bài giảng kinh tế vi mô - chương xvi cân bằng tổng thể và hiệu quả kinh tế

● Hộp Edgeworth Là biểu đồ thể hiện tất cả các phân bổ có thể có của một trong hai hàng hóa giữa hai người hoặc của hai yếu tố đầu vào giữa hai quy trình sản xuất... Hiệu quả đầu vào● Hi

CÂN BẰNG TỔNG THỂ

VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ

16.3 Công bằng và hiệu quả 16.4 Hiệu quả trong sản xuất 16.5 Lợi ích từ tự do thương mại 16.6 Tổng quan- Hiệu quả của các thị trường cạnh

tranh 16.7 Tại sao lại có thất bại thị trường?

● Phân tích cân bằng tổng thể

Là sự xác định giá và sản lượng ở tất cả các thị trường có liên quan trong cùng một lúc và trực tiếp xem xét đến những tác động phản hồi

Khi hai thị trường đang phụ

thuộc nhau, giá của tất cả

các sản phẩm cần phải

được xác định đồng thời.

Ở đây thuế đánh lên vé

xem phim thay đổi làm

đường cung của vé xem

phim dịch chuyển lên trên

từ S M lên S* M, như hình (a)

Tại đây, giá vé xem phim

cao hơn (6.35 đôla thay vì 6

đôla) mới đầu làm đường

cầu về Đĩa DVD cho thuê

dịch chuyển lên trên (từ D v

lên D* v), gây ra việc tăng giá

DVD cho thuê (từ 3 đôla lên

trường vé xem phim, làm

cho đường cầu dịch

chuyển từ D M đến D* M và

giá vé xem phim tăng từ

6.35 đôla lên 6.75 đôla

Điều này diễn ra đến khi

đạt được trạng thái cân

bằng tổng thể tại giao

điểm của D* M và S* M ở

(a) với giá vé xem phim

là 6.82 đôla và giao điểm

Để tìm mức giá (và sản lượng) cân bằng tổng thể trong thực

tế, chúng ta phải đồng thời tìm được hai mức giá tương đương giữa lượng cầu và lượng cung trong tất cả các thị trường liên quan

Đối với hai thị trường của chúng ta thì ta cần phải giải được bốn phương trình

Nếu hàng hóa đang nói đến là hàng hóa bổ sung thì phân tích cân bằng cục bộ sẽ phóng đại tác động của thuế.

Quy định của Mỹ về thị trường ethanol của mình ,có thể ảnh hưởng đáng kể đến thị trường

Brazil Đạo luật An ninh Năng lượng năm 1979 mà theo đó Mỹ đưa ra mức khấu trừ thuế là

0,51 đô la cho mỗi galông ethanol, đã làm rõ sự phụ thuộc lẫn nhau của các thị trường Quốc tế.

Để ngăn chặn các nhà sản xuất ethanol nước ngoài gặt hái lợi ích từ việc khấu trừ thuế này, chính phủ Mỹ áp đặt mức thuế 0,54 đô la trên mỗi galông ethanol nhập khẩu.

Trong khi chính sách này làm lợi cho các nhà sản xuất ngô thì nó lại không nhận được sự quan tâm của những người tiệu thụ ethanol ở Mỹ Người ta ước tính rằng trong khi Brazil có thể xuất khẩu ethanol với giá thấp hơn 0.90 đô la/galông thì chi phí sản xuất ra một galông từ ngô của

Ví dụ 16.1 Thị trường Ethanol toàn cầu

Nếu thuế quan ethanol sản

xuất ở nước ngoài của Mỹ

được gỡ bỏ, Brazil sẽ xuất

khẩu nhiều ethanol hơn nữa

sang Mỹ, thay thế đa số

ethanol đắt hơn sản xuất trong

nước từ ngô.

Kết quả là giá ethanol ở Mỹ sẽ

giảm, đem lại lợi ích cho người

tiêu dùng Mỹ.

Loại bỏ thuế đánh vào Ethanol xuất

khẩu của Brazil

Hình 16.2

Ví dụ 16.1 Thị trường Ethanol toàn cầu

● Sự phân bổ hiệu quả (hiệu quả Pareto)

Là sự xác định đồng thời giá cả và sản lượng trong tất cả các thị trường liên quan, có trực tiếp xem xét tác dụng phản hồi

● Hộp Edgeworth Là biểu đồ thể hiện tất

cả các phân bổ có thể có của một trong hai hàng hóa giữa hai người hoặc của hai yếu tố đầu vào giữa hai quy trình sản

xuất

dụng thông qua việc

trao đổi hàng hóa

của cả hai người

hóa ban đầu và đường

giá PP’ biểu thị cho tỉ lệ

giá thì thị trường cạnh

tranh sẽ dẫn đến cân

bằng tại C là tiếp điểm

của cả hai đường bàng

Cân bằng tiêu dùng trong thị trường cạnh tranh

● Dư cầu Là khi lượng cầu của một loại hàng hóa vượt quá lượng cung

● Dư cung Là khi lượng cung của một hàng hóa vượt quá lượng cầu

rn Hiệu quả kinh tế của thị trường cạnh tranh

Nếu mọi người đều trao đổi trong thị trường cạnh tranh thì tất cả các

trao đổi hai bên cùng có lợi sẽ được hoàn tất và sự phân bổ cân bằng

các nguồn lực kéo theo đó sẽ có hiệu quả kinh tế

Hãy tóm tắt những gì ta biết về cân bằng cạnh tranh theo quan điểm của

người tiêu dùng:

1 Vì các đường bàng quang tiếp xúc nhau nên tất cả các tỉ suất thay thế

biên giữa những người tiêu dùng đều tương đương nhau

2 Vì mỗi đường bàng quang đều tiếp xúc với đường giá, nên tỉ suất thay

thế biên của quần áo cho thực phẩm của mỗi người bằng tỷ số giá của hai hàng hóa trên

(16.1)

● Kinh tế học phúc lợi Là những tiêu chuẩn đánh giá thị trường và các chính sách kinh tế

Đường giới hạn khả năng thỏa dụng

Đường giới hạn khả năng thỏa

dụng cho thấy mức độ hài lòng

mà một trong hai người đạt

được khi họ đã giao dịch có

hiệu quả trên đường hợp

đồng

Các điểm E, F, và G tương ứng

với các điểm trên đường hợp

đồng và đều là các điểm hiệu

quả.

Điểm H không hiệu quả vì bất

kỳ giao dịch nào trong khu vực

Đường giới hạn khả năng thỏa dụng

● Đường giới hạn khả năng thỏa dụng

Là đường cong thể hiện tất cả các phân bổ các nguồn lực có hiệu quả tính theo mức độ thỏa dụng đối với hai cá nhân

Hàm phúc lợi xã hội

● Hàm phúc lợi xã hội Là thước đo mô tả phúc lợi của toàn xã hội về tính thỏa dụng đối với các cá nhân thành viên

Công bằng và cạnh tranh hoàn hảo

Nếu sở thích cá nhân là đường lồi, thì mỗi một phân bổ hiệu quả (mỗi

điểm trên đường hợp đồng) đều là một trạng thái cân bằng cạnh tranh

cho một phân bổ hàng hoá ban đầu nào đó

Theo nghĩa đen, định lý này cho ta biết rằng bất kỳ trạng thái cân bằng

nào được coi là công bằng đều có thể đạt được bởi một sự phân bổ

nguồn lực thích hợp giữa các cá nhân và cũng cho ta biết rằng phân bổ

đó không nhất thiết là công bằng

Thật không may, tất cả các chương trình phân phối lại thu nhập trong xã

hội chúng ta đều rất tốn kém

Hiệu quả đầu vào

● Hiệu quả kỹ thuật Là điều kiện mà trong đó các công ty

kết hợp các yếu tố đầu vào để sản xuất một đầu ra đã định với mức chi phí thấp nhất có thể

Nếu các nhà sản xuất thực phẩm và y phục giảm chi phí sản xuất đến mức tối thiểu, họ sẽ sử dụng sự kết hợp lao động và vốn sao cho tỷ số các sản phẩm biên của hai yếu tố đầu vào bằng với tỷ

lệ giá đầu vào:

Nhưng chúng ta cũng cho thấy tỷ lệ các sản phẩm biên của hai yếu tố đầu vào tương đương với tỷ suất thay thế kỹ thuật biên của lao động cho vốn MRTSLK Kết quả là

(16.2)

Đường giới hạn khả năng sản xuất

● Đường giới hạn khả năng sản xuất Là đường cong cho thấy những sự kết hợp của hai hàng hóa mà có thể được sản xuất với số lượng cố định các yếu tố đầu vào

Đường giới hạn khả năng sản

xuất thể hiện tất cả các kết hợp

hiệu quả của yếu tố đầu vào.

Đường giới hạn khả năng sản

xuất là lõm bởi vì độ dốc của nó

(tỷ lệ thay thế biên) tăng theo mức

sản xuất thực phẩm.

Đường giới hạn khả năng sản xuất

Hình 16.8

Đường giới hạn khả năng sản xuất

● Tỷ lệ thay thế biên Là số lượng một hàng hóa phải dừng sản xuất để tạo ra thêm một đơn vị sản phẩm hàng hóa thứ hai

Tỷ lệ thay thế biên

Tại mỗi điểm dọc theo đường này, ta có điều kiện như sau:

(16.3)

rn Hiệu quả đầu ra

Sự kết hợp hiệu quả các yếu

tố đầu ra có được khi tỉ suất

chuyển đổi biên giữa hai

hàng hóa (tức thước đo chi

phí sản xuất hàng hóa này

so với hàng hóa kia) bằng tỉ

suất thay thế biên của người

tiêu dùng (tức thước đo lợi

ích biên của việc tiêu thụ

hàng hóa này so với hàng

hóa kia).

Hiệu quả đầu ra

Hình 16.9

Một nền kinh tế sản xuất hiệu quả chỉ khi đối với mỗi người tiêu

dùng ta đều có công thức sau:

(16.4)

Hiệu quả trong thị trường đầu ra

Khi thị trường đầu ra cạnh tranh hoàn hảo, tất cả người tiêu dùng phân bổ ngân sách sao cho tỉ suất thay thế biên giữa hai hàng hóa bằng tỷ lệ mức giá Đối với hai hàng hóa của ta là thực phẩm và quần áo thì:

(16.5)

Đồng thời, mỗi doanh nghiệp tối đa hóa lợi nhuận sẽ sản xuất đến điểm mà tại đó mức giá bằng với chi phí biên Một lần nữa, đối với hai hàng hóa của ta, ta có:

and

Vì tỉ suất chuyển đổi biên bằng tỉ số chi phí sản xuất biên, ta lại có:

Hiệu quả đầu ra

Trong một thị trường đầu ra mang

tính cạnh tranh, người ta tiêu thụ

đến mức mà tại đó tỉ suất thay thế

biên bằng với tỉ lệ mức giá.

Các nhà sản xuất chọn yếu tố đầu

ra sao cho tỉ suất chuyển đổi biên

bằng với tỉ lệ mức giá.

Vì MRS bằng MRT nên thị trường

đầu ra mang tính cạnh tranh trở

nên có hiệu quả.

Bất kỳ tỉ lệ mức giá nào khác đều

sẽ dẫn đến dư cầu đối với hàng

hóa này và dư cung đối với hàng

Cạnh tranh và hiệu quả đầu ra

Hình 16.10

● Lợi thế so sánh Là tình hình mà trong đó Quốc gia 1 có lợi thế hơn

Quốc gia 2 trong việc sản xuất một hàng hóa vì chi phí sản xuất hàng hóa đó tại 1 trong mối tương quan với chi phí sản xuất các hàng hóa khác tại 1 thấp hơn chi phí sản xuất hàng hóa đó tại 2 trong mối

tương quan với chi phí sản xuất các hàng hóa khác tại 2

● Lợi thế tuyệt đối Là tình hình mà trong đó Quốc gia 1 có lợi thế hơn

Quốc gia 2 trong việc sản xuất một hàng hóa vì chi phí sản xuất hàng hóa đó tại 1 thấp hơn chi phí sản xuất hàng hóa đó tại 2

Điều gì xảy ra khi các quốc gia giao thương với nhau

Lợi thế so sánhcủa mỗi quốc gia quyết định điều gì xảy ra khi các quốc gia giao thương với nhau

Kết quả sẽ phụ thuộc vào mức giá của mỗi hàng hóa trong mối tương quan với hàng hóa khác khi giao thương diễn ra

Đường giới hạn khả năng sản xuất mở rộng

Nếu không có thương mại,

việc sản xuất và tiêu dùng ở

điểm A, nơi mà giá rượu gấp

đôi giá phô mai.

Với việc thương mại với một

mức giá tương đối của 1 phô

mai so với 1 rượu, việc sản

xuất trong nước nay đã ở B,

trong khi tiêu dùng trong

nước ở D Thương mại tự

do đã cho phép tăng độ thỏa

dụng từ U 1 lên U 2 .

Lợi ích từ thương mại

Hình 16.11

Cần phải xem xét lại hiểu biết của ta về cách vận hành của quá trình cạnh

tranh Do vậy, chúng ta liệt kê các điều kiện cần thiết cho hiệu quả kinh tế

trong trao đổi tại các thị trường đầu vào và thị trường đầu ra

1 Hiệu quả trong giao dịch: Tất cả các phân bổ phải nằm trên đường hợp

đồng giao dịch sao cho tỉ suất thay thế biên của mỗi người tiêu dùng khi thay thế thực phẩm bằng quần áo là như nhau:

Một thị trường cạnh tranh đạt được kết quả này là vì đối với người tiêu

dùng, tiếp điểm với của đường ngân sách và đường bàng quang cao nhất có thể đạt được đảm bảo rằng:

2.Hiệu quả trong việc sử dụng các yếu tố đầu vào trong sản xuất: Tỉ suất

thay thế kỹ thuật biên của mỗi nhà sản xuất khi thay lao động bằng vốn

là như nhau trong việc sản xuất cả hai hàng hóa:

Một thị trường cạnh tranh đạt được kết quả này là vì đối với người tiêu

dùng, tiếp điểm của đường ngân sách và đường bàng quang cao nhất

có thể đạt được đảm bảo rằng:

3 Hiệu quả trong thị trường đầu ra: Sự kết hợp các yếu tố đầu ra phải được

chọn lọc sao cho tỉ suất chuyển đổi biên giữa các yếu tố đầu ra bằng với các

tỉ suất thay thế biên của người tiêu dùng:

Một thị trường cạnh tranh đạt được kết quả này là vì đối với người tiêu dùng, tiếp điểm của đường ngân sách và đường bàng quang cao nhất có thể đạt được đảm bảo rằng:

Kết quả là,

Nhưng người tiêu dùng chỉ hài lòng ở mức tối đa trong thị trường cạnh tranh

khi nào:

Do đó,

(áp dụng cho người tiêu dùng)

(áp dụng cho người tiêu dùng)

Trong ngành quần áo, những điều kiện cho hiệu quả đầu vào được thỏa mãn Trong ngành thực phẩm, mức lương sẽ cao hơn mức lương trong ngành quần áo.

Kết quả là sự thiếu hiệu quả đầu vào vì để có hiệu quả đòi hỏi các tỉ suất thay thế kỹ thuật biên phải bằng nhau trong việc sản xuất của tất cả các hàng hóa

Sức mạnh thị trường

Thông tin không hoàn hảo

Nếu người tiêu dùng không có thông tin chính xác về giá cả thị trường hoặc chất lượng sản phẩm thì hệ thống thị trường sẽ không hoạt động hiệu quả

Việc thiếu thông tin như vậy sẽ là động cơ cho các nhà sản xuất cung cấp quá nhiều một số mặt hàng này và quá ít một số mặt hàng khác

Trong những trường hợp khác, trong khi một vài người tiêu dùng không mua sản phẩm dù có thể được lợi từ việc này, những người tiêu dùng khác lại mua những sản phẩm mà sẽ khiến họ bị lỗ

Tuy nhiên, đôi khi giá cả thị trường không phản ánh được các hoạt

động của nhà sản xuất hoặc của người tiêu dùng

Khi một hoạt động tiêu thụ hoặc sản xuất có một hậu quả gián tiếp lên

các hoạt động tiêu thụ hoặc sản xuất khác thì có một yếu tố bên ngoài

không được phản ánh trực tiếp trong giá cả thị trường

Ngoại tác

Sự thất bại của thị trường phát sinh khi thị trường không cung cấp được

hàng hóa mà nhiều người tiêu dùng ưa chuộng

● Hàng hóa công

Là hàng hóa không mang tính độc quyền, không mang tính cạnh tranh có thể bán với giá rẻ mà khi đã có mặt trên thị trường thì rất khó ngăn cấm những người khác tiêu dùng nó