Tài liệu tham khảo CHÂN TRỜI SÁNG tạo

Từ ý nghĩa của từ “tráng sĩ” và sự thay đổi cách xưng hô qua lời kể đó khôngchỉ cho thấy thái độ trân trọng đối với Thánh Gióng mà còn thể hiện quan niệm củanhân dân ta về mong ước có mộ

Quý thầy cô, đồng nghiệp kính mến!

Các em học sinh yêu quý!

Với mong muốn giúp các thầy cô chủ động hơn khi thực hiện chương trình nămhọc; giúp các em học sinh giảm bớt những bỡ ngỡ, lo lắng khi tiếp cận SGK mới theo

CT GDPT 2018 Chúng tôi xin trân trọng giới thiệu hai cuốn sách để đồng hành cùngthầy cô và các em học sinh trong năm học mới 2021 – 2022:

Sách được biên soạn theo từng bài/ chủ đề trong Sách giáo khoa Ngữ văn 6 – bộ

Chân trời sáng tạo Cấu trúc mỗi bài học gồm có 4 phần:

A – Kiến thức cơ bản cần ghi nhớ

Ở phần này, nhóm biên soạn trình bày chi tiết, cụ thể các nội dung kiến thức cầnnắm vững trong bài học

B – Đọc hiểu các văn bản trong chủ đề

Sách hướng dẫn cụ thể, chi tiết cách chuẩn bị trải nghiệm & trải nghiệm cùngvăn bản; hướng dẫn suy ngẫm và phản hồi sau khi đọc từng văn bản

C – Thực hành tiếng Việt

Hướng dẫn thực hành, gợi ý và viết đoạn văn mẫu vận dụng kiến thức TV

D – Viết, nói, nghe

- Sách hướng dẫn chi tiết nội dung Viết – nói – nghe theo chủ đề bài học

- Cung cấp hướng dẫn, cách lập dàn ý, mẫu bài viết và bài nói hoàn chỉnh

- Hướng dẫn đánh giá bài viết, bài nói, cách nghe

E Củng cố, mở rộng

- Hướng dẫn ôn tập, củng cố nội dung bài học/ chủ đề theo SGK

- Cung cấp thêm văn bản đọc cùng chủ đề với hệ thống câu hỏi vận dụng, pháttriển năng lực theo định hướng chương trình

Phát hành cùng bộ sách này là cuốn:

BỘ ĐỀ KIỂM TRA 15 phút – giữa học kì – cuối học kì (theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực).

(Dùng chung cho cả 3 bộ SGK Kết nối tri thức với cuộc sống – Cánh Diều – Chân trời sáng tạo)

Xin trân trọng cảm ơn!

Kính thưa quý đồng nghiệp

1 Bộ sách Hướng dẫn học tốt Ngữ văn 6 – theo SGK Chân trời sáng tạo được biên soạn chi tiết và bám sát từng nội dung trong SGK, đặc biệt chú ý

hướng dẫn HS viết đoạn văn vận dụng kiến thức đã học, hướng dẫn viết và nóicho HS lớp 6 (mỗi bài, mỗi chủ đề đều có dàn ý và bài hoàn thiện cho phần viết,phần nói)

Cuối mỗi bài đều có thiết kế văn bản đọc theo chủ đề, kết hợp với các câuhỏi, bài tập ngắn, vừa sức để HS rèn luyện kiến thức, phát triển kĩ năng theo bàihọc

Cuốn sách là tài liệu tham khảo hữu ích với các thầy cô và các em họcsinh lớp 6 theo Chương trình GDPT 2018

Giá bìa mỗi tập: 69.000đ (Bộ 2 tập – 138.000đ)

Ưu đãi từ tác giả: 126.000đ/ bộ (chưa bao gồm phí ship).

2 Phát hành cùng cuốn sách này là cuốn Đề kiểm tra Ngữ văn 6: 15

phút, giữa kì, cuối kì dùng chung cho cả 3 bộ sách (Kết nối tri thức với cuộc

sống; Chân trời sáng tạo; Cánh diều) Sách biên soạn theo định hướng phát triển

năng lực, phù hợp mục tiêu bộ môn trong Chương trình GDPT 2018 Với 16 đề

15 phút, 8 đề giữa kì, 8 đề cuối kì (chia đều cho 2 học kì) có ngữ liệu phong phú,câu hỏi biên soạn cẩn trọng, đáp án chi tiết và khoa học để thầy cô và các em họcsinh tham khảo

Giá bìa cuốn sách Đề kiểm tra: 49.000đ

Ưu đãi từ tác giả: 44.000đ/ 1 cuốn (Chưa bao gồm phí ship).

3 Quý thầy cô mua cho học sinh với số lượng nhiều:

- Từ 10 bộ: Bằng 80% giá bìa, miễn phí ship

- Từ 20 bộ: Bằng 75% giá bìa, miễn phí ship

- Từ 30 bộ: Bằng 70% giá bìa, miễn phí ship

- Từ 50 bộ: Bằng 65% giá bìa, miễn phí ship

Được hỗ trợ mỗi học kì tối đa 3 bản mềm đề kiểm tra có ma trận để quýthầy cô sử dụng thuận tiện (gửi theo đợt kiểm tra định kì)

Quý thầy cô có thể liên hệ qua zalo: 0919196685.

Hoặc facebook: Nguyễn Quốc Khánh.

Cam kết giá ưu đãi nhất dành cho các thầy cô!

Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô!

Bài 1 LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH

A Kiến thức cơ bản cần ghi nhớ

(Trình bày chi tiết, cụ thể kiến thức bài học)

 Trải nghiệm trong khi đọc

 Sự ra đời và những biểu hiện khác thường của cậu bé dự báo sự việc sắp xảy ra như thế nào?

Sự ra đời và những biểu hiện khác thường của cậu bé:

- Mẹ đã già, mang thai sau khi ướm thử vết chân to

- Mang thai suốt 12 tháng

- Lên ba cũng không biết nói, cười, cứ đặt đâu nằm đấy

- Bỗng dưng cất tiếng nói khi nghe tin sứ giả tìm người cứu nước

- Dõng dạc xưng “ta” với sứ giả, đòi trang bị lạ thường để ra trận

- Sau khi gặp sứ giả thì lớn nhanh như thổi

Sự ra đời và những biểu hiện khác thường của cậu bé như vậy cho thấy cậu

là người phi thường và dự báo cậu sẽ phá tan được giặc, bảo vệ và mang lại hòa bìnhcho đất nước

 Từ "chú bé" được thay bằng từ "tráng sĩ" khi kể về Thánh Gióng Sự thay đổi này trong lời kể có ý nghĩa gì?

Khi đất nước lâm nguy, có giặc ngoại xâm, “chú bé” bỗng lớn nhanh nhưthổi, vươn vai trở thành "tráng sĩ" để xung trận

Cụm từ "tráng sĩ" dùng để chỉ người có sức lực cường tráng, chí khí mạnh

mẽ, hay làm việc lớn

Từ ý nghĩa của từ “tráng sĩ” và sự thay đổi cách xưng hô qua lời kể đó khôngchỉ cho thấy thái độ trân trọng đối với Thánh Gióng mà còn thể hiện quan niệm củanhân dân ta về mong ước có một người anh hùng đủ sức mạnh để đáp ứng nhiệm vụdân tộc đặt ra trong hoàn cảnh cấp thiết Sự lớn lên của Gióng đã đáp ứng được yêucầu và nhiệm vụ cứu nước Khi lịch sử đặt ra vấn đề sống còn cấp bách, khi tình thếđòi hỏi dân tộc vươn lên một tầm vóc phi thường thì dân tộc ta vụt lớn dậy nhưThánh Gióng, tự mình thay đổi tư thế tầm vóc của mình

 Việc kể về những dấu tích đánh giặc của Thánh Gióng trong đoạn kết có

- Làm tăng tính xác thực cho câu chuyện.

2 Hướng dẫn suy ngẫm và phản hồi (SGK Trang 22)

3 Văn bản trên đã sử dụng nhiều từ ngữ khác nhau để chỉ nhân vật Gióng Emhãy liệt kê các từ ngữ ấy thành hai nhóm theo hai thời điểm: trước và sau khi Gióng

"vươn vai" thành tráng sĩ để ra trận đánh giặc?

4 Từ kết quả liệt kê ở câu 3, hãy cho biết từ ngữ nào được lặp lại nhiều lầnnhất và việc lặp lại ấy có tác dụng thế nào?

5 Nhân vật truyền thuyết thường xuất hiện nhằm thực hiện một nhiệm vụ lớnlao Nhiệm vụ của Gióng là gì và quan trọng như thế nào?

6 Theo một số bạn, truyện Thánh Gióng lẽ ra nên kết thúc ở câu “Đến đây,

một mình một ngựa, tráng sĩ lên đỉnh núi, cởi giáp sắt bỏ lại, rồi cả người lẫn ngựa từ

từ bay lên trời" Các bạn ấy cho rằng: phần văn bản sau câu văn này là không cầnthiết, vì không còn gì hấp dẫn nữa Em có đồng ý như vậy không? Vì sao?

7 Sau khi đọc truyện Thánh Gióng, em có suy nghĩ gì về truyền thống yêu

nước, chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta?

 Hướng dẫn suy ngẫm và phản hồi

1 Một số chi tiết kì ảo gắn liền với các sự việc sinh ra và lớn lên, ra trận và chiến thắng, bay về trời của nhân vật Gióng:

- Mẹ đã già, mang thai Gióng sau khi ướm thử vết chân to

- Mang thai suốt 12 tháng mới sinh

- Lên ba cũng không biết nói, cười, cứ đặt đâu nằm đấy

- Bỗng dưng cất tiếng nói khi nghe tin sứ giả tìm người cứu nước

- Dõng dạc xưng “ta” với sứ giả, đòi trang bị lạ thường để ra trận

- Sau khi gặp sứ giả thì lớn nhanh như thổi, cả làng phải góp gạo nuôi cậu

- Vươn vai một cái biến thành tráng sĩ, mình cao hơn trượng (hơn 3,33m)

- Ngựa sắt của Thánh Gióng biết hí, phun lửa

- Thánh Gióng nhổ được cả những bụi tre để quật vào giặc

- Cả người và ngựa từ từ bay lên trời

=> Các chi tiết kì ảo vừa thần kì hóa nhân vật, vừa thể hiện đặc trưng củatruyền thuyết.

2 Nhân vật Gióng đã nói với mẹ và sứ giả khi biết tin nhà vua đang tìm người tài đánh giặc cứu nước:

- Với mẹ: Mẹ ra mời sứ giả vào đây.

- Với sứ giả: Ông về tâu vua sắm cho ta một con ngựa sắt, một cái roi sắt và một tấm áo giáp sắt, ta sẽ phá tan lũ giặc này.

Theo em, khi nghe Gióng nói, sứ giả "vừa kinh ngạc, vừa mừng rỡ" bởi vì:

- Một đứa bé lên ba mà nói năng dõng dạc, xưng “ta” và gọi sứ giả là “ông”,chỉ người bề trên mới xưng hô như vậy

- Những thứ cậu bé yêu cầu là ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt là những phươngtiện, vũ khí kì lạ

- Lời cậu bé khẳng định đanh thép “ta sẽ phá tan lũ giặc này”

=> Sứ giả kinh ngạc trước cách ăn nói và những yêu cầu kì lạ của chú bé, kinhngạc vì như vậy chứng tỏ chú bé là người phi thường; mừng rỡ vì đã tìm ra đượcngười anh hùng giúp dân cứu nước

3 Văn bản trên đã sử dụng nhiều từ ngữ khác nhau để chỉ nhân vật Gióng Liệt

kê các từ ngữ ấy thành hai nhóm theo hai thời điểm: trước và sau khi Gióng

"vươn vai" thành tráng sĩ để ra trận đánh giặc:

- Trước khi Gióng "vươn vai" thành tráng sĩ để ra trận đánh giặc: cậu bé, đứatrẻ, đứa bé, chú bé, chú

- Sau khi Gióng "vươn vai" thành tráng sĩ để ra trận đánh giặc: tráng sĩ, PhùĐổng Thiên Vương

4 Từ kết quả liệt kê ở câu 3, ta thấy từ “tráng sĩ” được lặp lại nhiều nhất với tổng cộng 7 lần.

Điều đó có ý nghĩa:

- Từ “tráng sĩ” là cách gọi thể hiện thái độ trân trọng đối với Thánh Gióng

- Thể hiện quan niệm của nhân dân ta về người anh hùng phải khổng lồ về thểxác, sức lực cường tráng, chí khí mạnh mẽ, lập được những chiến công lớn, có sứcmạnh để đáp ứng đánh giặc cứu nước

Gióng từ một chú bé đã trở thành “tráng sĩ” – như vậy đáp ứng được yêu cầu

và nhiệm vụ cứu nước Khi lịch sử đặt ra vấn đề sống còn cấp bách, khi tình thế đòihỏi dân tộc vươn lên một tầm vóc phi thường thì dân tộc ta vụt lớn dậy như ThánhGióng, tự mình thay đổi tư thế tầm vóc của mình

5 Nhân vật truyền thuyết thường xuất hiện nhằm thực hiện một nhiệm vụ lớn lao Nhân vật Thánh Gióng cũng vậy.

- Nhiệm vụ: Đánh giặc Ân xâm lược

- Ý nghĩa quan trọng: Đánh giặc, cứu nước, bảo vệ độc lập dân tộc để nhândân ta có một cuộc sống ấm no, yên bình

6 Theo một số bạn, truyện Thánh Gióng lẽ ra nên kết thúc ở câu “Đến đây, một

mình một ngựa, tráng sĩ lên đỉnh núi, cởi giáp sắt bỏ lại, rồi cả người lẫn ngựa

từ từ bay lên trời" Các bạn ấy cho rằng: phần văn bản sau câu văn này là không cần thiết, vì không còn gì hấp dẫn nữa

- Em không đồng ý kết thúc như vậy Cách kết thúc theo SGK là hợp lí

- Bởi vì:

+ Phần cuối kể về vua Hùng phong hiệu cho Thánh Gióng, cho lập đền thờ vàđến nay vẫn dân làng vẫn mở Hội Gióng hàng năm là sự trân trọng, biết ơn, niềm tựhào và ước muốn của nhân dân ta về một người anh hùng cứu nước giúp dân Đó làtruyền thống “uống nước nhớ nguồn” tốt đẹp của dân tộc ta

+ Phần cuối truyện còn kể về những dấu tích của Thánh Gióng để lại như làminh chứng làm tăng sức xác thực và thuyết phục cho câu chuyện Chứng tỏ truyềnthống anh dũng, tinh thần đoàn kết, yêu nước căm thù giặc của cha ông ta đã có từ xaxưa

Như vậy, phần cuối làm cho câu chuyện có ý nghĩa đầy đủ hơn

7 Sau khi đọc truyện Thánh Gióng, suy nghĩ của em về truyền thống yêu nước,

chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta là:

Truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta được thể hiệnqua hình tượng nhân vật Thánh Gióng Nói cách khác, Thánh Gióng chính là hìnhảnh của nhân dân ta, khi dân tộc gặp cơn nguy biến thì họ sẵn sàng đứng ra cứunước, chỉ cần biết đất nước bị xâm lăng là lập tức đã đáp lời cứu nước Chi tiếtGióng cất tiếng đầu tiên là đòi đánh giặc đã thể hiện lòng yêu nước luôn có ở sẵntrong mỗi người dân Sau khi Gióng gặp sứ giả, ăn mấy cũng không đủ no thì nhândân ta đã góp gạo nuôi Gióng, điều đó thể hiện tinh thần đoàn kết, sự đồng lòng của

cả dân tộc trong công cuộc chống giặc ngoại xâm Thánh Gióng là hình tượng ngườianh hùng đầu tiên, tiêu biểu cho lòng yêu nước, cho ý thức đánh giặc cứu nước củanhân dân ta Truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm của ông cha ta khiến em

vô cùng khâm phục, tự hào và nguyện sẽ phát huy trong thời kì hiện đại

(…)

===================================

Bài 3 VẺ ĐẸP QUÊ HƯƠNG

A Kiến thức cơ bản cần ghi nhớ (…)

 Câu hỏi/ Yêu cầu

Tìm năm đến sáu hình ảnh về quê hương Việt Nam trên Internet hoặc sáchbáo để làm một tập ảnh về quê hương, đất nước hoặc nơi em đang sống Viết đoạn

văn (từ 150 đến 200 chữ) để giới thiệu tập ảnh đó với người xem.

 Đoạn văn tham khảo:

Em được sinh ra và lớn lên trên quê hương Thanh Hoá, và hôm nay, em xinđược chia sẻ với thầy cô và các bạn một số hình ảnh về quê hương của mình Trướchết, về mặt tự nhiên, cần khẳng định Thanh Hóa là vùng đất có vị trí địa lý độc đáo,

hệ thống sông ngòi lắm thác nhiều ghềnh, biển cả bao la và núi non hùng vĩ Từbuổi bình minh của lịch sử dân tộc, xứ Thanh đã là địa bàn sinh sống của conngười Sơ kỳ thời đại đá cũ, cách ngày nay vài chục vạn năm, qua kết quả khai quật

và nghiên cứu di chỉ núi Đọ - Hình 1 đã minh chứng cho tính lâu đời, phát triển

liên tục của vùng đất lịch sử này Thanh Hoá cũng là vùng đất truyền thống đấutranh anh dũng kiên cường, nơi phát tích của nhiều triều đại phong kiến Việt Nam.Người xứ Thanh xưa và nay đã viết nên nhiều trang sử hào hùng của dân tộc, đượclưu danh bởi các tên tuổi như: Triệu Thị Trinh, Lê Hoàn, Lê Lợi, Dương ĐìnhNghệ, Ngô Quyền và các vương triều trong lịch sử dân tộc như vương triều Lê(tiền Lê, hậu Lê), Hồ, Nguyễn Không những vậy vùng đất "địa linh" này còn sảnsinh ra Chúa Trịnh với 249 năm có mặt trên chính trường Đại Việt đã song hànhcùng vua Lê dựng đặt kỷ cương phép nước Di sản các triều đại phong kiến để lạitrên vùng đất Thanh Hóa có nhiều, riêng Di tích được xếp hạng quốc gia là 134 di

tích, tiêu biểu nhất phải kể đến là Di sản văn hóa thế giới Thành nhà Hồ - Hình

2 Đặc biệt trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, người

dân xứ Thanh đã không ngại gian khổ, hi sinh, đã cùng với cả nước làm nên trậnĐiện Biên Phủ chấn động địa cầu và đại thắng mùa xuân 1975 Cũng trong cuộc

kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Thanh Hóa với hình ảnh cầu Hàm Rồng vang dội chiến công – Hình 3 là một trong những minh chứng hào hùng cho ý chí chiến

đấu quật cường và niềm tin chiến thắng của dân tộc ta Càng đi sâu khám phá vùngđất cũng như con người xứ Thanh, chúng ta càng ngỡ ngàng trước vẻ đẹp và sứcsống diệu kỳ của một Việt Nam thu nhỏ - nơi hội tụ hồn thiêng sông núi, nơi mạchngầm truyền thống vẫn đang bền bỉ chảy không ngừng Đóng góp vào sự nghiệpphát triển kinh tế xã hội của đất nước ngày nay, có phần không nhỏ của ngành kinh

tế nông nghiệp được sản xuất trên Đồng bằng Sông Mã có diện tích lớn thứ ba sauđồng bằng Sông Cửu Long và đồng bằng Sông Hồng Đồng bằng được bồi tụ bởi

dòng sông Mã – Hình 4 phì nhiêu và màu mỡ, cũng là dòng sông hào hùng và thơ

mộng đã đi vào thơ ca, nhạc, họa Thanh Hoá quê em còn có tiềm năng lớn về dulịch, là một trong những trọng điểm du lịch quốc gia Với hàng nghìn di tích lịch sửgắn với quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam n và các danh lam

thắng cảnh kỳ thú như bãi tắm biển Sầm Sơn – Hình 5, vườn quốc gia Bến En

(Như Thanh), động Từ Thức (Nga Sơn), suối cá “thần” Cẩm Lương (Cẩm Thuỷ),

thác Mây (Thạch Thành) – hình 6… Lợi thế về địa lý, văn hóa và với lòng hiếu

khách của con người xứ Thanh, Thanh Hoá quê em chắc chắc sẽ là điểm đến rấthấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước Em thật tự hào về mảnh đất địa linhnhân kiệt quê hương mình, và sẵn lòng làm hướng dẫn viên du lịch khi thầy cô vàcác bạn đến thăm Thanh Hóa quê em!

 Yêu cầu về kiến thức (…)

 Hướng dẫn phân tích kiểu văn bản (…)

 Quy trình viết

 Bước 1 Chuẩn bị trước khi viết (…)

 Bước 2 Tìm ý, lập dàn ý (…)

 Bước 3 Viết đoạn (…)

Dựa vào dàn ý viết một đoạn văn hoàn chỉnh khi viết cần đảm bảo các yêu cầu

đối với đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ lục bát

Các em có thể tham khảo bài làm sau:

Viết đoạn văn chia sẻ cảm xúc về một bài thơ lục bát

Viết đoạn văn nêu cảm xúc của em về bài thơ “Bờ sông vẫn gió” của Trúc

BỜ SÔNG VẪN GIÓ

Lá ngô lay ở bờ sông

Bờ sông vẫn gió, người không thấy về

Xin người hãy trở về quê Một lần cuối… một lần về cuối thôi

Về thương lại bến sông trôi

Về buồn lại đã một đời tóc xanh

Lệ xin giọt cuối để dành Trên phần mộ mẹ nương hình bóng cha

Cây cau cũ, giại hiên nhà Còn nghe gió thổi sông xa một lần

Con xin ngắn lại đường gần Một lần… rồi mẹ hãy dần dần đi…

(Trúc Thông, Theo thivien.net)

Đoạn văn tham khảo:

“Bờ sông vẫn gió”, theo tôi, là một bài thơ hay của nhà thơ Trúc Thông (tênthật là Đào Mạnh Thông) Cả bài là những dòng dòng thơ đầy thương cảm, nghẹnngào xúc động, thấm đầy lệ của nhà thơ khi viết về mẹ Mở đầu bài thơ là nhữnghình ảnh bờ sông, bãi ngô rất thân thiết, gần gũi với một làng quê Việt Nam Nhưngnhà thơ không phải đang miêu tả quê hương, mà đang diễn tả tâm trạng xao động,xót thương nghĩ về mẹ, diễn tả cảm xúc chất chứa nỗi buồn thương đang dâng lên ởtrong lòng Bởi đứng bên bờ sông, hình ảnh lá ngô “lay” gợi cảm giác hắt hiu, côquạnh trong khi hình bóng mẹ mình hằng trông ngóng lại “không thấy về” Ở nhữngcâu thơ tiếp theo, ta thấy liền mạch tám câu nhưng mỗi cặp hai câu nối tiếp nhaukhái quát về cuộc đời mẹ, về tình cảm của người con dành cho mẹ, về nghĩa vợ tìnhchồng, về hình ảnh ngôi nhà thuở thiếu thời – nơi gắn bó cả cuộc đời của mẹ và giađình tác giả Các điệp từ “một lần”, “một lần cuối” cùng cụm từ “về thương lại”, “vềbuồn lại” được sử dụng tinh tế, như tiếng gọi dồn dập mà tha thiết của nỗi lòng mongmỏi, khắc khoải của người con nhớ mẹ, mong gặp lại người mẹ kính yêu của mình.Qua những câu thơ đó, người đọc cảm nhận thấy sự gắn bó hài hòa, bền chặt giữaquê cha đất tổ, nơi chôn nhau cắt rốn với tình thân mẫu của nhà thơ Cái hay của bàithơ trước hết được khẳng định ở tình cảm yêu thương sâu sắc của người con dànhcho mẹ đầy cao đẹp, thiêng liêng Cái hay của bài thơ còn thể hiện ở nghệ thuật vớithể thơ lục bát chuẩn mực; ở hình ảnh và ngôn ngữ gần gũi, mang đậm màu sắc dângian; ở âm hưởng nhẹ nhàng và nhịp điệu khi thì đều đều khi thì dồn nén, khắc khoảitheo mỗi cung bậc tình cảm Tất cả những yếu tố đó là sự minh chứng đầy đủ đểkhẳng định “Bờ sông vẫn gió” là một trong những bài thơ lục bát hay nhất viết về mẹ

trong nền văn học Việt Nam hiện đại.

(Nhóm biên soạn)

 Bước 4 Xem lại và chỉnh sửa, rút kinh nghiệm (…)

 Xem lại và chỉnh sửa (…)

 Rút kinh nghiệm (…)

 Hướng dẫn nói và nghe

TRÌNH BÀY CẢM XÚC VỀ MỘT BÀI THƠ LỤC BÁT

 Bước 1 Xác định đề tài, người nghe, mục đích nói, không gian nói và thời

gian nói

 Bước 2 Tìm ý, lập dàn ý

 Bước 3 Luyện tập và trình bày

BÀI THAM KHẢO: Nói và nghe trình bày cảm xúc về một bài thơ lục bát

Bài nói cần bám sát dàn ý mà mà em đã lập ở trên đây

Sau đây là dàn ý và bài nói tham khảo:

Dàn ý bài nói:

 Chào hỏi và giới thiệu

 Bắt đầu nội dung bài nói

♦ Mở đoạn: Giới thiệu và đánh giá khái quát về bài thơ

“Bờ sông vẫn gió”, theo tôi, là một bài thơ hay của nhà thơ Trúc Thông (tênthật là Đào Mạnh Thông) Cả bài là những dòng dòng thơ đầy thương cảm, nghẹnngào xúc động, thấm đầy lệ của nhà thơ khi viết về mẹ

♦ Thân đoạn: Đánh giá, chia sẻ cảm xúc về nội dung và nghệ thuật của bàithơ

- Mở đầu bài thơ là những hình ảnh rất thân thiết, gần gũi với một làng quêViệt Nam -> diễn tả tâm trạng và nỗi buồn thương

- Hình ảnh lá ngô “lay” gợi cảm giác hắt hiu, cô quạnh trong khi hình bóng

mẹ mình hằng trông ngóng lại “không thấy về”

- Tám câu tiếp khái quát về cuộc đời mẹ, về tình cảm của người con dànhcho mẹ, về nghĩa vợ tình chồng, về hình ảnh ngôi nhà thuở thiếu thời – nơi gắn bó cảcuộc đời của mẹ và gia đình tác giả Các điệp từ “một lần”, “một lần cuối” cùng cụm

từ “về thương lại”, “về buồn lại” diễn tả lòng mong mỏi, khắc khoải của người connhớ mẹ, mong gặp lại người mẹ kính yêu của mình => người đọc cảm nhận thấy sựgắn bó hài hòa, bền chặt giữa quê cha đất tổ, nơi chôn nhau cắt rốn với tình thân mẫucủa nhà thơ

- Cái hay của bài thơ: tình cảm yêu thương sâu sắc của người con dành cho

mẹ đầy cao đẹp, thiêng liêng; thể thơ lục bát chuẩn mực; ở hình ảnh và ngôn ngữ gầngũi, mang đậm màu sắc dân gian; ở âm hưởng nhẹ nhàng và nhịp điệu khi thì đềuđều khi thì dồn nén, khắc khoải theo mỗi cung bậc tình cảm

♦ Kết đoạn: Tất cả những yếu tố đó là sự minh chứng đầy đủ để khẳng định

“Bờ sông vẫn gió” là một trong những bài thơ lục bát hay nhất viết về mẹ trong nềnvăn học Việt Nam hiện đại

 Kết thúc bài nói: Lời chào và lời cảm ơn.

BÀI NÓI THAM KHẢO

 Chào hỏi và giới thiệu

(Sôi nổi, tự tin) Xin trân trọng kính chào thầy/ cô giáo… cùng toàn thể các

bạn học sinh trong lớp… Trong tiết học hôm nay, tôi rất vui được chia sẻ cùng thầy/

cô và toàn thể các bạn cảm xúc về một bài thơ mà tôi yêu thích, đó là bài thơ “Bờsông vẫn gió” của nhà thơ Trúc Thông

 Bắt đầu nội dung bài nói

Trước hết, tôi xin đọc lại bài thơ:

(Đọc diễn cảm)

BỜ SÔNG VẪN GIÓ

Lá ngô lay ở bờ sông

Bờ sông vẫn gió, người không thấy về

Xin người hãy trở về quê Một lần cuối… một lần về cuối thôi

Về thương lại bến sông trôi

Về buồn lại đã một đời tóc xanh

Lệ xin giọt cuối để dành Trên phần mộ mẹ nương hình bóng cha

Cây cau cũ, giại hiên nhà Còn nghe gió thổi sông xa một lần

Con xin ngắn lại đường gần Một lần… rồi mẹ hãy dần dần đi…

“lay” gợi cảm giác hắt hiu, cô quạnh trong khi hình bóng mẹ mình hằng trông ngónglại “không thấy về”

(Vừa phải, rõ ràng)

Ở những câu thơ tiếp theo, ta thấy liền mạch tám câu nhưng mỗi cặp hai câunối tiếp nhau khái quát về cuộc đời mẹ, về tình cảm của người con dành cho mẹ, vềnghĩa vợ tình chồng, về hình ảnh ngôi nhà thuở thiếu thời – nơi gắn bó cả cuộc đờicủa mẹ và gia đình tác giả Các điệp từ “một lần”, “một lần cuối” cùng cụm từ “vềthương lại”, “về buồn lại” được sử dụng tinh tế, như tiếng gọi dồn dập mà tha thiết

của nỗi lòng mong mỏi, khắc khoải của người con nhớ mẹ, mong gặp lại người mẹkính yêu của mình Qua những câu thơ đó, người đọc cảm nhận thấy sự gắn bó hàihòa, bền giữa quê cha đất tổ, nơi chôn nhau cắt rốn với tình thân mẫu của nhà thơ.

(Rõ ràng, trôi chảy)

Cái hay của bài thơ trước hết được khẳng định ở tình cảm yêu thương sâu sắccủa người con dành cho mẹ đầy cao đẹp, thiêng liêng Cái hay của bài thơ còn thểhiện ở nghệ thuật với thể thơ lục bát chuẩn mực; ở hình ảnh và ngôn ngữ gần gũi,mang đậm màu sắc dân gian; ở âm hưởng nhẹ nhàng và nhịp điệu khi thì đều đều khithì dồn nén, khắc khoải theo mỗi cung bậc tình cảm

(Nhấn mạnh, trôi chảy)

Tất cả những yếu tố đó là sự minh chứng đầy đủ để khẳng định “Bờ sông vẫngió” là một trong những bài thơ lục bát hay nhất viết về mẹ trong nền văn học ViệtNam hiện đại

C Thực hành tiếng Việt (SGK trang 67)

D Viết, nói và nghe (…)

Cuộc sống này tốt hay xấu phụ thuộc vào cách nhìn nhận của mỗi người Chúng

ta có thể nghe, nhìn và làm mọi chuyện theo suy nghĩ của mình Mỗi người đều có

những suy nghĩ riêng biệt, có góc nhìn khác nhau Góc nhìn được tạo nên từ những suy nghĩ, nhận định của mỗi người Nhìn sai hay đúng là do tâm trạng và góc nhìn của mỗi người, tùy thuộc vào tâm trạng, cảm xúc của từng người Nếu góc nhìn bị sai lệch, bạn sẽ đưa ra những kết luận chủ quan, thiếu chính xác.

Chúng ta cũng không nên tự giam mình trong giới hạn nhất định, không cho phép suy nghĩ của mình vượt ra khỏi khuôn khổ có sẵn, để rồi cuộc sống mất đi niềm vui, trở nên tẻ nhạt Sự đơn điệu, tẻ nhạt của cuộc sống dễ làm cho ta chán nản, không

có động lực để làm việc Nếu chúng ta cứ mãi khư khư giữ cho mình một vỏ bọc an toàn thì kết quả mang lại không như mình mong muốn Ngược lại, nếu bạn đón nhận cuộc sống bằng một cái nhìn lạc quan, suy nghĩ tích cực, bạn sẽ có động lực để bước tiếp Thay đổi góc nhìn, cách nghĩ và cách đón nhận sẽ giúp bạn thấy được nhiều cơ hội mới mà trước đó có thể bạn chưa thấy được.

Cuộc sống luôn có nhiều việc xảy ra ngoài dự liệu, chúng ta phải biết chấp nhận

và cố gắng thích nghi với hoàn cảnh Bạn không thể cứ đòi hỏi mọi việc phải xảy ra theo ý muốn của mình Chúng ta phải tự trang bị cho mình một bản lĩnh, ý chí kiên cường để sẵn sàng đối mặt với mọi thách thức, có như vậy bạn mới dễ dàng đạt được mục tiêu mà mình muốn hướng đến Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, cho dù có rơi vào bế tắc, chúng ta hãy thay đổi cách suy nghĩ, bình tĩnh xem xét vấn đề từ một góc độ khác, rồi ta sẽ vượt qua được mọi trở ngại, khó khăn Trước mỗi sai lầm, thay vì cứ mãi dằn vặt đau khổ, bạn hãy dũng cảm vượt qua một cách vững vàng Để có cái nhìn về cuộc sống bao quát, tổng quan hơn, chúng ta không nên suy nghĩ cực đoan, cũng đừng quá cầu toàn Điều đó sẽ làm giảm khả năng suy xét, phán đoán và giải quyết vấn đề của bản thân.

Muốn có được sự sáng tạo, chúng ta phải nhìn nhận sự việc đa chiều, muốn thành công chúng ta phải suy nghĩ khác những lối suy nghĩ tiêu cực, đem đến cho chúng ta những kiến thức khác lạ Thế giới luôn vận động và phát triển, cơ hội thành công luôn dành có những ai biết tìm kiếm cơ hội để vươn lên.

Thành công luôn đến với ai biết nắm bắt thời cơ, thay đổi cách nhìn nhận về cuộc sống Hãy là người luôn tích cực cho ra một góc nhìn mới lạ, khác biệt để nhận xét một sự việc Nhìn lại chặng đường mà ta đã đi qua, cảm nhận được giá trị mà mình đang sở hữu và hãy có một góc nhìn để không phải ân hận hay nuối tiếc vì những điều

đã qua.

(Minh Uyên, http://baoninhthuan.com.vn/)

1 Chỉ ra bố cục (mở bài, thân bài, kết bài) của văn bản trên.