UPDATE SỬ DỤNG THUỐC CẢN QUANG AN TOÀN TRONG CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH

VN VIS 122022 035 UPDATE SỬ DỤNG THUỐC CẢN QUANG AN TOÀN TRONG CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH CN Nguyễn Quang Trung Tài liệu dành cho cán bộ y tế VN VIS 122022 035 TỔNG QUAN Thuốc cản quang đường mạch máu chủ y.

UPDATE SỬ DỤNG THUỐC CẢN QUANG AN TOÀN TRONG CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH

CN.Nguyễn Quang Trung

Tài liệu dành cho cán bộ y tế

PHÂN LOẠI CẢN QUANG IOD

N Engl J Med 2019;380:2146-55.

Ø 300 mgI/ml và 350 mgI/l

OMNIPAQUE LÀ THUỐC CẢN QUANG ĐƯỢC CÔNG NHẬN

BỞI TỔ CHỨC Y TẾ THẾ GIỚI

Omnipaque là thuốc cản quang áp suất thẩm

Danh mục thuốc thiết yếu của WHO

OMNIPAQUE LÀ THUỐC CẢN QUANG CÓ

DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU LÂM SÀNG LỚN NHẤT

PubMed Available at: www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed Accessed on 22.10.2020

OMNIPAQUE CÓ TỈ LỆ ADR NGHIÊM TRỌNG THẤP NHẤT TRONG NHÓM CÁC THUỐC CẢN QUANG

• Tỉ lệ tác dụng phụ của tất cả thuốc cản quang: 0.37%

ADR thấp nhất (Ioversol, Iohexol, Iodixanol)

An et al, Journal of Allergy and Clinical Immunology: In Practice 2019

VN-VIS-122022-035

OMNIPAQUE LÀ THUỐC CẢN QUANG ÁP LỰC THẨM THẤU THẤP DUY NHẤT ĐƯỢC

CẤP CHỈ ĐỊNH DÙNG ĐƯỜNG UỐNG

Diederichs 2007: Omnipaque, pha trong nước, có vị tốt nhất khi so sánh với các thuốc cản quang đường uống khác trên 160 bệnh nhân người lớn chụp CT bụng.

Smevik 1990: Omnipaque pha trong

nước giải khát, không tạo mùi vị khó chịu giúp 98% trẻ em (đa số dưới 5 tuổi) uống đủ lượng cản quang theo yêu cầu chụp CT bụng.

Diederichs G et al Rofo 2007; 179(10): 1061-780

Smevik B, Westvik J Acta Radiol 1990; 31(6): 601-4

OMNIPAQUE ĐƯỢC ĐÓNG GÓI BẰNG NHỰA THỦY TINH GIÚP ĐẢM BẢO AN TOÀN

CHO NHÂN VIÊN Y TẾ

• Giảm tỉ lệ phơi nhiễm do đứt tay.

• Giảm tỉ lệ vỡ, hỏng khi vận chuyển

• Thao tác mở đơn giản.

Marshall G Radiography 2008;14:128-34

Nghiên cứu Marshall (2006): khảo sát

trên 125 bác sĩ chẩn đoán hình ảnh, kỹ

thuật viên ở 6 nước Châu Âu:

• 2,2 lần: Nhân viên y tế đứt tay

Wysowski DK, Nourjah P AJR Am J Roentgenol 2006;186:613–5.

Nash K, Hafeez A, Hou S Am J Kidney Dis 2002;39:930–6.

NO.3 Tổn thương thận cấp do cản

quang là nguyên nhân phổ biến THỨ 3 gây

suy thận cần nhập viện

HẬU QUẢ CỦA TỔN THƯƠNG THẬN CẤP DO THUỐC CẢN QUANG

• Kéo dài thời gian nằm viện

•  Tăng biến chứng thận như suy thận, lọc máu…

•  Tăng biến chứng cơ quan khác như suy hô hấp, xuất huyết,

nhiễm trùng máu…

•  Tăng biến cố tim mạch.

•  Tỉ lệ tử vong

Rudnick M, Feldman H Clin J Am Soc Nephrol 2008;3:263-72; Dangas G et al Am J Cardiol 2005;95:13-9;

McCullough P Nephron Physiol 2008;109:61-72

CƠ CHẾ CỦA THUỐC CẢN QUANG ẢNH

HƯỞNG ĐẾN CHỨC NĂNG THẬN

 Bài tiết Na

và nước

Kích thích cơ chế feedback ồng thận – cầu thận

 Endothelin

và Adenosine

Tổn thương tế bào nội mô

Biến dạng hồng cầu

Co mạch

Hẹp lòng mạch Rối loạn chức năng giãn mạch

Kết dính hồng cầu Tăng độ cứng hồng

cầu

 GFR

 Tưới máu thận

 Tưới máu mao mạch

Chức năng thận

Áp lực

thẩm thấu

cao

Basile DP Kidney Int 2007; 72(2): 151–6 Berg KJ Scand J Urol Nephrol 2000; 34(5): 317–22 Franke RP et al Clin Hemorheol Microcirc 2011; 48(1): 41–56 Gleeson TG, Bulugahapitiya S

Am J Roentgenol 2004; 183(6): 1673–89 Jung F et al Clin Hemorheol Microcirc 2008; 38(1): 1–11 Kerl JM et al Acta Radiol 2008; 49(3): 337–43 Losco P et al Am J Hematol 2001; 68(3):

149–58.

VISIPAQUE CÓ TỈ LỆ TỔN THƯƠNG THẬN CẤP THẤP HƠN 3 LẦN SO VỚI IOPROMIDE KHI CHỤP CT

 3 lần

 3 lần

Nguyen SA et al Radiology 2008;248:97-105

Nghiên cứu Nguyen (2008): Nghiên cứu tiền cứu , mù đôi, ngẫu nhiên trên 117 bệnh

nhân có GFR <60 mL/min or SCr 1.5 mg/Dl chụp CT với iodixanol và iopromide

VN-VIS-122022-035

THUỐC CẢN QUANG ĐALTT ĐƯỢC KHUYẾN CÁO MẠNH MẼ VỀ AN TOÀN

TRÊN THẬN

Khi nào có thể, nên ưu tiên sử dụng

chất cản quang đồng áp suất thẩm thấu

cho bệnh nhân suy thận có nguy cơ cao

CI-AKI.

Hội Thận học Hoa Kỳ 2016

Các phương pháp bảo vệ thận nên được

sử dụng ở bệnh nhân có GFR <

60mL/phút, bao gồm chất cản quang đồng áp suất thẩm thấu.

KDIGO 2012

KDIGO 2012 clinical practice guideline for the evaluation and management of chronic kidney disease Kidney

Int Suppl 2013; 3: 1–150 Onco-Nephrology Curriculum” American Society of Nephrology 2016

• Đái tháo đường

VN-VIS-122022-035