Bài giảng sinh học đại cương chương 3

Sự phân bào và sinh sản của sinh vật I.. Sự phân bào Phân bào nguyên nhiễm Phân bào giảm nhiễm II.. Sự hình thành giao tử Hình thành giao tử ở thực vật hạt kín Hình thành giao tử ở động

Chương 3 Sự phân bào và sinh sản của

sinh vật

I Sự phân bào

Phân bào nguyên nhiễm

Phân bào giảm nhiễm

II Sự hình thành giao tử

Hình thành giao tử ở thực vật hạt kín

Hình thành giao tử ở động vật có vú

III Các hình thức sinh sản

Sinh sản vô tính

Sinh sản hữu tính

IV Sự thụ tinh

Thụ tinh của thực vật hạt kín

Thụ tinh của các động vật có vú

V Sự phát triển phôi

I Sự phân bào

1 Chu kỳ tế bao:

TB được sinh ra đến tế bào

Kỳ trung gian và kỳ phân bào

- Kỳ trung gian: Giữa 2 lần phân

chia, gồm 3 pha :

G1(Growth1), S (Synthese),

G2 (Growth2)

+ G1:Tổng hợp mạnh Pr, thực hiện

f/ư sinh lý, sinh hóa Pha này

kết thúc khi TB vượt qua điểm

giới hạn.

+ S: ADN được nhân đôi, kết thúc

TB chứa 2 bộ gen, TB đv trung

tử nhân đôi

+ G2: tổng hợp Pr đặc biệt histon

và pr của thoi phân bào

- Kỳ phân bào : TB phân chia, truyền

thông tin DT cho tb con Phổ

biến có 2 dạng: Phân bào NN

và GN

M

G1

G2

S

     Kỳ

   trung     gian

Đi m gi i h n ể ớ ạ

      K   ỳ

  phân  bào

2 Phân bào nguyên nhiễm – Mistosis →

con có bộ NST giống hệt tb mẹ Có 5 kỳ liên tiếp

• Kỳ đầu: NST co xoắn, dạng kép-2 nhiễm sắc tử chị em đính ở tâm động; màng nhân, hạch nhân tan biến dần; trung tử đi về 2 cực tb, thoi tơ bắt đầu hình thành

• Kỳ giữa: Màng nhân, hạch nhân tan biến hoàn toàn,

NST co xoắn cực đại di chuyển mặt phẳng xích, đính

thoi phân bào ở tâm động

• Kỳ sau: tâm động tách, NST con di chuyển về 2 cực tb

• Kỳ cuối: NST giãn xoắn, màng nhân, hạch nhân hình

thành

• Phân chia tế bào chất: TB đv thắt eo ở mặt phẳng xích đạo; TB tv xuất hiện vách ngang ở trung tâm xích đạo phát triển về ngoại vi

mô, cơ quan, truyền thông tin DT

3 Phân bào giảm nhiễm – Meiosis →

có bộ NST bằng ½ bộ NST của TB mẹ Gồm 2 lần phân bào

liên tiếp:

• Lần 1: Giảm nhiễm

- Kỳ đầu: NST co xoắn, kép, NST tương đồng bắt cặp, tiếp hợp, trao đổi chéo dẫn đến sắp xếp lại bộ gen tạo tổ hợp gen mới

- Kỳ giữa: Màng nhân, hạch nhân tan biến hoàn toàn, NST

xoắn cực đại, di chuyển về mặt phẳng xích đạo đứng thành cặp đồng dạng, dính với thoi phân bào

- Kỳ sau: Mỗi chiếc trong cặp đồng dạng đi về một cực của tế bào, mỗi cực có một bộ NST n kép

- Kỳ cuối: Màng nhân, hạch nhân được tái tạo, 2 nhân con

- Phân chia tế bào chất: TB đv thắt eo; TB tv hình thành vách ngang ở trung tâm xích đạo Kết quả tạo 2 TB con n kép

• Kết quả: Từ 1 TB 2n cho 4 TB n

Phân bào giảm nhiễm ←

←

II Sự hình thành giao tử

1 Sự hình thành giao tử ở thực

vật hạt kín

a.Hình thành giao tử đực.

- Xảy ra trong bao phấn của nụ hoa

- 1 TB mẹ của tiểu bào tử giảm nhiễm tạo 4 Tiểu BT đơn bội Mỗi TBT hình thành 1 hạt phấn.

b.Hình thành giao tử cái

- Xảy ra trong noãn nằm ở bầu nhụy

- TB mẹ của đại BT phân chia giảm nhiễm 4 Đại BT đơn bội; 1 trong 4 phân chia

nguyên nhiễm 3 lần tạo 8 nhân mới biến đổi tạo túi phôi.

2 Hình thành giao tử ở động vật có vú

a Hình thành tinh trùng

- TB mầm (tinh nguyên bào)/thành ống sinh tinh Hình thành liên tục do nguyên phân

- Tinh nguyên bào phát triển kích thước tạo Tinh bào cấp1→phân chia

giảm nhiễm tạo Tinh bào cấp 2→ phân chia t o tạ inh tử→ Tinh trùng

- TB sertoli có vai trò dinh dưỡng

- Tinh trùng: Đầu, cổ, đuôi

b Hình thành trứng →

• Khoảng 200.000 noãn bào cấp

1 được hình thành từ TB mầm trong g/đ thai nhi

• Số trứng được tạo thành: 400-500

• Noãn bào 1 + TB hạt = Nang trứng Vỏ nang được hình thành từ TB liên kết của buồng trứng

• Noãn bào cấp 1 Phân chia GN cho noãn bào 2 + Thể cực 1

• Trứng chín (Noãn bào 2) rụng Thể vàng được hình thành.

• Nếu gặp tinh trùng noãn bào 2 phân chia cho tế bào trứng + thể cực 2.