TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG 1 TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON ĐỀ TÀI ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5 THÔNG QUA CHỦ ĐỀ HÌNH HỌC Tên học phần Phương ph[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC & MẦM MON
-ĐỀ TÀI:
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
TRONG DẠY HỌC MÔN TOÁN LỚP 5
THÔNG QUA CHỦ ĐỀ HÌNH HỌC
Tên học phần: Phương pháp NCKH chuyên ngành GDTH
Mã học phần: LLP203
Mã lớp: K19 DLCTHA4
Học kì II, năm học 2022 - 2023
Phú Thọ, tháng 3 năm 2023
Trang 2Điểm kết luận của bài thi Số phách
(Do HĐ chấm thi ghi)
Số phách
(Do HĐ chấm thi ghi)
Họ và tên SV: Nguyễn Ngọc Anh
Ngày, tháng, năm sinh: 06/04/1975 Tên lớp: K19 ĐHLT TIỂU HỌC
Mã lớp: K19DLCTHA4
Mã SV: 21DCTH246
GVHD: Lê Ngọc Sơn
Ghi bằng số Ghi bằng chữ
Họ, tên và chữ ký của
cán bộ chấm thi 1
Họ, tên và chữ ký của
cán bộ chấm thi 2
Họ, tên và chữ ký của giảng viên
thu bài thi
Trang 3MỤC LỤC
3
Trang 4DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 5Phần I MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Vào những năm cuối của thế kỉ XX, CNTT đã thể hiện được vai trò và tầm quan trọng của nó trong mỗi lĩnh vực của đời sống, xã hội Bước sang thế kỉ XXI, CNTT ngày càng phát triển hơn và ngày càng được áp dụng nhiều hơn trong GD Theo Daniels J S (2002) trong một thời gian rất ngắn CNTT đã trở thành một trong những nền tảng cơ bản của xã hội hiện đại Nhiều quốc gia coi sự hiểu biết CNTT và việc làm chủ các kĩ năng cơ bản về CNTT như là một phần cốt lõi của giáo dục
Sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống mạng toàn cầu Internet đã và đang làm thay đổi cách con người tiếp cận tri thức: Con người không chỉ học tập với nguồn thông tin duy nhất từ người đã biết đến người chưa biết, không chỉ đọc để biết, mà còn học tập với nhiều nguồn thông tin, có thể nghe, nhìn, cảm nhận các sự kiện xảy ra trên thế giới ngay trong tầm tay của mình Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ những thập niên cuối thế kỷ XX đến nay đã tạo ra một khối lượng thông tin khổng lồ, vậy không thể chờ đợi sự ban bố tri thức theo PPDH truyền thống, mà người học phải có khả năng tìm kiếm, thu thập và xử lý thông tin Chính vì vậy, việc sử dụng CNTT trong dạy học nói chung, trong dạy học môn Toán nói riêng đang được sự quan tâm, khuyến khích của các quốc gia
Toán học là môn học có vai trò quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo
ở các bậc học, đặc biệt là ở bậc Tiểu học Giúp học sinh từng bước hình thành nhân cách, từ đó trang bị cho học sinh các phương pháp ban đầu về hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn Mục tiêu đó được thực hiện thông qua việc dạy học các môn và thực hiện theo định hướng yêu cầu giáo dục, nhằm trang bị cho trẻ những kiến thức, kỹ năng cần thiết để trẻ tiếp tục học ở bậc Trung học hay cho công việc lao động của trẻ sau này Bên cạnh đó khả năng giáo dục của môn Toán giúp học sinh phát triển trí thông minh, tư duy độc lập sáng tạo, kích thích óc tò mò, tự khám phá và rèn luyện một phong cách làm việc khoa học Góp phần hình thành ở học sinh các năng lực nhận thức, phẩm chất và nhân cách mà mục tiêu ngành Giáo dục đề ra
Trong chương trình Toán Tiểu học, cùng với các kiến thức về số học, đại lượng,
… học sinh còn được học các kiến thức về hình học Việc dạy học chủ đề hình học lớp
5
Trang 65 sẽ giúp học sinh có năng lực nhận biết các sự việc, hiện tượng một cách nhanh chóng, logic và có tính khoa học Đồng thời nó cung cấp các biểu tượng ban đầu về các hình giúp học sinh làm quen với các khái niệm hình học sơ đẳng, tập sử dụng các dụng cụ học tập, hình thành cho các em một số kĩ năng thực hành hình học như: Nhận biết, phân tích ước lượng các đại lượng hình học, học sinh được rèn luyện năng lực quan sát, so sánh, tổng hợp, dự đoán từ đơn giản đến phức tạp đến trừu tượng hoá Từ các họat động thực tiễn và dựa vào kiến thức tiếp thu được của việc học về các yếu tố hình học, học sinh sẽ tích luỹ được những kiến thức cần thiết phục vụ cho đời sống thực tiễn hàng ngày của các em
Tuy vậy, chúng ta biết rằng, đặc điểm của học sinh Tiểu học là tư duy cụ thể vẫn còn chiếm ưu thế, các em thường gặp khó khăn trong việc lĩnh hội các kiến thức Toán học mà hình học lại mang tính chất trừu tượng mới Đây chính là khó khăn chung trong việc dạy học nội dung hình học ở tiểu học nói chung và nội dung hình học lớp 5 nói riêng
Để giải quyết những khó khăn đó, đòi hỏi người giáo viên không những có trình
độ kiến thức tốt về hình học có lòng say mê nghề nghiệp mà còn biết sử dụng hợp lí, khai thác triệt để các ứng dụng CNTT trong giảng dạy nội dung hình học Quan trọng hơn là để kích thích khả năng tư duy năng động của học sinh đồng thời khắc sâu kiến thức bài học, gây hứng thú học tập, mang lại hiệu quả cao trong quá trình dạy học Việc khai thác, vận dụng thế mạnh của máy vi tính và phần mềm hỗ trợ dạy học sẽ có được những thuận lợi, những ưu điểm dễ nhận thấy trong việc cải thiện, nâng cao hiệu quả dạy học trên nhiều phương diện; giúp GV thuận lợi trong cải tiến bài giảng, người dạy tiết kiệm được thời gian ghi chép trên bảng, tạo hứng thú và lôi cuốn người học, làm cho tiết học thêm sinh động, đồng thời GV có thể thực hiện được nhiều PPDH cho nhiều đối tượng HS khác nhau trong cùng một lớp học
Hiện nay có không ít những phần mềm dạy học hỗ trợ trong việc dạy học Toán ở Tiểu học, đáng chú ý là các phần mềm dạy học (Geometer's Sketchpad, Cabri, Violet, Mindmap ) trong dạy học Hình học nhằm hỗ trợ lẫn nhau, thúc đẩy hoạt động nhận thức tích cực của HS, góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn toán là xu thế tất yếu
Ở nước ta thời gian qua, việc ứng dụng CNTT vào dạy học đã có những bước phát triển đáng kể
Trang 7Xuất phát từ những vấn đề trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu "Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Toán lớp 5 thông qua chủ đề hình học".
2 Mục tiêu nghiên cứu
Xây dựng được một số biện pháp sử dụng phần mềm Geogebra, phần mềm Mindmap, phần mềm Violet, phần mềm MS Power Point hỗ trợ dạy và học chủ đề hình học môn Toán lớp 5 nhằm nâng cao hiệu quả dạy học hình học lớp 5 nói riêng, dạy học
ở Tiểu học nói chung
3 Khách thể nghiên cứu:
Quá trình dạy học hình học trong môn Toán lớp 5
4 Giả thuyết nghiên cứu:
Nếu đề xuất được một số biện pháp Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Toán lớp 5 thông qua chủ đề hình học một cách phù hợp sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Toán lớp 5
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
Tìm hiểu cơ sở lí luận và thực tiễn của việc dạy học chủ đề hình học lớp 5 với sự
hỗ trợ của CNTT
Nghiên cứu cách sử dụng phần mềm hỗ trợ dạy học
Thiết kế các bài lên lớp chủ đề hình học lớp 5 với sự hỗ trợ của CNTT
Áp dụng các kết quả nghiên cứu của đề tài vào dạy học một số bài chủ đề hình học trong chương trình Toán học lớp 5 và tiến hành thực nghiệm sư phạm (TNSP) để kiểm chứng giả thuyết khoa học đã đặt ra
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận
Sưu tầm, đọc và tổng hợp, phân tích, so sánh, hệ thống hóa, khái quát hóa những tài liệu liên quan làm cơ sở nghiên cứu đề tài
6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Phương pháp điều tra, đàm thoại, thực nghiệm sư phạm, nghiên cứu điển hình, quan sát, thống kê toán học
6.2.1 Phương pháp điều tra
Dùng phiếu điều tra khảo sát ý kiến của giáo viên về việc dạy học chủ đề hình học lớp 5 với sự hỗ trợ của CNTT
7
Trang 8Dùng phiếu điều tra ý kiến của phụ huynh về việc dạy học chủ đề hình học lớp 5 với sự hỗ trợ của CNTT
6.2.2 Phương pháp đàm thoại
Sử dụng phương pháp này nhằm hỗ trợ phương pháp điều tra Trao đổi, trò chuyện với giáo viên về việc dạy học chủ đề hình học lớp 5 với sự hỗ trợ của CNTT
6.2.3 Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Nhằm kiểm tra tính khả thi của việc dạy học chủ đề hình học lớp 5 với sự hỗ trợ của CNTT
6.2.4 Phương pháp quan sát
Dùng để theo dõi quá trình khảo sát, thực nghiệm Dùng để tìm hiểu hiệu quả và cách thức dạy học chủ đề hình học lớp 5 với sự hỗ trợ của CNTT
6.3 Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng các phương pháp thống kê toán học để xử lí số liệu, là cơ sở để đánh giá thực trạng và xây dựng các biện pháp của đề tài
Ngoài ra còn có phương pháp nghiên cứu điển hình
7 Giới hạn, phạm vi nghiên cứu:
Nội dung nghiên cứu: Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Toán lớp 5 thông qua chủ đề hình học
Phạm vi nghiên cứu: Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu việc dạy học chủ đề hình học lớp 5 với sự hỗ trợ của phần mềm Geogebra, phần mềm Mindmap, phần mềm Violet, phần mềm MS PowerPoint
Địa bàn nghiên cứu: Tiến hành điều tra thực trạng và thực nghiệm sư phạm tại một số lớp 5 tại Trường Tiểu học Khải Xuân, huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ
Trang 99