Nội dung của mô đun Xây dựng văn hóa nhà trường trung học cơ sở tập trung vào các vấn đề chính sau đây: - Khái quát về văn hóa nhà trường và vai trò của giáo viên, học sinh trong xây dự
GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ MÔ ĐUN
Mô đun xây dựng văn hóa nhà trường trung học cơ sở là phần quan trọng trong chương trình tập huấn nhằm triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo Đây là mô đun thứ 06 trong hệ thống 09 mô đun bồi dưỡng giáo viên cốt cán và cán bộ quản lý cơ sở theo Quyết định 4660/QĐ - BGDĐT của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Mục tiêu chính của mô đun là cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết để giáo viên THCS xây dựng môi trường học đường chuẩn mực, văn minh, hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường Đồng thời, mô đun hướng đến việc bồi dưỡng các giáo viên tham gia tập huấn trở thành lực lượng hỗ trợ giáo viên đại trà thông qua hệ thống LMS, nhằm thúc đẩy đổi mới toàn diện trong công tác giáo dục tại trường trung học cơ sở.
Nội dung của mô đun Xây dựng văn hóa nhà trường trung học cơ sở tập trung vào các vấn đề chính sau đây:
- Khái quát về văn hóa nhà trường và vai trò của giáo viên, học sinh trong xây dựng văn hóa nhà trường trung học cơ sở
Xây dựng và quảng bá các giá trị cốt lõi của nhà trường, lớp học giúp tạo nền tảng vững chắc cho môi trường học tập tích cực Việc xây dựng niềm tin cho học sinh và đồng nghiệp vào các giá trị này góp phần thúc đẩy sự đoàn kết và phát triển bền vững của cộng đồng trường THCS Thực hiện truyền thông hiệu quả về giá trị cốt lõi giúp nâng cao nhận thức và thúc đẩy phong cách giáo dục phù hợp, tạo sự thống nhất trong toàn thể cán bộ, giáo viên và học sinh.
- Xây dựng, thực hiện và giám sát đánh giá việc thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường THCS
- Thiết kế kế hoạch tự học, kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp xây dựng văn hóa nhà trường THCS
Mô đun được thiết kế theo phương pháp kết hợp (blended learning), kết hợp giữa 2 ngày tập huấn trực tiếp (face-to-face) với phương thức tương tác, chú trọng hoạt động, trải nghiệm thực tế và định hướng sản phẩm, nhằm nâng cao kỹ năng và kiến thức của học viên Bên cạnh đó, chương trình còn có 7 ngày học trực tuyến qua hệ thống LMS hiện đại, tạo điều kiện thuận lợi cho người học linh hoạt tiếp cận nội dung mọi lúc, mọi nơi Phương pháp này giúp tối ưu hóa trải nghiệm học tập, kết hợp hiệu quả giữa học tập trực tiếp và trực tuyến để đạt hiệu quả cao nhất.
Tài liệu Mô đun 06 được thiết kế phù hợp cho cả đối tượng hướng dẫn (facilitator) và người tham gia (participant), nhằm đảm bảo hiệu quả trong hoạt động đào tạo và bồi dưỡng Đây là phương pháp biên soạn tài liệu hiện đại, giúp nâng cao chất lượng và tính tương tác của chương trình đào tạo Việc xây dựng tài liệu phù hợp cho cả hai nhóm giúp thúc đẩy quá trình học tập và truyền đạt kiến thức một cách linh hoạt và hiệu quả hơn.
YÊU CẦU CẦN ĐẠT CỦA MÔ ĐUN
Sau khi hoàn thành khóa học, học viên có thể:
Việc xây dựng văn hóa nhà trường THCS là một yếu tố thiết yếu góp phần tạo nên môi trường học tập lành mạnh và thân thiện Để thực hiện điều này, cần xác định rõ các giá trị cốt lõi của trường và lớp học, sau đó triển khai các hình thức quảng bá phù hợp nhằm lan tỏa giá trị này đến toàn thể cán bộ, giáo viên và học sinh Vai trò của giáo viên đóng vai trò trung tâm trong việc xây dựng và duy trì môi trường văn hóa tích cực, góp phần nâng cao ý thức đoàn kết, tôn trọng lẫn nhau và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh Quá trình này không chỉ giúp hình thành nên nền tảng đạo đức vững chắc mà còn tạo điều kiện để các em học sinh phát triển năng lực và phẩm chất phù hợp với mục tiêu giáo dục.
- Đánh giá được sự tham gia của giáo viên, học sinh trong xây dựng văn hóa trường THCS thông qua các trường hợp thực tế;
Tham gia xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện trong nhà trường và lớp học là hoạt động quan trọng để tạo không gian học tập tích cực Các thành viên cần tham gia lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, giám sát và đánh giá việc thực hiện kế hoạch nhằm duy trì và nâng cao chất lượng môi trường giáo dục Việc này góp phần xây dựng môi trường học đường thân thiện, an toàn và đầy cảm hứng cho học sinh tại các trường THCS.
- Xây dựng được kế hoạch tự học và hỗ trợ đồng nghiệp xây dựng văn hóa nhà trường THCS.
NỘI DUNG CHÍNH CỦA MÔ ĐUN
Tài liệu được biên soạn dựa trên Quyết định số 4660/QĐ-BGDĐT ngày 04/12/2019, nhằm ban hành danh mục các mô đun bồi dưỡng giáo viên phổ thông (GVPT) để thực hiện bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ cho giáo viên phổ thông và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục phổ thông đại trà Nội dung của tài liệu bao gồm 4 phần chính, đảm bảo phù hợp với quy định của chính phủ về nâng cao năng lực giáo viên và quản lý giáo dục Các mô đun trong tài liệu giúp cập nhật kiến thức mới nhất, nâng cao kỹ năng và thúc đẩy chất lượng giảng dạy trong các trường phổ thông trên toàn quốc Việc thực hiện các nội dung trong tài liệu này góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.
Nội dung 1: Khái quát về văn hóa nhà trường và vai trò của giáo viên, học sinh trong xây dựng văn hóa nhà trường trung học cơ sở
Xây dựng và quảng bá các giá trị cốt lõi của nhà trường và lớp học là yếu tố then chốt để tạo nên môi trường học tập tích cực Việc xây dựng niềm tin cho học sinh và đồng nghiệp vào những giá trị này giúp thúc đẩy sự gắn kết và phát triển bền vững trong cộng đồng giáo dục trung học cơ sở Thông qua việc nhấn mạnh các giá trị cốt lõi, nhà trường tạo dựng nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng giáo dục và hình thành phẩm chất tốt đẹp cho học sinh.
Xây dựng và thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện tại trường trung học cơ sở là yếu tố then chốt thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh Việc giám sát, đánh giá định kỳ giúp đảm bảo các hoạt động phù hợp, hiệu quả và có thể điều chỉnh kịp thời nhằm duy trì không khí học tập tích cực Chính sách xây dựng môi trường văn hóa tích cực góp phần xây dựng thái độ đúng đắn, nâng cao ý thức cộng đồng của học sinh và cán bộ giáo viên Thực hiện các hoạt động tuyên truyền, phong trào thi đua về văn hóa lành mạnh giúp lan tỏa các giá trị tích cực trong toàn trường Việc xây dựng một môi trường giáo dục tích cực không chỉ nâng cao chất lượng dạy và học mà còn góp phần hình thành nhân cách tốt cho thế hệ trẻ.
Nội dung 4 : Xây dựng kế hoạch tự học và hỗ trợ đồng nghiệp xây dựng văn hóa nhà trường trung học cơ sở
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG
Kế hoạch bồi dưỡng qua mạng
- Thời gian bồi dưỡng qua mạng: 7 ngày
- Trước khi tổ chức bồi dưỡng trực tiếp
4.1.1 Mục tiêu bồi dưỡng qua mạng
Kết thúc quá trình bồi dưỡng qua mạng, học viên có thể:
- Trình bày được các vấn đề lí thuyết cơ bản về VHNT ở trường THCS
Việc xác định các giá trị cốt lõi của trường Trung học cơ sở là bước nền tảng quan trọng trong xây dựng và phát triển nhà trường Quá trình này giúp định hướng chiến lược phát triển bền vững, nâng cao chất lượng giáo dục và thúc đẩy sự gắn kết giữa các thành viên trong cộng đồng trường Đồng thời, việc xây dựng phương thức xây dựng và quảng bá các giá trị cốt lõi một cách hiệu quả sẽ góp phần tạo dựng thương hiệu nhà trường, nâng cao hình ảnh và sự tin tưởng từ phụ huynh, học sinh và cộng đồng địa phương Thu hút sự quan tâm và tham gia của toàn thể cán bộ, giáo viên, học sinh trong việc duy trì và lan tỏa những giá trị này là yếu tố quyết định thành công trong việc xây dựng một môi trường học tập tích cực và văn minh.
Giáo viên đóng vai trò chủ đạo trong việc lập kế hoạch xây dựng văn hóa lành mạnh, thân thiện tại trường THCS thông qua việc tham gia tích cực vào các hoạt động lập kế hoạch, tổ chức thực hiện và giám sát quá trình Họ không những giúp xây dựng các chương trình giáo dục đạo đức mà còn thường xuyên đánh giá, điều chỉnh các hoạt động phù hợp nhằm thúc đẩy môi trường học đường tích cực, an toàn và thân thiện Sự tham gia của giáo viên trong toàn bộ quá trình này góp phần tạo nên một môi trường học tập lành mạnh, nâng cao ý thức cộng đồng và phát triển toàn diện cho học sinh.
- Phác thảo được kế hoạch tự học và kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp xây dựng văn hóa nhà trường THCS
4.1.2 Nội dung chính của quá trình bồi dưỡng qua mạng
(1) Khái quát về văn hóa nhà trường và vai trò của giáo viên, học sinh trong xây dựng văn hóa nhà trường THCS
Xây dựng và quảng bá các giá trị cốt lõi của nhà trường và lớp học là yếu tố quan trọng để tạo dựng niềm tin vững chắc cho học sinh và đồng nghiệp Việc này giúp thúc đẩy môi trường giáo dục tích cực, phát triển nhân cách và kỹ năng cho học sinh Thông qua việc truyền đạt rõ ràng các giá trị cốt lõi, nhà trường nâng cao uy tín và thúc đẩy sự gắn kết trong cộng đồng giáo dục.
(3) Xây dựng, thực hiện và giám sát, đánh giá việc thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường THCS
(4) Xây dựng kế hoạch tự học, kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp xây dựng văn hóa nhà trường THCS
Hoạt động Nội dung chính
Giới thiệu Mô đun 6 và hướng dẫn học tập
Xem video giới thiệu tổng quan về Mô đun 6 giúp học viên nắm bắt nội dung chính và mục tiêu của khóa học Các hướng dẫn học qua mạng LMS được trình bày rõ ràng để hỗ trợ người học dễ dàng tiếp cận và thao tác trong quá trình học tập Nội dung yêu cầu cần đạt của Mô đun 6 giúp học viên định hướng và tự đánh giá quá trình học Địa chỉ trợ giúp dành cho học viên khi học Mô đun 6 được cung cấp đầy đủ để hỗ trợ kỹ thuật và giải đáp thắc mắc kịp thời, đảm bảo tiến độ học tập hiệu quả.
II Nhiệm vụ học tập Đây là mô đun được thiết kế theo hình thức học tập kết hợp giữa học qua mạng và học trực tiếp Vì vậy, nhiệm vụ cụ thể của học viên ở khóa học này là:
1 Nghiên cứu 04 nội dung (từ nội dung 1 đến nội dung 4); nghiên cứu các học liệu như đồ họa mô đun 6 (Infographic), các video, các tài liệu văn bản theo hướng dẫn của từng nhiệm vụ học tập
2 Hoàn thành các bài tập ở mỗi nhiệm vụ học tập bao gồm câu hỏi trắc nghiệm và tự luận Câu hỏi trắc nghiệm được phép làm nhiều lần, hệ thống sẽ lưu kết quả cuối cùng Câu hỏi tự luận cần trả lời trực tiếp hoặc trả lời trên giấy/trên máy tính và nộp câu trả lời trên hệ thống LMS
3 Hoàn thành các bài tập thực hành cuối khóa học và nộp lên hệ thống LMS để nhận sự góp ý của giảng viên và đồng nghiệp
4 Xây dựng kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp và nộp lên hệ thống LMS
5 Chuẩn bị các câu hỏi, những vấn đề cần trao đổi để cùng thảo luận với báo cáo viên ở các buổi tập huấn trực tiếp
Lưu ý quan trọng: Sau khi hoàn thành các nhiệm vụ học tập, học viên cần phải hoàn thành phần “Khảo sát cuối khóa học” để được ghi nhận là đã hoàn thành toàn bộ khóa học Việc này giúp xác nhận sự hiểu biết của học viên và hoàn tất các yêu cầu cần thiết để nhận chứng chỉ Đảm bảo việc điền đầy đủ và chính xác khảo sát cuối khóa nhằm nâng cao chất lượng nội dung và trải nghiệm học tập của bạn.
III Yêu cầu cần đạt
Sau khi hoàn thành mô đun, học viên có khả năng:
- Trình bày được các vấn đề chung về VHNT ở trường
- Phân tích được sự tham gia của giáo viên, học sinh trong xây dựng văn hóa trường THCS thông qua các trường hợp thực tế
- Phác thảo được kế hoạch tự học và hỗ trợ đồng nghiệp trong việc xây dựng VHNT ở trường THCS
NỘI DUNG 1: KHÁI QUÁT VỀ VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG VÀ VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN, HỌC SINH TRONG XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Hoạt động 1 Tìm hiểu những khái niệm cơ bản và sự cần thiết phải xây dựng VHNT ở trường THCS
- Trình bày được khái niệm văn hóa nhà trường, các thành tố cấu thành VHNT, vai trò và biểu hiện của văn hóa nhà trường ở trường THCS
- Xác định được căn cứ pháp lí xây dựng văn hóa nhà trường
- Xác định được vai trò của GV và HS trong việc xây dựng văn hóa nhà trường THCS
2 Nhiệm vụ của học viên
Nghiên cứu video bài giảng về VHNT ở trường THCS giúp học viên hiểu rõ về nội dung từng bài học Trong quá trình học, học viên sẽ phải trả lời các câu hỏi trắc nghiệm liên quan đến nội dung video; những câu trả lời đúng sẽ được tiếp tục xem phần tiếp theo của video, còn câu trả lời sai sẽ bắt buộc phải xem lại đoạn video liên quan để nắm vững kiến thức Đây là phương pháp học tập tương tác giúp nâng cao hiệu quả tiếp thu kiến thức về VHNT trường THCS.
Nghiên cứu nội dung của tài liệu đọc Mô đun 6 để hiểu rõ kiến thức cần thiết Đáp ứng yêu cầu, học viên có thể trả lời câu hỏi tự luận bằng cách làm trực tiếp hoặc soạn câu trả lời vào file Word Cuối cùng, đính kèm file vào ô trả lời để hoàn thành bài tập một cách đầy đủ và chính xác.
- Video bài giảng Mô đun 6 - Nội dung 1
- Tài liệu đọc Mô đun 6 - Nội dung 1
- Trả lời các câu hỏi trắc nghiệm đánh giá kết quả học Nội dung 1 trên hệ thống qua quá trình xem video
- Đánh giá dựa vào kết quả trả lời câu hỏi của học viên
Xây dựng và quảng bá các giá trị cốt lõi của nhà trường và lớp học là yếu tố then chốt để hình thành một môi trường giáo dục vững mạnh Việc xây dựng niềm tin cho học sinh và đồng nghiệp vào những giá trị cốt lõi này giúp thúc đẩy sự đoàn kết, trách nhiệm và tích cực trong hoạt động giảng dạy và học tập Thể hiện rõ các giá trị cốt lõi của trường trung học cơ sở góp phần tạo dựng hình ảnh uy tín, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Hoạt động 2 Tìm hiểu về khái niệm và các giá trị cốt lõi của nhà trường, lớp học; cách thức xây dựng,
- Xác định được các giá trị cốt lõi của nhà trường THCS;
- Trình bày được cách thức xây dựng niềm tin cho học sinh, đồng nghiệp vào các giá trị cốt lõi của văn hóa nhà trường THCS;
Trong bài viết này, chúng tôi phân tích một số trường hợp thực tế về xây dựng và quảng bá giá trị văn hóa cốt lõi tại trường THCS, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lan tỏa niềm tin vào các giá trị này đối với học sinh và giáo viên Các hoạt động truyền thông và tổ chức sự kiện đã góp phần nâng cao nhận thức về giá trị văn hóa nhà trường, xây dựng môi trường giáo dục tích cực và thống nhất trong cộng đồng trường học Quảng bá thành công các giá trị cốt lõi giúp thúc đẩy ý thức trách nhiệm và lòng tự hào của học sinh, giáo viên đối với văn hóa nhà trường, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện của học sinh.
2 Nhiệm vụ của học viên
Xem video về Nội dung 2 và trả lời các câu hỏi trắc nghiệm liên quan để tiếp tục xem nội dung tiếp theo Học viên trả lời đúng sẽ được phép xem tiếp phần tiếp theo của video, trong khi trả lời sai sẽ phải xem lại nội dung có liên quan đến câu hỏi đó để đảm bảo hiểu đúng Quá trình này giúp nâng cao khả năng ghi nhớ và củng cố kiến thức một cách hiệu quả.
Nghiên cứu nội dung của hai tài liệu đọc trong Mô đun 6 để nắm bắt các kiến thức chính Trả lời câu hỏi tự luận bằng cách làm trực tiếp hoặc soạn vào file Word, sau đó đính kèm vào ô trả lời để đảm bảo đầy đủ và chính xác Việc này giúp củng cố kiến thức và nâng cao kỹ năng làm bài của học viên.
- Video bài giảng Mô đun 6 - Nội dung 2
- Tài liệu đọc Mô đun 6 - Nội dung 2
- Trả lời các câu hỏi trắc nghiệm đánh giá kết quả học Nội dung 2 trên hệ thống qua quá trình xem video
- Đánh giá dựa vào kết quả trả lời câu hỏi của học viên
Dưới đây là các bước quan trọng trong việc xây dựng, thực hiện và giám sát đánh giá kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện tại trung học cơ sở Việc xác định rõ mục tiêu và tiêu chuẩn giúp đảm bảo môi trường học tập tích cực, an toàn và đầy cảm hứng cho học sinh Thực hiện các hoạt động giáo dục về đạo đức, kỹ năng xã hội và ý thức cộng đồng góp phần hình thành môi trường văn hóa lành mạnh Ngoài ra, việc giám sát thường xuyên và đánh giá hiệu quả các chương trình giúp điều chỉnh kịp thời những thiếu sót, nâng cao chất lượng môi trường giáo dục Các hoạt động xây dựng môi trường văn hóa tích cực không chỉ tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện mà còn thúc đẩy ý thức tôn trọng và giữ gìn giá trị văn hóa trong cộng đồng trường học.
Kế hoạch bồi dưỡng trực tiếp
4.2.1 Mục tiêu bồi dưỡng trực tiếp
Sau 7 ngày học trực tuyến, học viên đã nắm vững cách khai thác tài liệu, tìm hiểu thông tin và kiến thức liên quan đến nội dung của mô đun 6, chuẩn bị bước đầu làm bài tập và thực hành xây dựng VHNT ở trường THCS Trong hai ngày bồi dưỡng trực tiếp, họ tập trung trao đổi, phân tích, chia sẻ và giải đáp thắc mắc về các vấn đề đã nghiên cứu, đồng thời rèn luyện và nâng cao kỹ năng xây dựng VHNT phù hợp với môi trường trường THCS.
Kết thúc khóa bồi dưỡng trực tiếp, học viên có thể:
Văn hóa ứng xử trong lớp học và nhà trường đóng vai trò thiết yếu trong việc hình thành môi trường học tập tích cực và nâng cao chất lượng giáo dục Việc phân tích rõ tầm quan trọng và giá trị cốt lõi của văn hóa này giúp xây dựng một môi trường sư phạm văn minh, tôn trọng lẫn nhau Để phát triển văn hóa nhà trường THCS bền vững, cần áp dụng các phương pháp xây dựng dựa trên nguyên tắc giáo dục đạo đức, kỹ năng giao tiếp và tạo dựng mối quan hệ tích cực giữa học sinh, giáo viên và cộng đồng Xây dựng và duy trì văn hóa nhà trường không chỉ góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm và tính tự giác của học sinh mà còn tạo ra môi trường học tập thân thiện, góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh THCS.
- Đánh giá được sự tham gia của giáo viên, học sinh trong xây dựng văn hóa trường THCS thông qua các trường hợp thực tế (Case studies);
Tham gia xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện trong nhà trường là yếu tố then chốt để tạo ra không khí học tập tích cực Việc phát triển hệ thống giá trị cốt lõi, các chương trình hành động, thói quen và hành vi phù hợp giúp xây dựng nền tảng văn hóa vững chắc Môi trường cảm xúc, chia sẻ và hợp tác giữa đồng nghiệp, học sinh góp phần thúc đẩy sự gắn kết và phát triển cá nhân Bảo tồn và phát huy văn hóa địa phương, vùng miền, dân tộc là nhiệm vụ quan trọng để duy trì bản sắc truyền thống của nhà trường Việc hình thành và củng cố văn hóa nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và xây dựng cộng đồng trường học mạnh mẽ.
- Xây dựng được kế hoạch tự học và kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong nhà trường THCS
4.2.2 Nội dung chính của quá trình bồi dưỡng trực tiếp
(1) Khái quát về văn hóa nhà trường và vai trò của GV, HS trong xây dựng văn hóa nhà trường ở trường THCS
Xây dựng và quảng bá các giá trị cốt lõi của nhà trường, lớp học là yếu tố quan trọng để tạo dựng môi trường học tập tích cực Việc thúc đẩy niềm tin của học sinh và đồng nghiệp vào những giá trị này giúp xây dựng một cộng đồng giáo dục đoàn kết, hướng tới sự phát triển bền vững của trường THCS Những giá trị cốt lõi rõ ràng sẽ góp phần nâng cao uy tín và hình ảnh của nhà trường trong lòng xã hội.
(3) Thực hiện và giám sát, đánh giá việc thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường THCS
(4) Xây dựng kế hoạch tự học và hỗ trợ đồng nghiệp xây dựng văn hóa nhà trường THCS
4.2.3 Các hoạt động và nội dung học tập
Hoạt động Nội dung chính
NỘI DUNG 1 KHÁI QUÁT VỀ VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG VÀ VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN, HỌC SINH TRONG XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Hoạt động 1.1 Hệ thống hóa các vấn đề cơ bản về văn hóa nhà trường
- Trình bày được khái niệm về văn hóa nhà trường;
- Phân tích được các thành tố cấu trúc của văn hóa nhà trường ở trường THCS;
- Trình bày được vai trò của văn hóa nhà trường THCS
2 Nhiệm vụ của học viên
Hoạt động nhóm về thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Vẽ sơ đồ tư duy để hệ thống hóa kiến thức về Văn hóa nhà trường; các thành tố cấu trúc của văn hóa nhà trường
- Đánh giá vai trò của văn hóa nhà trường THCS
Tài liệu Text Mô đun 6 - Nội dung 1.1
- Sản phẩm đánh giá: Kết quả thảo luận của các nhóm
Hoạt động 1.2 Phân tích định hướng xây dựng văn hóa nhà trường THCS
- Trình bày được căn cứ để xây dựng văn hóa nhà trường;
- Phân tích được các nội dung xây dựng văn hóa nhà trường ở trường THCS trong bối cảnh hiện nay;
- Trình bày được các định hướng cách thức xây dựng văn hóa nhà trường THCS
2 Nhiệm vụ của học viên
Hoạt động nhóm về thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Xác định căn cứ, nội dung cần thiết trong xây dựng văn hóa nhà trường
- Xác định định hướng cách thức xây dựng văn hóa nhà trường THCS
Tài liệu Text Mô đun 6 - Nội dung 1.2
- Sản phẩm đánh giá: Kết quả thảo luận của các nhóm
Việc xây dựng văn hóa nhà trường THCS là yếu tố then chốt để tạo ra môi trường học tập tích cực, thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh Giáo viên giữ vai trò chủ đạo trong việc lan truyền giá trị, chuẩn mực và tạo dựng không khí sư phạm thân thiện, respekt Học sinh đóng vai trò tích cực trong việc hình thành và duy trì văn hóa nhà trường thông qua việc thực hành các chuẩn mực đạo đức và tham gia các hoạt động nhà trường Xây dựng văn hóa nhà trường không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn giúp xây dựng cộng đồng học tập gắn kết, phát triển bền vững Chính vì vậy, việc thúc đẩy sự hiểu biết và phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên và học sinh trong xây dựng văn hóa nhà trường THCS là rất cần thiết để tạo ra môi trường giáo dục lành mạnh và tiên tiến.
- Trình bày được vai trò của giáo viên, học sinh trong việc xây dựng văn hóa nhà trường THCS
2 Nhiệm vụ của học viên
Hoạt động nhóm về thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Phân tích vai trò của giáo viên và học sinh trong việc xây dựng văn hóa nhà trường ở trường THCS
Tài liệu Text Mô đun 6 - Nội dung 1.3
- Sản phẩm đánh giá: Kết quả thảo luận của các nhóm
Trong quá trình xây dựng và quảng bá các giá trị cốt lõi của nhà trường, lớp học đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhận thức và thái độ tích cực cho học sinh Việc xây dựng niềm tin vào các giá trị này giúp học sinh phát triển toàn diện và có ý thức trách nhiệm với cộng đồng Đồng thời, việc lan tỏa các giá trị cốt lõi còn góp phần nâng cao hình ảnh và uy tín của trường trung học trong xã hội Đây là hành trình tạo lập môi trường giáo dục tích cực, thúc đẩy sự gắn kết giữa nhà trường, học sinh và đồng nghiệp.
Hoạt động 2.1 Tìm hiểu về việc xây dựng các giá trị cốt lõi của nhà trường, lớp học của trường THCS
- Phân tích được các khái niệm cơ bản liên quan đến giá trị cốt lõi;
- Phân tích được cơ sở xác định các giá trị cốt lõi ở trường THCS;
- Phân tích được cách thức xây dựng các giá trị cốt lõi ở trường THCS;
2 Nhiệm vụ của học viên
Học sinh làm việc theo nhóm để thảo luận và chia sẻ các khái niệm cơ bản liên quan đến giá trị cốt lõi, từ đó hiểu rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của chúng trong môi trường trường THCS Các em cùng nhau xác định các giá trị cốt lõi phù hợp với đặc thù của trường, dựa trên các cơ sở cụ thể như đặc điểm giáo dục và mục tiêu phát triển Đồng thời, quá trình xây dựng giá trị cốt lõi ở trường THCS bao gồm việc thống nhất và xác định những giá trị chính, nhằm định hướng phát triển trường học một cách bền vững và phù hợp với cộng đồng Phương pháp này giúp nâng cao nhận thức của học sinh về vai trò của giá trị cốt lõi trong việc xây dựng môi trường học tập tích cực và đồng thuận.
- Tài liệu Text Mô đun 6 - Nội dung 2.1
- Video bài giảng về xây dựng văn hóa nhà trường THCS
Sản phẩm đánh giá: Báo cáo sản phẩm của các nhóm
Hoạt động 2.2 Tìm hiểu về quảng bá các giá trị cốt lõi và xây dựng niềm tin cho học sinh và đồng nghiệp của nhà trường THCS
- Xác định được mục đích của quảng bá giá trị cốt lõi;
- Phân tích được yêu cầu của việc quảng bá các giá trị cốt lõi ở trường THCS;
- Phân tích được cách thức thực hiện quảng bá các giá trị cốt lõi ở trường THCS;
- Phân tích sự tham gia xây dựng niềm tin cho học sinh, đồng nghiệp vào giá trị cốt lõi của nhà trường THCS
2 Nhiệm vụ của học viên
Xem video bài giảng, infographic, phân tích nội dung trong tài liệu tham khảo và hoàn thành các nhiệm vụ sau:
Trong bài viết này, chúng ta sẽ bàn luận về tầm quan trọng của việc quảng bá giá trị cốt lõi trong trường THCS, nhấn mạnh mục đích và yêu cầu của quá trình này nhằm xây dựng một môi trường giáo dục vững mạnh Quảng bá giá trị cốt lõi giúp hình thành niềm tin và tăng cường sự gắn kết giữa giáo viên, học sinh và các bên liên quan, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Các phương thức thực hiện hiệu quả bao gồm tổ chức các hoạt động truyền thông nội bộ, xây dựng hình ảnh tích cực của nhà trường và tích cực tuyên truyền các giá trị này qua nhiều kênh khác nhau Đánh giá sự tham gia của giáo viên trong việc xây dựng niềm tin của học sinh và đồng nghiệp vào giá trị cốt lõi của trường THCS cho thấy vai trò quan trọng của giáo viên trong việc lan tỏa và thực hiện các giá trị đó hàng ngày, giúp củng cố sự tin tưởng và thúc đẩy môi trường học tập tích cực.
- Video bài giảng về xây dựng văn hóa nhà trường THCS
- Tài liệu Text Mô đun 6 - Nội dung 2.2; 2.3
- Thái độ của học viên thông qua mức độ tham gia thảo luận nhóm
- Đánh giá bài trình bày của các nhóm
Hoạt động 2.3 Phân tích trường hợp minh họa về xây dựng giá trị cốt lõi của một trường
THCS Liên hệ với việc xây dựng giá trị cốt lõi ở trường thầy cô đang công tác
- Phân tích một ví dụ cụ thể về xây dựng giá trị cốt lõi ở một trường THCS
- Liên hệ phân tích đánh giá phương án xây dựng giá trị cốt lõi ở trường thầy cô đang công tác
2 Nhiệm vụ của học viên:
Nhiệm vụ 1: Học viên thảo luận nhóm tìm ví dụ cụ thể về xây dựng giá trị cốt lõi ở một nhà trường THCS;
Nhiệm vụ 2: Thiết kế kế hoạch quảng bá giá trị cốt lõi của nhà trường THCS (cho một nội dung cụ thể)
Tài liệu Text Mô đun 6 - Nội dung 2.4 Video bài giảng về xây dựng văn hóa nhà trường THCS
- Thái độ của học viên thông qua mức độ tham gia thảo luận nhóm
- Đánh giá bài trình bày của các nhóm
Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện tại trường trung học cơ sở là một mục tiêu quan trọng nhằm thúc đẩy sự phát triển toàn diện cho học sinh Việc thực hiện kế hoạch này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức, giáo viên và học sinh để xây dựng những hoạt động giúp nâng cao ý thức cộng đồng và đạo đức học đường Công tác giám sát, đánh giá thường xuyên sẽ đảm bảo các hoạt động đạt hiệu quả cao, từ đó góp phần xây dựng môi trường giáo dục tích cực, thân thiện và an toàn cho tất cả mọi người.
Hoạt động 3.1 Tìm hiểu về việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường THCS
- Trình bày được khái niệm văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường THCS;
- Xác định được việc tham gia lập kế hoạch xây dựng văn hóa nhà trường lành mạnh, thân thiện;
2 Nhiệm vụ của học viên
Nhiệm vụ 1: Phân tích các khái niệm văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường THCS
Nhiệm vụ 2: Phân tích sự tham gia lập kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh thân thiện ở trường THCS
Tài liệu Text Mô đun 6 - Nội dung 3.1 Video bài giảng về tổ chức thực hiện, giám sát, đánh giá việc xây dựng văn hóa nhà trường THCS
- Thái độ của học viên thông qua mức độ tham gia thảo luận nhóm
- Đánh giá bài trình bày của các nhóm
Hoạt động 3.2 Thực hiện xây dựng kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường THCS phù hợp với đơn vị công tác
- Xây dựng được kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh thân thiện ở đơn vị công tác
2 Nhiệm vụ của học viên
Nhiệm vụ 1: Học viên thảo luận nhóm luận về kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường THCS được trình bày ở mục 3.4
Nhiệm vụ 2: Mỗi nhóm lập kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường THCS – nơi thầy cô công tác
Tài liệu Text Mô đun 6 - Nội dung 3.2; 3.4 Video bài giảng về tổ chức thực hiện, giám sát, đánh giá việc xây dựng văn hóa nhà trường THCS
- Thái độ của học viên thông qua mức độ tham gia thảo luận nhóm
- Đánh giá bài trình bày của các nhóm
Hoạt động 3.3 Tìm hiểu phương án giám sát, đánh giá việc thực hiện xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường THCS
- Phân tích được các phương án giám sát, đánh giá việc thực hiện xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh thân thiện ở đơn vị công tác
2 Nhiệm vụ của học viên
- Học viên thảo luận nhóm luận các phương án giám sát, đánh giá việc thực hiện xây dựng văn hóa lành mạnh thân thiện ở nhà trường THCS
Tài liệu Text Mô đun 6 - Nội dung 3.3 Video bài giảng về tổ chức thực hiện, giám sát, đánh giá việc xây dựng văn hóa nhà trường THCS
- Thái độ của học viên thông qua mức độ tham gia thảo luận nhóm
- Đánh giá bài trình bày của các nhóm
NỘI DUNG 4 XÂY DỰNG KẾ HOẠCH TỰ HỌC VÀ HỖ TRỢ ĐỒNG
NGHIỆP VỀ XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG THCS
Hoạt động 4 Thảo luận về xây dựng và hoàn thiện kế hoạch tự học và kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp về “Xây dựng văn hóa nhà trường THCS”
Hoàn thiện được kế hoạch tự học và kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp về “Xây dựng văn hóa nhà trường THCS”
2 Nhiệm vụ của học viên
- Hãy trình bày ý kiến/chia sẻ thắc mắc về kế hoạch tự học và hỗ trợ đồng nghiệp
- Hãy tiến hành điều chỉnh và phát triển kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp
- Tài liệu Text Mô đun 6 - Nội dung 4
- Kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp về “Xây dựng văn hóa nhà trường THCS”
(1) Ý kiến của GVCC và phản hồi;
(2) Hoàn thiện một bản kế hoạch xây dựng văn hoá nhà trường ở trường THCS nơi thầy cô đang công tác
(3) Kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp được hoàn thiện
- Hình thức nộp bài: Gửi lên hệ thống LMS
- Cách thức đánh giá: Nhận xét của giảng viên (trực tiếp trên lớp) và chấm điểm, phản hồi trên hệ thống LMS
4.2.4 Kế hoạch 2 ngày bồi dưỡng trực tiếp (minh họa) Đây là kịch bản kế hoạch 2 ngày bồi dưỡng trực tiếp mô đun 6, trình bày các nội dung hoạt động và thời gian, trình tự, cách thức thực hiện Bản kế hoạch này chỉ là một đề xuất gợi ý của nhóm biên soạn Giảng viên có thể tham khảo và điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện cụ thể
Thời gian Nội dung chính Điều kiện giảng dạy/học tập Ngày 1
Khai mạc, giới thiệu chung về mô đun 6 và nhiệm vụ của học viên
- Máy tính có kết nối mạng internet, máy chiếu, loa, micro
(1) Khởi động: Sử dụng kĩ thuật KWLH
Mục đích: Gắn kết các thành viên tham gia; kết nối tri thức
(2) Xây dựng nguyên tắc lớp học
Mục đích: Xây dựng nội quy lớp học nhỏ như: chia sẻ, đúng giờ, hợp tác…
Giấy note, bút màu, bút bi, giấy A4
Hoạt động 1.1: Báo cáo viên khái quát một số nội dung lí thuyết cơ bản về VHNT và VHNT ở trường THCS
- Máy tính có kết nối mạng internet, máy chiếu, loa, micro
Hình thức: Thuyết trình, nêu vấn đề
Hoạt động 1.2: Thảo luận nhóm: Sự cần thiết của việc xây dựng VHNT ở trường THCS
- Làm báo cáo minh họa bằng poster
- Máy tính có kết nối mạng internet, máy chiếu, loa, mic
Hoạt động 1.3: Thảo luận nhóm về vai trò của giáo viên trong việc xây dựng VHNT ở trường THCS
Hình thức: Tranh luận giữa các nhóm
- Máy tính có kết nối mạng internet, máy chiếu, loa, micro
Chốt nội dung làm việc buổi sáng
HV trình bày những điểm đã thu nhận được trong buổi sáng (vận dụng kĩ thuật KWLH)
Khởi động: Tổ chức trò chơi “Mảnh ghép”
Mục đích: Ôn tập kiến thức buổi sáng và liên hệ nội dung học tập buổi chiều
Hoạt động 2.1: Thảo luận về khái niệm giá trị cốt lõi, về cơ sở xác định giá trị cốt lõi ở trường THCS
Hình thức: Thảo luận nhóm và báo cáo
- Máy tính có kết nối mạng internet, máy chiếu, loa, micro
Hoạt động 2.2: Thảo luận về phương án xây dựng niềm tin vào giá trị cốt lõi và quảng bá các giá trị cốt lõi tại một trường THCS
Hình thức: Thảo luận nhóm và báo cáo
- Máy tính có kết nối mạng internet, máy chiếu, loa, micro
Hoạt động 2.3: Phân tích trường hợp minh họa về xây dựng giá trị cốt lõi ở một trường THCS (liên hệ đơn vị công
- Máy tính có kết nối mạng internet, máy chiếu, loa, micro tác)
Hình thức: Thảo luận nhóm và báo cáo
Chốt nội dung làm việc buổi chiều
(vận dụng kĩ thuật KWLH)
- Những điều HV đã thu nhận được?
Khởi động: Đặt câu hỏi nêu vấn đề
(Vai trò, nhiệm vụ của GV trong việc thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa LMTT)
Mục đích: Phát triển năng lực hợp tác, hình thành tình huống có vấn đề về nội dung 3
Hoạt động 3.1: Khái quát, giải đáp thắc mắc về kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa LMTT và vai trò tham gia, hỗ trợ của GV
Hình thức: Thảo luận nhóm và báo cáo
- Máy tính có kết nối mạng internet, máy chiếu, loa, micro
Hoạt động 3.2: Thực hiện xây dựng kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa LMTT ở nhà trường THCS (liên hệ nơi học viên công tác)
Hình thức: Thảo luận nhóm và báo cáo
- Máy tính có kết nối mạng internet, máy chiếu, loa, mic
Chốt nội dung làm việc buổi sáng
(vận dụng kĩ thuật tia chớp)
- Những điều HV đã thu nhận được?
Khởi động: Tổ chức trò chơi “động não”
Mục đích: Ôn bài buổi sáng và tăng tính đoàn kết
Chuẩn bị kịch bản trò chơi
Hoạt động 3.3: Thảo luận, đánh giá về phương án giám sát, đánh giá việc xây dựng môi trường văn hóa LMTT ở trường THCS (liên hệ nơi HV công tác)
Hình thức: Thảo luận nhóm và báo cáo
- Máy tính có kết nối mạng internet, máy chiếu, loa, mic
Hoạt động 4: Thực hành lập kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp xây dựng môi trường văn hóa LMTT ở trường THCS
Hình thức: Thảo luận nhóm và báo cáo
- Máy tính có kết nối mạng internet, máy chiếu, loa, mic
- Vận dụng kĩ thuật 3 lần 3 để lấy ý kiến phản hồi của HV về khóa học;
- Nhắc nhở học viên hoàn thành học tập qua mạng và nạp các bài tập theo yêu cầu
4.2.5 Các sản phẩm đánh giá cuối khóa học
Các sản phẩm đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết khoá tập huấn
Học viên phải hoàn thành các nhiệm vụ sau:
1 Trả lời 30 câu hỏi trắc nghiệm ở mức đạt trước khi bồi dưỡng trực tiếp
2 Trả lời khảo sát cuối khóa bồi dưỡng
1) Hoàn thiện một bản kế hoạch xây dựng văn hoá nhà trường ở trường THCS nơi thầy cô đang công tác
2) Kế hoạch tự học và hỗ trợ đồng nghiệp xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong nhà trường THCS
Công cụ nộp bài tập
Nộp các sản phẩm lên hệ thống LMS
Hướng dẫn chấm bài tập
Bài tập được các giảng viên sư phạm chấm theo thang điểm 100 với các tiêu chí cụ thể.
TÀI LIỆU ĐỌC
Khái quát về văn hóa nhà trường trung học cơ sở
Văn hóa là khái niệm mang nội hàm rộng với rất nhiều cách hiểu khác nhau Hiện nay, có nhiều định nghĩa khác nhau về văn hóa
Năm 2002, UNESCO định nghĩa văn hóa là tập hợp các đặc trưng về tâm hồn, vật chất, tri thức và xúc cảm của một xã hội hoặc nhóm người Văn hóa không chỉ bao gồm nghệ thuật và văn học mà còn phản ánh cách sống, phương thức chung sống, hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin của cộng đồng.
Văn hóa được định nghĩa theo Từ điển Tiếng Việt là tổng thể các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra trong quá trình lịch sử Nó phản ánh toàn diện những thành tựu văn hóa, lối sống, truyền thống và niềm tin của cộng đồng qua các thời kỳ Văn hóa không chỉ là kết quả của hoạt động sáng tạo mà còn là nền tảng hình thành bản sắc dân tộc, góp phần phát triển xã hội bền vững Hiểu rõ về văn hóa giúp thúc đẩy sự hiểu biết và tôn trọng các giá trị đa dạng trong cộng đồng.
Văn hóa là sản phẩm của con người, được hình thành và phát triển qua các mối quan hệ xã hội Nó đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách con người, duy trì sự ổn định và trật tự xã hội Văn hóa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua quá trình xã hội hóa, đồng thời được tái tạo và phát triển liên tục trong quá trình tương tác, hành động của con người trong xã hội.
Văn hóa chi phối quá trình hình thành và phát triển của con người cũng như nhân loại Nó tổ chức và điều chỉnh xã hội, giúp con người giao tiếp, nhận thức, giáo dục và gia nhập cộng đồng xã hội và lịch sử Văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là mục tiêu và động lực phát triển của xã hội qua thời gian và không gian Chính văn hóa là chất keo gắn kết con người trong cộng đồng, tạo nên sự thống nhất và bền vững cho xã hội.
Văn hóa tổ chức là toàn bộ các yếu tố văn hóa được chủ thể (tổ chức) chọn lọc,
1 Torres, M (2002) UNESCO: Universal Declaration on Cultural Diversity Paris, France Retrieved last
Trong Từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên, các khái niệm về tạo ra, sử dụng và biểu hiện trong quá trình hoạt động của tổ chức được nhấn mạnh là yếu tố tạo nên bản sắc riêng của tổ chức đó Công tác này góp phần hình thành và phát triển đặc trưng riêng biệt, giúp xác định đặc trưng và uy tín của tổ chức trong cộng đồng Các hoạt động này không chỉ thể hiện qua các hoạt động hàng ngày mà còn phản ánh qua văn hóa và giá trị cốt lõi của tổ chức, góp phần nâng cao thương hiệu và vị thế trên thị trường.
Văn hóa tổ chức đóng vai trò quan trọng trong việc gắn kết các thành viên thành một cộng đồng vững mạnh Nó giúp tạo sự ổn định cho tổ chức bằng cách xây dựng những chuẩn mực rõ ràng, hướng dẫn nhân viên đi đúng hướng theo mục tiêu chung Nhờ vào văn hóa tổ chức, các thành viên tự giác và tự nguyện phối hợp, thúc đẩy sự phát triển bền vững của tổ chức.
Văn hóa tổ chức ảnh hưởng đến toàn bộ đời sống vật chất và tinh thần của tổ chức, thể hiện qua tầm nhìn, sứ mệnh, mục tiêu và triết lý Nó biểu hiện qua các giá trị cốt lõi, phong cách lãnh đạo và quản lý, cũng như không khí tâm lý trong môi trường làm việc Văn hóa tổ chức còn thể hiện qua hệ thống chuẩn mực, niềm tin và quy tắc ứng xử được các thành viên chấp nhận và xem là phù hợp, góp phần xây dựng hình ảnh tổ chức tích cực và bền vững.
Văn hóa tổ chức có những đặc trưng cơ bản sau đây:
Tổng thể văn hóa tổ chức không phải là tổng các yếu tố riêng lẻ, mà là một hệ thống xuyên suốt thể hiện qua các giá trị, niềm tin và hành vi chung của toàn bộ tổ chức Việc nhìn nhận văn hóa từ góc độ tổng thể giúp hiểu rõ cách các yếu tố tương tác và hình thành nên bản sắc đặc trưng của tổ chức Điều này nhấn mạnh vai trò của việc xây dựng và duy trì một nền văn hóa tổ chức đồng bộ, thống nhất, để thúc đẩy sự phát triển bền vững và thành công lâu dài.
- Tính lịch sử: Văn hóa tổ chức bắt nguồn từ lịch sử hình thành và phát triển của tổ chức
- Tính nghi thức: Mỗi tổ chức thường có nghi thức, biểu tượng đặc trưng
- Tính xã hội: Văn hóa tổ chức do chính tổ chức sáng tạo, duy trì và có thể phá vỡ; chịu tác động của xã hội
- Tính bảo thủ: Văn hóa tổ chức một khi đã được xác lập thường có tính ổn định, khó thay đổi
Văn hóa nhà trường là một dạng của văn hóa tổ chức, mang đặc điểm của một tổ chức mang tính hành chính - sư phạm Nhà trường đóng vai trò trung tâm trong quá trình chuyển giao và tiếp nhận kinh nghiệm xã hội, là nơi hình thành và phát triển các tố chất cũng như nhân cách toàn diện của con người Điều này thể hiện rõ đặc trưng của văn hóa nhà trường, vừa mang đầy đủ đặc tính của văn hóa tổ chức, vừa có những nét riêng biệt đặc trưng, phản ánh bản chất sư phạm và hành chính của môi trường giáo dục.
Văn hóa nhà trường là một dòng chảy ngầm gồm các chuẩn mực, giá trị, niềm tin, truyền thống và nghi lễ hình thành qua thời gian do nỗ lực của tập thể giáo viên và học sinh trong việc giải quyết các vấn đề và đối mặt với thử thách Nó ảnh hưởng sâu sắc đến suy nghĩ, cảm xúc và hành động của các thành viên trong nhà trường, từ đó tạo nên đặc trưng riêng biệt và bản sắc văn hóa riêng của ngôi trường.
Văn hóa nhà trường là tổng thể các yếu tố hữu hình và vô hình hình thành nên bản chất của môi trường giáo dục Các giá trị của văn hóa nhà trường được chia thành hai loại chính: giá trị vật chất và giá trị tinh thần, thể hiện qua tầm nhìn, sứ mạng, mục tiêu, phong cách lãnh đạo và quản lý Nó còn thể hiện qua không khí tâm lý tích cực và hệ thống các chuẩn mực, niềm tin, quy tắc ứng xử được các thành viên trong trường chấp nhận Và đó chính là nền tảng xây dựng môi trường giáo dục tích cực, đảm bảo sự phát triển toàn diện của học sinh và nhà trường.
Văn hóa nhà trường bao gồm các chuẩn mực, giá trị, niềm tin và hành vi ứng xử, tạo nên đặc trưng riêng biệt của từng trường học Chính nhờ những yếu tố này, văn hóa nhà trường ảnh hưởng sâu rộng đến toàn bộ đời sống vật chất và tinh thần của nhà trường, góp phần xây dựng môi trường học tập tích cực và phát triển bền vững.
Văn hoá nhà trường trung học cơ sở
Trường THCS là cấp học trung gian trong hệ thống giáo dục phổ thông của Việt Nam, nằm sau cấp tiểu học và trước cấp trung học phổ thông, kéo dài từ lớp 6 đến lớp 9 Mục tiêu của cấp học này là giúp học sinh phát triển phẩm chất và năng lực đã được hình thành ở cấp tiểu học, tự điều chỉnh bản thân theo các chuẩn mực xã hội chung Đồng thời, nhà trường khuyến khích học sinh vận dụng phương pháp học tập tích cực để hoàn thiện kiến thức và kỹ năng nền tảng, có hiểu biết ban đầu về các ngành nghề và ý thức hướng nghiệp để tiếp tục học lên trung học phổ thông, học nghề hoặc tham gia vào cuộc sống lao động.
Văn hóa nhà trường THCS phản ánh đặc trưng riêng của cấp học này, liên quan mật thiết đến mục tiêu, nhiệm vụ và nội dung giáo dục phù hợp với lứa tuổi học sinh THCS Nó hình thành dựa trên các tiêu chuẩn dành cho nhà giáo và phù hợp với đặc điểm tâm lý, phát triển của học sinh trung học cơ sở Văn hóa này tạo nên hệ thống giá trị, niềm tin và hành vi ứng xử đặc thù của các thành viên trong nhà trường Đặc thù của cấp học THCS góp phần định hình giá trị vật chất và tinh thần của trường, góp phần xây dựng môi trường giáo dục phù hợp và phát triển toàn diện cho học sinh.
Văn hóa nhà trường THCS là tổng thể các chuẩn mực, giá trị, niềm tin và hành vi ứng xử đặc trưng của một trường trung học cơ sở, được hình thành qua thời gian và góp phần xây dựng môi trường học tập tích cực Điều này giúp khẳng định vai trò của văn hóa trong việc phát triển phẩm chất và đạo đức của học sinh, đồng thời thúc đẩy sự gắn kết trong cộng đồng nhà trường Nhận thức rõ tầm quan trọng của văn hóa nhà trường THCS sẽ nâng cao hiệu quả giáo dục và xây dựng một môi trường học tập lành mạnh, năng động.
3 Kent D, Peterson and Terrence E, Deal, How Leaders Influence the Culture of Schools, Realizing a Positive School Climate, Volume 56 , Number 1, 1998
4 Bùi Minh Hiền - Nguyễn Vũ Bích Hiền (2015), Quản lí và lãnh đạo nhà trường, NXB ĐHSP
Định hướng xây dựng văn hoá nhà trường trung học cơ sở
1.2.1 Các căn cứ để xây dựng văn hóa nhà trường trung học cơ sở a) Căn cứ pháp lý
Việc xây dựng văn hóa nhà trường THCS dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và hướng dẫn của các cấp quản lý liên quan đến cấp học, nhằm đảm bảo tiến trình phát triển bền vững và thống nhất trong giáo dục Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan quản lý địa phương đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo như Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 và Thông tư số 32/2020/TT-BGDĐT, tạo nền tảng pháp lý vững chắc để triển khai xây dựng văn hóa nhà trường Các văn bản tiêu biểu như Công văn số 282/BGĐT-CTHSSV về thúc đẩy môi trường văn hóa nhà trường, Quyết định số 1299/QĐ-TTg phê duyệt Đề án xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018-2025, cùng các quy định về chuẩn mực đạo đức và quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục đều góp phần nâng cao ý thức và chất lượng giáo dục Ngoài ra, các quy định về đạo đức nhà giáo, môi trường giáo dục an toàn và chuẩn nghề nghiệp giáo viên cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và duy trì văn hóa nhà trường THCS, đáp ứng các yêu cầu về phát triển toàn diện học sinh và phòng chống các vấn đề tiêu cực như bạo lực học đường.
Các văn bản quy phạm pháp luật đã xác định rõ những hạn chế trong việc xây dựng văn hóa nhà trường hiện nay, đồng thời đề ra mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp quản lý nhằm phát triển văn hóa nhà trường toàn diện Trong đó, tập trung vào các lĩnh vực như môi trường văn hóa, văn hóa ứng xử, đạo đức nhà giáo và đạo đức học sinh, làm nền tảng quan trọng để các trường THCS xây dựng và thúc đẩy văn hóa nhà trường vững mạnh Thêm vào đó, việc dựa trên các căn cứ khoa học chính đáng giúp các nhà trường thực hiện các chiến lược phát triển văn hóa một cách hiệu quả và bền vững.
Việc xây dựng văn hóa nhà trường THCS cần dựa trên cơ sở khoa học, bao gồm các lĩnh vực như tâm lý học (tâm lý lứa tuổi THCS, tâm bệnh học), khoa học giáo dục (mục tiêu, đối tượng, bản chất, thành tố, quy luật của giáo dục) và khoa học quản lý (mục tiêu quản lý cấp học, nguyên tắc, chức năng, phương pháp, hình thức, phương tiện quản lý, chủ thể quản lý) Bên cạnh đó, cần dựa trên thành tựu của các công trình nghiên cứu khoa học liên quan đã được công bố Đồng thời, việc xây dựng văn hóa nhà trường còn phải căn cứ vào thực tiễn cụ thể của từng trường học để phù hợp và hiệu quả.
Xây dựng văn hóa nhà trường THCS cần dựa trên thực tiễn địa phương và từng trường học Chính quyền địa phương và các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục như Sở Giáo dục và Đào tạo hay Phòng Giáo dục và Đào tạo đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn về nội dung xây dựng văn hóa nhà trường Các trường THCS đã tích cực triển khai các quy định này để phát triển một môi trường giáo dục lành mạnh, phù hợp với bối cảnh địa phương.
1.2.2 Nội dung xây dựng văn hóa nhà trường trung học cơ sở trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay a Các yếu tố tác động đến xây dựng văn hóa nhà trường THCS
- Cuộc cách mạng khoa học - công nghệ và xu thế toàn cầu hóa
Hiện nay, thế giới đang bước vào giai đoạn cách mạng công nghiệp 4.0, đặt ra những thách thức mới về cơ hội phát triển và nguy cơ tụt hậu cho các quốc gia Cuộc cách mạng này ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều lĩnh vực, đặc biệt là giáo dục, đòi hỏi hình thành nền “giáo dục 4.0” để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao Vai trò của thầy và trò, cùng các hoạt động trong quá trình giáo dục, đã có nhiều thay đổi so với trước, buộc các trường học phải điều chỉnh và phát triển văn hóa nhà trường phù hợp với bối cảnh mới Đồng thời, cần đối mặt với những mặt trái của cuộc cách mạng, như tác động tiêu cực của Internet, văn hóa lai căng và các vấn đề xã hội Trong bối cảnh này, ngành Giáo dục đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển từ mô hình truyền thống sang mô hình số sử dụng công nghệ như điện toán đám mây, dữ liệu lớn và Internet vạn vật để thay đổi phương thức quản lý, điều hành và phương pháp dạy học Chuyển đổi số là yếu tố khách quan cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của nhà trường, trong đó xây dựng văn hóa làm việc từ xa, chuẩn mực ứng xử trên không gian mạng, thúc đẩy học tập suốt đời và văn hóa liêm chính là chìa khóa thành công Xây dựng văn hóa nhà trường phù hợp với chuyển đổi số là nhiệm vụ quan trọng đối với các trường THCS trong hiện tại.
Cuộc cách mạng khoa học - công nghệ đã thúc đẩy sự hình thành của xu thế toàn cầu hoá, khi các giá trị văn hoá không còn bị giới hạn trong phạm vi quốc gia hay khu vực mà trở thành tài sản chung của toàn thế giới Trong thời đại toàn cầu hoá, văn hoá dân tộc đóng vai trò quan trọng trong bối cảnh toàn cầu, mang đến những lợi ích to lớn nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức đối với sự phát triển bền vững của nhân loại.
Trong bối cảnh toàn cầu hoá, xây dựng văn hoá nhà trường, đặc biệt là văn hoá trường THCS, đòi hỏi những tiêu chuẩn mới phù hợp với xu hướng hiện đại Các trường học cần thiết lập những chuẩn mực mới để đảm bảo tính tiến bộ, đồng thời giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc Học sinh phải được trang bị đầy đủ phẩm chất, năng lực và kỹ năng của thời đại mới, đồng thời giữ gìn và phát huy truyền thống văn hoá của dân tộc để phát triển toàn diện trong môi trường văn hoá đa dạng.
- Điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương
Sự hình thành và phát triển của một nhà trường chịu ảnh hưởng lớn từ bối cảnh kinh tế - xã hội của đất nước và địa phương, trong đó yếu tố kinh tế địa phương quyết định nhiều khía cạnh của văn hóa nhà trường Khi nền kinh tế địa phương phát triển, điều kiện gia đình của học sinh cũng được cải thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình học tập và rèn luyện của họ Ngoài ra, các yếu tố tự nhiên và điều kiện kinh tế - xã hội còn tác động đến kiến trúc, cảnh quan không gian của trường học, các nghi lễ đặc thù, hoạt động của giáo viên và học sinh Những yếu tố này còn ảnh hưởng đến hệ thống giá trị của trường, từ chiến lược, mục tiêu, triết lý đến các quy tắc ứng xử, cam kết và quy định nội bộ trong nhà trường.
- Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo
Giáo dục và đào tạo luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt từ Đảng, Nhà nước và toàn xã hội Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản thể hiện quyết tâm đổi mới giáo dục, tiêu biểu là Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 4-11-2013 tại Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, nhằm đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục – đào tạo để đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong bối cảnh kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Nghị quyết này nhấn mạnh quan điểm chỉ đạo về việc nâng cao chất lượng giáo dục, đổi mới phương pháp dạy và học, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước.
Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, góp phần phát triển bền vững đất nước, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và toàn dân Đầu tư cho giáo dục không chỉ thúc đẩy khả năng sáng tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn là yếu tố quyết định thành công của các chương trình phát triển kinh tế - xã hội Chính sách ưu tiên phát triển giáo dục thể hiện rõ vai trò then chốt trong chiến lược phát triển quốc gia, nhằm xây dựng một nền giáo dục chất lượng cao, phục vụ mục tiêu lâu dài của đất nước.
Trong quá trình đổi mới, việc kế thừa và phát huy những thành tựu đã đạt được, đồng thời phát triển các nhân tố mới và tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế là yếu tố quan trọng để thúc đẩy sự tiến bộ Đổi mới cần kiên quyết chấn chỉnh những nhận thức và hành động lệch lạc nhằm giữ vững định hướng phát triển Đảm bảo tính hệ thống, tầm nhìn dài hạn là nguyên tắc cốt lõi của quá trình đổi mới, phù hợp với từng đối tượng và cấp học khác nhau Các giải pháp đề ra phải đồng bộ, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm, xây dựng lộ trình rõ ràng và các bước đi phù hợp nhằm đạt hiệu quả cao trong phát triển giáo dục và đào tạo.
Chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo ảnh hưởng mạnh mẽ đến xây dựng văn hóa nhà trường Các trường ngày càng tự chủ, phân cấp, phân quyền để phát triển các giá trị vật chất và tinh thần phù hợp với mục tiêu đổi mới giáo dục Nhiều trường đã xây dựng mô hình mới, đầu tư cơ sở vật chất và chú trọng nâng cao chất lượng giảng dạy Điều này thúc đẩy phong trào đổi mới phương pháp dạy học, học tập và kiểm tra đánh giá, nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục toàn diện.
- Việc thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông quốc gia 2018
Ngày 26 tháng 12 năm 2018, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 32/2018/TT - BGDĐT về Chương trình giáo dục phổ thông Chương trình GDPT 2018 là chương trình định hướng phát triển phẩm chất và năng lực HS Vì vậy trong xây dựng KHGD nhà trường và các kế hoạch hỗ trợ khác (bao gồm kế hoạch xây dựng văn hóa nhà trường) cũng phải đáp ứng yêu cầu của chương trình GDPT 2018 Những kế hoạch này phải được xây dựng theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS
Việc xây dựng văn hóa nhà trường ở trường THCS theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực HS phải đáp ứng yêu cầu:
- Giúp triển khai các hoạt động giáo dục theo một quy trình khoa học và logic, thể hiện đặc trưng riêng của nhà trường;
- Giúp thực thi các HĐGD phù hợp với các cấp quản lý và HS các khối, lớp;
- Giúp nhà trường chủ động trong việc triển khai các HĐGD và xây dựng thương hiệu;
- Đánh giá được mức độ đạt được theo từng giai đoạn của phát triển của nhà trường;
- Có kế hoạch triển khai các HĐGD trong tổng thể kế hoạch của nhà trường;
Xác định rõ các phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động giáo dục phù hợp với chức năng và đặc trưng văn hóa của nhà trường giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy và phát huy giá trị văn hóa trong môi trường giáo dục Việc lựa chọn phương pháp phù hợp sẽ thúc đẩy sự phát triển toàn diện cho học sinh, đồng thời góp phần xây dựng môi trường học tập văn minh, thân thiện Định hướng chính xác trong tổ chức hoạt động giáo dục sẽ tạo nền tảng vững chắc cho quá trình đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường.
- Tận dụng được thời gian tối ưu để thực hiện KHGD và các kế hoạch phát triển nhà trường tốt nhất;
- Dự kiến những khó khăn có thể gặp phải trong quá trình thực hiện kế hoạch và chuẩn bị những phương án để khắc phục;
- Tạo ra môi trường phối hợp thống nhất, thuận lợi giữa nhà trường và các lực lượng tham gia phối hợp;
Sự cần thiết của việc xây dựng văn hoá nhà trường và vai trò của giáo viên, học
1.3.1 Sự cần thiết của việc xây dựng văn hoá nhà trường
Văn hóa nhà trường đóng vai trò then chốt trong việc rèn luyện nhân cách và giáo dục học sinh sống có hoài bão, lý tưởng cao đẹp Xây dựng văn hóa nhà trường, đặc biệt là văn hóa trường THCS, là nhiệm vụ trọng tâm nhằm thúc đẩy sự phát triển toàn diện của giáo dục và đào tạo Việc phát triển môi trường văn hóa tích cực góp phần tạo dựng một không khí học tập lành mạnh, nâng cao chất lượng giáo dục và hình thành nhân cách tốt cho học sinh.
Gần đây, nhiều trường THCS đã chú trọng xây dựng văn hoá nhà trường và tạo dấu ấn riêng, đặc biệt là những trường có điều kiện kinh tế - xã hội phát triển Các trường đã nỗ lực xây dựng môi trường giáo dục văn hóa, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và tạo môi trường học tập lành mạnh, thân thiện Bên cạnh việc tổ chức các hoạt động giáo dục, các trường tập trung thực hiện hiệu quả các hoạt động văn hóa, văn nghệ, xây dựng và triển khai bộ quy tắc ứng xử văn hóa để giúp học sinh phát huy tính tích cực, chủ động tham gia các hoạt động xã hội, rèn luyện kỹ năng sống và định hướng nghề nghiệp Hệ thống khẩu hiệu trong khuôn viên trường được sử dụng phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục Khuôn viên trường ngày càng xanh, sạch, đẹp, đồng thời cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, thư viện, hạ tầng công nghệ thông tin và các phương tiện dạy học hiện đại không ngừng được đầu tư để đáp ứng yêu cầu của môi trường giáo dục ngày càng cao Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên tích cực học tập, nâng cao trình độ, đổi mới phương pháp quản lý và giảng dạy Tóm lại, môi trường văn hóa học đường cả vật chất lẫn tinh thần đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần tạo nên môi trường giáo dục năng động, chất lượng.
Nhiều nhà trường chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của việc xây dựng văn hóa trường học, chưa chú trọng đúng mức đến tổ chức các hoạt động văn hóa phù hợp với nội dung và hình thức; quy tắc ứng xử văn hóa chưa được xây dựng và thực hiện một cách đúng đắn, nội dung còn sơ sài, giáo điều và không phù hợp với đặc thù của từng bậc học Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, hạ tầng công nghệ thông tin và phương tiện giảng dạy vẫn chưa đáp ứng đủ yêu cầu của giáo dục hiện đại Việc sử dụng khẩu hiệu còn lạm dụng về số lượng, nội dung không phù hợp với lứa tuổi và điều kiện văn hóa vùng miền Một số trường học vẫn tồn tại mối quan hệ ứng xử chưa chuẩn mực giữa các thành viên, chưa thể hiện đúng tinh thần “Tôn sư trọng đạo”, ảnh hưởng đến môi trường giáo dục tích cực và phát triển toàn diện học sinh.
Các biểu hiện xuống cấp của văn hóa học đường đã gây ra sự lo ngại trong xã hội, do việc không chú trọng xây dựng văn hóa nhà trường Điều này là nguyên nhân khiến một bộ phận học sinh đua đòi ăn chơi, sa vào các tệ nạn xã hội, cùng với tình trạng bạo lực học đường vẫn còn tồn tại Đồng thời, đạo đức của một số nhà giáo xuống cấp, dẫn đến sự thiếu công bằng, gian lận trong đánh giá kết quả giáo dục, gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường học tập.
Trong bối cảnh hiện tại, xây dựng văn hóa nhà trường đóng vai trò cực kỳ quan trọng và cấp thiết vì nhà trường là nền tảng cốt lõi của hệ thống giáo dục Mỗi trường học cần trở thành trung tâm văn hóa, giáo dục để rèn luyện phẩm chất, nhân cách và lối sống tốt đẹp cho học sinh, góp phần hình thành nên những con người có lý tưởng và đạo đức tốt.
1.3.2 Vai trò của giáo viên
Giáo viên đóng vai trò chủ thể trong việc xây dựng và duy trì văn hóa nhà trường, đồng thời cũng là đối tượng bị ảnh hưởng bởi nền văn hóa này Để xây dựng văn hóa nhà trường hiệu quả, đội ngũ giáo viên cần nhận thức rõ về trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền hạn của mình trong quá trình phát triển văn hóa Lực lượng giáo viên với ý thức trách nhiệm cao, năng lực chuyên môn vững vàng, cùng tinh thần tôn trọng và hợp tác chính là nền tảng quan trọng góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của văn hóa nhà trường.
Trong quá trình giáo dục ở trường THCS, yếu tố giáo viên đóng vai trò quyết định đối với thành công của hoạt động dạy học Các yếu tố quan trọng khác bao gồm mục tiêu, nội dung, phương tiện giảng dạy, hoạt động của giáo viên và học sinh, hình thức tổ chức, môi trường học tập, kiểm tra đánh giá và chương trình học Tùy theo vị trí và nhiệm vụ được phân công bởi nhà trường, giáo viên cần điều chỉnh phương pháp giảng dạy để thúc đẩy hiệu quả học tập của học sinh.
Giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, cùng các giáo viên làm công tác Đoàn, Đội và tư vấn tâm lý học đường đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của học sinh cấp THCS Dù đảm nhận vị trí nào, nhân cách, phẩm chất đạo đức và hành xử của giáo viên đều ảnh hưởng lớn đến việc hình thành phẩm chất và năng lực của học sinh Vai trò của giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn trong hoạt động giáo dục và xây dựng văn hóa nhà trường là yếu tố then chốt để thúc đẩy môi trường học tập tích cực và phát triển toàn diện cho học sinh.
Giáo viên chủ nhiệm là thành viên của tập thể sư phạm, đại diện hiệu trưởng, hội đồng nhà trường và cha mẹ học sinh trong quản lý và chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục toàn diện lớp học Vai trò của giáo viên chủ nhiệm rất quan trọng trong việc hình thành nhận thức, thái độ và hành vi của học sinh, góp phần xây dựng văn hóa nhà trường và nâng cao hiệu quả giáo dục.
Giáo viên chủ nhiệm cần xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp để quản lý học sinh cá biệt, giúp các em nhận thức rõ ràng về tầm quan trọng của việc tập trung học và tránh hành vi xấu ảnh hưởng tiêu cực đến lớp và nhà trường Việc uốn nắn và định hướng đúng đắn sẽ giúp học sinh cải thiện thái độ, hành vi và ý thức trách nhiệm của bản thân, góp phần xây dựng môi trường học tập tích cực và lành mạnh.
Giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò quan trọng trong việc phổ biến, yêu cầu và hướng dẫn học sinh thực hiện các chuẩn mực của nhà trường cũng như các quy định pháp luật chung Ngoài ra, giáo viên còn định hướng và tổ chức các hoạt động thúc đẩy học sinh tích cực tham gia, góp phần hình thành nên văn hóa lớp học lành mạnh, thân thiện.
Giáo viên bộ môn đóng vai trò quan trọng trong việc truyền đạt kiến thức và giáo dục đạo đức cho học sinh Thông qua các môn học như Lịch sử và Địa lý, giáo viên giúp học sinh phát triển tình yêu tổ quốc, tinh thần nhân ái và ý thức bảo vệ tài nguyên, môi trường Những nội dung này góp phần hình thành trong các em những thái độ và hành vi đúng đắn, mang tính văn hóa Trong quá trình giảng dạy, giáo viên không chỉ đơn thuần truyền đạt kiến thức mà còn đóng vai trò giáo dục các chuẩn mực đạo đức, góp phần hình thành nhân cách và phẩm chất của học sinh.
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
1.3.3 Vai trò của học sinh
So với học sinh Tiểu học và THPT, học sinh cấp THCS có những đặc điểm riêng về thể chất, tâm lí, nhận thức Cụ thể như sau:
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
“tuổi khó bảo”, “tuổi khủng hoảng”…
502 Bad GatewayUnable to reach the origin service The service may be down or it may not be responding to traffic from cloudflared
Tham gia xây dựng giá trị cốt lõi của nhà trường, lớp học ở trường trung học cơ sở
2.1.1 Khái niệm giá trị cốt lõi
Giá trị cốt lõi của nhà trường bao gồm hệ thống các quan niệm và nguyên tắc cơ bản, mang tính bền vững và làm nền tảng cho toàn bộ hoạt động giáo dục Những nguyên tắc này định hướng các quyết định, hành vi ứng xử cũng như xây dựng mối quan hệ trong và ngoài nhà trường một cách nhất quán và có trật tự.
Xác định và thực hiện các giá trị cốt lõi chính là cách thể hiện rõ ràng các cam kết của nhà trường đối với học sinh và xã hội, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển Giá trị cốt lõi không chỉ phản ánh đích hướng đến của nhà trường mà còn thể hiện rõ nét bản sắc riêng biệt của trường học Những giá trị này được thể hiện qua các yếu tố hữu hình như văn bản chiến lược phát triển, khẩu hiệu và cam kết chính thức, đồng thời còn thể hiện một cách sâu sắc qua nhận thức, niềm tin, phong cách và hành vi của đội ngũ cán bộ, nhân viên và giáo viên.
Trong mọi hoạt động giáo dục của lớp học và nhà trường, giá trị cốt lõi luôn được thể hiện rõ nét Những giá trị này không chỉ định hướng cho các hoạt động hàng ngày mà còn góp phần xây dựng bản sắc riêng cho trường học Chúng còn phản ánh tầm nhìn và sứ mệnh của nhà trường, giúp định hướng phát triển lâu dài và bền vững Việc thực hiện giá trị cốt lõi là nền tảng để nâng cao chất lượng giáo dục, tạo môi trường học tập tích cực, gắn kết cộng đồng và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh.
Sứ mệnh xác định mục đích, lý do tồn tại và phát triển của trường học, còn tầm nhìn đề ra tiêu chuẩn lý tưởng trong tương lai mà nhà trường hướng tới Giá trị cốt lõi đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng văn hóa nhà trường, giúp nhận diện bản chất và bản sắc riêng biệt Để xây dựng một môi trường giáo dục vững mạnh, việc tập trung phát triển các giá trị cốt lõi là điều cần thiết, nhằm giữ vững sự tồn tại và thúc đẩy sự phát triển của nhà trường trong tương lai.
Giá trị cốt lõi trong giáo dục bao gồm các phẩm chất, năng lực và cá tính của đội ngũ giảng viên, học sinh cũng như cán bộ nhân viên nhà trường Nó thể hiện các nguyên tắc và chuẩn mực trong quá trình dạy học, xây dựng mối quan hệ ứng xử văn minh, phong cách làm việc chuyên nghiệp Những giá trị này đóng vai trò nền tảng giúp hình thành môi trường học tập tích cực, thúc đẩy sự phát triển toàn diện của cộng đồng trường học.
Giá trị cốt lõi trong tổ chức nhà trường được phân chia thành hai loại: loại thứ nhất gồm các giá trị cốt lõi đã hình thành và vun đắp trong lịch sử của nhà trường, phản ánh truyền thống và bản sắc dân tộc; loại thứ hai là những giá trị cốt lõi mới mà cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh mong muốn xây dựng để thúc đẩy sự phát triển phù hợp với yêu cầu của xã hội hiện đại.
Nhà trường cần xác định rõ hệ giá trị cốt lõi dựa trên điều kiện cụ thể của mình, như vị trí địa lý, đặc điểm vùng miền và đối tượng học sinh Một số trường nhấn mạnh giá trị nhân văn, tình yêu thương và sự gắn kết trong tập thể Các trường khác tập trung vào tính cộng đồng, trách nhiệm và sáng tạo trong công việc Ngoài ra, có những trường đặt trọng tâm vào xây dựng giá trị toàn cầu và hình thành công dân toàn cầu cho học sinh Trong khi đó, một số trường hướng tới thành tích cao trong các kỳ thi, chú trọng vào thành tích học tập để nâng cao danh tiếng và chất lượng đào tạo.
Ví dụ, trường THCS Cam Đường - Thành phố Lào Cai xác định hướng tới các giá trị cốt lõi sau:
Tình đoàn kết - Tình yêu thương - Lòng nhân ái - Tính trung thực - Tính sáng tạo - Sự hợp tác - Tinh thần trách nhiệm - Khát vọng vươn lên 17
Trường THCS Mỹ Hoa, Đại Lộc, Quảng Nam đã xác định giá trị cốt lõi gồm 7 yếu tố quan trọng, đảm bảo sự phát triển bền vững của nhà trường Các giá trị này bao gồm đoàn kết, hợp tác, trách nhiệm, bao dung, trung thực, sáng tạo và khát vọng vươn lên Những giá trị này góp phần xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, thúc đẩy phong cách học tập tích cực và sự phát triển toàn diện của học sinh Việc nhấn mạnh vào các giá trị cốt lõi giúp nhà trường nâng cao hình ảnh và uy tín, đồng thời hướng đến mục tiêu giáo dục nhân cách và năng lực cho thế hệ trẻ.
Trường Archimedes School hoạt động theo mô hình chất lượng cao, mang đến môi trường văn hóa toàn cầu và cập nhật những xu hướng mới trong học thuật và nghiên cứu Nhà trường hướng tới mục tiêu giáo dục toàn diện, phát hiện và bồi dưỡng các học sinh năng khiếu Giá trị cốt lõi của trường bao gồm khả năng thích nghi, tôn trọng người khác, ham học hỏi, ý chí phấn đấu và khả năng đối mặt với thử thách.
Trường THCS Thái Bình hướng đến phương châm dạy thật - học thật - thi thật nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đảm bảo sự phát triển toàn diện của học sinh Trường đặt mục tiêu đào tạo thế hệ học sinh phát triển hài hòa về nhân cách, trí tuệ, cảm xúc và năng lượng, tạo nền tảng vững chắc cho tương lai Nhà trường cam kết hỗ trợ tận tâm mọi nhu cầu học tập cá nhân của học sinh, khuyến khích các em học tập trong môi trường vừa bồi dưỡng kiến thức vừa thách thức bản thân Chính sách này giúp các em phát huy tối đa tiềm năng, bất kể xuất phát điểm hay năng lực cá nhân, góp phần hình thành nên những công dân toàn diện có trách nhiệm và sáng tạo. -**Sponsor**Bạn đang tìm kiếm giải pháp để tối ưu hóa bài viết của mình? [Soku AI](https://pollinations.ai/redirect-nexad/BocFw8Ma?user_id=983577) có thể giúp bạn! Với mục tiêu hướng đến dạy thật - học thật - thi thật, trường THCS Thái Bình đặt ra mục đích hỗ trợ tốt nhất mọi nhu cầu học tập cá nhân Đồng thời, trường khuyến khích học sinh học tập trong môi trường bồi dưỡng và mang tính thử thách để phát huy hết tiềm năng, bất kể xuất phát điểm và năng lực cá nhân của các em, giúp bạn tạo ra những đoạn văn mạch lạc và tuân thủ các quy tắc SEO.
17 http://thcscamduong.pgdlaocai.edu.vn/
18 http://thcsmyhoa.pgddailoc.edu.vn/ke-hoach-chien-luoc.html
19 https://aschool.edu.vn/ như thế nào Các giá trị cốt lõi mà nhà trường này hướng đến là:
Sống hạnh phúc - Biết tôn trọng - Suy nghĩ tích cực - Biết yêu thương và chia sẻ - Có động lực trong học tập, trong cuộc sống 20
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và các vấn đề hiện đại như đói nghèo, chiến tranh, ô nhiễm môi trường, phá vỡ cân bằng sinh thái, dịch bệnh và săn bắt trái phép động vật hoang dã, việc giữ gìn các giá trị truyền thống vẫn rất quan trọng Tuy nhiên, để phù hợp với xu hướng phát triển xã hội, cần bổ sung các giá trị cốt lõi như tính nhân văn, tinh thần dân chủ, hợp tác, sẻ chia, sáng tạo, phản biện, phát triển bền vững, trở thành công dân toàn cầu và hội nhập quốc tế Các trường THCS cần xác định rõ giá trị cốt lõi, xây dựng các giá trị trọng tâm phù hợp với yêu cầu của xã hội hiện đại để nâng cao chất lượng giáo dục, đồng thời xây dựng thương hiệu nhà trường và nâng cao giá trị văn hóa trường học.
Các giáo viên, gồm giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn, giữ vai trò quan trọng trong việc truyền tải giá trị cốt lõi của nhà trường đến học sinh Họ là những người trực tiếp tiếp xúc và chịu trách nhiệm hiện thực hóa các giá trị này cùng với tập thể lớp học Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, giáo viên cần hiểu rõ tâm lý lứa tuổi, đặc điểm tâm sinh lý, nhận thức và hoàn cảnh cụ thể của học sinh để áp dụng những phương pháp phù hợp trong công tác giáo dục.
Học sinh THCS (11-15 tuổi) đang trải qua giai đoạn biến đổi lớn về tâm sinh lí và thể chất, đòi hỏi sự quan tâm toàn diện từ gia đình, nhà trường và xã hội Giai đoạn này các em muốn khẳng định cá tính và cái tôi riêng, nên thường được mô tả là “ẩm ương”, bất trị hoặc tuổi khủng hoảng Giáo viên cần gần gũi, định hướng thái độ, hành vi học sinh để giúp các em hình thành văn hóa ứng xử chuẩn mực phù hợp lứa tuổi Việc phối hợp giáo dục đồng bộ sẽ góp phần phát triển toàn diện, giúp các em vượt qua những thách thức của tuổi mới lớn một cách tích cực.
2.1.2 Cơ sở xác định giá trị cốt lõi của nhà trường THCS Để xác định giá trị cốt lõi của nhà trường, cần phải dựa trên các căn cứ:
20 http://c2thaibinh.tuyenquang.edu.vn/
- Dựa vào bối cảnh xã hội, mục tiêu giáo dục và các văn bản chỉ đạo cấp THCS
Văn hóa nhà trường thể hiện rõ mục tiêu giáo dục của quốc gia, giúp cụ thể hóa các giá trị cốt lõi phù hợp với mục tiêu phát triển giáo dục trong từng giai đoạn Việc xây dựng giá trị cốt lõi cần đảm bảo tính phù hợp để đáp ứng nhiệm vụ giáo dục mà nền giáo dục quốc gia hướng tới.
Mục tiêu giáo dục là hệ thống các chuẩn mực về mẫu hình nhân cách cần hình thành ở một đối tượng người được giáo dục nhất định
Dựa trên Luật Giáo dục 2019 và Chương trình GDPT tổng thể 2018, mục tiêu giáo dục phổ thông là giúp học sinh làm chủ kiến thức, vận dụng hiệu quả kỹ năng vào đời sống và phát triển khả năng tự học suốt đời, qua đó định hướng chọn nghề phù hợp Học sinh cần xây dựng và phát triển hài hòa các mối quan hệ xã hội, có cá tính, nhân cách và đời sống tâm hồn phong phú để sống ý nghĩa và góp phần vào sự phát triển của đất nước và nhân loại Mục tiêu này được cụ thể hóa qua các chuẩn đầu ra gồm 5 phẩm chất và 10 năng lực nhằm phát huy năng lực riêng của từng học sinh, giúp các em trở thành công dân có trách nhiệm, tự chủ và có ích cho xã hội Trong bối cảnh đổi mới này, các trường THCS cần điều chỉnh và bổ sung các giá trị mới để xây dựng văn hóa nhà trường phù hợp, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
Tham gia quảng bá giá trị cốt lõi của nhà trường trung học cơ sở
2.2.1 Mục đích quảng bá các giá trị cốt lõi
Các giá trị cốt lõi thể hiện rõ ràng trong văn hóa trường THCS đóng vai trò quyết định về giá trị và vị thế của nhà trường trong xã hội Tuy nhiên, thực tiễn xây dựng văn hóa nhà trường cho thấy cần đẩy mạnh hoạt động quảng bá giá trị cốt lõi để nâng cao nhận thức và tạo sự lan tỏa tích cực trong cộng đồng Việc này góp phần xây dựng hình ảnh trường học văn minh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển bền vững Quảng bá giá trị cốt lõi là hoạt động không thể thiếu để khẳng định vị trí của trường trong xã hội và thúc đẩy phong trào giáo dục mang đậm bản sắc riêng.
Xây dựng văn hóa nhà trường là quá trình có sự tham gia của nhiều bên liên quan, bao gồm đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong trường, học sinh, phụ huynh và các tổ chức, ban ngành địa phương liên quan Việc này nhằm giúp các thành viên trong và ngoài nhà trường hiểu rõ các giá trị cốt lõi, góp phần xây dựng một môi trường giáo dục tích cực và thống nhất Trong đó, vai trò chủ chốt của hiệu trưởng là then chốt, song sự phối hợp của toàn thể giáo viên, nhân viên, học sinh và phụ huynh mới đảm bảo thành công của quá trình xây dựng văn hóa nhà trường.
Việc truyền tải chính xác các nội dung giá trị cốt lõi của nhà trường đến từng thành viên, các bên liên quan và cộng đồng là bước quan trọng giúp nâng cao nhận thức về ý nghĩa và tầm quan trọng của xây dựng văn hóa nhà trường Để đạt được mục tiêu này, các giá trị cốt lõi cần được thống nhất và duy trì liên tục, nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của mỗi thành viên trong trường Việc phổ biến và tuyên truyền các giá trị sẽ tạo ra liên kết chặt chẽ giữa các thành viên, giúp hình thành trong suy nghĩ và chính sách nhà trường nét đặc trưng cốt lõi đó, đồng thời định hướng rõ ràng trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm tập thể trong việc xây dựng và phát triển văn hóa nhà trường.
Giáo viên đứng lớp, đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm tại trường THCS, cần hiểu rõ về các giá trị cốt lõi để chính họ là người thực hiện và truyền đạt những giá trị này đến học sinh hàng ngày Vai trò của giáo viên không chỉ dừng lại ở việc giảng dạy kiến thức mà còn bao gồm nhiệm vụ giáo dục đạo đức, phẩm chất và các giá trị đặc trưng của trường học Việc lan tỏa các giá trị cốt lõi trong môi trường giáo dục giúp hình thành nhân cách và phát triển toàn diện cho học sinh, góp phần xây dựng một cộng đồng học tập tích cực và bền vững.
- Giúp các thành viên nâng cao ý thức trách nhiệm của mình trong xây dựng, phát huy giá trị cốt lõi
Việc quảng bá giá trị cốt lõi là trách nhiệm chung của mỗi thành viên nhà trường, nhằm thúc đẩy sự hiểu rõ mục đích và ý nghĩa của quá trình này Mỗi cá nhân, tập thể đóng góp những phần việc có chủ đích và kế hoạch rõ ràng để lan tỏa giá trị cốt lõi, góp phần vào sự tồn tại và phát triển bền vững của nhà trường Quảng bá giá trị cốt lõi là công việc liên quan mật thiết đến quyền lợi của mọi cá nhân, giúp họ đưa ra các hành động thiết thực và giải pháp cụ thể để góp phần tuyên truyền hiệu quả.
2.2.2 Yêu cầu của việc quảng bá các giá trị cốt lõi
Để xây dựng thương hiệu vững mạnh, nhà trường cần tiến hành quảng bá các giá trị cốt lõi tới đa dạng đối tượng bao gồm cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh, phụ huynh, hội cha mẹ học sinh và các tổ chức, đoàn thể liên quan Việc này không chỉ giúp lan tỏa các giá trị một cách rộng rãi và hiệu quả mà còn tránh tình trạng xem việc quảng bá chỉ là nhiệm vụ của ban lãnh đạo nhà trường, mà cần có sự tham gia của tất cả các bên liên quan Quảng bá dựa trên sự thực chất, dựa trên việc xây dựng thương hiệu vững chắc và phát huy các giá trị cốt lõi của trường THCS là yếu tố then chốt giúp khai thác nguồn lực, nâng cao hình ảnh và vị thế của nhà trường trong cộng đồng.
- Nội dung quảng bá chính xác, thiết thực: Các giá trị cốt lõi của các trường
THCS cần tập trung vào các giá trị trọng tâm và phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, tránh quá nhiều yếu tố không khả thi Việc xác định giá trị cốt lõi phải dựa trên đặc điểm của từng trường, đặc biệt là các trường ở vùng sâu, vùng xa có hoàn cảnh đặc biệt Thay vì những giá trị như hội nhập, toàn cầu hay sáng tạo, các trường ở khu vực này nên ưu tiên các giá trị như tích cực, trách nhiệm, yêu thương, nghị lực, đoàn kết và học hỏi để phù hợp và khả thi hơn.
Việc quảng bá giá trị cốt lõi của nhà trường cần đa dạng về hình thức, bao gồm các phương tiện như triết lý, tầm nhìn, sứ mệnh, khẩu hiệu, ngôn ngữ, biểu tượng, logo, nghi lễ, ca khúc và các ấn phẩm để tạo ấn tượng mạnh và thu hút sự chú ý Các giá trị này phải được thể hiện sinh động, sáng tạo và đổi mới qua nhiều cách thức khác nhau để phù hợp với nhiều đối tượng và môi trường Quảng bá hiệu quả cần thực hiện trên nhiều diễn đàn và kênh truyền thông, kết hợp giữa môi trường thực thông qua các sự kiện, hoạt động thường xuyên và môi trường ảo nhờ công nghệ số để nâng cao độ phủ và tác động của chiến dịch truyền thông.
Để thúc đẩy sự phát triển toàn diện, cần đảm bảo tính mô phạm, chuyên nghiệp và hấp dẫn trong các hoạt động, đồng thời giữ cho không khí cởi mở, dễ dàng tương tác và khơi gợi sự sáng tạo cho các thành viên trong và ngoài trường Các nội dung cần được thiết kế phù hợp để thu hút sự quan tâm, khuyến khích sự tham gia tích cực của cộng đồng, qua đó nâng cao hiệu quả truyền thông và tạo dựng môi trường học tập năng động, sáng tạo.
2.2.3 Cách thức thực hiện quảng bá
Quảng bá giá trị cốt lõi của trường THCS có thể được thực hiện thông qua các hình thức truyền thống như tổ chức sự kiện, treo băng rôn, phát biểu tại các buổi họp, cũng như tận dụng các phương tiện truyền thông hiện đại như website, mạng xã hội để nâng cao nhận thức trong cộng đồng Việc kết hợp giữa môi trường thực và môi trường ảo giúp nâng cao hiệu quả truyền thông, tăng cường nhận diện thương hiệu của trường và khơi dậy tinh thần tự hào trong học sinh, thầy cô và phụ huynh Đây là chiến lược tối ưu để xây dựng hình ảnh tích cực và bền vững cho nhà trường, phù hợp với xu hướng phát triển trong thời đại số hóa.
Các giá trị cốt lõi của trường học nên được công bố rõ ràng qua các hệ thống ap phích, poster và băng rôn đặt tại những địa điểm dễ tiếp cận cả trong và ngoài khuôn viên trường Việc này giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng và tạo môi trường học tập tích cực, phù hợp với các quy chuẩn SEO về truyền thông nội bộ và quảng bá thương hiệu trường học.
Các giá trị cốt lõi của nhà trường có thể được thể hiện và quảng bá thông qua các hoạt động như cuộc thi vẽ tranh, thuyết trình, hay lồng ghép vào các nghi lễ như lễ khai mạc, lễ trao phần thưởng, sinh hoạt chuyên môn, lễ tết và liên hoan Các cuộc thi và nghi lễ này giúp truyền tải và nhấn mạnh các giá trị quan trọng, góp phần xây dựng hình ảnh tích cực và thống nhất trong cộng đồng trường học Nhà quản lý trường học nên tận dụng các nghi lễ như một cơ hội quan trọng để giới thiệu và nhấn mạnh những giá trị cốt lõi của nhà trường tới học sinh, phụ huynh và cán bộ giáo viên.
Giá trị cốt lõi có thể được tích hợp một cách tinh tế vào các biểu tượng (logo) của nhà trường, giúp truyền tải thông điệp chính một cách rõ ràng và ấn tượng Các biểu tượng mang sức mạnh lớn vì chúng góp phần tạo điểm nhấn nổi bật, thể hiện mục tiêu và giá trị mà nhà trường hướng tới Việc lồng ghép khéo léo các giá trị cốt lõi vào thiết kế logo không chỉ là một chiến lược quảng bá hiệu quả mà còn giúp dễ dàng nhận diện thương hiệu của trường học.
Các ấn phẩm sử dụng trong trường học như báo cáo thường niên, tài liệu chép tay, sổ vàng truyền thống, và các ấn phẩm định kỳ hay đặc biệt đóng vai trò quan trọng trong việc tuyên bố và phổ biến các giá trị cốt lõi của nhà trường Những tài liệu này giúp giới thiệu lịch sử, truyền thống, cũng như quảng bá hình ảnh của trường tới cả nội bộ lẫn bên ngoài Việc sử dụng các ấn phẩm truyền tải giá trị cốt lõi là chiến lược hiệu quả để thúc đẩy nhận thức và giữ gìn bản sắc trường học.
Tại trường song ngữ Hanoi Academy, nhà trường tổ chức cuộc thi “Thiết kế giá trị cốt lõi” nhằm giúp học sinh hiểu rõ hơn về 6 giá trị cốt lõi của trường Cuộc thi không chỉ tạo sân chơi bổ ích cho các bạn học sinh mà còn khơi dậy tinh thần sáng tạo và trách nhiệm của các em trong việc xây dựng môi trường giáo dục lý tưởng Giải thưởng hấp dẫn của cuộc thi là động lực khích lệ các học sinh tích cực tham gia và thể hiện năng lực của mình Đây là hoạt động góp phần tăng cường nhận thức về giá trị cốt lõi, góp phần xây dựng cộng đồng học sinh Hanoi Academy đoàn kết, phát triển toàn diện.
Cuộc thi “Thiết kế giá trị cốt lõi” ở trường song ngữ Hanoi Academy được mô tả trên áp phích 24
Tham gia xây dựng niềm tin cho học sinh, đồng nghiệp vào các giá trị cốt lõi
2.3.1 Tham gia nâng cao nhận thức cho học sinh và đồng nghiệp về giá trị cốt lõi
Việc xây dựng giá trị cốt lõi là trách nhiệm chung của toàn bộ thành viên trong trường, đặc biệt là giáo viên và học sinh, vì họ đóng vai trò quyết định trong quá trình củng cố và phát triển những giá trị này Các hoạt động giáo dục của nhà trường nhằm mục đích bồi dưỡng và phát triển nhân cách học sinh, trong đó người học giữ vai trò trung tâm của quá trình nhận thức, còn người dạy đóng vai trò định hướng và điều khiển hoạt động này Hiểu rõ vai trò và tầm quan trọng của các giá trị cốt lõi của nhà trường là chìa khóa để xây dựng môi trường giáo dục phát triển toàn diện Các thành phần trong nhà trường cần xác định rõ giá trị cốt lõi của trường là gì, vai trò của chúng trong hoạt động giáo dục, và làm thế nào để hiện thực hóa các giá trị đó một cách hiệu quả.
Hiểu rõ những giá trị cốt lõi giúp giáo viên và học sinh nhận thức rõ các mặt thể hiện của chúng, bắt đầu từ sứ mệnh, tầm nhìn của nhà trường đến phong cách giảng dạy, văn hoá ứng xử, văn hoá giảng dạy và học tập cũng như cảnh quan trường học Nhà trường cần có các phương pháp tích cực và hiệu quả để thấm sâu các giá trị cốt lõi vào nhận thức của từng thành viên, qua đó xây dựng niềm tin vững chắc vào các giá trị này Việc giới thiệu và phân tích giá trị cốt lõi trong các diễn đàn, sự kiện của nhà trường giúp duy trì sự tác động liên tục và bền bỉ Ngoài ra, giá trị cốt lõi còn được tích hợp vào hoạt động chuyên môn, sinh hoạt tập thể và tiêu chí đánh giá, khen thưởng, nhằm hình thành và củng cố niềm tin vào những giá trị cốt lõi trong cộng đồng trường học.
Trong các lớp học, GVCN đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của học sinh về giá trị cốt lõi và thúc đẩy việc thực hiện những giá trị này thông qua một quá trình liên tục bắt đầu từ nhận thức, hình thành thái độ đến hành vi Quá trình này không chỉ đơn thuần là các tuyên bố chung chung, mà là một chu trình thường xuyên và bền vững Để đạt được hiệu quả, việc triển khai giá trị cốt lõi cần phải được hướng dẫn chủ động từ phía giáo viên và GVCN ngay trong lớp học, góp phần xây dựng thái độ tích cực và hình thành hành vi phù hợp cho học sinh.
Giá trị cốt lõi là nền tảng quan trọng mà nhà trường muốn truyền đạt cho học sinh, vì vậy giáo viên cần giúp các em hiểu rõ ý nghĩa và lý do lựa chọn các giá trị này Giá trị cốt lõi nên được tích hợp vào hoạt động hàng ngày của lớp học, như trang trí lớp, sử dụng các câu khẩu hiệu hoặc tranh vẽ thể hiện giá trị cốt lõi, từ đó tạo môi trường giáo dục phù hợp Các sản phẩm của học sinh như tranh vẽ, viết, thiết kế có thể thể hiện các giá trị này, giúp các em gắn kết và nhận thức rõ hơn về ý nghĩa của chúng Ngoài ra, việc trang trí phần thưởng như vở, sách, truyện với các cụm từ thể hiện giá trị cốt lõi giúp củng cố ý thức và ghi nhớ giá trị trong tâm trí học sinh Sau các hoạt động giáo dục, giáo viên nên thực hiện phân tích để liên hệ và nhấn mạnh các giá trị cốt lõi, từ đó tạo cơ hội để học sinh “cọ xát” thực tế, hình thành thói quen, nếp sống và hành vi phù hợp với các giá trị này Như vậy, qua các bài học và hoạt động, học sinh sẽ ngày càng hiểu rõ, cảm nhận và hướng tới việc thực hiện những chuẩn mực giá trị cốt lõi của nhà trường.
2.3.2 Tạo động lực, hình thành thói quen thực hiện giá trị cốt lõi cho học sinh và đồng nghiệp trong nhà trường Để xây dựng niềm tin của tập thể nhà trường vào giá trị cốt lõi, các giá trị đó phải được hiện thực hóa trong các nhiệm vụ cụ thể Cùng với việc xác định các giá trị cốt lõi của nhà trường là việc xác định các đối tượng, nhiệm vụ cụ thể gắn với giá trị cốt lõi của nhà trường: văn hóa quản lý của CBQL nhà trường gắn kết với giá trị cốt lõi của nhà trường; văn hóa giảng dạy của GV gắn kết giá trị cốt lõi của nhà trường; văn hóa học tập của học sinh gắn kết với giá trị cốt lõi của nhà trường Ví dụ một nhà trường nêu cao tinh thần đoàn kết, hợp tác, tính năng động, sáng tạo, đổi mới và lấy chất lượng, hiệu quả làm đầu thì trong phải vận dụng hình thức trao quyền trong quản lý, đề cao vai trò cá nhân, trong dạy học phải luôn đổi mới phương pháp giảng dạy, hướng tới chất lượng, thực chất, tôn trọng cá tính và các hoạt động sáng tạo của học sinh… Các giá trị đó quy định việc lựa chọn, cách thức thực hiện, mục đích những nhiệm vụ trong hoạt động giáo dục Hiệu trưởng cùng GV, học sinh, phụ huynh hiện thực hóa các giá trị này trong các giao tiếp ứng xử hàng ngày, trong quá trình xây dựng mục tiêu giáo dục, kế hoạch năm học, quá trình đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh Để tạo động lực thực hiện cho GV và học sinh, thứ nhất, cần làm cho GV và học sinh nhận thức rõ về vai trò và tính đúng đắn của việc xây dựng các giá trị cốt lõi của nhà trường Nếu nhà trường không có những giá trị cốt lõi - vốn đóng vai trò như chiếc la bàn chỉ hướng, các quyết định quan trọng sẽ bị tác động bởi sở thích cá nhân và khó có thể xây dựng một môi trường văn hóa học đường lành mạnh, tích cực Là thành viên của nhà trường, GV cần tham gia xây dựng được bộ giá trị cốt lõi của nhà trường vừa lành mạnh vừa bền vững Việc cụ thể hóa giá trị cốt lõi vào hoạt động dạy học, giáo dục cũng như quan hệ ứng xử hàng ngày dần sẽ hình thành cho GV, học sinh thói quen thực hiện các giá trị cốt lõi một cách tự nhiên Và theo thời gian, các giá trị cốt lõi của nhà trường sẽ chuyển hóa thành nhân cách, cá tính, cụ thể hóa thành hành động, lối ứng xử của các cá nhân và tập thể nhà trường, trở thành bản sắc văn hóa riêng của nhà trường Thói quen này cần được hình thành dựa trên sự tin tưởng, đồng thuận Thứ hai, nhà trường cần tạo động lực thực hiện bằng các chế độ chính sách khen thưởng thực hiện nhiệm vụ Điều này giúp GV và học sinh có thêm niềm tin, sự hào hứng, phấn khởi khi hiện thực hóa các giá trị cốt lõi của văn hóa nhà trường
Giáo viên có thể thúc đẩy việc thực hiện các giá trị cốt lõi trong học sinh bằng cách sử dụng lời khen ngợi và tuyên dương, giúp tạo động lực tích cực Việc trao thưởng thực tế và phù hợp cũng đóng vai trò quan trọng trong việc khích lệ tinh thần học tập và hợp tác của học sinh Những phương pháp này không chỉ nâng cao ý thức về giá trị mà còn thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh trong môi trường giáo dục.
2.3.3 Tham gia đưa những giá trị cốt lõi vào chương trình hành động của nhà trường, lớp học
- Xây dựng sứ mệnh, tầm nhìn của nhà trường
Trong một trường THCS, xác định "tầm nhìn" là nhằm trả lời câu hỏi: nhà trường mong muốn gì và sẽ phát triển như thế nào trong tương lai Tuyên bố về "tầm nhìn" đóng vai trò hướng dẫn toàn bộ hoạt động của nhà trường, thống nhất mọi người trong việc hướng tới một tương lai lý tưởng và mục tiêu chung.
Tuyên bố “sứ mệnh” của nhà trường phản ánh toàn diện các hoạt động giáo dục, từ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh đến phụ huynh và chất lượng giáo dục Nó nhằm trả lời câu hỏi về mục tiêu của hoạt động giáo dục, nhà trường sẽ làm gì và phục vụ ai Một tuyên bố “sứ mệnh” cần súc tích, rõ ràng, dễ hiểu, thể hiện lý do tồn tại của nhà trường và định hướng các hoạt động phù hợp Đồng thời, nó phải thể hiện các cơ hội mà xã hội cần đến, phù hợp với năng lực của nhà trường và cam kết lâu dài của nhà trường trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục.
Một điểm cần lưu ý quan trọng là phân biệt rõ chức năng, nhiệm vụ với “Sứ mệnh” của nhà trường “Sứ mệnh” của trường học cần được tuyên bố rõ ràng, thể hiện rõ phương hướng phát triển và hoạt động của nhà trường một cách cụ thể và minh bạch.
- Xây dựng phong cách dạy học và phong cách làm việc của GV
Xây dựng phong cách dạy học phản ánh các giá trị mà nhà trường mong muốn hướng tới, đồng thời giúp hình thành hình ảnh chuyên nghiệp của đội ngũ giáo viên Mỗi giáo viên có phong cách dạy học độc đáo dựa trên năng lực sư phạm, cá tính và đặc điểm của môn học, song phải phù hợp với mục tiêu chung của trường Trong môi trường giáo dục, phong cách giảng dạy cần thể hiện giá trị cốt lõi của nhà trường để tạo ra sự nhất quán và thống nhất trong giảng dạy Việc xây dựng phong cách dạy học phù hợp giúp nâng cao chất lượng giáo dục, thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh và tạo dựng môi trường học tập tích cực.
Ví dụ, nếu giá trị mà nhà trường hướng tới là sáng tạo, phong cách dạy học của giáo viên cần phù hợp để thể hiện sự tôn trọng và khuyến khích sự sáng tạo của học sinh Giáo viên phải tạo ra những cơ hội thuận lợi nhất để học sinh thể hiện năng lực và phẩm chất của bản thân, góp phần thúc đẩy môi trường học tập sáng tạo và đa dạng.
Trong quá trình giảng dạy và tổ chức hoạt động giáo dục cho học sinh THCS, giáo viên cần luôn chú ý đến đặc điểm tâm sinh lý tuổi teen để tạo môi trường học tập phù hợp Giáo viên đồng cảm và hiểu rõ sở thích, suy nghĩ của học sinh, như yêu thích nhóm nhạc hay xu hướng thẩm mỹ, giúp dễ dàng xây dựng mối quan hệ gần gũi và tạo tiếng nói chung Phong cách dạy học của giáo viên không nên quá cứng nhắc, mà cần linh hoạt, sáng tạo và tập trung vào hoạt động hóa người học để tăng sự tương tác Thay đổi phù hợp phong cách giảng dạy không chỉ nâng cao hiệu quả học tập mà còn góp phần truyền đạt các giá trị cốt lõi, hình thành nhân cách của học sinh THCS.
Xây dựng phong cách làm việc đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy của nhà trường Mỗi tổ chức giáo dục đều phát triển phong cách làm việc riêng, như tinh thần trách nhiệm và sự phấn đấu để tạo ra môi trường học tập hạnh phúc dựa trên yêu thương, an toàn và tôn trọng Nhiều giáo viên tận dụng mọi thời gian để làm việc một cách say mê và sáng tạo, luôn sẵn sàng chia sẻ tâm tư, nguyện vọng của học sinh nhằm nâng cao trải nghiệm học tập của các em.
Học sinh THCS là độ tuổi nhạy cảm, cần sự hỗ trợ từ gia đình, bố mẹ và thầy cô trong việc định hướng cảm xúc và cách ứng xử với bạn bè Việc này giúp hình thành các suy nghĩ tích cực, xây dựng phẩm chất đạo đức và phát triển kỹ năng sống cần thiết để chuẩn bị cho hành trình trưởng thành Sự đồng hành của gia đình và nhà trường góp phần quan trọng trong việc hình thành nhân cách và nâng cao khả năng ứng xử văn minh của học sinh THCS.
Họ sẵn sàng hợp tác và chia sẻ trong công việc; luôn tôn trọng đồng nghiệp, tôn trọng nhân cách học sinh cũng như các phụ huynh
Một số giáo viên chỉ làm việc vì những mục tiêu và lợi ích trước mắt, chưa phát huy vai trò và trách nhiệm của mình trong công tác giảng dạy Họ còn thiếu tinh thần đồng đội, có xu hướng ganh đua và cá nhân chủ nghĩa, đồng thời không quan tâm đến cảm xúc của người học, gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường giáo dục.
Ví dụ minh họa về xây dựng và quảng bá giá trị cốt lõi của nhà trường
Trường THCS A đã xây dựng hơn 30 năm và hiện là trường trung học cơ sở ngoại thành với khuôn viên rộng 10.000 m², đảm bảo không gian xanh, thoáng đãng Hệ thống cơ sở vật chất đầy đủ gồm phòng học, phòng thí nghiệm, sân chơi, và các không gian dành cho câu lạc bộ hoạt động ngoại khóa, đáp ứng nhu cầu phát triển toàn diện của học sinh Đội ngũ giáo viên của trường đạt chuẩn và trên chuẩn, nhiệt huyết, yêu nghề, liên tục được đào tạo nâng cao trình độ và nghiệp vụ hàng năm, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập.
Chương trình giáo dục của nhà trường hướng tới cam kết và đảm bảo cho học
Trường học thân thiện tạo điều kiện môi trường lý tưởng để học sinh phát triển toàn diện về phẩm chất và năng lực của bản thân Học sinh được trang bị đầy đủ các trang thiết bị cần thiết để thúc đẩy quá trình học tập và rèn luyện kỹ năng Môi trường giáo dục đổi mới căn bản và toàn diện nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, giúp học sinh phát triển năng lực cá nhân trong một không gian thân thiện, an toàn và sáng tạo.
Trong bối cảnh đó, nhà trường tuyên bố giá trị cốt lõi gồm:
Trong quá trình xây dựng giá trị cốt lõi, nhà trường luôn nhấn mạnh các yếu tố trọng tâm như tôn trọng, chính trực, kỷ luật, hợp tác, kiên trì và đam mê Những giá trị này được hình thành qua các bước cụ thể nhằm đảm bảo sự nhất quán và phát triển bền vững trong môi trường giáo dục Việc thực hiện các bước này giúp nhà trường truyền đạt rõ ràng các nguyên tắc hoạt động dựa trên giá trị cốt lõi để thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh và tập thể.
Bước 1: Xác định các căn cứ xây dựng giá trị cốt lõi
Ban lãnh đạo nhà trường tổ chức cuộc họp để phân tích, đánh giá các giá trị cốt lõi đã xây dựng, đồng thời định hướng phát triển những giá trị cốt lõi mới phù hợp với tình hình hiện tại Giáo viên đóng vai trò là tư vấn và tiếp nhận nhiệm vụ trong việc xây dựng, quảng bá các giá trị cốt lõi của nhà trường nhằm thúc đẩy văn hóa giáo dục tích cực và thống nhất trong toàn thể cán bộ, giáo viên và học sinh.
- Căn cứ vào bối cảnh xã hội, mục tiêu giáo dục bậc THCS và các văn bản chỉ đạo về xây dựng văn hóa nhà trường của các cấp
Trong bối cảnh quốc tế phát triển mạnh mẽ và xu hướng toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng, giáo dục đang đối mặt với thách thức về đảm bảo nguồn nhân lực phù hợp cho thị trường lao động Đổi mới giáo dục trở thành nhu cầu cấp thiết và xu hướng toàn cầu, giúp xây dựng văn hóa nhà trường đáp ứng yêu cầu đổi mới sáng tạo Việc xây dựng văn hóa nhà trường cần dựa trên những biến đổi về kinh tế, khoa học và văn hóa của thế giới để phù hợp với các yêu cầu mới Trường THCS A đặc biệt chú trọng phát triển năng lực hợp tác cho học sinh, giúp các em rèn luyện phẩm chất và năng lực để hội nhập quốc tế hiệu quả trong bối cảnh hiện nay.
Trong bối cảnh đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ từng bước vươn ra thế giới, giáo dục Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế trên trường quốc tế Các trường học, đặc biệt là các trường THCS, đang vận hành phù hợp với xu thế toàn cầu nhằm tạo ra nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu xã hội ngày càng cao Chính sách đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành động của giáo viên và cán bộ trong nhà trường Nhà trường hướng tới việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh nhằm thúc đẩy phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh, chú trọng đánh giá phẩm chất cá nhân như nền tảng hình thành nhân cách Trung tâm của quá trình này chính là xây dựng văn hóa nhà trường, góp phần nâng cao phẩm chất người học và phát triển toàn diện năng lực của học sinh.
- Căn cứ vào truyền thống văn hóa của nhà trường
Trường THCS A tự hào giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng một ngôi trường như “tổ ấm chan chứa tình thân”, biểu tượng của gia đình Việt Nam với nền tảng là những gia phong truyền thống Văn hóa nhà trường được phát triển dựa trên 7 nét cốt lõi gồm giao tiếp, kỷ luật, học tập, tiết kiệm, bảo vệ môi trường, sử dụng thiết bị thông minh và phát triển chuyên môn, góp phần hình thành một môi trường giáo dục toàn diện Giao tiếp được xem là sợi dây kết nối giữa các thành viên, trong đó cán bộ nhà trường là tấm gương tự tin, cởi mở và thấu cảm, thể hiện qua những hành xử thân thiện và sử dụng ngôn ngữ tích cực Các giáo viên không chỉ giảng dạy kiến thức mà còn làm gương về lối sống học tập suốt đời, khuyến khích học sinh tự học, phát triển năng lực toàn cầu và trở thành công dân quốc tế Ý thức kỷ luật được coi là thước đo thành công, với giáo viên là đại sứ của sự công bằng, còn học sinh luôn coi kỷ luật là nền tảng phát triển Trường cũng lan tỏa văn hóa tiết kiệm và bảo vệ môi trường, hình thành thói quen sống giản dị, góp phần xây dựng cộng đồng ý thức trách nhiệm và bền vững.
- Căn cứ vào truyền thống văn hóa của địa phương
Trường học nằm trong lòng thủ đô ngàn năm văn hiến, nơi lưu giữ và truyền tải những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Văn hóa truyền thống biểu hiện qua những điều nhỏ nhất hàng ngày, từ lời nói “xin lỗi”, “cảm ơn” đến cách chào hỏi, mời chào người thân và người lạ Gia đình và nhà trường thống nhất giáo dục con cái sống đúng đắn, tôn trọng người khác để xây dựng môi trường văn hóa lịch sự, văn minh Giá trị cốt lõi của nhà trường được dựa trên nền tảng văn hóa địa phương, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức cộng đồng cho thế hệ trẻ.
Bước 2: Thiết lập giá trị cốt lõi của nhà trường phù hợp bối cảnh mới
Việc lựa chọn để tuyên bố các giá trị cốt lõi được thực hiện bằng cách lấy ý kiến của các bên liên quan thông qua hội thảo, seminar
- Lấy ý kiến từ các nhóm thành viên trong nhà trường:
Chương trình bắt đầu bằng việc lấy ý kiến giảng viên thông qua seminar chuyên môn của ban chuyên môn về xây dựng văn hóa nhà trường, nhằm thống nhất các giá trị cốt lõi cần tuyên bố Tiếp theo, ý kiến của giảng viên, cán bộ, nhân viên toàn trường được thu thập rộng rãi qua các hoạt động sinh hoạt chuyên môn và khảo sát đại trà Dữ liệu sau đó được xử lý cẩn thận để lựa chọn các giá trị cốt lõi phù hợp nhất Cuối cùng, ban chuyên môn về xây dựng văn hóa nhà trường đưa ra quyết định cuối cùng về các giá trị cốt lõi sẽ được tuyên bố, đảm bảo tính thống nhất và phù hợp với toàn trường.
Để lấy ý kiến học sinh về các giá trị cốt lõi, nhà trường tổ chức các buổi sinh hoạt lớp và phát phiếu thăm dò ý kiến, giúp học sinh lựa chọn những giá trị phù hợp nhất Bên cạnh đó, các học sinh tiêu biểu và đại diện được mời tham gia thảo luận nhằm thống nhất các giá trị cốt lõi phù hợp với môi trường học đường Quá trình này góp phần xây dựng văn hóa nhà trường dựa trên sự đồng thuận và ý kiến của học sinh.
Nhà trường đã lấy ý kiến phụ huynh bằng cách tổ chức họp phụ huynh định kỳ và gửi thư xin ý kiến, nhằm khảo sát mức độ đồng thuận về giá trị cốt lõi cần được tuyên bố Đồng thời, quá trình này giúp đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và phụ huynh trong việc xác định các giá trị căn bản phù hợp với môi trường giáo dục Những ý kiến phản hồi từ phụ huynh đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành tuyên bố đào tạo dựa trên các giá trị cốt lõi, tạo nền tảng vững chắc cho chương trình giáo dục toàn diện.
Trong bước này, giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò quan trọng trong việc góp ý về giá trị cốt lõi xây dựng nhà trường, đồng thời tổ chức lấy ý kiến của học sinh qua các hoạt động sinh hoạt lớp và phụ huynh qua thư xin ý kiến hoặc họp phụ huynh định kỳ Giáo viên bộ môn có thể tham gia với tư cách là người đóng góp ý kiến hoặc hỗ trợ kỹ thuật trong xử lý kết quả trưng cầu ý kiến, đặc biệt phù hợp với các giáo viên có năng lực về công nghệ.
+ Cuối cùng là lấy ý kiến cựu sinh viên về những giá trị cốt lõi mà nhà trường sẽ xây dựng
- Xử lí kết quả và lựa chọn kết quả
Dựa trên dữ liệu nhập vào phần mềm Excel, chúng tôi đã lọc ra các giá trị cốt lõi có tần suất lựa chọn cao nhất để đảm bảo tính khách quan và chính xác Ban giám hiệu cùng Ban chuyên môn đã tổ chức họp để đánh giá và lựa chọn các giá trị cốt lõi phù hợp với quan điểm cũng như định hướng phát triển chung của nhà trường Quy trình này nhằm đảm bảo các giá trị cốt lõi phản ánh đúng mục tiêu và phù hợp với chiến lược giáo dục phổ thông mới của nhà trường.
Dựa trên phân tích tần suất lặp lại các đề xuất của nhóm thành viên trong nhà trường, các giá trị cốt lõi đạt mức độ bình chọn cao nhất đã được xác định Ban giám hiệu cùng Ban chuyên môn đã lựa chọn 6 giá trị cốt lõi quan trọng nhất để làm nền tảng phát triển nhà trường Những giá trị này phản ánh sự đồng thuận và cam kết của cộng đồng giáo dục trong việc hướng tới mục tiêu giáo dục chất lượng cao và bền vững Việc xác định các giá trị cốt lõi này góp phần xây dựng một môi trường giáo dục thân thiện, hiện đại và phù hợp với nhu cầu của học sinh, sinh viên.
Tôn trọng - chính trực - kỷ luật - hợp tác - kiên trì - đam mê
Bước 3: Quảng bá giá trị cốt lõi được lựa chọn
Trường THCS A quảng bá các giá trị cốt lõi thông qua nhiều hình thức khác nhau:
- Trường THCS A đã thực hiện tuyên truyền giá trị cốt lõi của nhà trường một cách sâu rộng bằng nhiều hình thức khác nhau
Trường THCS A quảng bá giá trị cốt lõi của nhà trường thông qua website một cách sinh động, bài bản và đầy đủ thông tin Trang web giúp các thành viên hiểu rõ hơn về lối sống, văn hóa ứng xử trong trường học, cũng như trách nhiệm của nhà trường, gia đình, tổ chức, đoàn thể và chính quyền địa phương trong việc xây dựng văn hóa ứng xử Nội dung cập nhật về thái độ, hành vi, ngôn ngữ và chuẩn mực của học sinh, giáo viên, cán bộ nhân viên được trình bày rõ ràng, dễ hiểu Đặc biệt, giá trị cốt lõi của nhà trường được giới thiệu trang trọng, mô hình hóa dưới dạng sơ đồ có chú thích chi tiết, góp phần nâng cao nhận thức và hình thành nền văn hóa học đường tích cực.
Lập kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường trung học cơ sở
3.1.1 Môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường trung học cơ sở Môi trường văn hoá lành mạnh, thân thiện là thuật ngữ dùng để chỉ môi trường giáo dục tích cực, tốt đẹp, được xây dựng và phát triển trong nhà trường
Biểu hiện của môi trường văn hóa lành mạnh, tích cực trong nhà trường được xác định trong Nghị định số 80/2017/NĐ-CP của Chính phủ 33 như sau:
Môi trường giáo dục lành mạnh là nơi không có tệ nạn xã hội hay bạo lực, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển toàn diện của học sinh Trong môi trường này, người học, cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên sống sống lành mạnh, ứng xử văn hóa và có lối sống tích cực Môi trường giáo dục an toàn và trong sáng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và hình thành nhân cách cho học sinh.
Môi trường giáo dục thân thiện là nơi học sinh được tôn trọng, đối xử công bằng, bình đẳng và nhân ái, góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của người học Đây còn là môi trường mở rộng dân chủ, tạo điều kiện để phát huy phẩm chất và năng lực của từng học sinh Một môi trường giáo dục thân thiện giúp xây dựng môi trường học tập tích cực, nơi mọi người đều cảm thấy an tâm, được khuyến khích sáng tạo và phát triển bản thân vượt trội.
Môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện tại trường THCS tạo ra một không gian giáo dục tích cực dựa trên nền tảng giá trị văn hóa, thúc đẩy mối quan hệ hiểu biết và tôn trọng giữa các thành viên Học sinh THCS được khuyến khích tham gia các hoạt động vui chơi, văn nghệ, thể dục, thể thao phù hợp với độ tuổi và đặc điểm tâm sinh lý Thầy cô và nhà trường tạo điều kiện tối đa để học sinh phát triển phẩm chất, năng lực thông qua các hoạt động giáo dục đa dạng, góp phần hình thành môi trường học tập tích cực, an toàn và thân thiện.
Nhìn chung, môi trường giáo dục này có những đặc điểm nổi bật sau:
- Coi trọng tinh thần dân chủ
- Không có tệ nạn xã hội và bạo lực học đường
- Học sinh, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên có lối sống, ứng xử văn hóa
Nghị định số 80/2017/NĐ-CP ngày 17 tháng 7 năm 2017 của Chính phủ quy định về môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện, nhằm thúc đẩy phát triển giáo dục tích cực và an toàn cho học sinh Quy định này nhấn mạnh việc xây dựng môi trường giáo dục không bạo lực, đảm bảo an toàn về thể chất và tinh thần cho học sinh Chính phủ đề cao vai trò của nhà trường, gia đình và cộng đồng trong công tác phòng, chống bạo lực học đường, góp phần tạo ra môi trường học tập tích cực, thân thiện và phát triển toàn diện cho học sinh Nghị định cũng cung cấp các biện pháp cụ thể để kiểm soát, phòng ngừa và xử lý các hành vi gây mất an toàn trong môi trường giáo dục, đồng thời nâng cao ý thức về trách nhiệm của từng cá nhân trong việc duy trì môi trường học đường lành mạnh, an toàn.
- Học sinh được tôn trọng, được tạo điều kiện để phát triển phẩm chất và năng lực
3.1.2 Tham gia lập kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường trung học cơ sở a Phân tích thực trạng
Khi lập kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện, nhà trường cần phân tích bối cảnh thực tiễn, điểm mạnh, điểm yếu để xác định mục tiêu và nhiệm vụ Việc khảo sát nên được thực hiện đồng bộ, dựa trên thực tế, tập trung vào nhận thức và quan điểm của giáo viên và học sinh về vai trò và ý nghĩa của việc xây dựng văn hóa nhà trường Nội dung khảo sát cần làm rõ các thành tố của văn hóa trường, biểu hiện cụ thể của môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện, đồng thời đề xuất các giải pháp xây dựng từ góc độ người dạy và người học Các phương pháp khảo sát đa dạng như phân tích tài liệu, sử dụng bảng hỏi, phiếu đánh giá và phỏng vấn trực tiếp giúp đánh giá chính xác thực trạng văn hóa của nhà trường.
Trong bước này, tùy theo phân công, giáo viên có thể tham gia các công việc sau:
- Tham gia xây dựng nội dung, tiêu chí và phương pháp, phương tiện khảo sát, phân tích thực trạng, bối cảnh văn hóa của nhà trường
- Tham gia phân tích, đánh giá về môi trường văn hóa hiện tại của nhà trường;
- Hỗ trợ phân tích, khảo sát thực trạng bằng việc phản hồi các bản tham vấn, khảo sát; nêu trực tiếp ý kiến hoặc bằng văn bản…
Ví dụ, trong vai trò tham vấn, hỗ trợ, GV có thể trả lời các bảng hỏi sau đây:
(1) Ở trường thầy/ cô, những nội dung văn hóa nhà trường nào đã được xây dựng?
Nội dung VHNT Đã xây dựng
Xây dựng nhưng chưa đầy đủ
Hệ thống giá trị cốt lõi
Quy tắc ứng xử của nhà trường
Văn hóa giảng dạy và học tập
Phát huy và bảo tồn văn hoá địa phương trong trường học…
(2) Ở trường thầy/cô, các dấu hiệu văn hóa lành mạnh, thân thiện thường biểu hiện ở mức nào?
Quan trọng Ít quan trọng
Nuôi dưỡng bầu không khí cởi mở, dân chủ, hợp tác, tin cậy và tôn trọng lẫn nhau
Mỗi cán bộ, giáo viên hiểu rõ trách nhiệm, luôn có ý thức chia sẻ trách nhiệm, tích cực tham gia vào các hoạt động giáo dục, dạy học
Coi trọng HS, cổ vũ sự nỗ lực hoàn thành công việc và ghi nhận sự thành công của mỗi HS
Xây dựng những chuẩn mực nền tảng để thực hiện
Khuyến khích giáo viên cải tiến phương pháp giáo dục, luôn tích cực đổi mới, sáng tạo để nâng cao chất lượng giáo dục
Hình thành lối sống thân thiện với môi trường
Kết nối với các phong trào văn hoá tại địa phương
(3) Ở trường thầy/cô, các dấu hiệu văn hóa không lành mạnh, thân thiện thường biểu hiện ở mức nào?
Mức độ Rất thường xuyên
Buộc tội, đổ lỗi cho nhau
Kiểm soát làm mất quyền tự do và tự chủ cá nhân
Thiếu sự động viên khuyến khích
Thiếu sự cởi mở, sự tin cậy
Thiếu sự hợp tác, chia sẻ, học hỏi b Xác định mục tiêu xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện
Mục tiêu xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường THCS là nhằm tạo ra một không gian học tập tích cực và an toàn cho học sinh Việc xác định rõ mục tiêu giúp tập trung nguồn lực và chiến lược vào phát triển các hoạt động xây dựng môi trường văn hóa tích cực Điều này cũng hỗ trợ công tác kiểm soát, giám sát hiệu quả các hoạt động nhằm duy trì và thúc đẩy môi trường học đường lành mạnh, thân thiện Kết quả cuối cùng là nâng cao nhận thức và ý thức của cộng đồng trường học về giá trị của môi trường văn hóa tích cực.
Dưới đây là một số định hướng trong việc xác định mục tiêu xây dựng văn hóa nhà trường lành mạnh thân thiện ở nhà trường THCS:
Mục tiêu xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện cần phải thực tế, phù hợp với hiện trạng của nhà trường và khả năng triển khai Điều này dựa trên phân tích đánh giá thực trạng môi trường văn hóa nhà trường về cấu trúc, chức năng và biểu hiện; đồng thời dựa trên kết quả đánh giá chất lượng môi trường văn hóa, điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức và dự báo về tình hình phát triển môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện trong tương lai.
Không thể có một mục tiêu chung cho cùng cấp THCS ở mọi địa phương trong xây dựng môi trường văn hoá lành mạnh, thân thiện
Các mục tiêu cần được trình bày rõ ràng theo nhiều cấp độ và tầm quan trọng khác nhau, đồng thời ưu tiên theo trình tự thực hiện hợp lý để đảm bảo hiệu quả Việc xác định thời gian thực hiện cũng rất quan trọng, phù hợp với các mục tiêu ngắn hạn hoặc dài hạn nhằm thúc đẩy quá trình phát triển bền vững của tổ chức.
Mục tiêu xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện cần phải phù hợp với những thay đổi thực tế trong tổ chức các hoạt động dạy học và giáo dục Điều này đảm bảo rằng các hoạt động phù hợp với mục tiêu và yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông 2018, góp phần tạo nên môi trường học tập tích cực, bảo vệ giá trị văn hóa tốt đẹp cho cộng đồng.
Trong quá trình xây dựng mục tiêu cấp vĩ mô (mục tiêu chung của trường), giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc tham gia và hỗ trợ hiệu trưởng bằng cách xác định nội dung mục tiêu phù hợp, đề xuất các ý tưởng để hoàn thiện mục tiêu, đồng thời góp ý nhằm đảm bảo các mục tiêu này phản ánh đúng thực trạng và hướng phát triển của nhà trường Sự góp sức của giáo viên góp phần tạo nên mục tiêu rõ ràng, khả thi và mang tính thúc đẩy sự phát triển toàn diện của trường học.
Tham gia xác định tính hợp lý giữa các giá trị văn hóa lành mạnh, thân thiện phù hợp với điều kiện thực tiễn của nhà trường là bước quan trọng trong xây dựng môi trường giáo dục tích cực Nhà trường cần phân tích và đề xuất các giải pháp, đồng thời tham vấn hiệu trưởng về các vấn đề liên quan đến phát triển giá trị này Việc định danh rõ ràng các biểu hiện và mức độ ưu tiên của văn hóa lành mạnh, thân thiện giúp tạo nền tảng vững chắc cho quá trình xây dựng môi trường giáo dục chất lượng cao.
Đề xuất, hoàn thiện các mục tiêu theo kế hoạch dài hạn, trung hạn và ngắn hạn để đảm bảo sự phát triển bền vững của nhà trường Đồng thời, xác định các định hướng nội dung văn hóa nhà trường như xây dựng quy tắc ứng xử và phát triển văn hóa cảnh quan nhằm tạo môi trường học tập tích cực và thống nhất Việc rõ ràng hóa các mục tiêu và định hướng này giúp thúc đẩy sự đồng thuận và nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường.
Tham gia góp ý về tính khả thi của các mục tiêu và đề xuất điều chỉnh phù hợp với thực tiễn nhà trường, nội dung và đối tượng thực hiện là bước quan trọng để đảm bảo thành công chung Để hoàn thành mục tiêu của toàn trường, từng lớp học và mỗi học sinh cần thực hiện các nhiệm vụ cụ thể, phù hợp với định hướng phát triển giáo dục trung học cơ sở Cấp THCS cần xác định rõ các mục tiêu phù hợp với đặc thù và khả năng của nhà trường để đảm bảo hiệu quả và khả thi trong quá trình thực hiện.
Trong các trường học vùng nông thôn, miền núi gặp nhiều khó khăn về điều kiện vật chất, giá trị văn hóa cần hướng tới sự sẻ chia, ý chí quyết tâm và tinh thần đoàn kết vượt khó của giáo viên và học sinh Đặc biệt, đối với những trường có nhiều học sinh dân tộc thiểu số, cần lưu ý đến đặc thù văn hóa của các em, bao gồm lối sống, cách ứng xử, ngôn ngữ và trang phục để xây dựng môi trường học tập phù hợp và hòa nhập.
Thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường
3.2.1 Định hướng chung Để thực hiện kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện, ban Hiệu trưởng nhà trường cần phân công các tổ chức, bộ phận trong nhà trường chịu trách nhiệm về các công việc, các mối liên hệ và trao đổi thông tin Các bộ phận chức năng có nhiệm vụ lập kế hoạch hành động cho từng công việc của bộ phận mình nhằm đảm bảo kế hoạch tổng thể thành công Để tổ chức thực hiện kế hoạch tổng thể về xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện ở trường THCS, nhà trường cần chỉ đạo các tổ chức và các nhân trong trường, cụ thể với GV và HS như sau: a Các tổ/nhóm chuyên môn
Dựa trên đặc điểm của trường trung học cơ sở, việc lựa chọn các chủ đề xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện đóng vai trò quan trọng trong việc tích hợp vào kế hoạch giáo dục của nhà trường theo hướng dẫn của Chương trình GDPT 2018 Việc dự báo những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện kế hoạch này giúp nhà trường chuẩn bị tốt hơn, đồng thời đề xuất các giải pháp phù hợp để khắc phục các khó khăn, thúc đẩy môi trường học tập tích cực, an toàn và thân thiện cho học sinh.
Hướng dẫn giáo viên xây dựng kế hoạch cá nhân giúp phát hiện kịp thời những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực hiện Chương trình GDPT 2018, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp để vượt qua thử thách về chuyên môn và nghiệp vụ Việc này hỗ trợ giáo viên nâng cao năng lực, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục, đồng thời tích hợp nội dung xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh vào hoạt động giảng dạy Kế hoạch cá nhân cũng giúp giáo viên xác định rõ các mục tiêu, đề ra các biện pháp phù hợp để phát huy điểm mạnh và khắc phục điểm yếu trong quá trình thực hiện chương trình Việc chủ động xây dựng kế hoạch giúp tăng cường sự phối hợp, gắn kết giữa các hoạt động dạy học và xây dựng môi trường giáo dục tích cực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Thường xuyên giám sát và hỗ trợ công việc của các thành viên trong tổ hoặc nhóm chuyên môn nhằm kịp thời phát hiện khó khăn, vướng mắc và đề xuất các biện pháp xử lý phù hợp Việc tổng hợp ý kiến và báo cáo lãnh đạo nhà trường xuyên suốt quá trình xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện tại trường THCS góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và xây dựng cộng đồng trường học tích cực Đồng thời, tổ chức đội thiếu niên, lớp học và các hoạt động của học sinh đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kỹ năng, giáo dục đạo đức và xây dựng môi trường học tập tích cực.
Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh đóng vai trò quan trọng trong trường THCS, góp phần hình thành và phát triển ý thức trách nhiệm của đoàn viên Tổ chức Đội cần phát huy cao tinh thần trách nhiệm trong việc thực hiện các chương trình xây dựng nếp sống văn hóa, thúc đẩy phong trào thi đua học tập và rèn luyện đạo đức Việc tổ chức các hoạt động của Đội góp phần nâng cao ý thức cộng đồng và xây dựng môi trường học đường văn minh, lành mạnh.
Sau đây là một số gợi ý về hoạt động của Chi đội:
- Xây dựng mô hình các câu lạc bộ như CLB học tập, CLB theo sở thích (hát, múa, thể thao, đọc sách, nghiên cứu khoa học );
- Nêu gương điển hình (người tốt - việc tốt );
- Phát động các phong trào phù hợp với đặc điểm của Chi đội;
- Phát triển các hình thức “Học tập - Trải nghiệm - Sáng tạo - Hướng nghiệp”
GV cần xác định xây dựng văn hoá lớp học như một nhiệm vụ trọng yếu để tạo nên nhà trường văn hoá Lớp học không chỉ đơn thuần là không gian học tập mà còn là nơi hình thành và phát triển văn hóa, nơi các em rèn luyện và sáng tạo, phát triển phẩm chất cũng như năng lực Đây là môi trường để học sinh học hỏi các giá trị, thái độ và hành vi văn hóa như tôn trọng sự khác biệt, yêu thương, đoàn kết, tinh thần hợp tác và làm việc nhóm Việc xây dựng văn hóa lớp học giúp thúc đẩy sự phát triển toàn diện cho học sinh và góp phần xây dựng một môi trường giáo dục tích cực, hiện đại.
Vì thế, mỗi lớp học cần thực hiện các nhiệm vụ sau:
- Xây dựng nội dung, quy tắc ứng xử của lớp;
- Thành lập ban cán sự, ban thi đua của lớp;
- Thường xuyên vinh danh các gương học tập, gương làm việc tốt và các hành động đẹp vì một môi trường văn hoá;
- Lớp học là cầu nối để thực hiện các nội dung văn hoá nhà trường với hội cha mẹ học sinh, địa phương…
Để xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện trong trường THCS, việc giáo viên hướng dẫn học sinh thực hiện các nhiệm vụ rõ ràng và phù hợp là rất quan trọng Học sinh cần hiểu vai trò của mình trong việc duy trì nề nếp, ứng xử văn minh và tôn trọng mọi người xung quanh Việc thúc đẩy tinh thần đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau sẽ góp phần tạo ra môi trường học tập tích cực và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh Chính vì vậy, giáo viên nên tổ chức các hoạt động giáo dục đạo đức, kỹ năng sống phù hợp để xây dựng ý thức cộng đồng trong học sinh.
- Chăm chỉ học tập, có ý thức tự giác rèn luyện, tu dưỡng, sáng tạo;
- Chấp hành nghiêm túc điều lệ, nội quy nhà trường;
- Kính trọng thầy cô, đoàn kết với bè bạn, tôn trọng sự khác biệt
- Tham gia tích cực các hoạt động tập thể của trường, của lớp học, của Đội Thiếu niên;
- Giúp đỡ gia đình, tham gia lao động và hoạt động xã hội, hoạt động bảo vệ môi trường, thực hiện trật tự an toàn giao thông
3.2.2 Sự tham gia của giáo viên a) Tham gia xây dựng và thực hiện bộ quy tắc ứng xử trong trường học
Dựa trên quy tắc ứng xử trong trường học ban hành kèm theo Thông tư số 06/2019/TT-BGDĐT của Bộ GDĐT, nhà trường xây dựng và thực hiện bộ quy tắc ứng xử nhằm thúc đẩy một môi trường giáo dục lành mạnh, văn minh Quy trình này đảm bảo sự tham gia và cam kết của các bên liên quan như cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh và cha mẹ học sinh, góp phần xây dựng mối quan hệ tích cực và nâng cao chất lượng giáo dục Việc tuân thủ quy tắc ứng xử giúp tạo ra kỷ cương, thúc đẩy sự tôn trọng lẫn nhau giữa học sinh, thầy cô và phụ huynh.
Bộ quy tắc ứng xử cần ngắn gọn, dễ nhớ và dễ thực hiện, phù hợp với lứa tuổi và văn hóa đặc trưng của các vùng miền Để đảm bảo sự tiếp cận rộng rãi, Bộ quy tắc phải được niêm yết tại bảng tin, website nhà trường và các nơi cần thiết khác, đồng thời gửi tới từng thành viên qua hệ thống email và liên lạc điện tử Nhà trường, Công đoàn, giáo viên thường xuyên phổ biến và quán triệt nội dung Bộ quy tắc trong các tiết học chính khóa, hoạt động giáo dục ngoài giờ, hoạt động trải nghiệm và các hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh.
Khi xây dựng quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục nói chung, trường THCS nói riêng, phải đáp ứng được các yêu cầu sau đây:
1 Tuân thủ các quy định của pháp luật; phù hợp với chuẩn mực đạo đức, thuần phong mỹ tục và truyền thống văn hóa của dân tộc
Các thành viên trong cơ sở giáo dục cần thể hiện rõ các giá trị cốt lõi như nhân ái, tôn trọng, trách nhiệm, hợp tác và trung thực trong mọi mối quan hệ Việc duy trì những giá trị này giúp xây dựng môi trường học tập tích cực, gắn kết và thúc đẩy trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với người khác, môi trường xung quanh và chính bản thân mình Những phẩm chất này đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nhân cách và tạo nên một cộng đồng giáo dục lành mạnh, đạo đức.
Để đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện cho người học, cần đảm bảo định hướng giáo dục đạo đức, lối sống văn hóa, từ đó phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh, sinh viên Đồng thời, nâng cao đạo đức nghề nghiệp của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong ngành giáo dục là yếu tố thiết yếu để xây dựng môi trường giáo dục vững mạnh, có trách nhiệm Người đứng đầu cơ sở giáo dục cần thể hiện trách nhiệm cao trong việc thúc đẩy các hoạt động giáo dục đạo đức, góp phần hình thành nhân cách và kỹ năng sống cho học viên, đảm bảo mục tiêu giáo dục bền vững.
Dễ hiểu, dễ thực hiện; phù hợp với lứa tuổi, cấp học và đặc trưng văn hóa mỗi vùng miền
Việc xây dựng, sửa đổi, bổ sung nội dung Bộ Quy tắc ứng xử cần thực hiện qua các cuộc thảo luận dân chủ, khách quan và công khai Quá trình này đảm bảo sự đồng thuận của đa số thành viên trong cơ sở giáo dục Điều này giúp tăng tính minh bạch, công bằng và phù hợp với thực tiễn hoạt động của cộng đồng giáo dục Thảo luận dân chủ là yếu tố then chốt để đảm bảo nội dung Bộ Quy tắc ứng xử phản ánh đúng nguyện vọng và ý kiến của các bên liên quan, góp phần xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, tích cực.
Môi trường văn hoá THCS bắt nguồn từ mỗi học sinh và lớp học, với vai trò của giáo viên trong việc định hình nhân cách học sinh trong từng lớp Việc thực hiện bộ quy tắc ứng xử của nhà trường cần phải cụ thể hóa qua từng hành động của giáo viên, học sinh và các lớp học Để xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện, quan trọng là xây dựng các hình mẫu nhân cách của quản lý, giáo viên, học sinh và nhân viên dựa trên căn cứ pháp lý, khoa học giáo dục và thực tiễn.
Các văn bản pháp lý quan trọng liên quan đến tiêu chuẩn nhân cách tại các trường học bao gồm Luật Giáo dục 2019 và Luật số 43/2019/QH14, trong đó quy định về nội dung và nguyên tắc xây dựng môi trường giáo dục nhân ái, lành mạnh Ngoài ra, Quyết định số 1299/QĐ-TTg ngày 3/10/2018 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Xây dựng văn hóa ứng xử trong trường học giai đoạn 2018 - 2025" nhấn mạnh vai trò của việc xây dựng chuẩn mực ứng xử văn minh, tôn trọng và trách nhiệm trong học sinh, giáo viên Thông tư 06/2019/TT-BGDĐT quy định rõ các Quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giúp hình thành môi trường giáo dục tích cực, thúc đẩy phát triển nhân cách học sinh toàn diện.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm thiết lập tiêu chuẩn và quy định trong ngành giáo dục, trong đó có Thông tư 06/2019/TT-BGDĐT quy định quy tắc ứng xử trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên để đảm bảo môi trường học tập văn minh, lành mạnh Thông tư 20/2018/TT-BGDĐT quy định về chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và chuyên môn của đội ngũ giáo viên Thông tư 14/2018/TT-BGDĐT ban hành các quy định về chuẩn hiệu trưởng trường phổ thông, góp phần nâng cao năng lực quản lý và điều hành các cơ sở giáo dục Ngoài ra, Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT giới thiệu Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể 2018, nhằm xây dựng chương trình giáo dục hiện đại, phù hợp với xu hướng phát triển của xã hội và đáp ứng nhu cầu của học sinh hiện nay.
Ví dụ minh họa về xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh thân thiện ở trường
Trong phần này, chúng tôi tiến hành khảo sát và trình bày một ví dụ cụ thể về cách xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện tại trường THCS, nhằm làm rõ các nội dung lý thuyết đã đề cập Mục tiêu của cuộc khảo sát là xác định các yếu tố góp phần tạo dựng môi trường học tập tích cực, xây dựng nét đẹp văn hóa trong nhà trường, đồng thời đề xuất các giải pháp thúc đẩy sự gắn kết và phát triển phẩm chất của học sinh trong môi trường giáo dục.
Nhận diện đặc điểm và biểu hiện của môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện trong trường THCS giúp xây dựng một không gian học tập tích cực, an toàn và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của học sinh Qua việc phân tích rõ các đặc điểm này, nhà trường có thể rút ra bài học kinh nghiệm quý giá và áp dụng phương pháp luận hiệu quả để xây dựng văn hóa nhà trường sinh động, thực tiễn và bền vững Đẩy mạnh các hoạt động thúc đẩy sự đoàn kết, tôn trọng lẫn nhau và khơi dậy tinh thần trách nhiệm, từ đó tạo ra môi trường giáo dục tích cực, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học.
Nhận thức rõ vai trò và nhiệm vụ của giáo viên trong việc xây dựng môi trường văn hóa nhà trường lành mạnh, thân thiện góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Việc rút ra bài học kinh nghiệm và áp dụng các cách thức phù hợp sẽ giúp giáo viên phát huy tối đa vai trò và trách nhiệm của mình trong việc tạo dựng môi trường học tập tích cực và thân thiện cho học sinh.
Nội dung khảo sát tập trung vào các phương diện xây dựng văn hóa nghệ thuật (VHNT) lành mạnh, thân thiện, nhằm thúc đẩy môi trường học tập tích cực Những nội dung này tập trung vào việc phát triển VHNT thể hiện tính tích cực, gần gũi và gắn kết cộng đồng nhà trường Đồng thời, khảo sát cũng nhấn mạnh vai trò của việc biểu hiện VHNT lành mạnh, thân thiện trong việc nâng cao nhận thức và tạo dựng hình ảnh tích cực của nhà trường Việc xây dựng VHNT phù hợp giúp tạo ra không khí học tập thân thiện, lan tỏa giá trị nhân văn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
- Kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện của nhà trường
- Các giá trị văn hóa cốt lõi mà nhà trường chú trọng xây dựng (sứ mệnh, tầm nhìn…, văn hóa ứng xử, văn hóa cảnh quan,…)
Nhà trường đã đạt được nhiều giá trị văn hóa đáng kể thông qua các sản phẩm giáo dục phù hợp với mục tiêu đề ra, góp phần xây dựng môi trường học tập tích cực và phát triển toàn diện cho học sinh Vai trò của giáo viên trong việc xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện là yếu tố then chốt, giúp tạo không khí học tập tích cực, khuyến khích sự tôn trọng và hợp tác giữa các thành viên trong nhà trường Chính giáo viên đóng vai trò là người dẫn dắt, thúc đẩy giá trị văn hóa tích cực, góp phần hình thành môi trường học đường an toàn, thân thiện và phát triển bền vững.
- Tham gia xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện
- Cách thức và sự tham gia của GV trong việc giám sát đánh giá quá trình xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện
Phương pháp khảo sát hiệu quả bao gồm việc gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với hiệu trưởng, giáo viên, học sinh và phụ huynh để thu thập ý kiến chân thực Ngoài ra, nghiên cứu hồ sơ, tài liệu của nhà trường cũng là bước quan trọng để đánh giá chính xác tình hình và hoạt động của trường học Tham khảo các kênh thông tin của nhà trường giúp mở rộng nguồn dữ liệu, đảm bảo quá trình khảo sát chính xác và toàn diện.
3.4.3 Kết quả khảo sát a) Kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện
Kế hoạch xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện tại trường trung học cơ sở được tích hợp trong kế hoạch giáo dục của nhà trường và thiết kế hàng năm phù hợp với các chủ đề, ngày lễ và hoạt động của trường Các nội dung văn hóa được lồng ghép vào các hoạt động giáo dục trên lớp, bao gồm trong các môn học và tiết hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, nhằm tạo ra môi trường học tập tích cực, thân thiện và phát triển toàn diện cho học sinh.
Được thành lập từ năm 2004, công ty có trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh chuyên giảng dạy kỹ năng sống qua các hoạt động trong và ngoài lớp học, bao gồm hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp và tham quan ngoại khóa Công ty xây dựng các giá trị văn hóa thân thiện, lành mạnh, góp phần nâng cao môi trường giáo dục tích cực và tăng cường kỹ năng sống cho học sinh.
Các giá trị cốt lõi: Giá trị cốt lõi của của nhà trường gồm: Văn minh - Sáng tạo
Nhà trường đã tổ chức các hoạt động văn hóa đặc trưng theo các chủ đề nhằm xây dựng giá trị nhân ái và trách nhiệm Những hoạt động này góp phần hình thành và phát huy những phẩm chất tích cực, giúp học sinh nhận thức rõ vai trò của việc chia sẻ và trách nhiệm đối với cộng đồng Thông qua các chương trình này, nhà trường mong muốn lan tỏa tinh thần nhân ái, cộng đồng và xây dựng môi trường giáo dục phát triển toàn diện.
Để xây dựng các thói quen ứng xử văn minh, nhà trường tổ chức rèn luyện thông qua các hành vi hàng ngày như lời nói và hành động, đồng thời tổ chức các cuộc thi, hoạt động tuyên truyền và trải nghiệm để nâng cao ý thức cộng đồng Việc kiểm tra và giám sát bởi giáo viên và học sinh hàng ngày trong các giờ học và ngoài giờ nhằm ghi chép và duy trì hồ sơ theo dõi sự tiến bộ Nhà trường đã xây dựng nét văn hóa độc đáo như văn hóa lời chào hỏi, không nói tục chửi thề, không xả rác bừa bãi, thông qua các buổi sinh hoạt dưới cờ, tiết sinh hoạt chủ nhiệm và website của trường để tuyên truyền và giáo dục ý thức sống, học tập, ứng xử văn minh cho học sinh.
Sau đây là một số hình ảnh minh họa 44
44Ảnh: Nguồn www.thcsaulac.hcm.edu.vn
Học sinh xếp hàng dưới sân trường Học sinh để giày bên ngoài phòng học
Qua các hoạt động và cuộc thi, học sinh thể hiện sự sáng tạo, đề xuất ý tưởng mới và thực hiện các công việc phong phú Nhà trường đã thành lập 4 câu lạc bộ bao gồm CLB Cờ vua, CLB Bơi lội, CLB Bóng rổ và đặc biệt là CLB Khoa học Kỹ thuật CLB Khoa học Kỹ thuật thu hút nhiều học sinh tích cực tham gia, với nhiều sản phẩm nghiên cứu đạt hiệu quả cao và tham gia các cuộc thi cấp Thành phố.
Sau đây là một số hình ảnh minh họa các hoạt động sáng tạo của HS ở ngoài lớp học
HS làm mô hình về bảo vệ môi trường HS tái chế lốp xe
HS chế tạo từ phế liệu HS thực hành sau giờ học môn Công nghệ
* Một số hoạt động tham quan, trải nghiệm
HS tham quan học tập môn Sinh tại Thảo Cầm Viên
HS trải nghiệm tại đường sách Nguyễn Văn Bình - TP HCM
*Giáo dục kỹ năng sống cho HS
Một tiết học kỹ năng sống của HS tại sân trường Lập trang Fanpage Góc thân thiện
Giá trị “Nhân ái - Trách nhiệm”
Nhà trường tổ chức các hoạt động trao học bổng và quà Tết cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, thúc đẩy tinh thần sẻ chia và hỗ trợ cộng đồng Dự án “Suối nguồn yêu thương” được xây dựng nhằm lan tỏa tình yêu thương và nhân ái giữa học sinh Ngoài ra, nhà trường đóng góp tiền và quà để hỗ trợ các hoạt động vì cộng đồng, đặc biệt là các bạn học sinh ở miền Trung bị lũ lụt Đồng thời, chương trình giáo dục các giá trị sống đã được tích hợp vào giảng dạy, giúp hình thành nhân cách và phát triển đạo đức cho học sinh.
Sau đây là một số hình ảnh minh họa
Tổ chức chuyên đề nói chuyện về tình yêu thương
GV và HS đóng góp tiền ủng hộ đồng bào
Miền Trung đang phải đối mặt với tình trạng lũ lụt nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến đời sống cộng đồng Trong bối cảnh đó, vai trò của giáo viên trong việc tổ chức xây dựng văn hóa nhà trường tại các trường trung học cơ sở trở nên vô cùng quan trọng Để hiểu rõ hơn về cách tổ chức xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, thân thiện, chúng tôi đã trao đổi với ban lãnh đạo nhà trường và nhận thấy giáo viên đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy các hoạt động xây dựng môi trường giáo dục tích cực Việc xây dựng văn hóa nhà trường không chỉ giúp nâng cao chất lượng học tập mà còn góp phần tạo dựng môi trường học tập an toàn, góp phần vào sự phát triển toàn diện của học sinh.
GV trong việc tổ chức xây dựng môi trường văn hóa thân thiện, lành mạnh ở đơn vị này như sau:
GV tham gia xây dựng kế hoạch năm học, đặc biệt là kế hoạch phát triển môi trường văn hóa LMTT, trong đó đề xuất và góp ý về việc lựa chọn các chủ đề văn hóa học đường phù hợp Giáo viên góp phần xây dựng các hoạt động giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm thúc đẩy môi trường học tập tích cực, đa dạng về văn hóa và tăng cường giá trị truyền thống Việc tham gia này giúp tạo ra một không gian giáo dục phong phú, gắn kết cộng đồng học sinh, phụ huynh và nhà trường, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Dưới đây là các hoạt động liên quan đến xây dựng môi trường văn hóa LMTT, được trích từ bản Kế hoạch năm học 2020-2021 do lãnh đạo nhà trường cung cấp Những hoạt động này nhằm thúc đẩy sự phát triển văn hóa lành mạnh trong cộng đồng trường học, góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm và truyền thống đoàn kết Việc triển khai các chương trình này giúp xây dựng môi trường học tập tích cực, sáng tạo và thân thiện, đồng thời thúc đẩy các giá trị đạo đức và kỹ năng sống cho học sinh, giáo viên.
(1) Chương trình văn hóa học đường thực hiện trong năm học 2020 -2021:
Thời gian Nội dung Thực hiện Ghi chú
23/9/2020 Xây dựng “Trường học xanh” 8/2
12/10/2020 Tìm hiểu ngày phụ nữ Việt Nam 7/2; 6/2
11/01/2021 Kỹ năng sống: Suối nguồn yêu thương Kỹ năng sống Gaia
25/01/2021 Chuyên đề: Phòng chống bệnh học đường Lớp 6/5
01/03/2021 Chuyên đề: Bảo vệ môi trường Lớp 7/5
08/03/2021 Chuyên đề tìm hiểu ngày 8/3 Anh Văn Power
15/03/2021 Hướng nghiệp nghề cho học sinh khối 9 Sở GD&ĐT
22/03/2021 Chuyên đề tìm hiểu Đoàn TNCS HCM Chi Đoàn
29/03/2021 Lễ trưởng thành Đội Liên Đội
05/04/2021 Chuyên đề kỹ năng sống Anh Văn Power
12/04/2021 Giổ tổ Hùng Vương Tổ S-Đ-CD
Tổ V-T-M 10/05/2021 Chuyên đề tìm hiểu Đội TNTP HCM Lớp 7/6; 6/7
17/05/2021 Chuyên đề tìm hiểu cuộc đời và sự nghiệp Chủ tịch
Xây dựng kế hoạch tự học
Kế hoạch tự học là bản thiết kế các công việc nhằm phát triển cá nhân của giáo viên Nó đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập và hướng tới các mục tiêu về phát triển chuyên môn, nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp Việc xây dựng kế hoạch tự học giúp giáo viên nâng cao năng lực, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và nâng cao chất lượng giảng dạy.
Kế hoạch tự học nhằm phát triển năng lực nghề nghiệp của giáo viên thông qua việc tự học, tự bồi dưỡng hoặc tham gia các lớp học và cộng đồng học tập Quá trình này bao gồm thiết lập mục tiêu, lựa chọn tài liệu phù hợp, hợp tác với người khác và ghi nhận tiến trình, nhằm nâng cao kiến thức và kỹ năng chuyên môn Việc thực hiện kế hoạch tự học sẽ giúp cải thiện hiệu quả giảng dạy và ảnh hưởng tích cực đến kết quả học tập của học sinh.
Trong sự phát triển không ngừng của xã hội, giáo viên cần thường xuyên mở rộng kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ và đạo đức nhà giáo để nâng cao chất lượng giảng dạy Quá trình phát triển nghề nghiệp của giáo viên đòi hỏi sự nỗ lực liên tục và kế hoạch tự học có hệ thống, giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp Đặc biệt, kế hoạch tự học phù hợp giúp giáo viên tập sự phát triển toàn diện và hiệu quả hơn trong giai đoạn hiện nay, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng yêu cầu của xã hội.
Theo mức độ phức tạp của công việc và độ dài thời gian thực hiện kế hoạch, có
03 loại kế hoạch: Kế hoạch ngắn hạn (ngày/tuần), kế hoạch trung hạn (tháng/quý), kế hoạch dài hạn (học kỳ/năm học)
4.1.1 Nguyên tắc xây dựng kế hoạch tự học
Khi xây dựng kế hoạch tự học cần đảm bảo các nguyên tắc sau:
Mục đích, nhiệm vụ và kế hoạch học tập cần phải rõ ràng và cụ thể để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả Kế hoạch học tập nên được xác định theo hướng đích cao, bao gồm các kế hoạch ngắn hạn, trung hạn và dài hạn, cũng như kế hoạch cho từng môn học hoặc từng phần cụ thể Việc lập kế hoạch rõ ràng, nhất quán theo từng giai đoạn và phù hợp với điều kiện hoàn cảnh cá nhân giúp tối ưu hóa quá trình học tập và đạt được mục tiêu đề ra.
Nội dung tự học, tự bồi dưỡng thường xuyên của giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục phổ thông cần dựa trên các nhiệm vụ của nhà giáo theo các văn bản pháp luật hiện hành Để xây dựng chương trình tự học hiệu quả, giáo viên cần tham khảo các văn bản cốt lõi quy định về nhiệm vụ và tiêu chuẩn của nhà giáo Việc tự bồi dưỡng phù hợp với các nhiệm vụ này giúp nâng cao chất lượng giảng dạy và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Các văn bản hướng dẫn là tài liệu quan trọng giúp giáo viên xác định nội dung tự học phù hợp với thực tiễn công tác giáo dục Tự bồi dưỡng thường xuyên là một hoạt động không thể thiếu để nâng cao trình độ chuyên môn và năng lực quản lý của cán bộ giáo dục.
Để đảm bảo hiệu quả, cần xác định rõ trọng tâm và chọn đúng nội dung then chốt để tập trung thời gian và công sức vào những yếu tố mang lại tác động lớn nhất Việc phân chia công việc theo thứ tự hợp lý về nội dung lẫn thời gian giúp quá trình tự học trở nên thuận lợi và hiệu quả hơn Ngoài ra, cần hoàn thành từng phần hoặc từng hạng mục một cách dứt điểm theo kế hoạch để đạt được kết quả tích cực Nếu học dàn trải và thiếu tập trung, hiệu quả học tập sẽ giảm sút rõ rệt, do đó cần sắp xếp công việc hợp lý để đạt được mục tiêu đề ra.
Lập kế hoạch rõ ràng và cụ thể với thứ tự ưu tiên là yếu tố quyết định thành công trong việc học Việc xác định rõ những kiến thức cần học trước và sau giúp chúng ta quản lý thời gian hiệu quả và tiết kiệm công sức Đồng thời, làm theo kế hoạch giúp hệ thống hóa kiến thức một cách khoa học, tránh bỏ quên hoặc học lệch phí Việc ưu tiên học những phần quan trọng trước sẽ nâng cao hiệu quả học tập và tạo nền tảng vững chắc cho các kiến thức tiếp theo.
4.1.2 Quy trình xây dựng kế hoạch tự học
Nhìn chung các kế hoạch tự học đều có quy trình chung gồm các bước:
1 Liệt kê tất cả các nội dung tự học
2 Lựa chọn nội dung ưu tiên
3 Đặt mục tiêu cần đạt cho từng nội dung
4 Dự kiến kết quả mong đợi
5 Xác định thời hạn cho từng nội dung
6 Thực hiện quá trình tự học một cách tự chủ và tự giác
7 Kiểm soát quá trình tự học và kiên trì, kiên định
8 Đánh giá, rút kinh nghiệm
4.1.3 Cấu trúc của kế hoạch tự học
Cấu trúc chung của Kế hoạch tự học thường gồm có 2 phần:
Phần 1 Thông tin cá nhân:
Phần giới thiệu cá nhân bao gồm các thông tin cơ bản như họ và tên, năm vào ngành, thâm niên công tác, môn học được đào tạo và phân công giảng dạy Đồng thời, phần này cần trình bày tóm tắt các điểm mạnh của bản thân cũng như những khó khăn gặp phải khi thực hiện nhiệm vụ giảng dạy trong chương trình giáo dục Đây chính là nền tảng để đề xuất các nội dung tự học và tự bồi dưỡng phù hợp nhằm nâng cao năng lực giảng dạy.
Phần 2 Kế hoạch tự học, tự bồi dưỡng
Phần này bao gồm các nội dung tự học; hình thức tự học; mục tiêu đạt được; thời gian thực hiện và đánh giá, rút kinh nghiệm
Lưu ý rằng kế hoạch tự học hoặc tự bồi dưỡng có thể được tích hợp vào kế hoạch dạy và học của cá nhân trong năm học để nâng cao năng lực giảng dạy, hoặc có thể thiết lập thành một bản kế hoạch riêng biệt phù hợp với yêu cầu của nhà trường Việc này giúp đảm bảo sự linh hoạt và hiệu quả trong công tác phát triển chuyên môn, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Tùy theo đặc thù và mục tiêu của từng trường, việc tổ chức kế hoạch tự học tự bồi dưỡng cần phù hợp, rõ ràng và có kế hoạch cụ thể để đạt được kết quả tốt nhất trong quá trình phát triển chuyên môn của giáo viên.
Xây dựng kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp về xây dựng văn hóa nhà trường THCS
Xây dựng kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp về xây dựng văn hóa nhà trường là yếu tố then chốt giúp giáo viên công tác chủ động và hiệu quả Việc hướng dẫn GVCC tư duy hệ thống về các thành tố hiện hữu trong quá trình hỗ trợ đảm bảo sự thống nhất, rõ ràng và phù hợp với mục tiêu phát triển nghề nghiệp Qua đó, tạo điều kiện để giáo viên chủ động trong thực thi các hoạt động, đồng thời nhận được những đánh giá hữu ích, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ và xây dựng môi trường giáo dục tích cực, bền vững.
4.2.1 Một số định hướng chung Để tiến hành xây dựng kế hoạch hỗ trợ cho đồng nghiệp, GVCC cần thực hiện những công việc sau:
- Tìm hiểu nhu cầu hoặc đánh giá nhu cầu hỗ trợ về vấn đề xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh ở nhà trường THCS
- Xác định mục tiêu hỗ trợ giáo viên đại trà về vấn đề xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh ở nhà trường THCS
- Xác định nội dung, phương pháp, phương tiện, xây dựng môi trường học tập
4.2.2 Kế hoạch hỗ trợ đồng nghiệp xây dựng văn hóa nhà trường Trung học cơ sở (minh họa)
KẾ HOẠCH HỖ TRỢ ĐỒNG NGHIỆP XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
Chức vụ, môn học phụ trách:……… Đang công tác tại:………
PHẦN 2 KẾ HOẠCH CỤ THỂ
Qua quá trình hỗ trợ, GVĐT sẽ:
TT Nội dung/hoạt động Kết quả cần đạt Thời gian Hình thức, phương pháp
NGƯỜI PHỐI HỢP (Giảng viên sư phạm, Hiệu trưởng,Tổ trưởng chuyên môn…)
GVPT đại trà được phân công phụ trách
GVPT đại trà hoàn thiện thông tin đăng kí tự học trên hệ thống LMS
Triệu tập GVPT đại trà
- Thống kê được danh sách GVPT đại trà được phân công phụ trách
- Hướng dẫn, hỗ trợ được cho các đồng nghiệp hoàn thiện thông tin đăng kí tự học trên hệ thống LMS
- Lập bảng dự trù các phương tiện, học liệu cần thiết; mua sắm, in sao đầy đủ phương tiện, học liệu
- Thông tin đến các GVPT đại trà về thời gian, địa điểm, hình thức học tập rõ ràng, kịp thời
Hiệu trưởng, các trường phổ thông
2 Triển khai quá trình hỗ trợ đồng nghiệp
2.1 Hỗ trợ, bồi dưỡng học tập
Học qua mạng Hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên qua mạng internet
GVĐT CT tập huấn online
- GVĐT biết được cách thức học tập qua mạng và xác định rõ những nhiệm vụ cần thực hiện
5 ngày trước khi bồi dưỡng trực tiếp
……… môn các trường phổ thông
Hệ thống hóa kiến thức về Văn hóa nhà trường
+ Hệ thống hóa kiến thức về Văn hóa nhà trường THCS
- PP thuyết trình, vấn đáp
- Kĩ thuật Sơ đồ tư duy, khăn trải bàn
3 Đánh giá kết quả học tập
3.1 Kiểm tra sản phẩm học tập của GVĐT trên hệ thống mạng
- GVĐT hoàn thành được các nhiệm vụ học tập trên mạng
Ngay sau quá trình học trực tuyến 3.2 Đánh giá bài tập cuối khóa
- GVĐT hoàn thành được các bài tập
(* Lưu ý GVCC cần thiết kế các hoạt động khởi động trước và trong mỗi buổi học và xác định thời gian cho mỗi hoạt động một cách phù hợp)
Phê duyệt của Sở/Phòng
Phê duyệt của Hiệu trưởng
(kí và ghi rõ họ tên)
(kí và ghi rõ họ tên)
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, Xây dựng môi trường văn hóa - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Hà Nội, 2004
2 Hoàng Chí Bảo, Văn hóa và con người Việt Nam trong đổi mới và hội nhập quốc tế, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2010
3 Đặng Quốc Bảo, Kiến giải về văn hoá nhà trường và quản lý xây dựng văn hoá nhà trường, Tạp chí Khoa học Giáo dục, số 84, tháng 9/2012
4 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Xây dựng môi trường văn hóa trong trường học, Kỷ yếu Hội thảo khoa học Quốc gia, 2016
5 Bộ giáo dục và Đào tạo, Chương trình GDPT (chương trình tổng thể), ban hành theo Thông tư số 32/2018, TT-BGDDT, 2018
6 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông tư 06/2019/TT-BGDĐ, Quy định quy tắc ứng xử trong các cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông,cơ sở giáo dục thường xuyên, 2019
7 Nguyễn Phúc Châu, Quản lý nhà trường, NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội, 2010
8 Đảng Cộng sản Việt Nam, Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 của Ban chấp hành Trung ương Đảng “về đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo, đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”, 2013
9 Hoàng Quốc Đạt, Quản lý xây dựng văn hoá nhà trường THCS Thành phố Hồ Chí Minh, Luận án tiến sĩ Quản lý giáo dục, Viện Hàn lâm KHXH Viện Nam, Viện Khoa học Xã hội, 2018
10 Phạm Minh Hạc, Phát triển văn hóa, giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc kết hợp tinh hoa nhân loại, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1996
11 Nguyễn Vũ Bích Hiền (chủ biên), Nguyễn Thị Minh Nguyệt, NSuân Thanh,
Giáo trình văn hóa tổ chức (vận dụng vào phân tích văn hóa nhà trường), Nxb ĐHSP, 2017
12 Nguyễn Thị Hường, Xây dựng văn hoá nhà trường, chuyên đề nghiên cứu, Đại học Vinh, 2016
13 Nguyễn Thị La, Quản lý xây dựng văn hoá nhà trường tại Học viện Hành chính
Quốc gia, Luận án tiến sĩ Quản lý Giáo dục, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam,
Học viện Khoa học Xã hội, Hà Nội, 2019
14 Nguyễn Công Khanh, Chuyên đề văn hóa nhà trường, Tài liêu bồi dưỡng
Hiệu trưởng các trường phổ thông Việt Nam, Hà Nội, 2009
15 Nguyễn Thanh Tuấn, Văn hóa ứng xử Việt Nam hiện nay, NXB Văn hóa Thông tin, Hà Nội, 2008
16 Phan Ngọc, Bản sắc văn hóa Việt Nam, NXB Văn hóa Thông tin, Hà Nội, 2004
17 Trần Ngọc Thêm, Tìm về bản sắc văn hóa Việt Nam, NXB Thành phố Hồ Chí
18 Trần Ngọc Thêm, Cơ sở văn hóa Việt Nam, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1999
19 Lê Thị Ngọc Thuý, Xây dựng văn hoá nhà trường phổ thông: Lý thuyết và thực hành, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2018
20 Trịnh Ngọc Toàn, Nguyễn Thị Hoàng Yến, Văn hoá nhà trường trong bối cảnh toàn cầu hoá, Tạp chí Khoa học Trường ĐHSP Hà Nội, số 1/2017
21 Viện Nghiên cứu Sư phạm - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Xây dựng văn hóa học đường, giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường, Kỷ yếu Hội thảo, Hà Nội, 2007
22 Trần Quốc Vượng, chủ biên, Cơ sở văn hóa Việt Nam, NXB Giáo dục, Hà Nội,
23 Edgar Schein, Organisation Culture and Leaderships, Jossey Bass, 2004
24 Frank Gonzales, “Ice Berg Graphic Organizer”, Mexican American Culture in the Bilingual Education Classroom Unpublished doctoral dissertation, The University of Texas at Austin, 1978
25 Kent D, Peterson and Terrence E, Deal, How Leaders Influence the Culture of Schools, Realizing a Positive School Climate, Volume 56, Number 1, 1998
26 Michel Amiel, Francis Bonet, Joseph Jacobs, Quản lý hành chính - Lý thuyết và thực hành, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2000
27 Terrence E Deal, Kent D Peterson, Shaping School Culture: The Heart Of Leadership, San Francisco: Jossey-Bass Publishers, 1999.