T123,124 tổng kết văn bản nhật dụng

Giáo viên chia lớp ra thành 2 nhóm, các nhom kể tên các văn bản nhật dụng mà em đã học trong chương trình Ngữ văn THCS... Khái niệmTrong chương trình Ngữ văn các văn bản nhật dụng được

TỔNG KẾT PHẦN VĂN

BẢN NHẬT DỤNG

Tiết: 92

Giáo viên: …

KHỞI ĐỘNG

Giáo viên chia lớp ra thành

2 nhóm, các nhom kể tên các văn bản nhật dụng mà

em đã học trong chương trình Ngữ văn THCS

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I Khái niệm về văn bản nhật

dụng

1 Khái niệm

Trong chương trình Ngữ văn các văn bản nhật dụng được coi là thể loại văn như thế nào?

bản

Nhiệm vụ

Đề tài trong văn bản thường cập nhật đến là những

vấn đề gì ?

Em có nhận xét gì

về đề tài mà văn bản nhật dụng đề

cập tới ?

.

Thiên nhiên, môi trường

Văn hoá, giáo dục, chính trị, xã hội,

2 Đề tài

Thể thao, đạo đức, nếp sống…

=> Đề tài rất phong phú,

đa dạng.

Nhiệm vụ

Mục đích của văn bản nhật dụng đưa

ra những đề tài trên

để làm gì ?

3 Chức năng

Bàn luận, thuyết minh, tường thuật, miêu

tả, đánh giá… những vấn đề, những hiện tượng của đời sống con người và xã hội

Nhiệm vụ

Trong khái niệm văn bản nhật dụng

có đề cập tới tính cập nhật, em hiểu tính cập nhật ở đây

ntn?

4 Tính cập nhật

Là tính thời s ự kịp thời, đáp ứng yêu c ầu, đòi hỏi của cuộc sống hàng ngày, cuộc sống hiện tại gắn với những vấn đề cơ bản của cộng đồng xã h ội.

Nhiệm vụ

Những văn bản nhật dụng đã học

có phải chỉ có tính thời sự nhất thời không? Vì sao?

là những vấn đề b ức thiết hôm n

ay nhưng đâu ph ải giải quyết t

riệt

để trong ngày m ột ngày hai

Nhiệm vụ

Theo em, văn bản nhật dụng có giá trị

văn chương không ?

5 Giá trị văn chương

Không phải là yêu cầu

cao nhất nhưn g cũng

là 1 yêu cầu quan

trọng

Các văn bản n hật dụng đều vẫn thuộc về 1 kiểu văn bản nhất đ inh: miêu

tả, thuyết minh …

Nhiệm vụ

Hãy cho biết việc học các văn bản nhật dụng có nên tách khỏi các tác phẩm văn học khác trong môn Ngữ

văn hay không? Vì sao?

II Nội dung văn bản nhật dụng

Lớp Tên văn bản Tác giả Tên nước Nội dung chính

Trần Hoàng  

Xi-át-Tơn

Việt Nam  

  Việt Nam  

Ét-môn đô-đơ A- mi-xi Khánh Hoài

Hà Ánh Minh

Việt Nam  

I-ta li-a  

  Việt Nam  

Việt Nam  

+ Giáo dục nhà trường, gia đình,

và trẻ em.

+ Người mẹ và nhà trường  

  + Giáo dục về tình cảm gia đình  

+ Văn hoá dân gian ( ca nhạc cổ truyền)

Lớp Tên văn bản Tác giả Tên nước Nội dung chính

CN Hà Nội + Theo Ng

Khắc Viện + Thái An

Việt Nam  

    Việt Nam  

  Việt Nam  

+ Môi trường  

    + Chống tệ nạn thuốc lá  

  + Dân số và tương lai nhân loại  

+ Ga-bri-en Gác-xi-a Mác-két  

  + Lê Anh Trà

+ Liên hợp quốc tại Niu Oóc.

    + Trích trong văn bản

tham luận tại cuộc họp sáu nước.

+ Việt Nam

+ Quyền sống của con người  

        + Chống chiến tranh, bảo vệ hoà bình thế giới.

        + Hoà nhập với thế giới và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc.

“Ăn cho mình, mặc cho người”

-> Trang phục hợp văn hoá, đạo đức, môi trường mới là trang phục đẹp.

-> Thực hiện ở sau phần phân tích (cuối văn bản)

III Hình thức văn bản nhật dụng

Văn bản nhật dụng chỉ dùng một hay có

sự kết hợp nhiều phương thức biểu đạt ?

Tên văn bản PTBĐ 1- Cầu Long Biên chứng nhân lịch sử

2- Động Phong Nha.

3- Bức thư của thủ lĩnh da đỏ

4- Cổng trường mở ra

5- Mẹ tôi

6-Cuộc chia tay của những con búp bê

7- Ca Huế trên Sông Hương

8-Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000

9- Ôn dịch, thuốc lá

10- Bài toán dân số

11- Tuyên bố Thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và

phát triển của trẻ em

12- Đấu tranh cho một thế giới hoà bình

13- Phong cách Hồ Chí Minh

1.Tự sự + miêu tả + biểu cảm 2.Thuyết minh + Miêu tả 3.Nghị luận + Biểu cảm 4.Biểu cảm + Tự sự 5.Tự sự + Biểu cảm + Miêu tả 6.Tự sự + miêu tả

7.Thuyết minh + Miêu tả

8 Nghị luận + Thuyết minh 9.Thuyết minh + Nghị luận + Biểu cảm 10.Tự sự + Nghị luận

11 Nghị luận 12.Nghị luận + Biểu cảm

13.Tự sự + Nghị luận

Hình thức văn bản nhật dụng

=> Cũng giống như các văn b

ản tác phẩm văn học, văn bản n

hật dụng thường kh ông chỉ dùng m

ột phương thức bi ểu đạt mà kết h

ợp nhiều phương thức để tăng t

ính thuyết phục.

Văn bản nhật d ụng có thể

sử dụng mọi th ể loại, mọi kiểu văn bản.

Phép lập luận phản bác

Qua văn bản “Ôn dịch, thu

ốc lá” ta còn đượ c biết tới phép

lập luận phản bác : “Có người b

ảo:

Tôi hút, tôi bị b ênh, mặc tôi!

Xin đáp lại: H út thuốc là quy

ền của anh, nhưn g anh không

có quyền ”

IV Phương pháp học văn bản nhật dụng

Nhiệm vụ

Từ các kiến thứ c về văn bản nh

ật dụng trên đây , em hãy trình

bày phương pháp học văn bản n

hật dụng sao cho c ó kết qủa tốt nh

ất Cho ví dụ minh hoạ ?

1 Đọc

Đọc thật kĩ cá c chú thích về sự kiện, hiện tượng ha y vấn đề.

2 Phải tạo được thói quen liên hệ

Với thực tế bản

thân.

Với thực tế cộn g đồng (

từ cộng đồng nhỏ, gần gũi đến cộng đồ ng lớn)

Nhiệm vụ

Qua nội dung vừa tổng kết t rên đây, hãy cho b iết: văn bản n

hật dụng phải đả m bảo yêu cầu

gì

về mặt nội dung ?

3 Nội dung

Có ý kiến, qu an niệm riêng

với những vấn đề được nêu ra v

à có

đủ bản lĩnh, ki ến thức, cách

thức bảo vệ những quan điểm ý k

iến

ấy Có thể đề xu ất giải pháp.

Nhiệm vụ

Nhận xét về h ình thức của v

ăn bản nhật dụng, khi đọc, hiểu cần lưu ý điểm gì ?

4 Tính cập nhật

Vận dụng các kiến thức của c

ác môn học khác để đ ọc, hiểu văn b

ản nhật dụng và ngược lại ( vì nội du

ng văn bản nhật dụng đặt ra có liê

n quan đến khá nhiều m ôn học khác)

Nhiệm vụ

Nhận xét về h ình thức của v

ăn bản nhật dụng, khi đọc, hiểu cần lưu ý điểm gì ?

5 Hình thức

Căn cứ vào những đặc điểm hình thức của văn bả n và phương thức b iểu đạt trong lúc phâ n tích nội dung

6 Kết hợp

Kết hợp xem tr anh, ảnh theo

dõi các phương ti ện thông tin

đại chúng một cách thường xuyên.

LUYỆN TẬP

Bài tập bổ sung

1 Tìm hiểu về vấn đề An toàn giao thông hiện nay ?

? Làm thế nào để khắc phục nạn phao thi, nạn hút thuốc lá ở lớp em, thôn, phố em ?

+ Nạn phao thi: Kiểm tra gắt gao và đấu tranh

phát hiện.

+ Nạn thuốc lá: khuyên nhủ, nhắc nhở.

2 Vấn đề mới nhất em được cập nhật trong chương trình thời sự là gì?

Câu 1: Văn bản “Ôn dịch thuốc lá” phản ánh điều gì?

Chống tệ nạn thuốc lá

Câu 2: Tác giả của văn bản

“Ôn dịch thuốc lá” là

Nguyễn Khắc Viện

Câu 3: Văn bản nhật dụng chỉ dùng một hay có sự kết hợp nhiều phương thức biểu đạt ?

Kết hợp nhiều phương

thức biểu đạt

Câu 4: Điền từ còn thiếu vào chỗ trống: …….về nội dung là tiêu chuẩn hàng đầu của văn bản

Tính cập nhật

Câu 5: Kể tên các đề tài của văn abrn nhật dụng mà em biết?

Thiên nhiên, môi trường, chiến tranh, …

Câu 6: Nội dung phản ánh của các văn bản nhật dụng được học từ lớp 6-9 là gì ?

Phản ánh tất cả các lĩnh vực trong đời sống

xã hội.

Câu 7: Văn bản “Cổng trường mở ra” là của tác giả nào?

Lí Lan

Câu 8: Nội dung chính của văn bản “Phong cách Hồ Chí Minh”

là gì?

Hoà nhập với thế giới và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc.

Câu 9: Tác giả của văn bản “Bài toán dân số”

là

Thái An

Câu 10: Văn bản nhật dụng có tính

Thời sự

VẬN DỤNG

Vận dụng

Khái quát bài học bằng

sơ dồ tư duy.

TÌM TÒI,

MỞ RỘNG

Tìm tòi, mở rộng

các văn bản nh ật dụng khác

CHÚC

CÁC EM

HỌC

TỐT!