SINH LÍ C VÂNƠ I C u trúc c vânấ ơ 1 L i n i c t ng ướ ộ ơ ươ H th ng ng ngang (h th ng T) ệ ố ố ệ ố +, Là nx ng nh do màng s i c lu n sâu vào bên trong s i đ n vùng băng A và ố ỏ ợ ơ ồ ợ ế băng I c[.]
Trang 1SINH LÍ C VÂNƠ
I. C u trúc c vânấ ơ :
1. Lướ ộ ơ ươi n i c t ng:
+, Là nx ng nh do màng s i c lu n sâu vào bên trong s i đ n vùng băng A và ố ỏ ợ ơ ồ ợ ế băng I ch ng lên nhau.ồ
+, Các ng ngang chia nhánh t o nên màng lố ạ ưới đan vào gi a các t c ữ ơ ơ
+, ng ngang thông v i ngo i bào và trong lòng ng ch a d ch ngo i bào Ố ớ ạ ố ứ ị ạ
Khi đi n th hđ lan truy n vào theo màng s i c , cx s truy n qua ng ngang ệ ế ề ợ ơ ẽ ề ố vào sâu bên trong s i c đ n vùng triad.ợ ơ ế
+, Ch y d c theo các t c g m nhi u ng thông v i nhau.ạ ọ ơ ơ ồ ề ố ớ
+, H th ng ng d c ko thông tr c ti p v i ngo i bào mà t n cùng ti p xúc v i ệ ố ố ọ ự ế ớ ạ ậ ế ớ các ng T phình to g i là b t n cùng, t o nên b ba, đó có h th ng b m calciố ọ ể ậ ạ ộ ở ệ ố ơ
có vai trò ki m soát đ n v v n đ ng.ể ơ ị ậ ộ
2. S chi ph i TK c a c :ự ố ủ ơ
S i Tk có myelin xu t phát t neron VĐ c a s ng trc t y s ng đ n c chia ợ ấ ừ ủ ừ ủ ố ế ơ thành các nhánh, m i nhánh đi vào 1 s i c T t c các s i c cùng ch u chi ph i ỗ ợ ơ ấ ả ợ ơ ị ố
b i 1 TB TK t o nên 1 đv vđ.ở ạ
Nhánh TKVĐ ti p xúc v i s i c thông qua : n i TKc (neuronmuscular ế ớ ợ ơ ố ơ
junction) hay t m v n đ ng (motor end plate), chính là synap TKc ấ ậ ộ ơ
Nhánh t n cùng c a s i tr c TK phình to ra ậ ủ ợ ụ cúc t n cùng l ng vào s i c ậ ồ ợ ơ
nh ng màng t n cùng s i tr c ko ch m vào nhau, mà cách nhau 2030nm. ư ậ ợ ụ ạ
Màng sau synap x p l i thành nhi u n p nhăn có nhi u receptor ti p nh n ế ạ ề ế ề ế ậ acetylcholin
Khe synap và màng sau synap có enzym cholinestaerase phân h y ủ
acetylcholine
II. Đ c tính c vânặ ơ :
1. Tính đàn h i :ồ
Bthg trong tr ng thái ngh ng i, c luôn t th đàn h i không hoàn toàn. C ạ ỉ ơ ơ ở ư ế ồ ơ luôn ch u 1 l c kéo t 2 đ u bám c a nó, n u ta c t đ t 1 d u gân, c s thu ị ự ừ ầ ủ ế ắ ứ ầ ơ ẽ
ng n l i phía đ u kia.ắ ạ ở ầ
2.Tính h ng ph n :ư ấ
Trang 2 Khi k/thích sinh lý ho c tr c ti p) lên c v i cặ ự ế ơ ớ ường đ t i ngộ ớ ưỡng Làm c ơ
h ng ph n, bi u hi n b ng hình th c co c ư ấ ể ệ ằ ứ ơ
Trang 3a, Các ki u co c : ể ơ
Co đ ng trẳ ương : Rút ng n chi u dài, ko tăng trắ ề ương l c.ự
Co đ ng trẳ ường : Tăng trương l c c , ko rút ng n chi u dài.ự ơ ắ ề
Co c đ n đ c : ơ ơ ộ
+, Khi c ch u tác đ ng c a 1 k/thích đ n l đ t tr s ngơ ị ộ ủ ơ ẻ ạ ị ố ưỡng tr lên, c s đápở ơ ẽ
ng b ng 1 l n co, nhanh, ng n
+, Có 3 GĐ co :
GĐ ti m tàng : Là kho ng tgian t lúc nh n k/thích đ n lúc c b t đ u co.ề ả ừ ậ ế ơ ắ ầ
GĐ c co : Ngay sau GDDTT, m i đ u c co nhanh, sau đó ch m d n.ơ ớ ầ ơ ậ ầ
GĐ c giãn : C tr l i th ban đ u.ơ ơ ở ạ ế ầ
C co c ng :ơ ứ
+, Khi c ch u tác đ ng c a nhi u k/thích liên ti p có cơ ị ộ ủ ề ế ường đ nh nhau, c có ộ ư ơ htg t p c ng.ậ ộ
+, Khi tgian gi a 2 k/thích < tgian 1 l n co đ n đ c ữ ầ ơ ộ L n co c c a kích thích ầ ơ ủ sau s ch ng lên l n co c c a kích thích trc, gây co c ng.ẽ ồ ầ ơ ủ ứ
+, Có 2 hình th c c co c ng :ứ ơ ứ
Hình th c th nh tứ ứ ấ Hình th c th 2ứ ứ
Th i đi m k/thích sau ờ ể
Đường bi u di nể ễ Khi c đang coơ Cao d n theo ầ
ki u b c thangể ậ
Đi lên không g n ợ sóng
Khi c co t i đaơ ố Đường đi ngang
lượn sóng theo
m i kích thíchỗ
Đường đi ngang
Ch đ coế ộ Co c ng không hoàn toànứ
(Co c ng răng c a)ứ ư Co c ng hoàn toànứ
(Co c ng ph ng)ứ ẳ III. C ch co cơ ế ơ :
Khi s i c tr ng thái yên ngh :ợ ơ ở ạ ỉ
+, Các s i actin và myosin tách r i nhauợ ờ
+, Tropomyosin ch n lên các VT hđ c a actinặ ủ
+, Ion Ca++ đc ch a trong các b t n cùng c a lứ ể ậ ủ ướ ộ ơ ươi n i c t ng
Khi s i c b kích thích : ợ ơ ị
Trang 4Khi xh đi n th màng s i c ệ ế ợ ơ Truy n theo h th ng ng ngang đ n ề ệ ố ố ế triad
Gi i phóng Ca++ các b t n cùng.ả ở ể ậ Ion Ca++ khu ch tán vào gi a các t ế ữ ơ
c , g n vào troponin C ơ ắ
Ph c h p troponin thay đ i hình d ng ứ ợ ổ ạ Thay đ i VT tropomyosin ổ
VT hđ trên Gactin l ra, k t h p v i ph n c u ngang c a s i myosin ộ ế ợ ớ ầ ầ ủ ợ T o ạ
ph c h p actomyosin ứ ợ
Ho t hóa enzyme ATPase ph n c u ngang ạ ở ầ ầ Th y phân ATP gi i ủ ả phóng ADP, Phospho vô c và NLơ Các c u ngang g p l i kéo s i actin và ầ ấ ạ ợ myosin xoay trượt lên nhau Các sarcomere vs s i c đợ ơ ược rút ng n.ắ
QT l p đi l p l i nhi u l n ặ ặ ạ ề ầ Các s i t đợ ơ ược rút ng n.ắ
Sau đó, các b m calci m ng lơ ở ạ ướ ộ ơ ươi n i c t ng b m ion Ca++ t d ch c ớ ừ ị ơ
tương tr l i b t n cùng ở ạ ể ậ [Ca++] d ch c tở ị ơ ương gi m v m c c s ả ề ứ ơ ở
C t các c u n i Ca++ v i troponin ắ ầ ố ớ Troponnin và tropomyosin xoay tr l i ở ạ
tr ng thái cũ, myosin tách kh i s i actin và s i c giãn ra.ạ ỏ ợ ợ ơ
IV. Ngu n năng lồ ượng cho co cơ :
1. H năng lệ ượng phosphogen :
ATP là ngu n NL tr c ti p cho c hđ, nó phân h y & tái t ng h p l/t c khi c ồ ự ế ơ ủ ổ ợ ụ ơ co
ATP + H2O ATPase> ADP + H3PO4 + 12.000 calo
c , ATP đ m b o :Ở ơ ả ả
+, Hđ “b m NaK” đ suy trì s phân c c màng.ơ ể ự ự
+, QT “trượt” lên nhau c a các s i actin & s i myosin ủ ợ ợ Rút ng n s i cắ ơ ơ
+, Hđ “B m calci” đ thu h i ion Ca++ vào các b t n cùng c n thi t cho QT co ơ ể ồ ể ậ ầ ế cơ
Khi ADP đc gp, l p t c đc tái t ng h p thành ATP nh nguôn NL d tr trong ậ ứ ổ ợ ờ ự ữ
ch t creatinphosphat.ấ
Creatinphosphat + ADP <Phosphocreatin transferase> ATP + Creatinin
2. H năng lệ ượng lactic:
Là h năng lệ ượng do con đường đường phân y m khí.ế
1 p/t glucose bi n đ i qua nhi u GĐ ử ế ổ ề 2 p/t acid pyruvic, 2 NADHử 2, 2ATP
Do thi u oxy các acid pyruvic b kh thành acid lactic:ế ị ử
Acid pyrulic + NADH2 <LDH> Acid lactic + NAD+
Trang 5 Quan tr ng vì là con đg duy nh t cung c p NL khi thi u oxy vs t c đ nhanh ọ ấ ấ ế ố ộ
g p 2,5 l n con đg oxy hóa có oxy.ấ ầ
3. H năng lệ ượng oxy hóa :
Là ngu n NL đ m b o cho c hđ kéo dài trong đk nhi u oxy.ồ ả ả ơ ề
Ch y u oxh glucid, lipid và 1 ph n protein.ủ ế ầ
1 p/t glucose cho 39 ATP:ử
C6H12O6 + 6 O2 6 CO2 + 6 H2O + 38ATP
Trong Th c v n đ ng kéo dài, s sd ngu n NL d tr trong lipid.ơ ậ ộ ẽ ồ ự ữ
Trang 6V. Đ n v v n đ ng và s i cơ ị ậ ộ ợ ơ:
1 đ n v v n đ ng là: T t c các s i c đc đi u khi n b i các nhánh c a 1 s i ơ ị ậ ộ ấ ả ợ ơ ề ể ở ủ ợ TKVĐ
Kích thước neuron
C u t oấ ạ S i dàyợ
Nhi u t cề ơ ơ
Ho t tính enzym myosinạ ATP cao
Ít mao m chạ
Ít ty l p thạ ể
Ít myoglobin
S i m nhợ ả
Ít t cơ ơ
Ho t tính enzym myosinạ ATP th pấ
Nhi u mao m chề ạ
Nhi u ty l p th ề ạ ể
Nhi u myoglobinề
S c co cứ ơ Nhanh và m nhạ Không nhanh và m nhạ
Trang 7SINH LÍ C TR NƠ Ơ
I. Đ c đi m c u trúc :ặ ể ấ
Có các c quan n i t ng.ở ơ ộ ạ
TB thường hình thoi, ch có 1 nhân.ỉ
Lướ ội n i bào không ptr, màng TB nhi u kênh Na+ và Ca++.ề
KHÔNG có troponin
T actin 1 đ u bám th đ c, 1 đ u t do. Th đ c dính vào màng TB ho c n i ơ ầ ể ặ ầ ự ể ặ ặ ố
v i nhau b i t s i. T l actin/myosin : 12/1ớ ở ơ ợ ỷ ệ 14/1
II. C ch co c tr n :ơ ế ơ ơ
Kích thích c a các xung đ ng TK ủ ộ Gp Ca++
Ion Ca++ g n vào calmodulin (protein đh co c )ắ ơ
Ph c h p calcicalmodulin g n v i enzyme myosinkinase (myosin light chain ứ ợ ắ ớ kinase) Ho t hóa enzyme MLCK.ạ
MLCK phosphoryl hóa 1 trong 2 chu i nh c a đ u myosin, làm nó g n v i ỗ ẹ ủ ầ ắ ớ actin T o ph c h p actinmyosin ạ ứ ợ QT c ti p t c x y ra gây co c ứ ế ụ ả ơ
Khi Ca++ b l y tr l i m ng n i c tị ấ ở ạ ạ ộ ơ ương, [Ca++] gi m xg đ n m c c sả ế ứ ơ ở
Ho t hóa enzyme myosin phosphatase ạ Kh phosphoryl hóa chu i nh ử ỗ ẹ myosin S i actin và myosin r i nhau, c giãn.ợ ờ ơ
III. Đ c đi m c tr n :ặ ể ơ ơ
T đ ng, ch m ch p và b n b ự ộ ậ ậ ề ỉ
Chu kì co c tr n đ c l p dài g p 10300 l n c vân.ơ ơ ộ ậ ấ ầ ơ
NL c n duy trì c tr n cx ít h n so v i c vân.ầ ơ ơ ơ ớ ơ
Đc đi u hòa b i h TKTV ề ở ệ Co bóp có tính t đ ng.ự ộ