Bài giảng sinh học đại cương chương 1

Những đặc trưng cơ bản của sự sống - Tính ổn định về tổ chức, cấu tạo - Hoạt động trao đổi chất: Đồng hóa + Dị hóa - Sinh trưởng, phát triển - Khả năng vận động - Khả năng sinh sản - Ho

Chương 1 Tổ chức của cơ thể sống

I Những đặc trưng cơ bản của sự sống

- Tính ổn định về tổ chức, cấu tạo

- Hoạt động trao đổi chất: Đồng hóa + Dị

hóa

- Sinh trưởng, phát triển

- Khả năng vận động

- Khả năng sinh sản

- Hoạt động cảm ứng, thích nghi

II Cấu trúc tế bào

1 Cấu trúc chung

- Tế bào là đơn vị cơ bản của thế giới sống Cơ thể đơn

bào được cấu tạo từ 1 TB; cơ thể đa bào được cấu

tạo từ nhiều TB, phân hóa hình thành mô

- TB có kích thước nhỏ: 10-20μm (tbđv); 30-40μm (tbtv);

1-3μm (tbvk)

- Sơ đồ cấu tạo chung:

+ Màng sinh chất: Bao bọc, giới hạn, bảo vệ và tương tác với môi trường

+ Nhân hoặc vùng nhân: Chứa thông tin di truyền

+ Tế bào chất: Dạng bán lỏng, nơi diễn ra các f/ư hóa học và h/đ sống của t/b Chứa nguyên liệu cần thiết và các bào quan chuyên hóa

- Có 2 dạng tế bào: t/b tiền nhân (prokaryote) và t/b nhân

chuẩn (Eukaryote)

2 Cấu trúc TB Prokaryote

- Sv prokaryote thuộc

giới monera, phổ biến

trong các môi trường.

- Có 2 ngành VK

(Bacteria) và tảo lam

(Cyanophyta)

- Nhiều dạng có khả

năng cố định nitơ của

khí quyển, nhiều dạng

gây bệnh nguy hiểm

cho những sinh vật

khác

cấu tạo đơn giản Bao gồm: →

+ Vách tế bào: dày 8-30nm, b/c peptidoglycan

(polysaccarit+ peptid ngắn; một số có lipopolysaccarit) Căn cứ đặc tính bắt màu, phân thành VK Gram dương

và VK Gram âm

+ Một số VK có roi, tơ

+ Màng sinh chất: nằm bên trong vách; B/c lipoprotein bao quanh khối TB chất, dạng khảm, nếp gấp, có enzim

+ Tế bào chất: Ribosom (70S), Mezosom, thể vùi là các chất dự trữ VK quang hợp có túi thylacoit

+ Vùng nhân: ADN vòng, không có màng giới hạn

+ Plasmid: ADN vòng

Mezosom

3 Cấu trúc tế bào Eukaryote

Phân biệt TB thực vật với TB động vật

• Tế bào thực vật

- Kích thước lớn

- Có lục lạp, tự dưỡng

- Chất dự trữ là tinh bột

- Không bào phát triển

- Vách TB - xenlulose

• Tế bào động vật

- Kích thước nhỏ

- Ko có lục lạp, dị dưỡng

- Chất dự trữ là glycogen

- Ít có không bào

- Không có vách tế bào

a Màng sinh chất →

Màng sinh chất dày 7-10 nm, được cấu tạo từ các phân tử: Photpholipit, protein, cholesterol và hydratcacbon

← →

• Photpholipit: có tính phân cực (đầu ưa nước và đuôi kỵ

nước), xếp thành lớp kép đầu ưa nước hướng ra ngoài

và đuôi kỵ nước của 2 lớp hướng vào nhau Các f/tử có thể di động tự do trong mỗi lớp Vai trò tạo bộ khung của màng →

• Cholesterol: xen giữa các f/tử photpholipit, có vai trò ổn

định màng

• Protein: cấu trúc màng, thực hiện các chức năng sinh

học (vận chuyển các chất, thụ quan, enzim ) Có 2 loại

Pr bám màng và Pr xuyên màng.→

• Hydratcacbon: dạng chuỗi, bám bề mặt màng, có vai trò

chất nhận diện bề mặt tế bào →

Màng sinh chất →