AXIT NITRIC AXIT NITRIC có một liên kết cộng hóa trị với trong nhóm , hai liên kết cộng hóa trị với khác và một liên kết cho nhận với còn lại (Để phân biệt người ta thay vạch liên kết trong công thức[.]
Trang 1AXIT NITRIC
có một liên kết cộng hóa trị với trong nhóm , hai liên kết cộng hóa trị với khác và một liên kết cho nhận với còn lại
(Để phân biệt người ta thay vạch liên kết trong công thức cấu tạo bằng mũi tên đối với liên kết cho nhận)
I , oxit tương ứng của
Nếu dùng chất hút nước mạnh, thí thụ , để loại của thì thu được
Đinitơ pentoxit (nitơ (V) oxit) là một chất rắn màu trắng, không bền, dễ phân huỷ sinh ra và O2 Khi hóa hợp vừa đủ với nước nó tạo lại :
Do vậy, là một oxit axit nên còn gọi là anhiđrit nitric
Trong cũng như trong , nitơ có số oxit hóa cao nhất +5
II Tính chất vật lí
Axit nitric là một chất lỏng không màu, bốc khói trong không khí ẩm, sôi ở khoảng Khi đun nóng
phân huỷ sinh ra , và
Ngay ở nhiệt độ thường nó đã phân huỷ một phần, do vậy thường có màu vàng do có lẫn
Khối lượng riêng D= 1,52g/ml dễ tan và tan trong nước theo bất kì tỉ lệ nào
Thông thường chỉ dùng dung dịch Dung dịch đặc nhất có thể gặp có nồng độ là 68%
Axit nitric dễ gây bỏng nặng và có tác dụng phá huỷ da, giấy vải…, vì vậy cần hết sức cẩn thận khi dùng dung dịch
III.Tính chất hóa học
là chất dễ cho proton, nó là một axit mạnh Trong dung dịch điện li gần như hoàn toàn
1 Tính chất axit
Dung dịch có các tính chất đặc trưng của dung dịch axit:
- Dung dịch thật loãng có vị chua, dung dịch làm đổi màu chất chỉ thị màu, thí dụ: Quỳ tím đổi thành màu hồng
- Dung dịch Có tác dụng với dung dịch bazơ (phản ứng toả nhiều nhiệt) với những bazơ và oxit bazơ không tan
2 Tính chất oxi hóa mạnh
a) Với kim loại
Do có ion , dung dịch oxi hóa được hầu hết các kim loại kể cả kim loại có tính khử yếu
Trang 2hơn hiđro như …
Trong phản ứng không phải là ion (do vậy không có bay ra) mà là ion Oxi hóa kim loại, tức
là bị khử bởi kim loại Ion
bị khử thành một số hợp chất của nitơ với số oxi hóa thấp hơn, thường, nếu dung dịch đặc thì sản phẩm là , nếu dung dịch loãng thì là
Ngoài ra, tuỳ theo kim loại và mức độ loãng của dung dịch axit có thể tạo ra những sản phẩm khử, với số oxi hóa thấp hơn nữa của nitơ như:
Thí dụ: Dung dịch đặc tác dụng với Cu cho dung dịch và khí bay ra:
Nếu là dung dịch loãng thì khí bay ra là
Dung dịch tác dụng với … tương tự như với , dung dịch loãng tác dụng mạnh với và oxi hóa sắt tới
mức cao, (nhắc lại, trong dung dịch axit khác, thí dụ loãng… sắt chỉ bị oxi hóa tới mức thấp, ) Nhưng trong dung dịch
đặc và nguội, lại được thụ động hóa, là vì đã tạo ra một lớp màng oxi rắn chắc, nó bảo vệ cho kim loại khỏi tác dụng của mọi axit Vì vậy có thể dùng bình bằng sắt để đựng dung dịch đặc
b) Với phi kim
Dung dịch có thể oxi hóa một số phi kim như … trong phản ứng, các phi kim bị oxi hóa tới mức cao nhất
Thí dụ: cho từng giọt dung dịch đặc vào than nung nóng, than bùng cháy
Cho lưu huỳnh bột vào dung dịch đặc đã được đun nóng nhẹ, lưu huỳnh tan nhanh và cho khí màu nâu đỏ bay ra :
(Đổ dung dịch Vào dung dịch sau phản ứng, sẽ nhận thấy có chất kết tủa mùa trắng, )
d) Dung dịch còn oxi hóa được nhiều hợp chất, đưa nguyên tố bị oxi hóa trong hợp chất từ mức thấp lên mức cao hơn.
Kết luận: Dung dịch có tính chất axit và tính chất oxi hóa mạnh.
IV Muối Nitrat
Trang 3Muối nitrat là muối của axit : ở thể rắn, muối nitrat
là những tinh thể ion
1 Tất cả các muối nitrat đều tan trong nước và là những chất điện li mạnh
Thí dụ:
Trong dung dịch muối nitrat có thể có phản ứng trao đổi ion với axit, bazơ hoặc muối khác
Khi cho kim loại và dung dịch đặc vào dung dịch muối nitrat, thì sẽ có khí màu nâu đỏ bay lên,
và dung dịch trở thành có màu xanh
Thí nghiệm này được dùng để nhận biết dung dịch muối nitrat.
2 Khi nung nóng, muối nitrat bị phân huỷ Muối của những kim loại mạnh thì phân huỷ thành nitrat và oxi
Muối của một số kim loại khác thì phân huỷ thành oxit kim loại, nitơ đioxit và oxi:
Vì vậy, ở nhiệt độ cao muối nitrat là nguồn cung cấp oxi và là những chất oxi hóa mạnh Cho muối nitrat vào than nóng đỏ, than bùng cháy
Hỗn hợp muối nitrat và chất hữu cơ dễ dàng bắt cháy và cháy mạnh Thuốc súng đen là hỗn hợp gồm 75%
…, 10%S và 15%C
V Tầm quan trọng của axit nitrit
Axit nitrit là một trong những hóa chất cơ bản được dùng vào việc sản xuất các muối nitrat (muối này có nhiều ứng dụng mà chủ yếu là làm phân bón hóa học), thuốc nổ, phẩm nhuộm và dược phẩm
VI Điều chế axit nitrit
1 Trong phòng thí nghiệm
Cho dung dịch đặc tác dụng với dung dịch muối nitrat, thí dụ và đun nóng nhẹ:
(Để thu được , người ta chưng cất dung dịch trong chân không)
2 Trong công nghiệp
a) Cơ sở hóa học
Nguyên liệu chính là và Phản ứng oxi hóa amoniac được thực hiện ở nhiệt độ cao và có chất xúc tác:
Trang 4
Cho nitơ oxit hóa hợp với oxi của không khí ở nhiệt độ thường:
Tiếp theo, cho nitơ đioxit hóa hợp với nước trong điều kiện có oxi:
b) Thực hiện
Amoniac và không khí ( ) lấy dư được bơm vào máy trộn A(h.13) Hỗn hợp khí và ra khỏi máy A, được dẫn đi qua tháp T1 và đưa vào lò phản ứng B Ở phần giữa lò là chất xúc tác, một hợp kim của platin và Iriđi Ir được chế dưới dạng lưới, và đã được nung nóng bằng điện đến nhiệt độ khoảng
Tại đây xảy ra phản ứng oxi hóa , gần như hoàn toàn
Nhiệt của phản ứng sinh ra giữ cho nhiệt độ trong không hạ xuống và làm nóng các sản phẩm phản ứng (
) Hỗn hợp này được dẫn trở lại tháp T1, tại đây nhiệt được truyền cho hỗn hợp khí và vào sau Ra khỏi tháp T1, khí được bơm vào tháp T2 đến dư, tại đây xảy ra phản ứng oxi hóa
Hỗn hợp khí Và được dẫn vào thápT3 Trong tháp T3, Đi từ dứơi lên,
được phun từ trên xuống theo nguyên tắc ngược dòng, làm cha các chất được tiếp xúc với nhau nhiều lần và
được tạo thành liên tục
Bằng phương pháp này điều chế được dung dịch khoảng 50%
Các dạng bài liên quan:
Nitơ - Photpho
Một số bài tập
Baì 79823
Sấm chớp trong khí quyển sinh ra khí nào sau đây:
Chọn một đáp án dưới đây
< - Click để xem đáp án
Baì 77516
Hòa tan 6,96 gam vào dung dịch dư thu được 0,224 lít (đktc) Khí có công thức là:
Chọn một đáp án dưới đây
Trang 5< - Click để xem đáp án
Baì 77479
Chỉ ra nội dung sai :
Chọn một đáp án dưới đây
A Axit nitric là axit có tính oxi hóa mạnh.
B Tùy thuộc vào nồng độ của axit và bản chất của chất khử mà có thể bị khử đến một số sản phẩm khử khác nhau của nitơ
C Trong , ion có tính oxi hóa mạnh hơn ion
D Thông thường khi tác dụng với kim loại, axit đặc bị khử đến , còn axit loãng
bị khử đến
< - Click để xem đáp án
Baì 76920
Cho 25 lít hỗn hợp và (đktc) đi qua 400ml dung dịch NaOH Phản ứng vừa đủ để tạo thành hỗn hợp 2
muối nitrat và nitrit, để chuyển hết thành muối nitrat cần dùng 100ml dung dịch 0,8M Phần trăm thể tích các khí và lần lượt là:
Chọn một đáp án dưới đây
A 32,08% và 67,92% B 96,24% và 3,76%.
C 64,16% và 35,84% D 60% và 40%.
< - Click để xem đáp án
Baì 76639
Cho a gam vào dung dịch có b gam NaOH thu được dung dịch chứa 2 muối và
( nồng độ mol/lit 2 muối bằng nhau ) Tỉ số a:b bằng:
Chọn một đáp án dưới đây
A 0,35 B 0,525
C 0,71 D 1,42
< - Click để xem đáp án
Baì 76635
Cho 44 gam NaOH 10% vào 10 gam dung dịch axit 39,2% Sau phản ứng trong dung dịch có muối
Chọn một đáp án dưới đây
Trang 6A B
< - Click để xem đáp án
Baì 76634
Hòa tan 142 gam vào 500 gam dung dịch 24,5% Nồng độ % của dung dịch trong dung dịch thu được là
Chọn một đáp án dưới đây
A 49,61% B 56,32%
C 48,86% D 68,75%
< - Click để xem đáp án
Baì 76626
Hòa tan a gam vào dung dịch 15% thu được 100 gam dung dịch 25% a bằng:
Chọn một đáp án dưới đây
A 7,517 gam B 8,128 gam
C 8,847 gam D 9,706 gam
< - Click để xem đáp án
Baì 76307
Cho a mol hấp thị hoàn toàn vào dung dịch chứa a mol
Dung dịch thu được có pH là
Chọn một đáp án dưới đây
A <7 B >7
C 7 D Không xác định được
< - Click để xem đáp án
Baì 76290
Cho 350 ml dung dịch NaOH 2M hấp thụ hoàn toàn a gam khí thu được dung dịch A
- Nếu cho dung dịch A phản ứng với lượng dư dung dịch thì thu được m gam kết tủa
- Nếu cho dung dịch A phản ứng với lượng dư dung dịch thì thu được (m+10) gam kết tủa a bằng
Trang 7Chọn một đáp án dưới đây
A 8,8 gam B 13,2 gam
C 17,6 gam D 22 gam
< - Click để xem đáp án