bài giảng kinh tế vi mô

Nếu tôi tin rằng các đối thủ cạnh tranh của tôi là cạnh tranh hợp lý và có hành động để tối đa hoá lợi ích của mình, tôi nên làm thế nào để xem xét đến các hành vi của họ khi thực hiện

13.8 Đấu giá

● tiền chi trả Gía trị có liên quan đến một kết quả có thể xảy ra.

● chiến lược Nguyên tắc hoặc kế hoạch hành động để chơi một trò chơi

● chiến lược tối ưu Chiến lược nhằm tối

đa hoá lợi ích kì vọng của người chơi

Nếu tôi tin rằng các đối thủ cạnh tranh của tôi là cạnh tranh hợp lý và có

hành động để tối đa hoá lợi ích của mình, tôi nên làm thế nào để xem

xét đến các hành vi của họ khi thực hiện các quyết định của mình?

y ● trò chơi hợp tác Trò chơi mà trong đó

các người tham gia có thể đàm phán các hợp đồng ràng buộc cho phép họ cùng lập các kế hoạch chiến lược chung

● trò chơi bất hợp tác Trò chơi mà trong

đó sự đàm phán và sự thực thi của các hợp đồng ràng buộc là không thể

Trò chơi hợp tác so với bất hợp tác

Đó là điều cần thiết để hiểu và suy luận quan điểm của đối thủ từ đó dẫn

đến các hành động của bạn.

1 tờ dollar được đem ra đấu giá, nhưng theo 1 cách khác thường

Người trả giá cao nhất nhận được tờ dollar để đổi lấy số tiền đã trả giá

Tuy nhiên, người trả giá cao thứ hai cũng phải bàn giao số tiền mà họ

đã trả giá mà không nhận được gì

Nếu như bạn đang trong cuộc chơi này, thì bạn sẽ trả giá bao nhiêu cho

1 tờ dollar?

y Bạn đại diện cho Công ty A, và đang xem xét mua lại Công ty T Bạn lên kế hoạch để

cấp tiền mặt cho tất cả các cổ phần của Công ty T, nhưng bạn không chắc chắn giá

Giá trị của Công ty T phụ thuộc vào kết quả của một dự án thăm dò dầu lớn.

Nếu như dự án thành công, Gía trị của công ty T dưới sự quản lí hiện tại có thể cao

bằng mức giá $100/cổ phần Công ty T sẽ có giá trị hơn 50% dưới sự quản lí của công

ty A Nếu dự án thất bại, giá trị của công ty T sẽ dưới $0/cổ phần kể cả nhà quản lí

Mức đề nghị này phải được thực hiện ngay hoặc trước khi kết quả của dự án thăm dò

được biết.

Bạn (công ty A) sẽ không biết kết quả của dự án thăm dò khi trình báo mức giá bạn đề

nghị, nhưng công ty T sẽ biết kết quả khi quyết định có nên chấp nhận đề nghị của bạn Ngoài ra, công ty T sẽ chấp nhận bất cứ lời đề nghị nào khác của công ty A mà lớn

hơn giá trị (mỗi cổ phần) của công ty dưới sự quản lí hiện tại.

Bạn đang xem xét đề xuất mức giá trong khoảng từ $0/cổ phần (i.e, không có đề nghị

nào cả) đến $150/cổ phần Mức giá nào cho mỗi cổ phần bạn nên đề nghị cho công ty

chứng khoán T?

Câu trả lời điển hình – đề nghị giá giữa $50 đến $70 mỗi cổ phần – là sai Câu trả lời

được cung cấp sau trong chương này, nhưng chúng tôi mong bạn cố gắng tìm câu trả

lời của riêng bạn.

● chiến lược chiếm ưu thế Chiến lược

mà tạo sự tối ưu không quan tâm đến việc đối thủ làm gì

Gỉa sử công ty A và B cùng bán sản phẩm cạnh tranh và đang quyết định xem có nên thực hiện các chiến dịch quảng cáo hay không Mỗi công ty sẽ bị ảnh hưởng bởi chính quyết định của đối thủ cạnh tranh

gì mà công ty cạnh tranh đang làm.

Không may rằng, không phải mỗi trò chơi đều có chiến lược chiếm ưu thế

cho mỗi người chơi Để thấy điều này, ta hãy thay đổi chút về ví dụ chiến

dịch quảng cáo sau

Cân bằng Nash: Tôi đang làm tốt nhất có thể cho những gì bạn làm.

Bạn đang làm tốt nhất có thể cho những gì tôi làm

Vấn đề lựa chọn sản phẩm

2 công ty sản xuất ngũ cốc ăn sáng cùng đối mặt trong 1 thị trường mà trong đó 2 loại ngũ cốc mới có thể được giới thiệu thành công

Trò chơi khu vực bãi biển

Bạn (Y) và người cạnh tranh (C) lên kế hoạch bán nước giải khát trên bãi biển

Nếu những người tắm nắng trải dọc đều trên bờ biển và sẽ đi bộ đến người bán nước gần nhất, hai

bạn sẽ xác định vị trì bán cạnh nhau ở trung tâm bãi biển Đây chỉ là định lý cân bằng Nash.

Nếu người cạnh tranh của bạn bán tại vị trí A, bạn sẽ muốn di chuyển cho tới khi ở ngay phía bên

trái, nơi bạn có thể nắm được ba phần tư của tổng doanh số bán hàng

Tuy nhiên người cạnh tranh bạn sau đó lại muốn chuyển về lại trung tâm và bạn cũng sẽ làm như

vậy.

Trò chơi khu vực bãi biển

Hình 13.1

Chiến lược tối đa hoá cực tiểu

Khái niệm của định lý cân bằng Nash dựa rất nhiều vào tính hợp lý

cá nhân Sự lựa chọn chiến lược của mỗi người chơi phụ thuộc vào

không chỉ tính hợp lý của cá nhân, mà còn vào tính hợp lý của đối

thủ của mình Điều này có thể là sự giới hạn

● trò chơi hợp tác Trò chơi mà những người tham gia có thể đàm phán các hợp đồng ràng buộc cho phép họ cùng lập kế hoạch chiến lược chung

Chiến lược tối đa hoá cực tiểu

Nếu công ty 1 không chắc chắn về những gì công ty 2 sẽ làm nhưng có thể chỉ ra xác suất cho từng hành động khả thi cho

công ty 2, thay vì có thể sử dụng chiến lược nhằm tối đa hoá số

Trong trò chơi này, mỗi người chơi chọn phần đầu hoặc phần đuôi

và cả 2 đều cho thấy đồng tiền của họ cùng 1 lúc Nếu đồng tiền khớp, thì người A thắng và nhận 1 dollar từ người B Còn nếu không, thì người B thắng và nhận 1 dollar từ người A

● chiến lược thuần tuý Chiến lược mà trong đó người chơi

quyết định 1 sự lựa chọn cụ thể hoặc có 1 hành động cụ thể

Trò chơi Matching Pennies

● Chiến lược hỗn hợp Chiến lược mà trong đó người chơi có sự lựa chọn ngẫu nhiên giữa 2 hoặc nhiều hành động khả thi, dựa trên tập hợp các xác

suất đã lựa chọn

Trận đấu của giới tính

Gỉa sử trò chơi được lặp đi lặp lại vô hạn Nói cách khác, đối thủ

cạnh tranh và tôi luôn thiết lập giá cả tháng này qua tháng khác,

Chiến thuật ăn miếng trả miếng

Trò chơi lặp lại 1 cách vô hạn

Con số hữu hạn của sự lặp lại

Bây giờ giả sử trò chơi được lặp lại 1 số hữu hạn lần—ta nói, N tháng.

“Bởi vì công ty 1 đang chơi ăn miếng trả miếng, Tôi (công ty 2) không thể

bán giá rẻ hơn—đó là, cho tới tháng vừa rồi Tôi nên hạ giá trong tháng

vừa rồi vì sau đó tôi có thể tạo lợi nhuận lớn trong tháng đó, và sau đó cuộc chơi sẽ kết thúc, nên công ty 1 sẽ không thể trả đũa Vì vậy, tôi sẽ trả giá cao cho tới tháng vừa rồi, và sau đó tôi sẽ trả giá thấp.”

Tuy nhiên, kể từ khi tôi (công ty 1) đã suy ra điều này, tôi cũng đã có kế hoạch trả giá thấp trong tháng vừa rồi Công ty 2 suy ra rằng nên hạ và trả giá thấp trong tháng tiếp theo tháng vừa rồi

Và bởi vì cùng 1 lý luận áp dụng trong mỗi tháng trước đó, trò chơi sáng

tỏ ra rằng: Chỉ có 1 kết quả hợp lí cho cả 2 chúng tôi là cùng trả giá thấp trong từng tháng

Ăn miếng trả miếng trong thực tế

Kể từ khi hầu hết chúng ta không hy vọng sống mãi mãi, thì những cuộc tranh luận làm sáng tỏ có vẻ sẽ khiến chiến thuật ăn miếng trả miếng có chút giá trị, để chúng ta kẹt trong tình thế tiến thoái lưỡng nan của tù nhân Tuy nhiên trong thực tế, ăn miếng trả miếng đôi khi có hiệu quả và

sự hợp tác có thể chiếm ưu thế

Có 2 lý do chính là:

Hầu hết các nhà quản lí không biết họ sẽ cạnh tranh với đối thủ của

họ trong bao lâu, và điều này cũng giúp cho việc hợp tác 1 chiến lược tốt

Đối thủ cạnh tranh của tôi có thể có 1 số nghi ngờ về mức độ hợp lý của tôi

Trong trò chơi lặp lại, thì tình thế tiến thoái lưỡng nan của tù nhân có thể

có 1 kết quả mang tính hợp tác

International đã có khoảng 35% cổ phần thị trường, và

3 công ty khác cùng nhau cũng có khoảng 50 đến 55%

cổ phần

Hầu hết người mua đồng hồ nước đều thuộc dịch vụ tiện ích nước trung ương,

họ đặt đồng hồ nước để đo lượng nước tiêu thụ và hoá đơn tiêu dùng phù hợp.Dịch vụ tiện ích thì quan tâm chính đến thông số nước phải chính xác và đáng tin cậy Gía cả không phải là mục tiêu chính, và nhu cầu thì rất không co dãn

Vì bất kì công ty mới nào đều sẽ thấy khó khăn trong việc thu hút khách hàng

từ các công ty hiện tại, điều này tạo ra rào cản để thâm nhập thị trường Nền

kinh tế quy mô chính là rào cản thứ 2

Vì vậy, các công ty phải đối mặt với thế lưỡng nan Liệu sự hợp tác có thể

chiếm ưu thế? Nó có thể và đã chiếm ưu thế Rất hiếm có 1 nỗ lực để

hạ giá, và mỗi công ty hiện nay đều đã hài lòng với thị phần của mình

y Vào tháng 3 năm 1983, American Airlines đề nghị rằng tất

cả hãng hàng không đều áp dụng chung tiền vé lịch trình thống nhất dựa trên số dặm Tỉ lệ giá cho mỗi dặm sẽ phụ thuộc vào độ dài của chuyến đi, với mức giá thấp nhất là

15 cents mỗi dặm cho chuyến đi hơn 2500 dặm và cao nhất là 53 cents mỗi dặm cho chuyến đi dưới 250 dặm

Tại sao người Mỹ đề ra kế hoạch này, và điều gì khiến nó thu hút các hãng hàng không khác ?

Mục đích là giảm sự cạnh tranh giá cả và đạt được thoả thuận giá chung Định lại giá bất hợp pháp Thay vào đó, các công ty sẽ hoàn toàn ấn định giá bằng công thức thiết lập giá chung

Kế hoạch đã thất bại, nạn nhân của tình thế lưỡng nan của tù nhân

Pan Am, không hài lòng với thị phần nhỏ của hãng trong thị trường Mỹ, đã giảm giá vé American, United, và TWA, lại sợ mất phần của mình trong thị trường, lại giảm giá vé xuống cho bằng Pan Am Sự cắt giảm giá cứ tiếp tục, và may mắn thay cho hành khách, kế hoạch đã sớm thất bại

● trò chơi tuần tự Trò chơi mà người chơi di chuyển theo lần lượt, ứng phó với các hành động và phản ứng của nhau.

Gỉa sử công ty 1 sản xuất máy tính cá nhân có thể dùng

để xử lí văn bản và các chức năng khác Công ty 2 sản xuất máy chỉ để xử lí văn bản

Các mối đe doạ rỗng

Tuy nhiên,, nó phụ thuộc nhiều vào Race Car Motors và tạo nên các

sự quyết định sản phẩm phản ứng lại với các kế hoạch sản xuất của Race Car

Cam Kết và Sự Tín Nhiệm

Gỉa sử Far Out đe doạ sẽ sản xuất các động cơ lớn, mà không quan tâm

Race Car làm gì Nếu Race Car tin lời đe doạ của Far Out, thì hãng sẽ

sản xuất các loại xe lớn: Nếu không, hãng sẽ gặp khó khăn khi tìm động

cơ phù hợp cho các loại xe nhỏ của mình

Far Out có thể làm cho lời đe doạ của nó đáng tin cậy qua việc cắt giảm

1 cách rõ rệt một số tiền chi trả của hãng trong ma trận, do đó hạn chế

sự lựa chọn của riêng hãng

Far Out phải giảm bớt lợi nhuận từ các động cơ nhỏ Có thể làm bằng

cách bỏ hoặc phá huỷ một số sản phẩm động cơ nhỏ của hãng.

Cam Kết và Sự Tín Nhiệm

Phát triển danh tiếng hợp lý cũng có thể tạo nên 1 chiến lược lợi thế.

Gỉa sử các nhà quản lí của Far Out Engines phát triển danh tiếng một cách không hợp lý-có lẽ hết sức không bình thường

Họ đe doạ sẽ sản xuất các động cơ lớn mà không quan tâm Race Car Motor làm gì

Bây giờ lời đe doa có thể đáng tin cậy mà không cần thêm hành động nào nữa; sau cùng, bạn không thể chắc chắn rằng 1 người quản lí bất hợp lý sẽ luôn đưa ra những quyết định nhằm tối đa hoá lợi nhuận

Trong những tình huống trò chơi, thì bữa tiệc được biết (hay nghĩ) có một chút điên có thể tạo nên lợi thế quan trọng

Cam Kết và Sự Tín Nhiệm

Vai trò của danh tiếng

Thảo luận của chúng ta về sự cam kết và tín nhiệm cũng áp dụng cho

các vấn đề về thương lượng Kết quả của 1 tình huống thương lượng

có thể phụ thuộc vào khả năng của cả 2 bên để có hành động nhằm

thay đổi vị thế thương lượng

Hãy xem xét 2 công ty đang lên kế hoạch để giới thiệu một trong hai sản

phẩm đều là hàng hoá bổ sung

Chiến lược thương lượng

Gỉa sử rằng công ty 1 và 2 cũng đang thương lượng vấn đề thứ 2 – xem

có tham gia hay không 1 tập đoàn nghiên cứu mà công ty thứ 3 đang cố

gắng thành lập

Chiến lược đàm phán

y Làm thế nào mà Wal-Mart Stores thành công trong khi

những hãng khác thất bại? Mấu chốt là ở chiến lược mở rộng của Wal-Mart

Người ta thường cho rằng 1 cửa hàng giảm giá chỉ có thể thành công trong một thành phố với dân số 100.000 trở lên Sam Walton thì không đồng ý và quyết

định mở các cửa hàng của mình trong thị trấn nhỏ ở miền Tây Nam

Các cửa hàng đã thành công vì Wal-Mart đã tạo nên sự “độc quyền địa

phương” Các cửa hàng giảm giá đã được mở tại các thành phố lớn hơn đang

cạnh tranh với các cửa hàng giảm giá khác Chuỗi các cửa hàng giảm giá khác nhận ra Wal-Mart đã có chiến lược đầy lợi nhuận, do đó vấn đề trở thành ai sẽ đến được các thị trấn trước Wal-Mart nhận thấy chính họ trong trò chơi giành

quyền ưu tiên.

Để ngăn chặn sự thâm nhập, các công ty đương nhiệm phải

thuyết phục bất kỳ đối thủ cạnh tranh tiềm năng nào mà sự nhập ngành sẽ không đem lại lợi nhuận.

Các mối đe doạ rỗng

Nhưng nếu bạn có thể thực hiện 1 cam kết ràng buộc điều này

sẽ làm thay đổi động cơ của bạn khi thâm nhập xảy ra-một cam kết sẽ cho bạn một ít lựa chọn nhưng để trả mức giá thấp nếu nhập ngành xảy ra?

Chính Sách Thương Mại và Cạnh Tranh Quốc Tế

Sự phát triển và sản xuất của một loại máy bay mới đang là vấn đề quan trọng trong nền kinh tế quy mô; nó sẽ không phải trả phí để phát triển một loại máy bay mới, trừ khi một công ty dự kiến sẽ bán nhiều loại máy bay đó

Gỉa sử chỉ có một nền kinh tế dành cho một công ty sản xuất loại máy bay mới

Thị Trường Máy Bay Thương Mại

Chính Sách Thương Mại và Cạnh Tranh Quốc Tế

Thị Trường Máy Bay Thương Mại

Các chính phủ Châu Âu, đương nhiên, sẽ thiên về Airbus sản xuất loại máy bay mới Họ có thể thay đổi kết quả của trò chơi này không?

Gỉa sử họ cam kết sẽ trợ cấp cho Airbus và thực hiện cam kết này trước khi Boeing cam kết sản xuất Nếu các chính phủ Châu Âu cam kết sẽ có khoản trợ cấp 20 cho Airbus nếu như hãng sản xuất máy bay bất kể Boeing làm gì, thì ma trận số tiền chi trả sẽ thay đổi

y Trong đầu những năm 1970, DuPont và National Lead mỗi công ty từng có

khoảng một phần ba doanh số bán titanium dioxide ở Mỹ, 7 công ty khác sản

xuất phần còn lại DuPont đang xem xét việc có nên mở rộng công suất Nền

công nghiệp đang thay đổi, và những thay đối đó cho phép DuPont nắm bắt thị trường và thốgn trị nền công nghiệp

Cả ba công ty cần phải xem xét:

Nhu cầu trong tương lai sẽ tăng trưởng đáng kể

Các điều lệ mới về môi trường sẽ được áp dụng

Gía nguyên liệu thô sử dụng để tạo titanium dioxide đang tăng

Các quy định mới và giá đầu vào cao hơn sẽ có ảnh hưởng lờn đến chi phí sản xuất và tạo cho DuPont lợi thế về chi phí, cả hai vì công nghệ sản xuất thì ít nhạy cảm với sự thay đổi trong giá đầu vào và bởi vì các nhà máy thì trong các khu vực mà việc xử lí chất thải ăn mòn ít khó khăn hơn so với các nhà sản xuất khác

DuPont đã xem xét chiến lược nhằm đầu tư gần 400 triệu USD trong việc

tăng năng lực sản xuất để cố nắm bắt 64% thị trường năm 1995

Ý tưởng là ngăn chặn các đối thủ cạnh tranh đầu tư Nền kinh tế quy mô và

sự đi xuống của đường cong học tập sẽ tạo cho DuPont lợi thế về chi phí

Đến năm 1975, mọi thứ bắt đầu không như ý muốn

Bởi vì cầu tăng ít hơn so với dự kiến, nên đã có sự dư thừa năng suất ngành

Bởi vì các quy định môi trường chỉ được thực thi một cách yếu ớt, các đối thủ cạnh tranh không phải dừng công suất như dự kiến

Chiến lược của DuPont đã dẫn đến hành động chống độc quyền đối với Uỷ

Ban Thương Mại Liên Bang năm 1978

y Ngành công nghiệp sản xuất tã dùng một lần ở Hoa Kỳ

đã được thống trị bởi hai công ty: Procter & Gamble, với xấp xỉ khoảng 50% thị phần, và Kimberly-Clark, với

khoảng từ 30-40% khác

Các công ty này cạnh tranh như thế nào? Và tại sao không phải là các công ty khác có thể thâm nhập và chiếm một phần đáng kể của thị trường 5-tỷ-mỗi -ăm này?

Cạnh tranh xảy ra chủ yếu ở hình thức đổi mới việc tiết kiệm chi phí Kết quả là,

cả 2 công ty đều buộc phải chi tiền nhiều vào nghiên cứu và phát triển trong

một cuộc đua nhằm giảm chi phí

Các dạng của đấu giá

● Đấu giá kiểu Anh (hoặc bằng lời) Đấu giá mà trong đó người bán tích cực chào giá thầu tăng dần từ một nhóm các khách hàng tiềm năng

● Đấu giá kiểu Hà Lan Đấu giá mà ban đầu người bán cho ra 1 món hàng và hô với giá cao, sau đó giảm dần tới khi món hàng được mua

● Đấu giá niêm phong Đấu giá mà mọi mức giá chào cùng một lúc đều được giữ kín trong phong

bì, người thắng là người trả giá cao nhất

● Đấu giá theo giá thứ nhất Đấu giá mà người ra giá cao nhất là người mua được món hàng

● Đấu giá theo giá thứ hai Đấu giá mà người thắng chỉ phải mua món hàng với giá cao thứ hai