Đọc xong câu chuyện, em đã thầm hứa vớibản thân và cũng mong muốn nhắn nhủ với các bạn rằng: “Ai còn mẹ xin đừng làm mẹ khócĐừng để buồn lên mắt mẹ nghe không!” Tình cha nghĩa mẹ như mạc
Trang 1Quý thầy cô, đồng nghiệp kính mến!
Các em học sinh yêu quý!
Với mong muốn giúp các thầy cô chủ động hơn khi thực hiện chương trình nămhọc; giúp các em học sinh giảm bớt những bỡ ngỡ, lo lắng khi tiếp cận SGK mới theo
CT GDPT 2018 Chúng tôi xin trân trọng giới thiệu hai cuốn sách để đồng hành cùngthầy cô và các em học sinh trong năm học mới 2021 – 2022:
1 Hướng dẫn học & làm bài Ngữ văn 6 (Tập 1)
Bám sát bộ sgk KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG
2 Hướng dẫn học & làm bài Ngữ văn 6 (Tập 2)
Bám sát bộ sgk KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG (NXB Đại học quốc gia Hà Nội, phát hành bởi Nhà sách Hồng Ân)
Sách được biên soạn theo từng bài/ chủ đề trong Sách giáo khoa Ngữ văn 6 củaNXB giáo dục Việt Nam Cấu trúc mỗi bài học gồm có 4 phần:
A – Nội dung kiến thức cần ghi nhớ
Ở phần này, nhóm biên soạn trình bày chi tiết, cụ thể các nội dung kiến thức cầnnắm vững trong bài học
B – Đọc hiểu các văn bản trong chủ đề và thực hành tiếng Việt
- Sách hướng dẫn cụ thể, chi tiết cách đọc văn bản, hướng dẫn trả lời đầy đủ cácnội dung liên quan trước, trong và sau khi đọc từng văn bản
- Gợi ý và viết đoạn văn mẫu phần Viết kết nối với đọc
- Hướng dẫn thực hành, gợi ý và viết đoạn văn mẫu vận dụng kiến thức TV
C – Viết, nói, nghe
- Sách hướng dẫn chi tiết nội dung Viết – nói – nghe theo chủ đề bài học
- Cung cấp hướng dẫn, cách lập dàn ý, mẫu bài viết và bài nói hoàn chỉnh
- Hướng dẫn đánh giá bài viết, bài nói, cách nghe
D Củng cố, mở rộng
- Hướng dẫn củng cố nội dung bài học/ chủ đề
- Cung cấp thêm văn bản đọc cùng chủ đề với hệ thống câu hỏi vận dụng, pháttriển năng lực theo định hướng chương trình
Phát hành cùng cuốn sách này là cuốn:
BỘ ĐỀ KIỂM TRA 15 phút – giữa học kì – cuối học kì (theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực).
(Dùng chung cho cả 3 bộ SGK Kết nối tri thức với cuộc sống – Cánh Diều – Chân trời sáng tạo)
Xin trân trọng cảm ơn!
Kính thưa quý đồng nghiệp
Trang 21 Bộ sách Hướng dẫn học tốt Ngữ văn 6 – theo SGK Kết nối tri thức với cuộc sống được biên soạn chi tiết và bám sát từng nội dung trong SGK, đặc
biệt chú ý hướng dẫn HS viết đoạn văn vận dụng kiến thức đã học, hướng dẫnviết và nói cho HS lớp 6 (mỗi bài, mỗi chủ đề đều có dàn ý và bài hoàn thiện chophần viết, phần nói)
Cuối mỗi bài đều có thiết kế văn bản đọc theo chủ đề, kết hợp với các câuhỏi, bài tập ngắn, vừa sức để HS rèn luyện kiến thức, phát triển kĩ năng theo bàihọc
Cuốn sách là tài liệu tham khảo hữu ích với các thầy cô và các em họcsinh lớp 6 theo Chương trình GDPT 2018
Giá bìa mỗi tập: 59.000đ (Bộ 2 tập – 118.000đ)
Ưu đãi từ tác giả: 106.000đ/ bộ (chưa bao gồm phí ship).
2 Phát hành cùng cuốn sách này là cuốn Đề kiểm tra Ngữ văn 6: 15
phút, giữa kì, cuối kì dùng chung cho cả 3 bộ sách (Kết nối tri thức với cuộc
sống; Chân trời sáng tạo; Cánh diều) Sách biên soạn theo định hướng phát triển
năng lực, phù hợp mục tiêu bộ môn trong Chương trình GDPT 2018 Với 16 đề
15 phút, 8 đề giữa kì, 8 đề cuối kì (chia đều cho 2 học kì) có ngữ liệu phong phú,câu hỏi biên soạn cẩn trọng, đáp án chi tiết và khoa học để thầy cô và các em họcsinh tham khảo
Giá bìa cuốn sách Đề kiểm tra: 49.000đ
Ưu đãi từ tác giả: 44.000đ/ 1 cuốn (Chưa bao gồm phí ship).
3 Quý thầy cô mua cho học sinh với số lượng nhiều:
- Từ 10 bộ: Bằng 80% giá bìa, miễn phí ship
- Từ 20 bộ: Bằng 75% giá bìa, miễn phí ship
- Từ 30 bộ: Bằng 70% giá bìa, miễn phí ship
- Từ 50 bộ: Bằng 65% giá bìa, miễn phí ship
Được hỗ trợ mỗi học kì tối đa 3 bản mềm đề kiểm tra có ma trận để quýthầy cô sử dụng thuận tiện (gửi theo đợt kiểm tra định kì)
Quý thầy cô có thể liên hệ qua zalo: 0919196685.
Hoặc facebook: Nguyễn Quốc Khánh.
Cam kết giá ưu đãi nhất dành cho các thầy cô!
Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô!
Bài 1 TÔI VÀ CÁC BẠN
Trang 3A Kiến thức cơ bản cần ghi nhớ
(Trình bày chi tiết, cụ thể kiến thức bài học)
B Đọc hiểu các văn bản trong chủ đề và thực hành tiếng Việt
I Văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” (Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí).
1 Hướng dẫn đọc
Trước khi đọc
1 Có thể em đã từng đọc một truyện kể hay xem một bộ phim nói về niềm vui hay nỗi buồn mà nhân vật đã trải qua Khi đọc (xem) em đã có suy nghĩ gì?
vô cùng xúc động khi có cả nụ cười và nước mắt hạnh phúc của hai mẹ con Poirot!Điều đó khiến người đọc cảm nhận được cả tình mẫu tử lớn lao, vĩ đại của người mẹnghèo và tấm lòng hiếu thảo của Poirot Đọc xong câu chuyện, em đã thầm hứa vớibản thân và cũng mong muốn nhắn nhủ với các bạn rằng:
“Ai còn mẹ xin đừng làm mẹ khócĐừng để buồn lên mắt mẹ nghe không!”
Tình cha nghĩa mẹ như mạch nước nguồn trong trẻo và không bao giờ vơicạn, vì thế, chúng ta hãy luôn quan tâm, yêu thương cha mẹ thật chân thành!
2 Chia sẻ với các bạn vài điều em thấy hài lòng hoặc chưa hài lòng khi suy nghĩ về bản thân?
Chia sẻ một vài điều về bản thân:
- Điều em thấy hài lòng: Luôn biết yêu thương người thân và đồng loại; cốgắng chăm ngoan học giỏi, nghe lời thầy cô; biết giúp đỡ ông bà, bố mẹ những côngviệc vừa sức; Đoàn kết với bạn bè
- Điều em thấy chưa hài lòng: Đôi lúc còn chưa làm cha mẹ, thầy cô vui lòng;chưa biết tự chăm lo tốt cho bản thân
Trong khi đọc
Trang 41 Chú ý các chi tiết miêu tả hình dáng, cử chỉ, hành động của Dế Mèn:
- Chi tiết miêu tả ngoại hình cùa Dế Mèn: đôi càng mẫm bóng, càng vuốtnhọn hoắt, cái đầu nổi từng tảng rất bướng, hai cái răng đen nhánh nhai ngoàmngoạp như hai lưỡi liềm máy, sợi râu dài và uốn cong
- Cử chỉ, hành động: co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ; lúc đibách bộ thì người rung rinh một màu nâu bóng mỡ; hai cái răng đen nhánh lúc nàocũng nhai ngoàm ngoạp, chốc chốc lại trịnh trọng và khoan thai đưa cả hai chân lênvuốt râu, đi đứng oai vệ, làm điệu dún dẩy, cà khịa với mọi người, quát các chị càocào, ghẹo mấy anh gọng vó
2 Em dự đoán như thế nào về sự việc sắp được kể?
Em dự đoán về sự việc sắp được kể: Dế Choắt có tính hung hăng, hống hách,kiêu căng, tự phụ, luôn nghĩ mình “là tay ghê gớm, có thể sắp đứng đầu thiên hạ” vàcoi thường những kẻ yếu hơn mình nên sẽ bắt bạt và trêu chọc mọi người; vì thế các
sự việc sắp được kể sẽ liên quan đến sự hống hách, kiêu ngạo của Dế Mèn và sẽ đểlại cho cậu một bài học nhớ đời
3 Chú ý lời đối thoại của Dế Mèn và Dế Choắt.
- Dế Mèn: Xưng hô với Dế Choắt là “chú mày” và “tao” mặc dù cả hai cùngbằng tuổi, đó là thái độ của kẻ cả, bề trên.Trong con mắt của Dế Mèn, chân dung của
Dế Choắt cũng được miêu tả một cách thê thảm, xấu xí: gầy gò, dài lêu khêu, như gãnghiện thuốc phiện… Đó là cái nhìn thể hiện sự cao ngạo của Dế Mèn đối với bạnmình
Ích kỉ và khinh thường Dế Choắt: Sang chơi nhà Dế Choắt thì hết sức chê bainhà Dế Choắt: luộm thuộm, bề bộn, tuềnh toàng… Dế Choắt xin đào giúp một ngáchsang nhà Dế Mèn thì Dế Mèn khinh khỉnh, ích kỉ không cho và nói những lời phỉbáng
- Dế Choắt: gọi Dế Mèn là “anh” xưng “em” Lời nói, cử chỉ dè dặt Thể hiệnmình là người hiền lành, nhút nhát, yếu đuối
4 Lúc rủ Dế Choắt trêu chị Cốc, Dế Mèn có nghĩ đến hậu quả không?
Lúc rủ Dế Choắt trêu chị Cốc, Dế Mèn đã không nghĩ đến hậu quả của sựviệc Dế Mèn chỉ nghĩ rằng với sức mạnh của mình, sẽ làm chị Cốc tức giận và mình
sẽ hả hê Dế Mèn không biết chính sự trêu chọc một cách ngu xuẩn của mình đãkhiến cho Dế Choắt – một người bạn xấu số mất mạng dưới tay của chị Cốc
5 Điều gì đã xảy ra với Dế Choắt? Dế Mèn đã làm gì khi chứng kiến điều đó?.
Dế Mèn không biết chính sự trêu chọc một cách ngu xuẩn của mình đã khiếncho Dế Choắt – một người bạn xấu số mất mạng dưới tay của chị Cốc
Dế Mèn đã vô cùng khiếp sợ khi chứng kiến điều đó Hốt hoảng khi tiếp cận
Dế Choắt, thương cảm vô cùng và ăn năn về lỗi lầm của bản thân
Sự hi sinh của Dế Choắt, đã khiến cho Dế Mèn rất buồn và vô cùng thất vọng
về bản thân Từ đó, Dế Mèn đã rút ra một bài học rằng mình phải sống tốt hơn và từ
bỏ những thói quen xấu của mình
6 Chú ý những từ ngữ miêu tả cảm xúc của Dế Mèn.
Cần chú ý:
Trang 5- Tôi hốt hoảng quỳ xuống
- Tôi thương lắm Vừa thương vừa ăn năn tội mình.
- Tôi đứng lặng giờ lâu, nghĩ về bài học đường đời đầu tiên.
2 Hướng dẫn soạn bài (SGK Trang 19)
1 Câu chuyện được kể bằng lời của nhân vật nào? Kể theo ngôi thứ mấy?
Câu chuyện được kể bằng ngôi thứ nhất, nhân vật xưng “tôi” Ngôi thứ nhất
kể về những gì mà người kể chứng kiến, trải qua, vì thế tạo sự tin cậy cho câuchuyện Đồng thời, nhân vật dễ biểu hiện tâm trạng, ý nghĩa, thái độ
2 Đọc phần một đoạn trích, nêu một số chi tiết miêu tả Dế Mèn khiến em liên tưởng tới đặc điểm con người Lối miêu tả này thường được sử dụng ở loại truyện nào?
- Một số chi tiết miêu tả Dế Mèn khiến em liên tưởng tới đặc điểm của conngười:
+ Ăn uống điều độ; chóng lớn;
+ Một chàng dế thanh niên cường tráng;
+ Đi bách bộ rất ưa nhìn;
+ Rất đỗi hùng dũng;
+ Lấy làm hãnh diện với bà con;
+ Trịnh trọng và khoan thai;
+ Đi đứng oai vệ, dám cà khịa với tất cả mọi bà con;
+ Quát mấy chị cào cào, ghẹo anh gọng vó
- Lối miêu tả này thường gặp ở thể loại truyện đồng thoại (truyện viết chothiếu nhi)
3 Em thích hoặc không thích điều gì trong cách Dế Mèn tự miêu tả và đánh giá về bản thân ở phần một? Vì sao?
Những điều em thích và không thích trong cách Dế Mèn tự miêu tả và đánhgiá về bản thân:
- Hành động mạnh mẽ và tự tin: Muốn thử sức lợi hại của nhũng chiếc vuốt,
co cẳng lên, đạp phanh phách vào những ngọn cỏ Chốc chốc lại trịnh trọng và khoanthai đưa cả hai chân lên vuốt râu Đi đứng oai vệ
Những điều em không thích: Dế Mèn kiêu căng, tự đắc, xốc nổi, hay cà khịavới mọi người, quát ghẹo những người yếu đuối, hiền lành
4 Dế Mèn đã nói gì khi sang thăm nhà Dế Choắt và khi Dế Choắt nhờ giúp đỡ? Những lời nói đó thể hiện thái độ gì của Dế Mèn?
- Khi Dế Mèn sang thăm nhà Dế Choắt, Dế Mèn đã có thái độ với Dế Choắt là
kẻ cả, trịch thượng (là hàng xóm cùng tuổi mà đặt tên bạn là Dế Choắt, ví von sosánh bạn như gã nghiện thuốc phiện, xưng hô chú – mày, tính tình khinh khỉnh,
Trang 6giọng điệu bề trên, dạy dỗ).
- Dế Mèn: Xưng hô với Dế Choắt là “chú mày” và “tao” mặc dù cả hai cùngbằng tuổi, đó là thái độ của kẻ cả, bề trên.Trong con mắt của Dế Mèn, chân dung của
Dế Choắt cũng được miêu tả một cách thê thảm, xấu xí: gầy gò, dài lêu khêu, như gãnghiện thuốc phiện… Đó là cái nhìn thể hiện sự cao ngạo của Dế Mèn đối với bạnmình
- Ích kỉ và khinh thường Dế Choắt: Dế Choắt xin đào giúp một ngách sangnhà Dế Mèn thì Dế Mèn khinh khỉnh, ích kỉ không cho và nói những lời phỉ báng.Sang chơi nhà Dế Choắt thì hết sức chê bai nhà Dế Choắt: luộm thuộm, bề bộn,tuềnh toàng…
=> Qua thái độ và lời nó của Dê Mèn đối với Dế Choắt, ta thấy được Dế Mèn
là một kẻ ích kỷ, coi nhẹ tình nghĩa xóm giềng và thiếu tình thương đồng loại
5 Chứng kiến cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn đã có những cảm xúc, suy nghĩ gì? Những cảm xúc, suy nghĩ đó cho thấy sự thay đổi nào ở Dế Mèn?
Chứng kiến cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn đã vô cùng khiếp sợ Hốt hoảngkhi tiếp cận Dế Choắt, thương cảm vô cùng và ăn năn về lỗi lầm của bản thân
Chẳng hạn:
- Tôi hốt hoảng quỳ xuống
- Tôi thương lắm Vừa thương vừa ăn năn tội mình.
- Tôi đứng lặng giờ lâu, nghĩ về bài học đường đời đầu tiên.
Những cảm xúc, suy nghĩ đó cho thấy: Dế Mèn đã rút ra một bài học rằngmình phải sống tốt hơn và từ bỏ những thói quen xấu của mình
6 Theo em, từ những trải nghiệm đáng nhớ, Dế Mèn đã rút ra được bài học gì?
Từ những trải nghiệm đáng nhớ, nhất là sau cái chết của người bạn ốm yếu vàđáng thương Dế Choắt, Dế Mèn đã rút ra được một bài học đường đời đầu tiên vôcùng lớn của mình: Ở đời không nên kiêu căng, xốc nổi, bắt nạt kẻ yếu Tính kiêungạo, nóng vội của tuổi trẻ có thể làm hại người khác, khiên ta phải ân hận suốt đời
7 Nêu hình dung của em về nhân vật Dế Choắt Nếu gặp một người bạn
có đặc điểm giống như Dế Choắt, em sẽ đối xử với bạn như thế nào?
- Hình dung của em về nhân vật Dế Choắt: Dế Choắt là nhân vật có dáng dấpnhỏ bé, yếu ớt nhưng khá am hiểu sự đời, cách đối đãi với mọi người xung quanh
Dù có bị Dế Mèn chê bai, Dế Choắt đáng thương, tội nghiệp cũng chỉ than thở, đànhchịu sức mình hèn kém Hình ảnh Dế Choắt khiến em liên tưởng đến những ngườibạn kém may mắn trong cuộc sống, bị ốm đau hoặc khiếm khuyết về cơ thể
- Nếu trong cuộc sống, gặp một người bạn có đặc điểm giống như Dế Choắt,
em sẽ đối xử với bạn một cách thân thiện hòa đồng, thông cảm với khiếm khuyết củabạn, luôn tìm cách giúp đỡ bạn trong học tập cũng như trong cuộc sống
II Viết kết nối với đọc (trang 26 – SGK)
Tưởng tượng và viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) miêu tả cảm xúc của
Trang 7nhân vật cáo sau khi từ biệt hoàng tử bé.
Bài viết tham khảo:
* Hóa thân thành cáo, dùng ngôi thứ nhất để miêu tả cảm xúc của mình:
Vậy là hoàng tử bé đã rời xa tôi Tiễn hoàng tử bé đi rồi, tôi quay trở về nhìnnhững cánh đồng lúa mì vàng óng Tôi cứ ngồi lặng im như thế Mắt dõi ra xa đếntận chân trời Tôi như thấy hiện ra trước mắt mình một cậu bé có mái tóc vàng óng,người bạn đầu tiên và cũng là duy nhất, người đã cảm hóa được mình Người màtrước đây tôi chưa hề quen biết, đã xích lại gần tôi, đã mang đến cho tôi bao điềumới lạ, nhất là những điều thú vị và những niềm vui trong cuộc đời mà tôi chưa từngbiết đến Tôi mong sớm có một ngày gặp lại hoàng tử bé để cùng nhau chia sẻ niềmvui nỗi buồn, để thấy được tình bạn chân thành luôn xuất phát từ trái tim và trườngtồn mãi mãi
* Hoặc miêu tả cảm xúc nhân vật theo ngôi thứ ba:
Vậy là hoàng tử bé đã rời xa cáo để trở về hành tinh của mình Tiễn hoàng tử
bé đi rồi, cáo quay trở về nhìn những cánh đồng lúa mì vàng óng Cáo cứ ngồi lặng
im như thế, mắt dõi ra xa đến tận chân trời Nó như thấy hiện ra trước mắt mình mộtcậu bé có mái tóc vàng óng, người bạn đầu tiên và cũng là duy nhất, người đã cảmhóa được mình Người mà trước đây cáo chưa hề quen biết, đã xích lại gần nó, đãmang đến bao điều mới lạ, nhất là những điều thú vị và những niềm vui trong cuộcđời mà nó chưa từng biết đến Cáo mong sớm có một ngày gặp lại hoàng tử bé đểcùng nhau chia sẻ niềm vui nỗi buồn, để thấy được tình bạn chân thành luôn xuấtphát từ trái tim và trường tồn mãi mãi
III Thực hành tiếng Việt (…)
5 Viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) trình bày cảm nhận về nhân vật hoàng
tử bé hoặc nhân vật cáo Trong đoạn văn có sử dụng ít nhất 2 từ ghép và 2 từ láy.
- Đoạn văn 1 (về hoàng tử bé ):
Hoàng tử bé xuất hiện trong đoạn trích Nếu cậu muốn có một người bạn
dường như không phải một hoàng tử đến từ hành tinh khác, có lẽ sự xuất hiện củacậu giống với một thiên thần và còn hơn thế nữa Từ lúc cậu chưa biết gì về sự cảm
hóa, nhưng dần dần, bằng sự kiên nhẫn và sự quan tâm, yêu thương thật sự của mình, hoàng tử bé đã cảm hóa được cáo Tình cảm của cậu đối với cáo thật trong
trẻo, dịu dàng Để rồi, từ cậu, chúng ta nhận ra rằng: tình bạn chân thành bao giờ
cũng xuất phát từ trái tim, từ sự yêu thương, quan tâm và chia sẻ, thấu hiểu lẫn nhau
Đó thực sự là một bài học quý giá cho mỗi người chúng ta
(từ được gạch chân là từ ghép; từ in đậm nghiêng là từ láy)
- Đoạn văn 2 (về cáo):
Cáo xuất hiện trong đoạn trích Nếu cậu muốn có một người bạn quả thật là
một sáng tạo tuyệt vời của tác giả Không phải con cáo vô tri vô giác, sống cô độc
Trang 8trong hang đào vào lòng đất, chuyên đi bắt gà và lẩn trốn mỗi khi thấy người… mà làmột con cáo thật đáng yêu! Từ lúc gặp hoàng tử bé, khi hoàng tử còn chưa biết gì về
sự cảm hóa, chính cáo đã nhẹ nhàng “dạy” cho hoàng tử bé hiểu về sự cảm hóa một cách thật sự đơn giản: là làm cho gần gũi hơn, là sự kiên nhẫn, là có trách nhiệm với
những gì mình cảm hóa Trong câu chuyện giữa cáo và hoàng tử, người đọc nhận ra
sự tồn tại của một tình bạn lung linh, đẹp đẽ Và một tình bạn đẹp, có thể gắn bó lâu
dài cần hội tụ rất nhiều yêu tố: cần có sự chân thành xuất phát từ trái tim, từ sự yêuthương, quan tâm và chia sẻ, thấu hiểu lẫn nhau Đó thực sự là một bài học quý giácho mỗi người chúng ta
(từ được gạch chân là từ ghép; từ in đậm nghiêng là từ láy).
► Thực hành viết theo các bước:
Trước khi viết (…)
Viết bài (…)
Chỉnh sửa bài viết (…)
II Dàn ý bài viết tham khảo
Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ có yếu tố tự sự và miêu tả
Dàn ý tham khảo
► Mở đoạn:
- Giới thiệu bài thơ Mây và sóng, tác giả là Ta-go
- Cảm nhận chung: Bài thơ Mây và sóng nói về tình yêu mẹ và mơ ước kì diệu
của tuổi thơ
► Thân đoạn: Nêu cảm xúc, ấn tượng về nội dung và nghệ thuật của bài thơ.
- Ấn tượng về câu chuyện được kể và chi tiết miêu tả:
+ Bài thơ có hai lời kể của em bé với hai đoạn đối thoại: giữa em bé với mây,giữa em bé với sóng, đan xen vào lời con thủ thỉ với mẹ hiền
+ Những cảnh diệu kì đó là mây, trăng, bầu trời, sóng nước và biển cả vốn là
Trang 9những hình ảnh thiên nhiên đẹp đẽ và thơ mộng Đó là thiên nhiên với hình ảnh, âmthanh… muôn màu muôn sắc và lung linh, kì ảo
+ Em bé từ chối lời rủ rê của mây, em ở nhà và bày ra trò chơi làm mây với
mẹ (mẹ làm mặt trăng) Em bé cũng từ chối lời rủ rê của sóng, em ở nhà và bày ra tròchơi làm sóng với mẹ (mẹ làm mặt biển)
- Ý nghĩa của các chi tiết kể và tả:
Những trò chơi do em bé nghĩ ra là những trò chơi tuyệt diệu để hòa hợp tìnhyêu thiên nhiên với tình mẫu tử
- Làm rõ nghệ thuật kể chuyện, miêu tả và đánh giá tác dụng của nghệ thuật đó:
+ Nghệ thuật điêu luyện: bởi tác giả đã sử dụng những hình ảnh thiên nhiêntuyệt đẹp và gửi gắm vào đó những ý nghĩa tượng trưng sâu sắc Tác giả thành côngtrong việc sử dụng thủ pháp trùng điệp và những ẩn dụ, liên tưởng, so sánh thú vị
+ Nhân hóa mây và sóng thành con người, tác giả có dụng ý nói lên sự hoàhợp, gắn bó giữa thiên nhiên với con người
► Kết đoạn: Đánh giá khái quát điều em tâm đắc qua bài thơ.
"Mây và sóng" là một bài thơ hay, thể hiện được tình cảm yêu mến thiênnhiên, những ước mơ bay bổng của tuổi thơ và đặc biệt là tình mẹ con đằm thắm, ấm
áp và chứa chan hạnh phúc “Mây và sóng” thật xứng đáng là một bài thơ để ngườiđọc thưởng thức và suy ngẫm!
Đoạn văn tham khảo
“Mây và sóng” là một trong những bài thơ tiêu biểu của nhà thơ nổi tiếng
người Ấn Độ - nhà thơ R.Ta-go Nội dung xuyên suốt Mây và sóng nói là tình yêu mẹ
tha thiết và mơ ước kì diệu của tuổi thơ, qua đó ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng, bấtdiệt Bài thơ có hai lời kể của em bé với hai đoạn đối thoại: giữa em bé với mây, giữa
em bé với sóng, đan xen vào lời con thủ thỉ với mẹ hiền Qua mỗi lời kể, mỗi lời mờigọi em bé cùng đi chơi của những người trên mây và những người trong sóng là mộtcảnh sắc kì diệu hiện ra trước mắt người đọc: đó là mây, trăng, bầu trời, sóng nước vàbiển cả vốn là những hình ảnh thiên nhiên đẹp đẽ và thơ mộng Đó là thiên nhiênvới hình ảnh, âm thanh… muôn màu muôn sắc và lung linh, kì ảo Vậy nhưng em bé
từ chối lời rủ rê của mây, em ở nhà và bày ra trò chơi làm mây với mẹ (mẹ làm mặttrăng) Và em bé cũng từ chối lời rủ rê của sóng, em ở nhà và bày ra trò chơi làm sóngvới mẹ (mẹ làm mặt biển) Nhân hóa mây và sóng thành con người, tác giả có dụng ýnói lên sự hoà hợp, gắn bó giữa thiên nhiên với con người Những trò chơi do em bénghĩ ra là những trò chơi tuyệt diệu để hòa hợp tình yêu thiên nhiên với tình mẫu tử.Bên cạnh đó, bài thơ còn có giá trị nghệ thuật điêu luyện bởi tác giả đã sử dụng nhữnghình ảnh thiên nhiên tuyệt đẹp và gửi gắm vào đó những ý nghĩa tượng trưng sâu sắc.Đồng thời, nhà thơ cũng rất thành công trong việc sử dụng thủ pháp trùng điệp vànhững ẩn dụ, liên tưởng, so sánh thú vị Có thể nói, bài thơ "Mây và sóng" là một bàithơ hay, thể hiện được tình cảm yêu mến thiên nhiên, những ước mơ bay bổng củatuổi thơ và đặc biệt là tình mẹ con đằm thắm, ấm áp và chứa chan hạnh phúc “Mây
và sóng” thật xứng đáng là một bài thơ để người đọc thưởng thức và suy ngẫm!
Trang 10III Hướng dẫn nói và nghe, dàn ý bài nói
Trình bày ý kiến về một vấn đề trong đời sống gia đình
Trước khi nói (…)
Trình bày bài nói (…)
Sau khi nói (…)
Dàn ý bài nói:
Tham khảo bài nói trình bày ý kiến về một vấn đề trong đời sống gia đình
Chào hỏi và giới thiệu
(Cúi chào và cất tiếng hát)
“Mẹ thương con có hay chăng Thương từ khi thai nghén trong lòng Mấy nắng sớm chiều mưa ròng Chín tháng so chín năm, gian khó tính khôn cùng
A á ru hời ơ hời ru…”
Xin trân trọng kính chào thầy/ cô giáo… cùng toàn thể các bạn học sinh
trong lớp… Chắc hẳn trong chúng ta, ai cũng đã từng được nghe lời bài hát này.Đây là một bài hát không chỉ rất quen thuộc với tất cả mọi người, mà mỗi khi lắngnghe, đều gợi lên trong mỗi chúng ta sự xúc động, bồi hồi khi nghĩ đến công laosinh thành của cha mẹ, đặc biệt là tình yêu thương và hi sinh vô bờ bến của mẹdành cho các con
Trong bài nói này, tôi xin phép được chia sẻ cùng thầy/ cô và toàn thể cácbạn về tình yêu thương của mẹ tôi dành cho tôi, và tôi tin rằng, các bạn cũng cómột người mẹ tuyệt vời giống như tôi vậy
Bắt đầu nội dung bài nói
Thưa thầy/cô, thưa toàn thể các bạn!
(Chậm rãi) Thật lòng, từ khi tôi còn thơ bé cho đến tận bây giờ, lời ru ầu ơ
thuở thơ bé của mẹ dường như lúc nào cũng vang vọng, quyến luyến, xâm chiếmtrong tâm hồn tôi Bởi vì tôi thấy, lúc nào cũng vậy, mẹ luôn là người thương yêu,săn sóc các con của mình Mẹ tôi còn hi sinh bao điều để nuôi nấng, dưỡng dục tôikhôn lớn
Tôi luôn thầm cảm ơn mẹ, bởi mẹ đã rất vất vả để sinh ra tôi Các bạn biếtkhông? Tôi đã nghe bà tôi kể rằng, hồi có mang tôi, mẹ tôi rất gầy yếu Bà đùa bảo:chắc do tôi ở trong bụng quá nghịch ngợm nên mẹ luôn ốm nghén, chẳng ăn đượcnhiều Sau hơn chín tháng trời trải qua biết bao nhiêu vất vả của thời kì thái nghén,cuối cùng mẹ đã sinh ra tôi trong niềm hạnh phúc vô bờ của cả gia đình!
(Trầm giọng, xúc động) Và cũng bắt đầu từ đó, là một chuỗi dài những
ngày tháng vất vả vì chăm sóc cho bản thân tôi Mẹ đã thức không biết bao nhiêuđêm trường để trông nom tôi, quạt mát cho tôi có giấc ngủ tròn, bởi vì cứ nằm quạtđiện là tôi bị bị khô họng, ngạt mũi, thở khò khè và quấy khóc Cứ thế, mẹ dùngchiếc quạt nan quạt cho tôi cả đêm như vậy Sức khỏe của tôi hồi bé, thú thật làcũng không được tốt, cứ đau ốm triền mien, mỗi năm làm bố mẹ vất vả đưa đi bệnh
Trang 11viện vài lần Thực sự, từ bé tới giờ, tôi chẳng thể nhớ nổi mình ốm sốt bao nhiềulần, chỉ nhớ được rằng, mỗi lần tôi ốm đau, dù ở nhà hay đi bệnh viện, thì gươngmặt đầy lo lắng của mẹ lúc nào cũng kề cận bên tôi từ sáng đến tối, từ tối đếnkhuya, từ khuya sang ngày mới Dường như, mẹ không ăn, không ngủ, không xarời tôi nửa bước vậy!
(Vừa phải) Khi tôi lớn lên, biết chuyện và biết nhớ, mẹ vẫn luôn yêu
thương tôi và dành cho tôi những điều tốt đẹp nhất Cứ đều đặn mỗi sáng, mẹ thứcdậy thật sớm và nấu cho tôi bữa sáng theo như tôi thích Buổi trưa, tôi đi học về đếnnhà, mẹ đã để sẵn cho tôi li nước mát, đỡ cặp sách cho tôi rồi đôi mắt lấp lánh tươivui nhìn tôi ngồi uống một hơi cạn cả li nước Bữa ăn thì mẹ lúc nào cũng gắp chotôi những món ăn bổ dưỡng, ngon nhất mà tôi yêu thích Mỗi chiều tan học, tôi lại
về nhà hạnh phúc sà vào vòng tay đầy thương yêu của mẹ
(Ngậm ngùi, chậm rãi) Mẹ tôi vốn sinh ra trong một gia đình đông con,
kinh tế lại khó khăn Và thật thiệt thòi cho mẹ, khi chưa học hết cấp 3 mẹ đã phảinghỉ học ở nhà phụ giúp ông bà ngoại, chăm lo cho các cậu, các dì Rồi mẹ gặp bốtôi và nên duyên vợ chồng Bố đi làm ăn xa, thi thoảng mới về Mẹ một mình chăm
lo cho tôi và em, lại chăm sóc bà nội đã lớn tuổi Hết việc nhà lại đến việc đồng, rồi
đi làm thuê làm mướn để chăm lo kinh tế gia đình Mẹ thường bảo tôi và em: “Vất
vả bao nhiêu bố mẹ cũng chịu đựng được, tốn kém bao nhiêu bố mẹ cũng khôngtiếc Chỉ mong các con học hành chăm chỉ đến nơi đến chốn Để sau này khôngphải chân lấm tay bùn, đầu tắt mặt tối như bố mẹ” Tôi biết, trong giấc mơ của bố
mẹ, chúng tôi sẽ học giỏi, sẽ thoát li khỏi cảnh lao động trên ruộng vườn quêhương Lúc nào mẹ cũng quan tâm đến việc học hành của chúng tôi, cứ như làmuốn tôi học cho cả phần của mẹ, viết tiếp ước mơ đèn sách mà cả bố và mẹ còndang dở… Và, có lẽ vì thế, mỗi khi đi làm, mẹ luôn tất tả, cố gắng hoàn thành côngviệc thật sớm để trở về sớm hơn, chờ đón chị tôi đi học về, để hỏi về một buổi họctrên trường, về điểm số, về niềm vui hay nỗi buồn trên lớp của chúng tôi
(Vừa phải) Các bạn ạ! Dù mẹ tôi chỉ là một phụ nữ nông dân bình thường.
Nhưng với tôi, mẹ là cô giáo đầu tiên và vĩ đại nhất cuộc đời Tôi nhớ hồi tôi lênbốn tuổi, tôi đã bắt đầu học cách cầm bút Nhưng tôi lại quen cầm tay trái, và cầmbút viết cũng bằng tay trái Mẹ đã không quát mắng mà kiên trì cầm tay tôi, đưatừng nét chữ đầu tiên, rèn cho tôi cách cầm bút bằng tay phải Những ngày đầu, tôi
vô cùng nản chí Cầm bút không thuận tay nên tay tôi mỏi rã rời, những dòng chữ
cứ nguệch ngoạc Tôi vẫn gắng viết nhưng trong lòng cảm thấy ấm ức Mắt tôi ứađầy nước Mỗi lần như vậy, mẹ lại nhẹ nhàng cầm lấy chiếc bút chì và ôm tôi vàolòng Mẹ thủ thỉ những lời động viên ấm áp Từ đó, tôi học được cách kiên nhẫn,viết từng nét, từng nét thật chậm Biết bao nhiêu điều hay, lẽ phải mẹ đã dạy cho tôi
từ những việc làm giản đơn, bình dị hàng ngày mà tôi không thể nào nhớ hết,không thể nào diễn tả hết! Chỉ biết rằng, tôi cảm phục mẹ, yêu thương mẹ và biết
ơn mẹ đến vô cùng
(Tươi tỉnh, mỉm cười) Thưa thầy/ cô, thưa các bạn!
Đến nay, dù đã 12 tuổi, trừ mỗi lần bố về thăm nhà, tôi vẫn thích được nằmngủ trong vòng tay mẹ, được nghe những lời thủ thỉ tâm tình của mẹ mỗi đếm Và
Trang 12tôi biết, vòng tay ấy, những lời thủ thỉ tâm tình ấy là những gì gần gũi nhất, yêuthương nhất, tình cảm nhất mẹ dành cho tôi.Cũng sẽ là hành trangtheo tôi đến suốtcuộc đời Tôi luôn thầm hứa với bản thân mình sẽ luôn cố gắng chăm ngoan và họctập tốt, nhất định sẽ không làm đôi mắt mẹ buồn, sẽ khôn lớn trưởng thành như sự
kì vọng của mẹ dành cho chúng tôi!
Kết thúc bài nói
Thưa thầy/ cô, thưa các bạn!
Tình yêu thương vô bờ của mẹ dành cho chúng tôi chính là nội dung bài nói
mà tôi vừa chia sẻ với thầy/ cô và các bạn
Tự đáy lòng mình, tôi xin mượn lời một bài hát để gửi gắm đến các bạn một
thông điệp tuy nhẹ nhàng nhưng thấm thía: “Ai còn mẹ xin đừng làm mẹ khóc Đừng để buồn lên mắt mẹ nghe không…”
Xin chân thành cảm ơn thầy/ cô… và các bạn đã lắng nghe chia sẻ của tôi.Rất mong nhận được ý kiến góp ý của thầy/ cô và các bạn về bài nói củamình để lần sau tôi sẽ nói tốt hơn!
IV Hướng dẫn đánh giá bài viết, bài nói
Đánh giá bài viết (…)
Đánh giá bài nói (…).
Em h ãy đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
Giờ Trái Đất, cần nhiều hơn 1 giờ
Cứ đến cuối tháng 3 hàng năm, cả thế giới, trong đó có Việt Nam, lại tắt đènhưởng ứng Giờ Trái Đất
Là một phong trào được toàn cầu hưởng ứng, Giờ Trái Đất có mục tiêu thuhút tất cả mọi người tham gia bảo vệ môi trường bằng những hành động nhỏ nhưngdồn lại sẽ có ý nghĩa lớn Kể từ năm 2007 khi được phát động tại Australia tới nay,Giờ Trái Đất đã trải qua 12 năm và trở thành một phong trào quen thuộc Trongkhung giờ từ 20h30 đến 21h30 vào một ngày cuối tháng 3, các cá nhân, tổ chức, cộngđồng thế giới lại cùng nhau tắt đèn và những thiết bị điện không cần thiết trong mộtgiờ và hy vọng hành động tập thể này có thể giảm lượng khí thải carbon – thủ phạm
Trang 13làm tăng nhiệt độ toàn cầu.
Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) khởi xướng phong trào này nhằmnâng cao ý thức con người về bảo vệ môi trường, bảo vệ hành tinh, thúc đẩy sự bềnvững, hỗ trợ các chiến lược có thể giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu
Mối liên hệ của con người với Trái Đất và tự nhiên là không thể chối cãi.Thiên nhiên cho chúng ta mọi thứ cơ bản cần có để sinh tồn: không khí để thở, nước
để uống, vật liệu để xây nhà… Khí hậu biến đổi đang khiến nhu cầu cơ bản của conngười lâm nguy, đe dọa sự sống trên hành tinh
Năm 2018, hơn 7.000 thành phố và thị trấn khắp 188 quốc gia và vùng lãnhthổ đã tham gia Giờ Trái Đất Đó là giờ phút hiếm hoi hàng năm khi mà cả tỷ ngườiđều có cùng một mục tiêu, một suy nghĩ, một hành động hướng về hành tinh xanh
Thế nhưng, các nhà tổ chức thừa nhận một giờ tắt đèn chỉ có ảnh hưởng nhỏtới khí thải carbon, nhưng khẳng định Giờ Trái Đất là một sự kiện có ý nghĩa biểutượng Đúng như vậy
WWF không kêu gọi mọi người chỉ đơn thuần là tắt vài bóng đèn điện màkêu gọi chúng ta giảm thực sự lượng khí thải carbon trong cuộc sống hàng ngày
Trong khi đó, chúng ta tắt đèn một giờ nhưng lại thắp lên vô vàn ngọn nến –hành vi bị cho là còn gây hại cho môi trường hơn
Chúng ta hưởng ứng Giờ Trái Đất bằng những hoạt động vui vẻ: ngắm saotrời, tiệc tùng trên bãi biển trong ánh đuốc, thưởng thức những bữa ăn nhà hàng trongánh nến, nghe một buổi hòa nhạc, cùng nhau hô khẩu hiệu…
Nếu là như vậy, những hoạt động trong Giờ Trái Đất mà con người tổ chứckhiến cho việc từ bỏ sử dụng năng lượng trông giống như một bữa tiệc lớn, khiến chongười ta nghĩ rằng cắt giảm nhiên liệu hóa thạch thật dễ dàng và vui vẻ
Thế nhưng, sau một giờ đó, có bao nhiêu người tham gia những bữa tiệc kiathực sự thay đổi hành vi để nghĩ cho Trái Đất? Chúng ta vẫn sống và tận hưởng sựnhàn nhã, tiện nghi mà những thiết bị hiện đại nhưng “hại điện” mang lại Chúng tatiến tục sử dụng năng lượng vô tư, vẫn lái ô tô, vẫn dùng điều hòa, vẫn bật máy tính,vẫn sắm những thiết bị “hại điện” Khi đó, Giờ Trái Đất không còn tồn tại trong tâmtrí
Muốn cứu Trái Đất, con người phải chấp nhận hy sinh nhiều thứ tiện ích Chỉcần thấy các lãnh đạo thế giới tranh cãi ra sao, khó khăn thế nào khi tìm cách đạtđược một thỏa thuận về cắt giảm khí CO2 tại các hội nghị về khí hậu là đủ thấy cáncân nghiêng về cái gì: bảo vệ Trái Đất hay lợi ích
Việt Nam ta tham gia Giờ Trái Đất từ năm 2009, thể hiện trách nhiệm và sựđóng góp chung trong bảo vệ hành tinh Giờ Trái Đất diễn ra ngày 30/3 năm nayđược 63 tỉnh thành hưởng ứng với nhiều hoạt động
Sau mỗi Giờ Trái Đất hàng năm, Tập đoàn Điện lực Việt Nam thường công
bố con số về lượng điện được tiết kiệm trong một giờ đó và quy ra tiền Như năm
2018, Việt Nam giảm tiêu thụ 485.000 kWh điện, tức 834 triệu đồng
Con số này cũng không phải là lớn, nhất là khi số tiền bỏ ra để in khẩu hiệutreo khắp đường phố, để tổ chức sự kiện, hoạt động kiểu như mời ca sĩ, người nổitiếng tham gia hay tuyên truyền về Giờ Trái Đất cũng không nhỏ