mời Thiên sang nhà mình ăn giỗ Lần này Địa được Thiên tiếp đãi có phần tử tế Nhưng khi nghe nói mời đến nhà ăn giỗ, hắn bĩu môi bảo Địa:
- Chú muốn ta đến chơi thì hãy trải chiếu hoa từ đây đến nhà, ta sẽ đến
Địa về kể lại chuyện cho vợ nghe Nàng tiên lại hóa phép thành chiếu hoa trải một đoạn đường dài từ nhà mình đến dinh Thiên ở Thiên không ngờ trong thời gian vừa qua Địa cũng trở nên giàu có, mới đến xem cho biết sự tình Đến nơi, hắn rất lấy làm lạ khi thấy nhà cửa và mọi thứ đồ đạc của Địa ít có nhà nào bì kịp Khi ăn giỗ, vợ Địa thân hành
ra mời rượu Thấy nàng đẹp quá, Thiên đâm ra ganh tị với hạnh phúc của Địa Rượu say, hắn nói:
- Chú đổi vợ chú cùng cơ nghiệp này cho tôi thì tôi nhường chức quan cùng dinh cơ của tôi cho chú
Không bao giờ Địa lại muốn như thế, nhưng nàng tiên bảo nhỏ, xui Địa bằng lòng Hai bên cùng làm tờ giao ước Thế rồi sau đó Địa lên võng về dinh, còn Thiên say rượu nằm ngủ một giấc li bì Nhưng đến sáng hôm sau, khi bừng mắt tỉnh dậy, hắn ngơ ngác thấy mình nằm ở một túp lều bên sông Người vợ đẹp cùng cả dinh cơ của hắn ngày hôm qua đã biến đâu mất cả Từ đó hắn làm nghề chống đò thay cho Địa Còn Địa hóa ra thông minh khôn ngoan, làm quan sung sướng mãi
(Nguyễn Đổng Chi, Của thiên trả địa, trích Kho tàng truyện cổ tích Việt Nam, Tập II, NXB Giáo dục 1957)
Trả lời các câu hỏi sau bằng cách viết lại chữ cái đứng trước câu trả lời đúng nhất
( mỗi câu trả lời đúng: 0.25 điểm)
Câu 1 Văn bản trên thuộc thể loại nào?
A Truyền thuyết
C Thần thoại
B Cổ tích
D Đồng thoại
Câu 2 Dòng nào nêu đúng nhất từ ngữ chỉ thời gian và đặc điểm về thời gian của truyện?
A Ngày xưa, thời gian hiện tại, không xác định
B Ngày xưa, thời gian tương lai, không xác định
C Ngày xưa, thời gian quá khứ, không xác định
D Ngày xưa, thời gian quá khứ kết hợp với hiện tại
Câu 3 Nhân vật chính trong truyện là ai và thuộc tuyến nhân vật nào ?
A Thiên (nhân vật phản diện), Địa ( nhân vật chính diện)
B Thiên (nhân vật chính diện), Địa ( nhân vật phản diện)
Trang 3C Thiên (nhân vật phản diện), ông Bụt ( nhân vật chính diện)
D Thiên (nhân vật phản diện), nàng tiên (nhân vật chính diện)
Câu 4 Qua thái độ của Thiên với Địa sau khi đỗ Trạng nguyên, em cảm nhận được
Thiên là con người như thế nào?
A Con người tham lam, độc ác
B Con người kiêu căng, ngạo mạn
C Con người dựa dẫm, ỷ lại
D Con người vô ơn, bội nghĩa
Câu 5 Các chi tiết tưởng tượng kì ảo trong truyện gắn liền với những nhân vật nào?
A Ông Bụt và Địa
B Ông Bụt và Thiên
C Ông Bụt và nàng tiên
D Nàng tiên và Địa
Câu 6 Kết thúc nào phù hợp với truyện “ Của thiên trả địa”?
A Kết thúc bất ngờ
B Kết thúc có hậu
C Kết thúc đúng thực tế
D Kết thúc không thực tế
Câu 7 Qua câu chuyện, nhân dân ta muốn gửi gắm ước mơ gì?
A Ước mơ chiến thắng giặc ngoại xâm
B Ước mơ về hạnh phúc gia đình
C Ước mơ về lẽ công bằng ở đời
D Ước mơ chinh phục thiên nhiên
Câu 8 Từ “sáng dạ” trong câu: “Nhưng Thiên rất sáng dạ, bảo gì hiểu nấy.” có nghĩa là gì?
A Nhanh nhẹn, hoạt bát
B Thông minh, hiểu nhanh, nhớ nhanh
C Khôn ngoan, lém lỉnh
D Thông minh, nhanh nhẹn
Câu 9 (1 điểm) Từ câu chuyện “ Của thiên trả địa” em nhận ra những bài học gì trong cách
cư xử với bạn bè? Ghi lại những việc em đã làm để giúp đỡ bạn bè
Câu 10 (2 điểm) Em hãy viết một đoạn văn (khoảng 7 câu) trình bày cảm nhận về nhân vật
Thiên trong truyện “Của thiên trả địa” Trong đoạn văn có sử dụng hợp lí một dấu chấm phẩy ( Gạch chân câu văn có sử dụng dấu chấm phẩy – chú thích )
PHẦN II VIẾT (5 điểm)
Hãy đóng vai nhân vật Địa để kể lại một cách sáng tạo đoạn truyện “ Của thiên
trả địa” từ “ Địa nghe lời, ở lại đó làm nghề chống đò ngang” đến hết truyện.
-Hết -
Cán bộ coi kiểm tra không giải thích gì thêm