Bài giảng Kinh tế vi mô: Chương 6 - Hồ Hữu Trí

Bài giảng Kinh tế vi mô - Chương 6 cung cấp cho người học những kiến thức về thị trường cạnh tranh độc quyền và độc quyền nhóm. Thông qua chương này người học có thể nắm bắt được khái niệm, tính chất, đặc điểm,...của thị trường cạnh tranh độc quyền; biết được các khái niệm, tính chất, đặc điểm,..của thị trường độc quyền nhóm;... Mời các bạn cùng tham khảo.

CH ƯƠ NG 6

TH  TR Ị ƯỜ NG C NH TRANH Đ C  Ạ Ộ

QUY N VÀ Đ C QUY N NHÓM Ề Ộ Ề

A. TH  TR Ị ƯỜ NG C NH TRANH  Ạ

TÍNH CH T Ấ

C NH TRANH: Ạ

. Có nhi u ng ề ườ i bán.

. Hành vi c a m t ng ủ ộ ườ i bán không 

nh h ng đ n th  tr ng

. S  gia nh p và rút lui kh i th   ự ậ ỏ ị

tr ườ ng là d  dàng ễ

Đ C ĐI M Ặ Ể

V  CHI PHÍ S N XU T Ề Ả Ấ

Gi ng nh  các xí nghi p bình th ố ư ệ ườ ng  khác

Đ C ĐI M Ặ Ể

V  M I QUAN H  GI A GIÁ C  VÀ  Ề Ố Ệ Ữ Ả

S  L Ố ƯỢ NG BÁN C A M T XÍ NGHI P Ủ Ộ Ệ

Ngh ch bi n, nh ng đ  d c c a  ị ế ư ộ ố ủ

đ ườ ng c u th  tr ầ ị ườ ng đ i v i doanh  ố ớ

nghi p r t th p ệ ấ ấ

Đ ƯỜ NG C U TH  TR Ầ Ị ƯỜ NG Đ I V I CÁC XÍ NGHI P  Ố Ớ Ệ

TRÊN CÁC TH  TR Ị ƯỜ NG KHÁC NHAU

CẠNH TRANH HOÀN HẢO

ĐỘC QUYỀN HOÀN TOÀN

CẠNH TRANH ĐỘC QUYỀN

P

Q

Đ ƯỜ NG C U TH  TR Ầ Ị ƯỜ NG Đ I V I CÁC XÍ NGHI P  Ố Ớ Ệ

TRÊN CÁC TH  TR Ị ƯỜ NG KHÁC NHAU

CÂN B NG NG N H N  Ằ Ắ Ạ

MC

AC MC=MR

MR

q*

P*

ACq*

D

LỢI NHUẬN TỐI ĐA

q

P,C

Để tối đa hóa lợi nhuận, xí nghiệp sẽ sản xuất q* và bán với giá p* thỏa điều kiện MC=MR

P*=LAC*

d

q

P,C

Tình trạng cân bằng dài hạn xãy

ra khi P=LAC, lợi nhuận kinh tế triệt tiêu.

LMC=MR

HI U QU  C A TH  TR Ệ Ả Ủ Ị ƯỜ NG

So v i th  trớ ị ường C nh tranh hoàn h o thì ạ ả

th  trị ường CTĐQ có:

­ S n lả ượng th p h nấ ơ

­ Giá c  cao h nả ơ

­ Hi u qu  kém h n do không s n xu t   ệ ả ơ ả ấ ở

m c s n lứ ả ượng t i  u c a ngành trong dài ố ư ủ

h n.ạ

Đ C ĐI M Ặ Ể

Đ ƯỜ NG C U TH  TR Ầ Ị ƯỜ NG Đ I V I  Ố Ớ

XÍ NGHI P  Ệ

Không xác đ nh đ ị ượ c ch c ch n, do  ắ ắ

s  l ố ượ ng bán không ch  ph  thu c  ỉ ụ ộ

vào giá bán c a xí nghi p mà còn ph   ủ ệ ụ

thu c vào hành vi c a xí nghi p khác ộ ủ ệ

MÔ HÌNH Đ ƯỜ NG C U GÃY Ầ

Lu n c  c a mô hình ậ ứ ủ

Trong th  tr ị ườ ng đ c quy n nhóm: ộ ề

. N u m t xí nghi p tăng giá, các xí  ế ộ ệ

nghi p khác s  không tăng giá theo ệ ẽ

. N u m t xí nghi p gi m giá, các xí  ế ộ ệ ả

nghi p khác s  gi m giá theo ệ ẽ ả

MÔ HÌNH Đ ƯỜ NG C U GÃY Ầ

.

Hãy xét một xí nghiệp hoạt động trong thị

trường độc quyền nhóm với mức giá bán cho trước là P*,

MÔ HÌNH Đ ƯỜ NG C U GÃY Ầ

. Xuất phát từ mức giá P*, nếu xí nghiệp

tăng giá, các xí nghiệp khác không tăng giá theo nên xí nghiệp này sẽ mất nhiều khách hàng Do vậy, từ mức giá P*

trở lên, độ dốc của đường cầu thấp vì lượng cầu rất nhạy cảm so với sự thay đổi của giá.

P*

P

D

MÔ HÌNH Đ ƯỜ NG C U GÃY Ầ

. Nếu xí nghiệp giảm

giá thấp hơn P*, các

xí nghiệp khác sẽ giảm giá theo Số lượng hàng hóa bán được tăng lên được phân bổ cho các xí nghiệp trong ngành, nên từ P* trở xuống, đường cầu có độ dốc lớn.

P*

P

D

MÔ HÌNH Đ ƯỜ NG C U GÃY Ầ

. Ta có đường cầu thị

trường đối với xí nghiệp có dạng gãy như hình vẽ.

P*

P

D

MÔ HÌNH Đ ƯỜ NG C U GÃY Ầ

. Ta xác định được hai

đoạn của đường doanh thu biên MR tương ứng với hai đoạn của đường cầu.

P*

P

D MR

MÔ HÌNH Đ ƯỜ NG C U GÃY Ầ

. Kết hợp với đường chi

phí biên MC, xác định được sản lượng và giá bán tối đa hóa lợi

nhuận.

Xí nghiệp sẽ sản xuất Q*, bán với giá P*

thỏa điều kiện MC=MR

P*

P

D MR

MC

Ưu điểm: đơn giản

Các XN nhỏ phải bán với giá P1, số lượng bán là QC Lượng cung thị trường là QT=Q1+QC

MÔ HÌNH COURNOT

Antoine Augustin Cournot (1801– 1877)

Giả thiết:

- Có hai xí nghiệp trong cùng một ngành

- Mỗi xí nghiệp xem sản lượng của xí

nghiệp kia là cho trước

Hàm cầu thị trường đối với sản phẩm:

P=a-bQ

Với Q=Q1+Q2

Q1: Sản lượng của xí nghiệp 1

Q2: Sản lượng của xí nghiệp 2

Chi phí biên MC của cả hai xí nghiệp là bằng nhau và bằng 0 (để đơn giản hóa mô hình)

Hàm cầu thị trường đối với XN 1

P1=a-b(Q1+Q2) (1)

Vì Q2 là cho trước (cố định) đối với XN1 nên

(1) có thể viết:

P1=(a-bQ2)-bQ1Suy ra hàm doanh thu biên của XN1

MR1=(a-bQ2)-2bQ1

Để tối đa hóa lợi nhuận, xí nghiệp sẽ sản xuất thỏa điều kiện MC=MR (với MC=0 theo giả thiết)

MR1=(a-bQ2)-2bQ1=MC=0

Đây là hàm phản ứng của xí nghiệp 1

Tương tự ta có hàm phản ứng của xí nghiệp 2

Hàm phản ứng của xí nghiệp trong mô

hình Cournot thể hiện tất cả các mức sản lượng cho phép tối đa hóa lợi nhuận của

xí nghiệp, tương ứng với các mức sản

lượng cho trước của xí nghiệp kia

Q2

Đường phản ứng của XN 2

Đường phản ứng của XN 1 a/b

a/b

a/2b

a/2b a/3b

a/3b Cân bằng Cournot

Thể hiện bằng đồ thị, ta có các đường phản ứng của hai

xí nghiệp

Từ hai hàm phản ứng, ta xác định được sản

lượng tối đa hóa lợi nhuận của mỗi xí nghiệp là

Q* 1 =Q* 2 =(a/3b), thể hiện tại điểm cân bằng

Cournot trên đồ thị

Cung của ngành là Q=Q* 1 +Q* 2 =(2a/3b)

Giá bán của sản phẩm là

P=a-b(2a/3b)=a/3

MÔ HÌNH STACKELBERG

Heinrich Freiherr von Stackelberg (1905 -1946) Giả thiết:

- Có hai xí nghiệp trong cùng một ngành

- Một xí nghiệp ấn định trước sản lượng, và xí nghiệp kia coi sản lượng này là cho trước

Sử dụng các dữ kiện đã cho trong mô

hình Cournot, giả sử XN1 xác định trước sản lượng thì hàm cầu thị trường đối với XN1 là:

Thế hàm phản ứng của XN2 vào, ta có

Doanh thu biên

Xác định giá cả và sản lượng cân bằng theo

mô hình Cournot và Stackelberg

BÀI GIẢI

Theo mô hình Cournot

Hàm cầu đối với XN 1

Theo mô hình Stackelberg

Cho XN1xác định trước sản lương.

Hàm cầu đối với XN 1