vẽ mỹ thuật - lê đức lai part 3

Do đặc điểm này mà khi vẽ mẫu người †ø cồn quan sat ki, bat dang nhanh, trên cơ sở đó gọt dua dèn hình theo sự hiểu biết về giỏi phốu, hoặc đợi khi mẫu đứng, ngồi trở lợi tu thé ban dau

I4 VÉ MẪU NGƯỜI THẬT

III.4.1 Dựng hình

Dựng hình khi vẽ mẫu người thột cũng giống như khi ta vẽ mẫu tượng, song có điều khóc la tượng đẻ cố định như tĩnh vột không thoy đổi hình dạng Còn mỗu người that đôi khi thay đổi vị trí hình dóng do người mỗu mỏi nên đôi lúc cử động làm thay đổi dáng Do đặc điểm này mà khi vẽ mẫu người †ø cồn quan sat ki, bat dang nhanh, trên cơ sở đó gọt dua dèn hình theo sự hiểu biết về giỏi phốu, hoặc đợi khi mẫu đứng, ngồi trở lợi tu thé ban dau rồi †q vẽ tiếp, không nên sửa chữa chọy theo tu thế cử động của người mỗu

III.4.2 Vẽ bóng

Cách vẽ bóng cũng phôn mỏng như khi ta vẽ tượng hoặc tính vội Bóng của mẫu người khác tượng ở chỗ có màu sốc, chốt do thịt min mang, mém mai vi thé ngoài việc tủ đệm nhọt, xa gồn còn cần lưu ý †ủ màu sốc của người nữa

Đường trục và các chiều hướng

của tư thế mỗu côn vẽ phóc khi

vẽ mẫu người đứng

7ó

1

Vẽ mỗu người thột

lI5 VẼ PHONG CẢNH THEN NHIÊN

III.5.1 Cốt cảnh

Muốn vẽ được cảnh đẹp, người vẽ phởi chọn dược những góc dộ dep Nhu thế nao là góc độ dẹp kể ra cung khó khổng định vì mỗi người có một cach nhìn khóc nhau, ý thích khác nhau song có một cới chung nhết là góc độ do phai gay được cảm xúc mà được đa số chap nhộn, cụ thể là phong cảnh đó, góc độ dó phong phú về mỏng, về hình, làm vui mớt nhưng không bị rối, không bị chung chung, đều đều về mỏng khối vò đường nét

Khi đứng trước cảnh vột chỉ còn ta ngôi xuống, đứng lên hoặc thoy déi vi tri ding

la vé dep cla canh do da cho ta

8cm x I2cm hoặc dùng hơi bàn

tay tao thành khung (xem hình vẽ)

Ta dung khung trén dua thang ra

phía trước rồi xê dich vi tri va tam Day

nhìn cho tới khi được cảnh vừa ý i vẽ

III.5.2 Phuong phap vẽ

Vẽ phong cảnh không nhét thiết phổi dùng que đo như khi ta vẽ hình họa trong nha ma chỉ cần ước lượng tỉ lệ và khoảng cách cóc vột của cảnh, rồi tiến hành phac hình tổng thẻ Khi vẽ xong hinh téng thé ta tién hành tuần tự vẽ những mỏng lớn trước, mỏng nhỏ vẽ sou, vẽ những vột gồn trước, những cảnh vat xa vé sav

Cái khó nhất của vẽ phong cảnh lò vẽ cây, vẽ sao cho đơn giỏn mò vẫn nhộn

ra được đó là loại cây gì: Muén dat duoc điều này khi vẽ cồn nghiên cứu, quan sat

ki, cac dang cây, các tan la và những đặc diêm riêng củo từng logi Thi du: Cay nhan vòm l& có hình tron, cay théng vom là hình chóp, cây bang vom Id hinh tan.v.v Khi vé cay khéng nén tia kĩ từng lá mà quy vòo mỏng và khối lớn trừ trường hợp cèn đặc tủ một số lũ ở gần Tuy nhiên cũng không nên quớ đơn giỏn một số móng lớn vì như vậy dễ đi vao tinh trang vé cach diệu, trong trí Đặc biệt còn lưu ÿ các khoởng trống trên vòm ló, nếu không lưu ý điểm này vòm lớ sẽ bí, đặc như đồng rơm vay

Cấu tạo cóc cònh côy vò hình dang cóc vom Id

Quá trình vẽ chúng †o nên lược giảm bớt những gì mà chung ta cam théy dua yao tranh không dep (vé khac chyp anh & chỗ đó), đồng thời cũng có thể cường điệu

độ cao hoặc độ thốp của côy, có thể xê dịch cônh vat chit it néu thay cồn thiết cho

bố cục nhưng không nên thêm that những cới mò cảnh vột nơi mình vẽ không có, trừ truong hop do la tranh ma minh sang tac

Quá trình vẽ còn lưu ÿ mỗi loại côy ló khúc nhau thì chiều hướng bút phóp vẽ cũng nên thoy đổi để tao sy phong phú vò vui mốt, tránh sử dụng quớ nhiều đường thang song song đều nhou, cóc khoảng cach vột đều nhou hoặc những mỏng hình chia đôi bức tronh Nên cảnh vột thực tế có như vộy fa nén tim góc độ ngôi dé tạo dược những mỏng hình thoy đổi khóc dị hoc thêm bớt một cách hợp |i Tránh để cóc cay vòo góc hoặc sớt mép tranh Nên tạo sự tương phan vé hình, về mỏng cũng như độ dam nhat trong tranh

Céu tao dang canh cay

81

lỏi trong các khoỏng trống

sẽ cho †g cẻm gióc bí, kém sinh động

82

côy đều nhau

Không để côy nằm giữa bức tranh

Nên vẽ côy lệch sơng một bên

1V.1.3, Mav bé phan

Khi to nhin 2 mau khae nhou đứng cạnh nhau từ mat khodng cach khéng xa mốt, chúng thường có xu hướng nhoa 2 mau dé vao nhau tao nén mau tho 3 mou nay trong nghé thuGt ngudi ta goi đó la "mau bo phan’ Mau nay được cóc hoa si hau én tượng rốt hay sử dụng Tác dung cla mau bé phan cho ta cam gide lung linh huyén

do

Trong kiến trúc, chiều sau va sy phong phú nhốt được đợt tới, bằng sự kết hợp màu bộ phộn như kính gương hoặc kĩ thuột tạo chấm màu lớm đốm của sơn trong trí Tác dụng nhiều mờu lưng linh huyền ởo của gỗ, da la những dẫn chứng về mòu bộ phan ding trong vat liệu tự nhiên Thột vộy, khi nhìn những viên đó gronít thột gan ta thấy rõ vô vàn những đốm mờu xóm nhưng khi nhìn chúng từ xơ thì toàn bộ những đốm màu đó hòo quyện vờo nhau lạo thành một mờu liên hợp, thắm tươi mù không thể có được với bè mặt của một màu đồng nhất

WV.2 Màu sắc thiên nhiên và màu sốc trong tranh

Do sự biến đổi củo thời gian mò khi quan sat thực tế thiên nhiên không bao giờ chung ta nhộn thức được một màu thuần khiết vì sự thay đối cla cac mau khác nhau trong thiên nhiên theo thời gian nên chúng 1o chỉ có £ thể nhộn thức được mòu sắc Thực củo nó một cách lương đối mò thôi Vì vộ khi vẽ tranh phong cảnh lại chỗ cho dù chúng ta có cố gống đến mốy cũng không bao gờ seo chép cho dung mau của phong cảnh đó một cóch tuyệt đối được Khi vẽ phong cảnh thì sự thònh công của người vẽ

là nắm bớt được cói chưng nhất về hòa sắc củo thiên nhiên trong một khoởng thời gian nhất định, hòa sắc đó như thế nào còn phụ thuộc vòo ý đỏ, lâm Í vò trạng thới của người vẽ Chính vì vậy mò cùng một cônh vat dy cùng thời giơn ấy mà có người về cho ta thay mau vưi nhưng ngược lại có người lại vé cho ta cam góc buồn mơn mức

WV.3 Hòa sắc trong tranh

Mỗi bức tranh đều có một hòa sắc riêng được người hoa sĩ thể hiện bằng nhiều kình thức khóc nhou, mang lợi hiệu quỏ da dang, phong phú

Trong trường phới hội họa cổ điển thì cóc họa sĩ thường tìm ra những hòa sốc

ˆ soo cho giống thột nhốt để có thế miêu tủ được phong cônh con người vò sự vội Từ chủ ngHo ốn tượng cho đến cóc trường phai hién doi sau nay thi hòa sốc trong tronh

có nhiều biến thói vò tiến bộ không ngừng Thí dụ: hòa sốc trong tronh của chủ nghĩa

"Ấn tượng" gợi lên sy tuoi mat, sống động của thiên nhiên còn tranh của các họa sĩ

"Biểu hiện" gợi lên sự buồn bã, ởm đọm, ngược lợi tranh của trường phới "Da tho" thi hòa sắc rực rỡ, chéi changvv

Nói chung với nhiều biện phóp khóc nhau chúng ta có thế chia hòo sốc trong tronh thành 2 loại cơ bản, đó là hòa sốc đơn sắc và hòa sắc đa sốc:

* Hòa sắc đơn sắc là sự kết hợp gữa cóc thònh phan mau có cùng một gốc mau co ban va dat sy hai hoa về thị gióc, phương phớp này được cúc hoa sĩ cố điển

95

coi như một phương phóp kinh điển Thực tế cho thấy ít khi ta nhộn thức được một màu thuồn nhốt mò lợi không bị ỏnh hưởng của các màu xung quơnh, một khác mau sốc của sự vột còn phụ thuộc vào thuộc lính của vội liệu có màu như thế nào Có vột liệu hút sáng như nhung, có vột liệu phản quang như kim loại, thủy tinhv.v bởi vậy nên khi quơn sót thiên nhiên kết hợp với hiệu ứng thị giác chúng †a luôn nhận thức dược một sóc thói chi dao cla no Tu sac thai nay chúng †a có thể phút triển ra nhiều †hònh phén nhỏ hơn của mòu sắc như chênh nhou về sốc độ,về nóng, lạnh và như vậy chúng †o có được một hòa sắc đơn sắc trong tranh Với kiến trúc sư thì hòa sắc này thường dược óp dụng vì nó dem đến cho người xem có cảm gióc gỗn giống that khi công trình kiến trúc đang còn là bản vẽ phối cỏnh

* Hòa sốc da sắc bao gồm cóc thành phần mạng nhiều sắc loại khóc nhgu gôy hiệu qua kích thích sự điều tiết màu của thị giác Hòa sốc da sốc thường là những mảng màu rực rỡ đặt cạnh nhou vờ dường như không thể tự điều hoà được nếu như không

có sự thơm gio điều tiết củo thị giúc Tôm sinh lí thị gác của con người liôn tự điều liết bằng những màu bố túc cho sự nhộn thức về mờu Những màu bố túc ấy thường diễn ra theo từng cặp như: màu lục với màu cónh sen ( đối lập sắc thai), mau dé voi vòng (đối lộp sắc độ), mòùu đỏ với mòu xonh lục (đối lập nóng, lạnh).v.v

Tronh có hòa sắc da sốc cho ta củm giớc sôi nổi, hỏa sốc này được ứng dụng rộng rữi rong ngònh đồ họa vò trong trí ngoại thốt như ép-phích quảng cóo

9é

CHƯƠNG V

Bòi tập thực hònh

V.1 Vẽ trang trí cơ bản trên hình vuông và hình tròn

Trong cuộc sống của con người thì trang trí là một nghệ thuật đóng vơi trò hết sức quan trong: ty ăn, mộc, Ở cho đến các đồ dùng thường ngày đều còn đến việc trong trí làm đẹp

Trang trí có nhiều dạng khóc nhou như: trang trí nội thốt, trong trí ngoại thất Trang tri cóc công cụ lao động và cóc vột dụng khác cho dù thê loợi trơng trí nào thì mục đích chính cũng la lam dep những đối tượng mù con người su dụng

Ở giéo trình này chỉ nghiên cứu vốn đề trong trí cơ bản cóc mỏng hình vuông, hinh tron, day la 2 loại hình trang trí mở đều cho những người mới học vẽ

V-1-1, Nguyén tac trong trí cơ bón

Nguyên tắc đối xứng : Tất cỏ cóc hình đối nhau qua trục ngong hoặc trục dọc đều giống nhọu và bang nhav

Nguyên tắc đăng đối : Những hình đối nhou qua trục ngưng hoặc trục dọc không hoan toan giống nhau nhưng thoạt nhìn cho †g cảm gióc giống nhau Nếu trong bai bố cục trang tri co ban ma sự côn đối và đối xứng lệch lạc, các mảng hình lộn xộn sẽ không đứng với nguyên tắc trong trí cóc hình cơ bỏn

c} Trước khi vẽ màu chính thức cần có phóc thảo đen trống rồi sou đó mới phóc thao mau (nên dùng tối da 5 mèu trở lại, Can phóc thỏo nhiều mau trong trí có kích thước nhỏ để tìm lấy một mẫu tốt nhốt

Chú ý: Nếu một bố cục không có kết thúc hoặc không có trọng tâm sẽ không đúng nguyên tốc trong trí cơ bản cúc hình vuông hoặc tròn

V.1.3 Họa tiết trang trí

Đề tăng thêm vẻ đẹp của nghệ thuột trong trí, cóc họa tiết cần được đơn gién

vò cách điệu

C6 2 cóch vẽ cách điệu: Cách thứ nhốt lù cách điệu hoa ló, động vột hoặc người bằng những nét cong, cach thy 2 la cach điệu bồng những nét thống Muốn cúch diệu được tốt cần nghiên nghiên cứu kí đối tượng mù mình định vẽ cách điệu

98

: Cham gé - Chtia Thén Quang Thới Bình -

thé ki tha XVII : Trong trí trên đồ gốm - Bat Trang, Bac Ninh - thé ki tha XIV

: Chọm đồng - Hờ Nội - thế kỉ thứ XVII

101

* Mòu bột cóc loợi (tối thiểu có cóc mòu cơ bản: xanh lam, do, vang, den, trắng)

11

V3 PHƯƠNG PHÁP VẼ MÀU NƯỚC

V.3.1 Đặc điểm của màu nước

Trong hội họa phương Đông mùu nước được sử dụng rốt phổ biến như ở Trung Quốc, Nhật Bản, Triều Tiênvv khi vẽ mờu nước, người †a đã sử dụng nhiều cách để dat duoc mye dich trong iréo va mém mai

O phuong Tay ngay nay voi sy phat triển không ngừng của công nghiệp hóa học nén mau nước được chế tạo và sử dụng rộng rồi, độ bèn vững không thua kẽm các vat liệu mờu nước cổ truyền của các nước phương Đông

Về nguyên lý chưng thì màu nước phỏi là vật liệu hòo †on trong nước không có cặn v trong suốt Để đạt được yêu cầu đó là có một qua trình công nghệ phức tợp

do vậy bảng màu nước xưa kia cũng bi han chế nhiều, nhưng ngày noy với công nghệ iiên tiến đã làm thỏa môn được sự mong muốn của họa sĩ Tu xa xưa cúc họa sĩ Trung Quéc da biét su dung mau nước vẽ trên giếy, lên lụo, tuy nhiên mòu sốc của màu nước khi đó còn rất hơn chế, hồu như họ mới chỉ có được màu đỏ của son, mòu den cua myc nho, mau vang va mau xanh luc

O Viet Nam cac hoa si cing da su dung mau nuéc mot cách thành công như tranh "Choi 6 an quan" clia hoa si Nguyén Phan Chanh la mot thi dụ tiêu biểu

- Biện phớp xử Í những chỗ tiếp giúp của cúc mỏng mòu

- Cách sử dụng-mòu trống trong màu nước như thế ndo

Ưu điểm lớn nhất của màu nước là sự trong suốt do vộy khi vẽ †q phổi hết sức than trọng để giữ được sự trong suốt ốy Đá đợt được như vộy việc đồu liên là phỏi pha loãng màu với nhiều nước Tuyệt đổi không vẽ màu đặc như bội màu màu nước phải vẽ trong sơo cho ta cam nhộn được một giốy phía dưới màu Những chỗ vẽ đệm thì sự trong suốt có phần hẹn chế song không phổi không thê xử I được Kể cỏ màu đen khi được vẽ nhiều nước ở một độ nhốt định vẫn cho †a cảm gióc trong, tuy nhiên

sự pho loãng ở dây còn tùy thuộc vùo mức độ và yêu cầu của bức tranh

Đề chủ động về sự đệm nhạt của màu,†g nên Thử mòu lên một mỏnh giốy trống trước khi vé mau dé lên tronh

Muốn dòn đều một mỏng mờòu nước lên tranh cồn pho một lượng màu sơo cho khi to tô hét mang mau dé ma van con du chit it va but vé van con dư nước Tranh

112

vẽ cố khi bút đø hết nước màu trừ trường hợp do yêu cồu ki thuột Do vẽ màu nước còn nhiều nước nên cóc tiếp giúp ronh giới cac mang mau thường loong nhòe song nhau nhưng sự loong nhòe nòy đôi khi lại rốt còn thiết đối với vẽ mau nước vì chính

su loang nhde dé tao nén sy rung cam đặc biét, tuy nhién sy loang nhòe nòy phai dat đúng nơi đóng chỗ thì bức tronh mới có gi trị Trường hợp .muốn hơi mỏng mùu không nhòe vào nhou thì phổi dợi mỏng mòu thứ nhốt khô se vừa độ mới dat mang mau thi

2 lên Mòu nước pha trộn với nhou rất dễ bị dục, nhốt là khi pha trộn nhiều mòu với nhau Để màu nước được †rong tréo ta cũng có thé pha mau ngay trên giốy vẽ bằng cach vé mau thứ nhốt lên giấy dé khô rồi chồng tiếp mòu thứ 2 lên sẽ được mòu thứ

3 Tuy nhiên cũng không nên quó lạm dụng phương phap nay, bởi lẽ chồng nhiều lớp qua mau cũng sẽ bị duc

Đối với màu nước, thì mèu trống người †a không pha trộn với mau khác mà chỉ

sử dụng nó trong trường hợp thột cần thiết như sửa "gọt" hình ở những chỗ vẽ bị bản hoặc không dat yêu cồu về độ sóng bởi le độ sóng của màu nước chính là màu nền của giấy con dé dam nhat được tạo nên bang cách chồng lên nhiều lớp mòu hoặc pha mau nhiéu nudéc hay it nudc :

But vé màu nước