Khai quat tinh hinh kinh te - xa hdi Cong hoa Lien bang Diic hien nay Nam d trung tam chau Au, Cdng hoa Lien bang Dire dugc xac dinh ed vi tri ban le giiia Ddng va Tay Au, giii'a ban d
Trang 1QUAN HE VIET NAM - CHAU AU
Tt^fHHTVH COIVG HOA LIEIV BAIVG B l f € VA
QUA]^ HE H O P TAC HAI NU6C VIET l^AM - DlTC HIEM MAY
1 Khai quat tinh hinh kinh te - xa hdi
Cong hoa Lien bang Diic hien nay
Nam d trung tam chau Au, Cdng hoa
Lien bang Dire dugc xac dinh ed vi tri ban le
giiia Ddng va Tay Au, giii'a ban dao
Skandinavia va Dia Trung Hai vdi dien tich
hon 357 nghin km , dan sd hon 82 trieu
ngudi
Lich sir nudc Diic da trai qua mpt qua
trinh hinh thanh lau dai, den ngay
03/10/1990, Cdng hoa Dan chii Diie eu sap
nhap vao Cdng hoa Lien bang Dire, hinh
thanh nude Dire ngay nay va ngay nay dugc
coi la ngay Qudc khanh eiia nudc Cdng hoa
Lien bang Due thdng nhat
The che chinh tri ciia nudc Due hien
nay la Cdng hoa Lien bang, bao gdm 16
bang Trong co cau td chu'c nha nudc, Tdng
thdng la ngudi dimg dau la vdi nhiem ky 5
nam Nha nude Dire dugc xay dimg tren 5
nguyen tac: edng hoa, dan chii, lien bang,
phap quyen va nha nudc xa hdi Tuy nhien,
thuc chat quyen dieu hanh dat nudc nam
trong tay Chinh phii, dirng dau la Thii tudng
Lien bang va d mdi bang la Thii hien bang
Ndi eae Dire do Tdng thdng bd nhiem theo
de nghi ciia Thii tudng; Thii tudng la ngudi
PGS.TSKH Tran Nguyen Tuyen
Ban Doi ngoai Trung wong
dung dau cua dang chinh tri hoac lien minh chinh tri gianh thang Igi da sd trong cac cude bau cir Qude hdi
Trong ban 50 nam qua, d Cdng hoa Lien bang Diic ehi ed 2 dang chu yeu la Dang Lien minh Dan chii Thien Chua giao (CDU) va Dang Dan chii Xa hdi (SPD) thay nhau len cam quyen Cd the ndi day la hai dang Idn nhat d Due, giii vi the va vai trd quan trpng trong ddi sdng va chinh tri cua dat nude Chinh phii hien nay la chinh phu lien minh giiia Dang Lien minh Dan chii Thien chiia giao (CDU), Dang Lien minh Xa hdi Thien chiia giao (CSU) va Dang Dan chu
Tu do (FDP) dudi sir lanh dao cua ba Angela Merkel, ngudi phu nii' dau tien trong lich sir Dire trd thanh Thii tudng
Sau cude bau cir Qudc hdi thang 9/2009, Chinh phii lien minh duge thanh lap Dang Dan chii Xa hdi (SPD) trd thanh dang ddi lap trong Qudc hdi Viec Tdng thdng Hdtxo Kdla, ngudi Dang CDU bat ngd tir chire ngay 31-5-2010 va iing eii' vien Cdrixtan
Up do lien minh cam quyen gidi thieu phai mit ba vdng bd phieu trong Hpi ddng Lien bang mdi triing cu (ngay 30/6) eho thiy nhirng bat ddng tdn tai trong lien minh nay
Trang 2^mh hinh m)4iQJttyd JUieit hung ^ue 63
va tinh hinh chinh trudng Diic cdn nhilu
phirc tap va chua dn dinh
Tai Dire va cac nude chau Au hien nay,
anh hudng ciia cac dang Idn nhu CDU, SPD
lien tuc suy giam, mat phieu vao cac dang
nhd Ty le cir tri bau cho dang SPD va dang
CDU dang giam dan tir 65% trong nhirng
nam 1960 xudng cdn 45% trong giai doan
hien nay, budc cac dang nay phai thanh lap
ehinh phii lien hiep, boat ddng kem tinh dn
dinh hon trudc Cac dang nhd nhu dang
Xanh, danh Canh ta da triet de Igi dung
nhung thay ddi nay de thu hut eir tri Mat
khae, sd lugng cu tri di bau giam ciing anh
hudng den tinh dai dien ciia ket qua bau cir
(ty le cir tri di bau Nghi vien Chau Au thap,
chi khoang 50% cir tri Dire, 40% toan chau
Au)
Dang canh ta la dang ke thii'a ciia dang
Xa hdi Chii nghTa Thdng nhat Dire trudc
day, hien nay dang gap khd khan ve viec
thdng nhat dudng ldi va ca cau td chirc
Trong khi do Dang Xa hdi Dan chii (SPD)
dang hi suy giam vi the trong xa hdi, sd
lugng dang vien trong 20 nam qua giam mdt
nira Sau that bai tai bau cir Qudc hdi thang
9/2009, SPD da mit vai trd lanh dao sau 11
nam lien tiep nam quyen, hien dang tien
hanh ddi mdi td chiie, bd sung dudng ldi,
thay ddi phuang thirc hoat ddng nham thich
img trong dieu kien mdi
v l kinh tl Due chii truang thuc hien
dudng ldi "Kinh t l thi trudng xa hdi" vdi
phuang cham: "It nha nudc nhu ed the,
nhilu nha nudc nhu can thiet" Nha nude
khdng can thiep vao viec hinh thanh gia ea
va luong ma ehi tao dieu kien khung cho cac qua trinh phat trien kinh te - xa hdi, dam bao hieu qua, cdng bang va dn dinh xa hdi; md hinh kinh te thi trudng xa hdi rat ehu trpng van de phiic Igi xa hdi va dan sinh
Cude khiing hoang tai chinh loan eau da tac ddng manh den nen kinh te Dire: Nam
2009, GDP giam 5%, tinh trang tham hut ngan sach cao cimg vdi ty le that nghiep tang nhanh gan 10% Budc sang nam 2010, nen kinh te cd dau hieu phuc hdi, tuy nhien vdi tdc dp cham, miic 0,2%) trong quy I Dire la nen kinh te dau tau eiia chau Au va Idn thir 4 the gidi ve quy md GDP theo gia hien hanh (sau My, Nhat Ban, Trung Qudc), do vay da anh hudng den kha nang phuc hdi ciia kinh
te Lien minh Chau Au (EU) trong thdi gian tdi
De khac phuc khiing hoang kinh te, Chinh phii ciia ba Merkel da dua ra cac giai phap nhu thuc thi gdi kieh thich kinh te, tien hanh cai td dieu chinh, tang cudng giam sat boat ddng cua he thdng ngan hang tai chinh, phdi hgp chinh sach giira cac chinh phii trong khdi EU nham dn dinh thi trudng tai chinh va phuc hdi nen kinh te Hien nay Chinh phii Lien minh dang gap khd khan trong viec ddi phd vdi cude khung hoang ng cdng xuat phat tir Hy Lap, dang lan rdng d nhieu nudc chau Au, khimg hoang khu vuc ddng Euro, trong viec thuc hien cac chinh sach giam ehi tieu va tang thue nham khic phuc tinh trang tham hut ngan sach
Trong chinh sach ddi ngoai, Cdng hoa Lien bang Due coi trpng phat trien quan he
Trang 364 NGHIEN CLfu CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW N°02 |125).2011
vdi cac nudc Chau A - Thai Binli Duong,
trudc het la vdi Trung Qudc, Nhat Ban, An
Dp, ASEAN (hien nay Viet Nam dang lam
Chii tich)
2 Quan he hop tac Viet Nam - Cong
hoa Lien bang Due
Ngay 23/9/1975, Cdng hoa Lien bang
Dire va Viet Nam da thiet lap quan he ngoai
giao chinh thirc 35 nam qua, nhat la tir dau
nhiing nam 90 den nay, quan he hai nude
tiep tuc phat trien nhanh chdng tren eae ITnh
vue, trong dd dang chii y la hai ben da trao
ddi nhieu doan cap cao va cac cap khac nhau
nhu: Thil tudng Phan Van Khai tham Dire
thang 10/2001, Tdng Bi thu Ndng Diic Manh
tham Dire thang 3/2004, Thu tudng Nguyen
Tan Dung thang 3/2008, Thu tudng Gerhard
Schroeder tham Viet Nam 2 lan (nam 2003
va 2004) Trong cac cude tiep xiic, phia
Diic hoan nghenh va iing hd dudng ldi ddi
mdi eiia Viet Nam, danh gia cao vai trd va vi
tri ciia Viet Nam trong ASEAN va qudc te
Viet Nam coi trpng va danh gia cao vai trd
va vi tri ciia Dire d chau Au, trong EU va
tren the gidi
Viet Nam va Diic cd quan diem tuong
ddng ve cac van de qudc te Idn nhu toan cau
hoa, chdng khung bd, cai each Lien hgp
qudc Hai ben img hd va thudng xuyen
phdi hgp vdi nhau tren cac dien dan qudc te
Diic ung hd Viet Nam gia nhap WTO; iing
hd Viet Nam md rdng va tang cudng quan he
mpi mat vdi chau Au va EU Hai nudc hien
dang xem xet kha nang nang cap quan he len
"ddi tac chien luac"
- Vi hffp tdc kinh ti
Hai nudc da ky mdt sd hiep dinh tao ca
sd phap ly cho quan he hgp tae kinh te nhu: Hiep dinh hgp tac Hang hai Hang khdng Chinh phii Diic khuyen khich doanh nghiep Dire tang cudng hgp tae kinh te vdi Viet Nam, song nhin chung, hgp tac kinh te giira hai nudc chua tuang xung vdi tiem nang, mong mudn ciia mdi ben ciing nhu quan he chinh tri tdt dep giiia hai nudc
Diie ngay cang quan tam den hgp tac thuang mai vdi Viet Nam - dat nudc e6 ngudn nhan lire ddi dao, thi trudng tiem nang Idn, chinh tri dn dinh Hien nay, Dire la ban hang Idn nhat cua Viet Nam tai chau Au va
la nude nhap khau Idn nhat ddi vdi hang xuat khau eiia Viet Nam vao EU Nam 2009, hang hoa ciia Viet Nam xuat khau vao Diic chiem 19% tdng gia tri xuat khau eiia Viet Nam vao
27 nudc EU Trong quan he thuang mai, Viet Nam van xuat sieu ddi vdi Dire theo ty
le xuat/nhap trung binh la 2/1 Cae mat hang chii yeu Viet Nam xuat khau sang Diie theo thir tu tdng gia tri bao gdm: giay dep, hang det may, ca phe hat, dd gd, thuy san, dd da Dire la nudc nhap khau hang dau the gidi ddi vdi ca phe hat va hat tieu den cua Viet Nam cac hang hoa nhap khau cua Viet Nam tir Diic ehii yeu la may mdc, thiet bi
Mac dii chiu tac ddng ciia cude khiing hoang kinh te tai chinh toan cau, nhung tdng gia tri trao ddi thuang mai hai nudc nam
2009 vin dat miie 4,6 ty USD, trong dd xuit khiu ciia Viet Nam sang Diie dat 3,2 ty USD
Trang 4^"tli t'ijih^MigJuu, Mien bung ^ue 65
Du bao kim ngach thuong mai giua hai
nudc se tang nhanh trong thdi gian tdi, thue
hien muc tieu dua kim ngach thuang mai hai
nudc nam 2010 dat tren 5 ty USD, trong dd
xuat khau ciia Viet Nam sang Du'c du kiln
dat 3,5-3,6 ty USD, tang 6% so vdi nam
2009
- Vi ddu tir vd cung cdp ODA
Hien tai Dire cd khoang 200 doanh
nghiep dang dau tu tai Viet Nam vdi 139 du
an va tdng sd vdn dang ky 778 trieu USD,
dimg thir 22 trong sd cac nudc va vimg lanh
thd cd dau tu true tiep vao Viet Nam Nam
2009, CHLB Dire cd 15 du an diu tu vao
Viet Nam vdi tdng sd vdn 112 trieu USD,
tang gan 2% so vdi nam 2008 Tren 3/4 tdng
sd du an va 2/3 tdng sd vdn dau tu ciia Dire
vao Viet Nam tap trung chii yeu d cac nganh
cd the manh va kha nang canh tranh eao nhu:
nganh che bien, ehe tao, dieh vu ky thuat,
edng nghe phan mem va thdng tin truyen
thdng, dich vu ngan hang, tai chinh, bao
hiem
cac du an dau tu cua Dire tai Viet Nam
budc dau da cd nhirng ddng gdp tich cue cho
sir phat trien kinh te - xa hdi ciia Viet Nam
Hien cd 22 tinh, thanh ciia Viet Nam da tilp
nhan cae du an dau tu ciia Dire, nhung chii
ylu tap trung tai TP Hd Chi Minh, Ha Ndi,
Binh Duang va Ddng Nai Mdt sd tap doan
Idn ciia Due da cd du an dau tu tai Viet Nam
nhu Metro cash & carry, Siemens, Deutsche
Bank, Allianz
Du'c la mdt trong nhung nudc tai trg
bans dau ODA cho Viet Nam trong EU va
tren the gidi Tdng ODA ma Dire cung cap cho Viet Nam dat tren 1,5 ty USD dirng thir
2 trong EU, sau Phap Ngudn vdn ODA nay dugc sir dung hieu qua trong cac ITnh vuc uu tien ciia Viet Nam nhu: xoa ddi giam ngheo,
y te, giao due, ha tang ca sd, xay dung nang lire the ehe va dao tao ngudn nhan lire, bao
ve mdi trudng Due tiep tuc cam ket cung cap ODA cho Viet Nam trong nhiing nam tdi hudng vao nhii'ng ITnh vuc hgp tac mdi nhu: irng phd vdi bien ddi khi hau, nghien cim khoa hpc, dao tao ngudn nhan lire chat lugng cao
- Vi hffp tdc gido due ddo tgo, khoa hoc ky thuat
Nam 1996, nghi dinh thu hgp tac nghien cim khoa hpe giiia Bd Khoa hpc va Cdng nghe Viet Nam va Bd Giao due va Nghien cim CHLB Dire dugc ky ket, tao mdi trudng
va nen tang phap ly thuan Igi cho viec day manh hgp tac khoa hpc va edng nghe giira hai nudc Hai ben thudng xuyen trao ddi thdng tin, chuyen gia, td chirc hdi nghi, hdi thao khoa hpc va thuc hien cac du an nghien cim khoa hpc chung
Hgp tac khoa hpc va cdng nghe giira Viet Nam va Dire phat trien manh me Trudc nam 1995, hgp tac giua hai nudc trong ITnh vuc khoa hpc va cdng nghe chii yeu thdng qua cac chuang trinh dao tao, nang cao trinh
dp cho cac can bd nghien cim vdi su tai trp ciia cac td chu'c, cac quy cua Dire Trong ITnh vuc cdng nghe xii' ly nudc va mdi trudng Dire da danh 15 trieu Euro cho eae chuang
Trang 566 NGHIEN CCfU CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW N°02 (125).2011
trinh nghien cim vdi tdng tieu du an tai Viet
Nam
Nam 1998, Due hgp tac vdi Viet Nam
xay dung Trung tam Trao ddi Khoa hpe - Ky
thuat trong khudn vien Trudng Dai hpe Bach
khoa Ha Ndi Dire ciing mudn Viet Nam tiep
tuc giri nhieu sinh vien sang hpe d Dire Due
da ky vdi Viet Nam mdt thoa thuan hd trg
sinh vien Viet Nam sang du hpc d Dire bang
hpe bong ciia Viet Nam Thang 9/2008,
Trudng Dai hpc Viet - Dire da dugc khanh
thanh va dua vao boat ddng Trudng du kien
se trd thanh mdt trudng dai hpc cd trinh dp
qudc te dau tien ciia Viet Nam va la mdt bieu
hien cii the cho quan he hiru nghi Viet Nam
-Dire Hien Du'c danh cho Viet Nam khoang
100 hpc bdng cap Lien bang va 85 hpc bdng
cap Bang de dao tao nghien ciru sinh (nhieu
nhat trong EU va hang dau the gidi); giup ta
dao tao gan 30 tien sy, 40 thac sy va hang
tram can bd khoa hpc thdng qua cac chuang
trinh hgp tac vdi su tai trg ciia Co quan Trao
ddi Vien Han lam Dire, Quy Khoa hpc tre,
Quy Dao tao ehuyen gia nganh cdng nghiep,
Quy Phat trien Ngoai ra Diic da vien trg cho
Viet Nam mdt sd trang thiet bi nghien ciiu
vdi tdng gia tri 800 nghin USD Hai nudc da
liy nam 2010 la "Nam Dire tai Viet Nam" va
"Nam Viet Nam tai Diic" vdi viec td chiic
nhieu boat ddng chinh tri, kinh te, van hoa,
the thao, giao luu nghe thuat, v.v nham tang
cudng quan he hiiu nghi va hgp tac giira hai
nudc
Trong cac ITnh vuc khac, sir hgp tae
giira hai nudc deu ed su phat trien Ve van
hoa, nam 1990 Viet Nam va Dire ky Hiep dinh hgp tac Van boa, tao tien de cho viec thuc day hgp tac va trao ddi van boa giira hai nudc Dugc su cho phep ciia chinh phu Viet Nam, nam 1997 Dire thanh lap Trung tam Van boa Dire (hay cdn gpi la Vien Goet) tai
Ha Ndi Day la dia diem thudng xuyen td chirc cac boat ddng nham gidi thieu van hoa Dire va giang day tieng Diie tai Viet Nam Viet Nam eiing thudng xuyen cir cac doan nghe thuat sang Diie phuc vu ba con Viet kilu tai Dire, ddng thdi qua do gidi thieu nen nghe thuat Viet Nam tdi edng chiing Dire Cdng ddng ngudi Viet Nam tai Dire hien cd khoang 126 nghin ngudi, dimg thii hai tai chau Au Nhin chung, cdng dan Viet Nam duge cu trii hgp phap d Diic ed dieu kien sinh boat va lam viec kha va dn dinh 0 Viet Nam, hien cd khoang 100 nghin ngudi
da tirng lao ddng, hpc tap va cdng tac tai Dire
Nhiing ket qua hgp tac ma hai nude dat duge tren cac mat trong 35 nam qua cho thay mdi quan he giiia Viet Nam va CHLB Due tiep tuc tren da phat trien tdt dep va khdng ngimg hoan thien vi Igi ich chung ciia nhan dan hai nudc
Tai lieu tham khao
1 The European Union - Vietnam cooperation activities 1990 - 2010
2 Kit qua khao sat CHLB Diic 2010 cua Doan cap cao Dang Cdng san Viet Nam
3 Kinh te EU vugt qua day ciia khimg
hodng www.bsc.com.vn/News/2010/10/28/11