Gồm mục 3: Phương trình tiếp tuyến của đường tròn
Trang 1Ngày soạn : 16/02/2014
Ngày giảng : 20/02/2014
Lớp giảng dạy : 10/1
BÀI 4: ĐƯỜNG TRÒN (TT) I.MỤC TIÊU
1.Về kiến thức:
- Hiểu được cách viết phương trình tiếp tuyến của đường tròn
2.Về kỹ năng:
- Viết được phương trình tiếp tuyến với đường tròn ( )C trong các trường hợp: + Tiếp tuyến tại M cho trước
+ Tiếp tuyến đi qua điểm M cho trước
+ Tiếp tuyến song song với một đường thẳng cho trước
+ Tiếp tuyến vuông góc với một đường thẳng cho trước
3.Về tư duy:
- Biết quy lạ về quen
- Tư duy các vấn đề toán học một cách logic và hệ thống
4.Về thái độ:
- Tích cực hoạt động, phát biểu xây dựng bài
- Có thái độ cẩn thận, chính xác khi làm toán
II.CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: Giáo án, hệ thống các câu hỏi, thước kẻ, bảng phụ
2 Học sinh: Xem bài trước ở nhà và ôn lại các kiến thức về đường tròn đã học ở tiết trước
III.PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:
- Sử dụng phương pháp giảng giải, gợi mở, vấn đáp, đan xen với các hoạt động điều khiển tư duy
Trang 2IV.TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY:
1.Ổn định lớp.
2.Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong giờ học
3.Vào bài mới:
Hoạt động 1: Phương trình tiếp tuyến của đường tròn
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
Cho đường tròn có tâm
I , BK là R và đường
thẳng ∆
Điều kiện để đường
thẳng ∆ tiếp xúc với
đường tròn ( )C là gì?
VD1:
Yêu cầu HS làm Vd1
a.Có nhận xét gì về vị
trí tương đối của N và
đường tròn
b
Nếu HS không làm
được thì gợi ý theo hệ
thống các câu hỏi sau:
+Từ gt ∆đi qua điểm
M(-2;1) có thể suy ra
Nghe giảng, ghi bài đầy đủ, cẩn thận
Khoảng cách từ tâm của đường tròn ( )C
đến đường thẳng (d) bằng bán kính đường tròn ( )C
pt ∆:
ax + by – a – b =0 với (a,b) là vtpt của
∆
3.Phương trình tiếp tuyến của đường tròn:
Cho đường tròn ( )C tâm I x y( ; )0 0 , bán kính R và đường thẳng
∆: ax + by + c = 0
∆tiếp xúc với ( )C
⇔ d(I, ∆ ) = R 0 0
2 2
ax by c
R
+ +
+
Các ví dụ:
VD1: Cho đường tròn( )C :
(x+1) + −(y 3) =2 a.Viết pt tiếp tuyến ∆của ( )C tại N(0;4)
b Viết pt tiếp tuyến ∆của ( )C biết ∆ đi qua M(-2;1)
Giải: Đường tròn ( )C có tâm I(-1;3) và R
= 2 a
Ta cóN∈ ( )C
Vì ∆ tiếp xúc với ( )C tại N(0;4) nên ∆ nhận INuur= (1;1) làm véc tơ pháp tuyến
⇒pt ∆ là
(x - 0) + (y - 4)=0 hay x + y - 4=0
b
Gọi (a;b) là VTPT của ∆
Vì M(-2;1) ∈∆
⇒ pt ∆: a( x +2) + b(y - 1) = 0
⇔ ax + by +2a – b =0 (*)
Vì ∆là tiếp tuyến của ( )C nên d(I, ∆ ) = 2 a.( 1) b2.3 22 a b 2
− + + −
+
⇔ +a 2b = 2 a2+b2
Trang 3được gì?
+ Từ gt ∆ là tiếp tuyến
của ( )C suy ra được
đẳng thức gì ?
VD2 :
+ Từ giả thiết ∆ ⊥d có
thể suy ra được điều gì?
+ Từ gt ∆ là tiếp tuyến
của ( )C suy ra được
đẳng thức gì ?
VD3:
Yêu cầu HS lên bảng
làm
Chú ý điều kiện của c
Giáo viên kiểm tra và
chính xác hóa lời giải
d(I, ∆ ) = 2
VTCP của d là VTPT của ∆
d(I, ∆ ) = 2
Thực hiện yêu cầu của giáo viên
⇔a2−4ab−2b2 =0 (2 6)
(2 6)
= +
⇔
= −
(2 6)
a= + b,chọn b=1,a= +(2 6) Thay (2 6)
a= + , b=1vào (*)
⇒ pt ∆ là : (2+ 6)x+y +2 6 3+ =0 +Nếu a= −(2 6)b, chọn b=1; a= −2 6 Thay a= −2 6, chọn b=1 vào (*)
⇒ pt ∆ là : (2− 6)x+y −2 6 3+ =0
VD2: Viết phương trình tiếp tuyến ∆của đường tròn ( )C :x2+y2−4x+10y+20 0=
biết ∆ vuông góc với đường thẳng (d) : 3x + 4y - 5 = 0
Giải:
Đường tròn( )C có tâm I(2;-5) và R= 3
Vì ∆ ⊥d nên VTCP uuurd = (4; 3) − của (d) cũng chính là VTPT của ∆
⇒ pt ∆là : 4x - 3y + c =0 (*)
Vì ∆là tiếp tuyến của ( )C nên d(I, ∆ ) = 3 4.2 3.( 5)2 2 3
4 ( 3)
c
− − +
+ − 8
38
c c
= −
⇔ = − Thay c vào (*) ⇒ Pt ∆ là :
4x – 3y – 8=0 hoặc 4x - 3y – 38=0 VD3: Viết phương trình tiếp tuyến ∆của đường tròn( )C :(x+2)2+y2 =4 biết ∆ song song với đường thẳng (d): 3x + y +17 =0
Giải:
Đường tròn( )C có tâm I(- 2;0) và R= 2
Vì ∆//d nên VTPT nuurd = (3;1) của (d) cũng chính là VTPT của ∆
⇒pt ∆là : 3x + y + c =0(c≠ 17) (*)
Vì ∆là tiếp tuyến của ( )C nên d(I, ∆ ) = 2 3.( 2) 1.02 2 2
3 1
c
− + +
+
Trang 46 2 10
6 2 10
c c
= +
⇔
= −
Thay c vào (*) ⇒ Pt ∆ là :
3x + y + 6 2 10+ =0 hoặc 3x + y+6 - 2 10 =0
Hoạt động 2: Bài tập củng cố
Bài 1: Cho đường tròn ( )C : x2+y2−2x+6y+ =5 0
Viết phương trình tiếp tuyến ∆ của đường tròn ( )C biết ∆ song song với đường thẳng (d) : 2x + y - 1 =0
Bài 2: Cho đường tròn ( )C : x2+y2+4x+4y− =17 0
Viết phương trình tiếp tuyến ∆ của đường tròn ( )C trong mỗi trường hợp sau:
a ∆ tiếp xúc với ( )C tại M(2,1)
b ∆ vuông góc với đường thẳng d:
c ∆ đi qua A(2;6)
4 Củng cố, dặn dò
- Làm các bài tập từ bài 25 đến bài 29-SGK/145
- Xem trước bài “ Đường elip” SGK- 96
V.RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………
………
………
………
………
………
NHẬN XÉT,ĐÁNH GIÁ CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Trang 5………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
…………
………