Các phép toán trên ma trận Nâng ma trận lên lũy thừaMa trận lũy linh Định nghĩa Ma trận vuông A được gọi là ma trận lũy linhnếu Ak = 0, k ∈ N.. Các phép toán trên ma trận Nâng ma trận lê
Trang 1CHƯƠNG 1: MA TRẬN
Bài giảng điện tử
TS Lê Xuân Đại
Trường Đại học Bách Khoa TP HCM Khoa Khoa học ứng dụng, bộ môn Toán ứng dụng
TP HCM — 2011
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 1 / 43
Trang 3. .
ai 1 aij ain
Trang 4. .
ai 1 aij ain
Trang 5a1 a2 an được gọi làma trận hàng.
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 3 / 43
Trang 8Mối quan hệ giữa ma trận và ma trận hàng, cột
Trang 9
−43
,
5
−2
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 5 / 43
Trang 13Định nghĩa ma trận và ví dụ Định nghĩa ma trận vuông
Định nghĩa ma trận vuông
Định nghĩa
cỡ n × n được ký hiệu là Mn(K ) và gọi chung là tập ma trận vuông cấp n
Trang 14Định nghĩa ma trận vuông
Định nghĩa
cỡ n × n được ký hiệu là Mn(K ) và gọi chung là tập ma trận vuông cấp n
Trang 15Định nghĩa ma trận và ví dụ Định nghĩa ma trận vuông
(aii = 1, i = 1, n; aij = 0, ∀i 6= j ) được gọi làma trận đơn vịcấp n và
được ký hiệu là I hay In
Trang 16(aii = 1, i = 1, n; aij = 0, ∀i 6= j ) được gọi làma trận đơn vịcấp n vàđược ký hiệu là I hay In
Trang 17Định nghĩa ma trận và ví dụ Định nghĩa ma trận vuông
(aij = 0, ∀i 6= j ; i , j = 1, n) được gọi làma trận chéo cấp n và được ký
Trang 18(aij = 0, ∀i 6= j ; i , j = 1, n) được gọi làma trận chéo cấp n và được ký
Trang 19Định nghĩa ma trận và ví dụ Định nghĩa ma trận vuông
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 10 / 43
Trang 20TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 10 / 43
Trang 21TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 10 / 43
Trang 22Các phép toán trên ma trận Ma trận bằng nhau
Trang 24Các phép toán trên ma trận Nhân ma trận với một số
Trang 25Các phép toán trên ma trận Nhân ma trận với một số
Trang 26Các phép toán trên ma trận Nhân ma trận với một số
Trang 27Các phép toán trên ma trận Nhân ma trận với một số
Trang 28Các phép toán trên ma trận Nhân ma trận với một số
Trang 29Các phép toán trên ma trận Nhân ma trận với một số
Trang 30Các phép toán trên ma trận Nhân ma trận với một số
Trang 32Các phép toán trên ma trận Nhân ma trận với một số
Trang 34Các phép toán trên ma trận Cộng ma trận
Cộng ma trận
Định nghĩa
Cho A = (aij)m×n∈ Mm×n(K ), B = (bij)m×n∈ Mm×n(K ) Khi đótổngcủa của 2 ma trận A và B là ma trận A + B = (aij + bij)m×n∈ Mm×n(K )
Chú ý.Khi cộng hai ma trận A và B thì chúng phảicó cũng cỡ
Trang 42Cộng ma trận
Định nghĩa
Cho A = (aij)m×n ∈ Mm×n(K ), B = (bij)m×n∈ Mm×n(K ) Khi đótổngcủa của 2 ma trận A và B là ma trận A + B = (aij + bij)m×n∈ Mm×n(K )
Chú ý.Khi cộng hai ma trận A và B thì chúng phảicó cũng cỡ
Trang 43Cộng ma trận
Định nghĩa
Cho A = (aij)m×n ∈ Mm×n(K ), B = (bij)m×n∈ Mm×n(K ) Khi đótổngcủa của 2 ma trận A và B là ma trận A + B = (aij + bij)m×n∈ Mm×n(K )
Chú ý.Khi cộng hai ma trận A và B thì chúng phảicó cũng cỡ
Trang 44TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 15 / 43
Trang 45Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
Khi đó tích của của 2 ma trận A và B là
ma trận C = A.B = (c ij ) m×p sao cho c ij =
Trang 46Khi đó tích của của 2 ma trận A và B là
ma trận C = A.B = (c ij ) m×p sao cho c ij =
Trang 47Khi đó tích của của 2 ma trận A và B là
ma trận C = A.B = (c ij ) m×p sao cho c ij =
Trang 48Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
Chú ý Nhân ma trận A cho ma trận B thìsố cột của ma trận A phải bằng
Trang 49Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
Chú ý Nhân ma trận A cho ma trận B thìsố cột của ma trận A phải bằng
số hàng của ma trận B Lúc này số hàng của ma trận C = A.B bằng số
hàng của ma trận A, còn số cột của ma trận C bằng số cột của ma trận B
Trang 50Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
Chú ý Nhân ma trận A cho ma trận B thìsố cột của ma trận A phải bằng
số hàng của ma trận B Lúc này số hàng của ma trận C = A.B bằng số
hàng của ma trận A, còn số cột của ma trận C bằng số cột của ma trận B
Trang 51Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
Chú ý Nhân ma trận A cho ma trận B thìsố cột của ma trận A phải bằng
số hàng của ma trận B Lúc này số hàng của ma trận C = A.B bằng số
hàng của ma trận A, còn số cột của ma trận C bằng số cột của ma trận B
Trang 52Chú ý Nhân ma trận A cho ma trận B thìsố cột của ma trận A phải bằng
số hàng của ma trận B Lúc này số hàng của ma trận C = A.B bằng sốhàng của ma trận A, còn số cột của ma trận C bằng số cột của ma trận B
Trang 53Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
Tính chất
(A.B).C = A.(B.C ) = A.B.C
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 18 / 43
Trang 54Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
Tính chất
A.(B + C ) = A.B + A.C
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 18 / 43
Trang 55Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
Tính chất
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 18 / 43
Trang 56Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
Tính chất
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 18 / 43
Trang 57Tính chất
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 18 / 43
Trang 58Tính chất
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 18 / 43
Trang 59Lúc này
cos β − sin β
cos α − sin α
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 19 / 43
Trang 60Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
A2×3.B3×2= C2×2, trong khi đó B3×2.A2×3= D3×3 Như vậy ma trận C
và D có cỡ khác nhau nên không thể bằng nhau Như vậy, tích AB và BAchỉ có thể bằng nhau nếu A và B là những ma trận vuông cùng cỡ
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 20 / 43
Trang 61Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
A2×3.B3×2= C2×2, trong khi đó B3×2.A2×3= D3×3 Như vậy ma trận C
và D có cỡ khác nhau nên không thể bằng nhau
Như vậy, tích AB và BAchỉ có thể bằng nhau nếu A và B là những ma trận vuông cùng cỡ
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 20 / 43
Trang 62A2×3.B3×2= C2×2, trong khi đó B3×2.A2×3= D3×3 Như vậy ma trận C
và D có cỡ khác nhau nên không thể bằng nhau Như vậy, tích AB và BAchỉ có thể bằng nhau nếu A và B là những ma trận vuông cùng cỡ
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 20 / 43
Trang 63A2×3.B3×2= C2×2, trong khi đó B3×2.A2×3= D3×3 Như vậy ma trận C
và D có cỡ khác nhau nên không thể bằng nhau Như vậy, tích AB và BAchỉ có thể bằng nhau nếu A và B là những ma trận vuông cùng cỡ
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 20 / 43
Trang 64Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
Tuy nhiên, ngay cả khi A và B là những ma trận vuông cùng cỡ thì tích
Trang 65Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
Tuy nhiên, ngay cả khi A và B là những ma trận vuông cùng cỡ thì tích
Trang 66Tuy nhiên, ngay cả khi A và B là những ma trận vuông cùng cỡ thì tích
Trang 67Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 22 / 43
Trang 68Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 22 / 43
Trang 69Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 22 / 43
Trang 70TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 22 / 43
Trang 71Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 23 / 43
Trang 72Các phép toán trên ma trận Nhân 2 ma trận
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 23 / 43
Trang 73
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 23 / 43
Trang 74Các phép toán trên ma trận Ma trận chuyển vị
Trang 75Các phép toán trên ma trận Ma trận chuyển vị
Trang 77Các phép toán trên ma trận Ma trận chuyển vị
Trang 78Các phép toán trên ma trận Ma trận chuyển vị
Trang 79Các phép toán trên ma trận Ma trận chuyển vị
Trang 82Các phép toán trên ma trận Ma trận liên hợp
Trang 84Các phép toán trên ma trận Ma trận liên hợp
Trang 85Các phép toán trên ma trận Ma trận liên hợp
Trang 86Các phép toán trên ma trận Ma trận liên hợp
Trang 88Các phép toán trên ma trận Ma trận liên hợp
Trang 89Các phép toán trên ma trận Ma trận liên hợp
Ma trận phản đối xứng
Định nghĩa
Ma trận vuông A được gọi làma trận phản đối xứngnếu AT = −A tức là
aij = −aji, ∀i , j = 1, 2, , n
Chú ý.Tất cả những phần tử nằm trên đường chéo chính của ma trận
phản đối xứng đều bằng 0, có nghĩa là aii = 0, ∀i = 1, 2, , n
Trang 91Các phép toán trên ma trận Ma trận liên hợp
Tính chất
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 29 / 43
Trang 92Các phép toán trên ma trận Ma trận liên hợp
Tính chất
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 29 / 43
Trang 93Các phép toán trên ma trận Ma trận liên hợp
Tính chất
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 29 / 43
Trang 94Tính chất
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 29 / 43
Trang 95Tính chất
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 29 / 43
Trang 96Các phép toán trên ma trận Ma trận tam giác trên
Ma trận tam giác trên
1 Nếu A, B ∈ Mn(K ) là những ma trận tam giác trên thì
αA + βB, ∀α, β ∈ K cũng là ma trận tam giác trên
2 Nếu A, B ∈ Mn(K ) là những ma trận tam giác trên thì AB cũng là
ma trận tam giác trên
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 30 / 43
Trang 97Các phép toán trên ma trận Ma trận tam giác trên
Ma trận tam giác trên
1 Nếu A, B ∈ Mn(K ) là những ma trận tam giác trên thì
αA + βB, ∀α, β ∈ K cũng là ma trận tam giác trên
2 Nếu A, B ∈ Mn(K ) là những ma trận tam giác trên thì AB cũng là
ma trận tam giác trên
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 30 / 43
Trang 98Các phép toán trên ma trận Ma trận tam giác trên
Ma trận tam giác trên
1 Nếu A, B ∈ Mn(K ) là những ma trận tam giác trên thì
αA + βB, ∀α, β ∈ K cũng là ma trận tam giác trên
2 Nếu A, B ∈ Mn(K ) là những ma trận tam giác trên thì AB cũng là
ma trận tam giác trên
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 30 / 43
Trang 99Ma trận tam giác trên
1 Nếu A, B ∈ Mn(K ) là những ma trận tam giác trên thì
αA + βB, ∀α, β ∈ K cũng là ma trận tam giác trên
2 Nếu A, B ∈ Mn(K ) là những ma trận tam giác trên thì AB cũng là
ma trận tam giác trên
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 30 / 43
Trang 100Các phép toán trên ma trận Ma trận tam giác dưới
Ma trận tam giác dưới
dưới
Tính chất
1 Nếu A, B ∈ Mn(K ) là những ma trận tam giác dưới thì
αA + βB, ∀α, β ∈ K cũng là ma trận tam giác dưới
ma trận tam giác dưới
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 31 / 43
Trang 101Các phép toán trên ma trận Ma trận tam giác dưới
Ma trận tam giác dưới
dưới
Tính chất
1 Nếu A, B ∈ Mn(K ) là những ma trận tam giác dưới thì
αA + βB, ∀α, β ∈ K cũng là ma trận tam giác dưới
ma trận tam giác dưới
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 31 / 43
Trang 102Các phép toán trên ma trận Ma trận tam giác dưới
Ma trận tam giác dưới
dưới
Tính chất
1 Nếu A, B ∈ Mn(K ) là những ma trận tam giác dưới thì
αA + βB, ∀α, β ∈ K cũng là ma trận tam giác dưới
ma trận tam giác dưới
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 31 / 43
Trang 103Ma trận tam giác dưới
dưới
Tính chất
1 Nếu A, B ∈ Mn(K ) là những ma trận tam giác dưới thì
αA + βB, ∀α, β ∈ K cũng là ma trận tam giác dưới
ma trận tam giác dưới
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 31 / 43
Trang 104Nâng ma trận lên lũy thừa
Trang 107Các phép toán trên ma trận Nâng ma trận lên lũy thừa
Ma trận lũy linh
Định nghĩa
Ma trận vuông A được gọi là ma trận lũy linhnếu Ak = 0, k ∈ N
Sốnguyên dương k nhỏ nhất thỏa Ak = 0 được gọi làchỉ số của ma trận lũylinh
Trang 108Các phép toán trên ma trận Nâng ma trận lên lũy thừa
Ma trận lũy linh
Định nghĩa
Ma trận vuông A được gọi là ma trận lũy linhnếu Ak = 0, k ∈ N Số
nguyên dương k nhỏ nhất thỏa Ak = 0 được gọi làchỉ số của ma trận lũy
Trang 109Các phép toán trên ma trận Nâng ma trận lên lũy thừa
Ma trận lũy linh
Định nghĩa
Ma trận vuông A được gọi là ma trận lũy linhnếu Ak = 0, k ∈ N Số
nguyên dương k nhỏ nhất thỏa Ak = 0 được gọi làchỉ số của ma trận lũy
Trang 110Các phép toán trên ma trận Nâng ma trận lên lũy thừa
Ma trận lũy linh
Định nghĩa
Ma trận vuông A được gọi là ma trận lũy linhnếu Ak = 0, k ∈ N Số
nguyên dương k nhỏ nhất thỏa Ak = 0 được gọi làchỉ số của ma trận lũy
Trang 111Các phép toán trên ma trận Nâng ma trận lên lũy thừa
Ma trận lũy linh
Định nghĩa
Ma trận vuông A được gọi là ma trận lũy linhnếu Ak = 0, k ∈ N Số
nguyên dương k nhỏ nhất thỏa Ak = 0 được gọi làchỉ số của ma trận lũy
Trang 112Các phép toán trên ma trận Nâng ma trận lên lũy thừa
Ma trận lũy linh
Định nghĩa
Ma trận vuông A được gọi là ma trận lũy linhnếu Ak = 0, k ∈ N Số
nguyên dương k nhỏ nhất thỏa Ak = 0 được gọi làchỉ số của ma trận lũy
Trang 113Ma trận lũy linh
Định nghĩa
Ma trận vuông A được gọi là ma trận lũy linhnếu Ak = 0, k ∈ N Sốnguyên dương k nhỏ nhất thỏa Ak = 0 được gọi làchỉ số của ma trận lũylinh
Trang 114Các phép toán trên ma trận Vết của ma trận
Trang 115Các phép toán trên ma trận Vết của ma trận
Trang 118Các phép toán trên ma trận Vết của ma trận
Trang 119Các phép toán trên ma trận Vết của ma trận
Trang 122Các phép toán trên ma trận Vết của ma trận
chuẩn Frobenius của ma trận A bằng Tr (AT.A) = 17 + 42 + 94 = 153
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 38 / 43
Trang 123Các phép toán trên ma trận Vết của ma trận
chuẩn Frobenius của ma trận A bằng Tr (AT.A) = 17 + 42 + 94 = 153
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 38 / 43
Trang 124Các phép toán trên ma trận Vết của ma trận
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 38 / 43
Trang 125chuẩn Frobenius của ma trận A bằng Tr (AT.A) = 17 + 42 + 94 = 153.
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 38 / 43
Trang 126Các phép toán trên ma trận Vết của ma trận
Bằng phương pháp quy nạp ta sẽ được Tr A100 = 1 + 1 + 2100 = 2 + 2100
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 39 / 43
Trang 127Bằng phương pháp quy nạp ta sẽ được Tr A100 = 1 + 1 + 2100 = 2 + 2100.
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 39 / 43
Trang 128Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận Định nghĩa
Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận
Trang 129Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận Định nghĩa
Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận
Trang 130Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận Định nghĩa
Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận
Trang 131Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận Định nghĩa
Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận
Trang 132Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận Định nghĩa
Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận
Trang 133Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận
Trang 134Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận Ma trận bậc thang
Trang 136Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận Ma trận bậc thang
thang bằng các phép biến đổi sơ cấp
Trang 137Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận Ma trận bậc thang
thang bằng các phép biến đổi sơ cấp
Trang 138Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận Ma trận bậc thang
thang bằng các phép biến đổi sơ cấp
Trang 139Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận Ma trận bậc thang
thang bằng các phép biến đổi sơ cấp
Trang 140Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận Ma trận bậc thang
thang bằng các phép biến đổi sơ cấp
Trang 141Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận Ma trận bậc thang
thang bằng các phép biến đổi sơ cấp
Trang 142Các phép biến đổi sơ cấp trên ma trận Ma trận bậc thang
thang bằng các phép biến đổi sơ cấp
Trang 143thang bằng các phép biến đổi sơ cấp.
Trang 144THANK YOU FOR ATTENTION
TS Lê Xuân Đại (BK TPHCM) CHƯƠNG 1: MA TRẬN TP HCM — 2011 43 / 43