Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ,… lòa nhòa
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KỲ II THÀNH PHỐ THANH HÓA NĂM HỌC 2018-2019
Môn: Ngữ văn lớp 6
Thời gian: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
ĐỀ CHẴN:
Phần I: Đọc - hiểu (3 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
“Thuyền chúng tôi chèo thoát ra kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi
về Năm Căn Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận Cây đước mọc dài theo bãi, theo từng lứa trái rụng, ngọn bằng tăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ôm lấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh lá mạ, màu xanh rêu, màu xanh chai lọ,… lòa nhòa ẩn hiện trong sương mù và khói sóng ban mai.”
(Trích “Sông nước Cà Mau” của Đoàn Giỏi)
Câu 1 (0.5 điểm): Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích
trên là gì?
Câu 2 (0.5 điểm): Nêu nội dung chính của đoạn trích?
Câu 3 (1.0 điểm): Tác dụng của phép tu từ so sánh trong câu: Thuyền xuôi
giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận.
Câu 4 (1.0 điểm): Cảm nhận của em về vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên trong
đoạn trích trên?
Phần II: Tạo lập văn bản (7 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm): Viết một đoạn văn ngắn thuật lại diễn biến tâm lí và thái độ
của Dế Mèn trong đoạn truyện “Bài học đường đời đầu tiên” (Tô Hoài) khi trêu chị
Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt
Câu 2 (5.0 điểm): Dựa vào bài thơ “Lượm” của nhà thơ Tố Hữu, hãy hình
dung để tả lại hình ảnh chú bé Lượm
Trang 2
-HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II NĂM HỌC 2018 – 2019
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 6
ĐỀ CHẴN:
I
1 Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích: miêu tả. 0.5
3
So sánh “rừng đước” với “hai dãy trường thành làm nổi bật vẻ đẹp hùng vĩ, uy nghi, giàu sức sống của rừng đước Qua đó, cho thấy tình yêu và sự am hiểu thiên nhiên sâu sắc của tác giả
1.0
4 Học sinh có thể nhận xét theo nhiều cách nhưng phải dựa vào
đoạn trích và có cơ sở thuyết phục Dưới đây là một số gợi ý:
- Sông Năm Căn rộng lớn, hùng vĩ, trù phú, hoang dã, tràn ngập sắc xanh của nước, của rừng đước
- Trên dòng sông, con thuyền thư thái nhẹ nhàng xuôi theo dòng nước êm ả
- Bức tranh thiên nhiên sinh động, hấp dẫn
1.0
II
1
(2,0
điểm)
a Đảm bảo thể thức của một đoạn văn 0,25
b Xác định đúng yêu cầu của đề: thuật lại diễn biến tâm lí
của Dế Mèn trong đoạn truyện “Bài học đường đời đầu tiên”
(Tô Hoài) khi trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt
0,25
c Triển khai hợp lí nội dung của đoạn văn: Có thể viết bài
theo nhiều cách, dưới đây là một số gợi ý về nội dung:
- Lúc đầu, Dế Mèn huyênh hoang trước Dế Choắt, mắng bảo
Dế Choắt giương mắt ra xem mình trêu chị Cốc
- Sau đó, Dế Mèn chui tọt ngay vào hang, yên trí với nơi ẩn nấp kiên cố của mình
- Khi Dế Choắt bị Cốc mổ thì Dế Mèn nằm im thin thít Chờ chị Cốc bay đi rồi mới dám mon men bò ra khỏi hang
- Thấy Choắt nằm thoi thóp, Dế Mèn hốt hoảng quỳ xuống nâng đầu Choắt than thở Trước cái chết thảm thương của Dế Choắt, Dế Mèn ân hận về lỗi của mình và thấm thía bài học đường đời đầu tiên
1,0
e Chính tả, dùng từ đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ
pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt
0,25
Trang 3(5,0
điểm)
a Đảm bảo thể thức của một bài văn miêu tả có đầy đủ bố
cục 3 phần
0.25
b Xác định đúng đối tượng miêu tả: nhân vật Lượm 0.25
c Triển khai hợp lí nội dung của bài văn: Trình bày theo
nhiều cách Có thể viết bài theo định hướng sau:
* Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, ấn tượng chung về nhân vật Lượm
* Tâp trung miêu tả Lượm với các nét chính:
- Ngoại hình, trang phục: Nhỏ nhắn, vẻ mặt tươi tắn, cười híp
mí, má ửng hồng; đầu đội mũ ca lô, đeo trên mình chiếc xắc nhỏ
- Cử chỉ, điệu bộ, hành động: chân thoăn thoắt, đầu nghênh nghênh, mũ ca lô đội lệch, mồm huýt sáo, cười híp mí, vừa đi vừa nhảy; thích thú, say sưa kể chuyện ở đồn Mang Cá; nhận nhiệm vụ là lên đường ngay…
- Sự hi sinh anh dũng của Lượm trong chuyến đi liên lạc cuối cùng: nhanh tay bỏ phong thư “thượng khẩn” vào bao; chạy như bay trên đường quê vắng vẻ Trúng đạn ngã xuống, vẻ mặt thanh thản, tay vẫn nắm chặt bông lúa hồn bay về cõi vĩnh hằng…
* Cảm nghĩ chung:
- Hình ảnh Lượm là hình ảnh đẹp của thiếu nhi Việt Nam thời chống Pháp Lượm sống mãi trong tâm hồn người Việt: một chú bé nhanh nhẹn, vui vẻ, ngộ nghĩnh, đáng yêu, lạc quan,
có tinh thần trách nhiệm cao, không quản ngại gian khổ hi sinh…
- Tự hào và yêu quí Lượm; biết ơn những người đã hi sinh cho độc lập tự do của Tổ quốc
4.0
0,5đ 3,0đ
0,5đ
d Sáng tạo: cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng phù hợp
e Chính tả, dùng từ đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ
Lưu ý:
Do đặc trưng của môn Ngữ văn, bài làm của thí sinh cần được đánh giá tổng quát, tránh đếm ý cho điểm Trên đây chỉ là những gợi ý mang tính chất định hướng, khi chấm bài, giáo viên cần căn cứ vào bài làm cụ thể của học sinh để đánh giá, cho điểm hợp lí.
Trang 4PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KỲ II THÀNH PHỐ THANH HÓA NĂM HỌC 2018-2019
Môn: Ngữ văn lớp 6
Thời gian: 90 phút (không kể thời gian giao đề)
ĐỀ LẺ:
Phần I: Đọc - hiểu (3.0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:
“… Mặt trời lại rọi lên ngày thứ sáu của tôi trên đảo Thanh Luân một cách thật quá là đầy đủ Tội dậy từ canh tư Còn tối đất, cố đi mãi trên đá đầu sư, ra thấu đầu mũi đảo Và ngồi đó rình mặt trời lên Điều tôi dự đoán, thật là không sai Sau trận bão, chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây hết bụi Mặt trời nhú lên dần dần rồi lên cho kì hết Tròn trĩnh phúc hậu như lòng đỏ một quả trứng thiên nhiên đầy đặn Quả trứng hồng hào thăm thẳm và đường bệ đặt lên một mâm bạc đường kính mâm rộng bằng cả một cái chân trời màu ngọc trai nước biển hửng hồng Y như một mâm lễ phẩm tiến ra từ trong bình minh để mừng cho sự trường thọ của tất cả những người chài lưới trên muôn thuở biển Đông.”
(Trích “Cô Tô” của Nguyễn Tuân)
Câu 1 (0.5 điểm): Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích là gì? Câu 2 (0.5 điểm): Nêu nội dung chính của đoạn trích?
Câu 3 (1.0 điểm): Tác dụng của phép tu từ so sánh trong câu: Sau trận bão,
chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây hết bụi
Câu 4 (1.0 điểm): Cảm nhận của em về vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên trong
đoạn trích trên?
Phần II: Tạo lập văn bản (7.0 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm): Viết một đoạn văn ngắn thuật lại tâm trạng người anh trong
truyện “Bức tranh của em gái tôi” (Tạ Duy Anh) khi đứng trước bức tranh được giải
nhất của em gái
Câu 2 (5.0 điểm): Dựa vào bài thơ “Lượm” của nhà thơ Tố Hữu, hãy hình
dung để tả lại hình ảnh chú bé Lượm
Trang 5
-HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II NĂM HỌC 2018 – 2019
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 6
ĐỀ LẺ:
I
1 Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích: miêu tả. 0.5
2 Cảnh mặt trời mọc trên biển sau cơn bão. 0.5
3 - So sánh “chân trời, ngấn bể” với “Tấm kính lau hết mây hết
bụi” tạo ấn tượng, gợi cảm nhận cụ thể về sắc trong sáng, tinh khôi của chân trời, ngấn bể buổi bình minh sau cơn bão Qua
đó, cho ta thấy tài quan sát và tình yêu thiên nhiên sâu nặng của tác giả
1.0
4 Học sinh có thể nhận xét theo nhiều cách nhưng phải dựa vào
đoạn trích và có cơ sở thuyết phục Dưới đây là một số gợi ý:
- Mặt trời tráng lệ, kì vĩ, đường bệ hiện ra trong không gian bao la, rộng lớn, trong trẻo, tinh khôi
- Bức tranh thiên nhiên tràn trề sức sống huy hoàng, rực rỡ sắc màu, hòa hợp giữa cảnh và tình
- Vẻ đẹp mê hồn, hiếm hoi không dễ gì được chiêm ngưỡng
1.0
II
1
(2,0
điểm)
b Xác định đúng yêu cầu của đề: thuật lại tâm trạng người
anh trong truyện “Bức tranh của em gái tôi” (Tạ Duy Anh)
khi đứng trước bức tranh được giải nhất của em gái
0,25
c Triển khai hợp lí nội dung của đoạn văn: Có thể viết bài
theo nhiều cách, dưới đây là một số gợi ý về nội dung:
- Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng (ngạc nhiên) vì không ngờ em gái lại vẽ mình
- Rồi đến hãnh diện vì bức tranh được treo ở chỗ trang trọng giữa phòng trưng bày, hình ảnh trong bức tranh của em gái đẹp đến mức hoàn hảo
- Sau đó là sự xấu hổ do người anh tự nhận ra được những yếu kém của mình, thấy mình không xứng đáng được như trong bức tranh của em gái
1,0
e Chính tả, dùng từ đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ 0,25
Trang 6(5,0
điểm)
a Đảm bảo thể thức của một bài văn miêu tả có đầy đủ bố
cục 3 phần
0.25
b Xác định đúng đối tượng miêu tả: nhân vật Lượm 0.25
c Triển khai hợp lí nội dung của bài văn: Trình bày theo
nhiều cách Có thể viết bài theo định hướng sau:
* Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, ấn tượng chung về nhân vật Lượm
* Tâp trung miêu tả Lượm với các nét chính:
- Ngoại hình, trang phục: Nhỏ nhắn, vẻ mặt tươi tắn, má ửng hồng; đầu đội mũ ca lô, đeo trên mình chiếc xắc nhỏ
- Cử chỉ, điệu bộ, hành động: chân thoăn thoắt, đầu nghênh nghênh, mũ ca lô đội lệch, mồm huýt sáo, cười híp mí, vừa đi vừa nhảy; thích thú, say sưa kể chuyện ở đồn Mang Cá; nhận nhiệm vụ là lên đường ngay…
- Sự hi sinh anh dũng của Lượm trong chuyến đi liên lạc cuối cùng: nhanh tay bỏ phong thư “thượng khẩn” vào bao; chạy như bay trên đường quê vắng vẻ Trúng đạn ngã xuống, vẻ mặt thanh thản, tay vẫn nắm chặt bông lúa hồn bay về cõi vĩnh hằng…
* Cảm nghĩ chung:
- Hình ảnh Lượm là hình ảnh đẹp của thiếu nhi Việt Nam thời chống Pháp Lượm sống mãi trong tâm hồn người Việt: một chú bé nhanh nhẹn, vui vẻ, ngộ nghĩnh, đáng yêu, lạc quan,
có tinh thần trách nhiệm cao, không quản ngại gian khổ hi sinh…
- Tự hào và yêu quí Lượm; biết ơn những người đã hi sinh cho độc lập tự do của Tổ quốc
4.0
0,5đ 3,0đ
0,5đ
d Sáng tạo: cách diễn đạt độc đáo, có suy nghĩ riêng phù hợp
e Chính tả, dùng từ đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ
Lưu ý:
Do đặc trưng của môn Ngữ văn, bài làm của thí sinh cần được đánh giá tổng quát, tránh đếm ý cho điểm Trên đây chỉ là những gợi ý mang tính chất định hướng, khi chấm bài, giáo viên cần căn cứ vào bài làm cụ thể của học sinh để đánh giá, cho điểm hợp lí.
