BÀI GIẢNG CẮT LỚP VI TÍNH VÙNG BỤNG THẦY ẨN

Nhận diện được các thì trên phim CT bụng. Trình bày giải phẫu cơ bản trên phim CT bụng. Trình bày đặc điểm hình ảnh CT một số BL vùng bụng thường gặp. Chẩn đoán được một số BL vùng bụng thường gặp trên CT. Chỉ định được phương tiện hình ảnh phù hợp để khảo sát một số bệnh lý vùng bụng. X quang bụng đứng X quang ống tiêu hóa có chất tương phản KUB UIV Siêu âm Doppler CLVT (CT) CHT (MRI) Chụp mạch máu (CTA) Y học hạt nhân (PETSPECT) Phát hiện tổn thương Mô tả và đánh giá tổn thương Đánh giá giai đoạn khối u Hướng dẫn sinh thiết và can thiệp điều trị ==> Hiện nay, CT được xem là khảo sát chuẩn trong bệnh lý bụng.

CẮT LỚP VI TÍNH

VÙNG BỤNG

Nguyễn Hoàng Ẩn - CTUMP

*Đối tượng: SV lớp hình ảnh học

MỤC TIÊU

1 Nhận diện được các thì trên phim CT bụng.

2 Trình bày giải phẫu cơ bản trên phim CT bụng.

• Phát hiện tổn thương

• Mô tả và đánh giá tổn thương

• Đánh giá giai đoạn khối u

• Hướng dẫn sinh thiết và can thiệp điều trị

==> Hiện nay, CT được xem là khảo sát chuẩn trong bệnh lý bụng.

VAI TRÒ CỦA CT BỤNG

NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN THIẾT

KHI ĐỌC CT BỤNG

NGUYÊN LÝ TẠO HÌNH CT

CÁC TỪ DIỄN TẢ ĐẬM ĐỘ

- Giảm đậm độ

- Tăng đậm độ

- Đồng đậm độ

Họ-tên Bệnh viện

Nam-Nữ Ngày chụp

Số ID ROI

kV, mAs S# W/

Cửa sổ xương >< Cửa sổ mô mềm

Phim không CQ (Plain/NCECT) >< Phim có CQ (CECT)

Phình động mạch chủ bụng

Hình cắt ngang,

tái tạo 2D, 3D

NỘI SOI ẢO ĐẠI TRÀNG

(Virtual colonoscopy)

Phim không CQ (NCECT) >< có CQ (CECT)

Phim không CQ (NCECT) >< có CQ (CECT)

Phim không CQ (NCECT) >< có CQ (CECT)

Phim không CQ (NCECT) >< có CQ (CECT)

Phim không CQ (NCECT) >< có CQ (CECT)

Phim không CQ (NCECT) >< có CQ (CECT)

Phim không CQ (NCECT) >< có CQ (CECT)

• Xảo ảnh do chuyển động

• Xảo ảnh hình sao

• Xảo ảnh do hiệu ứng thể tích từng phần

• Xảo ảnh do cứng hóa chùm tia

XẢO ẢNH (Tham khảo thêm…)

GIẢI PHẪU CT BỤNG(Tham khảo thêm…)

1 GAN

1.1 GAN NHIỄM MỠ

(Fatty Liver/Fatty infiltration/hepatic steatosis)

• GNM lan tỏa (Diffuse Fatty Infiltration).

• GNM vùng/khu trú (Focal Fatty Infiltration)

• Vùng gan bảo tồn (Focal Sparing).

Diffuse fatty infiltration

Focal fatty infiltration

Multifocal fatty infiltration

Focal Sparing

âm vùng thấp.

- Gan nhiễm

mỡ vùng.

- Vùng gan bảo tồn.

- Giảm đậm

độ lan tỏa/khu trú (< lách).

- NCECT: <

48HU.

- CĐPB: gan nhiễm mỡ vùng, vùng gan bảo tồn.

- Độ nhạy và

độ đặc hiệu cao nhất

- CĐPB: gan nhiễm mỡ vùng, vùng gan bảo tồn.

1.1 GAN NHIỄM MỠ

Phần lớn trường hợp có hồi âm bình thường.

- Dày thành túi

mật.

Có giá trị hạn chế hạn chế Có giá trị

- Tăng áp lực tĩnh mạch cửa (dãn, thay đổi trên Doppler)

- Dày thành túi mật

- Lách to Khảo sát các tuần hoàn bàng

hệ (tái lập tĩnh mạch rốn …).

- Siêu âm tìm khối u gan.

Khảo sát

và đánh giá khối u gan

Khảo sát và đánh giá khối u gan

• GĐ đầu: gan trái to, gan phải giảm kích

thước → gan teo.

• Tăng áp tĩnh mạch cửa: đk> 13mm, lách to, dịch báng.

Nốt tân tạo (Regenerative Nodules)

1.4 HCC

(Hepatocellular Carcinoma)

ĐG hạch, TMC, di căn

Khảo sát và đánh giá khối u gan (u

nhỏ)

ĐG hạch, TMC, di căn

1.4 HCC

(Hepatocellular Carcinoma)

1.5 U MẠCH MÁU

(Hemangioma)

1.6 NANG GAN

(Hepatic Cyst)

Pyogenic abscess Amebic Abscess

1.7 Hepatic Abscess

Phân biệt

u và áp-xe u và áp-xe.Phân biệt

1.7 Hepatic Abscess

2 ĐƯỜNG MẬT

- Loại trừ tắc mật -Vị trí, nguyên nhân

Khảo sát tắc mật do

u

Khảo sát tắc mật do

2.2 SỎI TÚI MẬT(Cholelithiasis)

- Nhạy nhất 95%

- Chẩn đoán + tìm

b/chứng

- 85%

- CĐ VTM

ít chính xác hơn

- Có thể khảo sát rộng/BL bụng cấp

Nhạy hơn

CT

2.2 SỎI TÚI MẬT(Cholelithiasis)

3 TỤY

3.1 VIÊM TỤY CẤP(Acute Pancreatitis)

3.1

VIÊM

TỤY

CẤP

3.1 VIÊM TỤY CẤP(Acute Pancreatitis)

Dấu hiệu trên CLVT Thang điểm

Phân nhóm

Tụy sưng lớn lan tỏa hoặc khu trú 1

Tổng điểm Tỉ lệ biến chứng (%) vong (%) Tỉ lệ tử

- Đại tràng cắt cụt

- Không tin cậy (70-80%

SÂ BT)

- Không tương xứng SÂ<#>LS.

- SÂ can thiệp

- Chẩn đoán

- Phân độ

- Biến chứng

Ưu thế hơn CT: phân biệt dịch vs mô đặc hoại

tử

3.1 VIÊM TỤY CẤP(Acute Pancreatitis)

3.2 VIÊM TỤY MẠN(Chronic Pancreatitis)

mô tụy

- ĐG tốt

(- Tăng hồi âm, vôi hóa nhu mô

- Dãn OTC, sỏi ống tụy

- Bờ tụy + ống tụy không đều

- KS B/c: huyết khối mm, giả phình )

- ĐG tốt

- KS sự biến đổi nhu mô tụy

- KS tốt các biến chứng mạch máu.

ĐG tốt

3.2 VIÊM TỤY MẠN(Chronic Pancreatitis)

3.3 U BIỂU MÔ TUYẾN TỤY(Pancreatic adenocarcinoma)

3.3 U BIỂU MÔ TUYẾN TỤY(Pancreatic adenocarcinoma)

3.3 U BIỂU MÔ TUYẾN TỤY(Pancreatic adenocarcinoma)

3.3 U BIỂU MÔ TUYẾN TỤY(Pancreatic adenocarcinoma)

4 LÁCH

5 THẬN

5.2 SỎI HỆ NIỆU(Urinary Stones)

- Hạn chế bởi hơi

- Chẩn đoán và theo dõi

- Hạn chế bởi hơi

- Độ nhạy 64% ->sỏi;

37-74-85% ->ứ nước

- Phát hiện tốt # 99%.

- ĐG biến chứng

ĐG # CT

PN có thai

5.2 SỎI HỆ NIỆU(Urinary Stones)

6 ỐNG TIÊU HÓA6.1 Tắc ruột

6.2 Viêm ruột thừa

6.3 Viêm túi thừa

6.4 U đại – trực tràng

6.1 TẮC RUỘT

(Bowel Obstruction)

- Gợi ý NN

- Độ nhạy 95%

90 KS vị trí, NN (47-73%)

- ĐG biến chứng

6.1 TẮC RUỘT(Bowel Obstruction)

6.2 VIÊM RUỘT THỪA

(Appendicitis)

5.2 VIÊM RUỘT THỪA

(Appendicitis)

Độ nhạy 98%

95-6.2 VIÊM RUỘT THỪA

(Appendicitis)

6.2 U NHẦY RUỘT THỪA(Mucocele of the Appendix)

6.3 VIÊM TÚI THỪA

(Diverticulitis)

6.4 U BIỂU MÔ TRỰC TRÀNG

(Rectal carcinoma)

TÀI LIỆU THAM KHẢO

"People only see what they are prepared to see"

Ralph Waldo Emerson

THANKS FOR YOUR ATTENTION!