AXIT NITRIC và MU i NITRAT hoa 11

AXIT NITRIC VÀ MUỐI NITRATA.. Cấu tạo phân tử II.. Tính chất hóa học 1 Tính axit Dd HNO3 là axit mạnh, điện ly hoàn toàn thành ion :………... Kim loại có tính khử yếu đứng sau H như Cu, Ag,

AXIT NITRIC VÀ MUỐI NITRAT

A A XIT NITRIC CTHH:…….M=…….

I Cấu tạo phân tử II Tính chất vật lí _Là một chất lỏng không màu, bốc khói trong không khí ẩm 4HNO3 → 4NO2 ↑ + O2 ↑ + 2H2O Dd HNO3 → hóa vàng ( NO2) Tan vô hạn trong nước Dd HNO3 đậm đặc có C% = 68 % III Tính chất hóa học 1) Tính axit Dd HNO3 là axit mạnh, điện ly hoàn toàn thành ion :………

_Làm quỳ tím………

_Tác dụng với oxit bazơ → +……

VD1: ………

2:………

3:………

_T/d với muối của axit yếu hơn → …….+………

VD1: ……… ………

2:………

3:………

_T/d với bazơ → ……… +………

VD1: ……… ………

2:………

3:………

2.Tính oxi hóa mạnh a) T/d với kim loại ( trừ Au, Pt) _Oxi hóa kim loại tới số oxi hóa cao nhất (Fe → Fe3+ ; Cu → Cu2+ ) _Tạo muối nitrat không giải phóng H 2 VD : Al + HNO3 đặc to→ …………

Cu + HNO3 đặc to→ …………

Ag + HNO3 đặc to→ ………… Vậy :

Lưu ý : Al, Fe không tác dụng với HNO3 đặc nguội

HNO3 đặc + KL → Muối NO3− + NO2 + H2O

… M + ……HNO3 đ → …….M(NO3)n +………NO2↑+………H2O

NH4NO3

NO

Kim loại có tính khử yếu (đứng sau H như Cu, Ag,….) → thu được NO

Vd: Cu + HNO3 loãng to→ …………

Al + HNO3 loãng to→ …………

Vậy :

b) T/d với phi kim :

HNO3 oxi hóa một số phi kim ( C,S,P,……) tới số oxi hóa cao nhất ( C → CO2 ; S → H2SO4 ; P → H3PO4 )

S + 6 HNO3 đặc to→ …………

C + 4 HNO3 đặc to→ …………

c) T/d với hợp chất ( có tính khử ) :

FeO + … HNO3 → ………

Fe3O4 + … HNO3 → ……… ……+………NO +………

Fe3O4 + … HNO3 → ……… +………NO2 +………

IV) Ứng dụng :

_Sản xuất phân đạm, thuốc nổ…

V) Điều chế

1) Trong phòng thí nghiệm :

2) Trong công nghiệp :

Gồm ba giai đoạn :

_Oxi hóa khí ammoniac :………

_Oxi hóa NO thành NO2:………

_ Chuyển hóa NO2 thành HNO3 :………

B MUỐI NITRAT _M(NO3)n ( M là kim loại hóa trị n)

I Tính chất của muối nitrat :

1) Tính tan :

……….M + …….…HNO3 → ……… M(NO3)n +…… ……NO↑+……….…H2O

(……….) M + ( ……… …) HNO3 → ( …….… …) M(NO3)n +( …… …) NaOb↑+( …… …) H2O

_Tất cả các muối nitrat đều dễ tan và là những chất điện ly mạnh Ion NO3− , không màu, không bị thủy phân.

2) Phản ứng trao đổi ion : tác dụng với axit, bazơ, muối

_T/d với A → ………….+ ………

+ Vd : AgNO3 + HCl → …… +………

→pt ion thu gọn :………

_T/d với B →……….+………

+ Vd : Cu(NO3)2 + NaOH → …… +………

→pt ion thu gọn :………

_T/d với M →………+………

+ Vd : Ba(NO3)2 + Na2SO4 → …… +………

→pt ion thu gọn :………

3) Phản ứng nhiệt phân : _Muối nitrat dễ bị nhiệt phân, giải phóng O2 → ở nhiệt độ cao, muối nitrat có tính oxi hóa mạnh  Với kim loại mạnh : ( K, Na, Ca, Ba )  Muối nitrit + O2  Vd: Viết phản ứng nhiệt phân muối Ba(NO3)2 ; KNO3

 Với kim loại trung bình (Mg, Al, Mn, Zn, Cr, Fe, Ni, Sn,Pb, Cu )  oxit kim loại + NO2 + O2 Vd: Viết phản ứng nhiệt phân muối Cu(NO3)2 ; Al(NO3)3 ; Zn(NO3)2 ;Mg(NO3)2

 Với kim loại yếu (Ag, Hg,Pt,Au)  Kim loại + NO2 + O2 Vd: Viết phản ứng nhiệt phân muối AgNO3

M(NO3)n  ……M(NO2)n +…….O2

M(NO3)n  ……M2On +…….NO2+……….O2

M(NO3)n  ……M +…….NO2+……….O2

4) Nhận biết ion NO 3 ¯

Muối nitrat + H+ + bột Cu  NO ( khí không màu, hóa nâu trong không khí)

dd xanh

……NO + …… O2 …… NO2

(không màu) (màu nâu đỏ)

II, Ứng dụng

_Làm phân bón (phân đạm ), điều chế thuốc nổ

C Chu trình của nito trong tự nhiên

BÀI TẬP :

1 Viết phương trình phản ứng của Fe, Mg, Ag, C, FeO với HNO3 dặc nóng của Al, Zn, Cu với HNO3 loãng (thu được NO):

2 Viết phản ứng nhiệt phân muối KNO3; Ba(NO3)2, Fe(NO3)3,AgNO3, Hg(NO3)2

3 Thực hiện sơ dồ chuyển hóa : NaNO3  HNO3  Cu(NO3)2  CuO  Cu  CuCl2

NH4NO3 NH3 NO NO2  HNO3Al(NO3)3 Al2O3

…….Cu + … NO3¯ + ……H+ ……….Cu2+ + …….NO+…….H2O